II. Meşrutiyet Dönemi'nde (1908 sonrası) İttihat ve Terakki yönetimi, Osmanlı tebaası arasında yerli malların tüketimini teşvik etmiş, 'Milli İktisat' politikası çerçevesinde yerli kumaşlardan dikilen kıyafetlerin giyilmesini özendirmiştir. Bu politikanın güttüğü temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yabancı sermaye ve ithal mallara bağımlılığı azaltarak milli bir burjuvazi ve yerli sanayi oluşturmak

B) Batı ile olan tüm diplomatik ve ticari ilişkileri kalıcı olarak feshetmek

C) Osmanlı Devleti'ni Orta Çağ lonca düzenine geri döndürmek

D) Modern fabrikaların yerine sadece el tezgâhı üretimini zorunlu kılmak

E) Şehirlerde yaşayan halkın tüketim haklarını tamamen kısıtlamak

Sultan II. Abdülhamid Dönemi'nde Osmanlı coğrafyasının dört bir yanındaki şehirler, kamu binaları, okullar, hastaneler ve aşiret mensupları fotoğraflanarak yüzlerce albüm hazırlanmış ve bu albümler yabancı devlet başkanlarına da gönderilmiştir. Fotoğraf teknolojisinin bu şekilde kullanılmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Devletin modernleşme hamlelerini ve gücünü hem içeride hem dışarıda görsel olarak belgeleyip tanıtmak

B) Ülkedeki yazılı basını ve gazete basımını tamamen sonlandırmak

C) Geleneksel minyatür ve hat sanatçılarının tamamını orduya sevk etmek

D) Yabancı seyyahların Osmanlı topraklarına girişini bütünüyle engellemek

E) Yalnızca başkentteki azınlık nüfusun yaşam tarzını kayıt altına almak

19. yüzyılda Osmanlı sarayında ve varlıklı konaklarında yer sofrası yerine sandalyeli masa düzenine geçilmiş; çatal, bıçak, porselen tabaklar ve kristal kadehler kullanılmaya başlanmıştır. Aynı dönemde alafranga lokantalar ve pastaneler şehir merkezlerinde açılmıştır. Mutfak ve sofra kültüründeki bu değişim aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

A) Geleneksel Osmanlı mutfağının tüm tariflerinin tamamen unutulduğunun

B) Batı tarzı gündelik yaşam pratiklerinin ve sofra adabının elitler arasında benimsendiğinin

C) Tarımsal üretimin tamamen durarak gıda ithalatına bağımlı kalındığının

D) Kamusal alanda yemek yemenin devlet tarafından yasaklandığının

E) Dinî bayram kutlamalarının ve geleneksel ziyafetlerin sona erdiğinin

19. yüzyılın sonlarında futbol, kürek ve jimnastik gibi modern spor dalları Osmanlı kentlerinde ilgi görmeye başlamış; Beşiktaş, Galatasaray ve Fenerbahçe gibi kulüpler bu dönemde kurulmuştur. Cuma ve pazar ligleri binlerce seyirciyi çayırlara ve stadyumlara çekmiştir. Modern sporların ve kulüplerin ortaya çıkmasının toplumsal işleviyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Şehir gençliği için yeni bir kamusal sosyalleşme ve aidiyet alanı oluşturduğu

B) Geleneksel güreş ve binicilik sporlarının tamamen ortadan kalkmasına yol açtığı

C) Spor karşılaşmalarının yalnızca yabancı diplomatların katılımıyla yapıldığı

D) Devletin genç nüfus üzerindeki denetimini tamamen kaybetmesine neden olduğu

E) Sporun eğitim müfredatından tamamen çıkarılmasını zorunlu kıldığı

Osmanlı Devleti'nde 19. yüzyılda kurulan Darülmuallimat (Kız Öğretmen Okulu) ve 20. yüzyıl başlarında açılan İnas Darülfünunu (Kız Üniversitesi), kadınların eğitim seviyesini yükseltmiştir. Bu okullardan mezun olan genç kadınlar öğretmenlik, hemşirelik ve memurluk gibi mesleklerde istihdam edilmiştir. Bu sürecin Osmanlı toplumsal yaşamı üzerindeki en önemli yansıması aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kız çocuklarının geleneksel sıbyan mekteplerine devamının zorunlu kılınması

B) Eğitimli meslek sahibi kadın sınıfının doğması ve toplumsal görünürlüğün artması

C) Karma eğitimin ülke genelindeki tüm dinî kurumlarda derhâl başlatılması

D) Kadınların sivil toplum kuruluşları kurmasının kanunen engellenmesi

E) Yabancı okulların Osmanlı Devleti'ndeki tüm faaliyetlerinin durdurulması

19. yüzyılın sonlarında İstanbul ve İzmir gibi liman şehirlerinde geleneksel ahşap konak ve avlulu evlerin yerini bitişik nizam çok katlı taş/tuğla apartmanlar almaya başlamıştır. Bu binalarda su tesisatı, gaz aydınlatması ve ortak giriş kapıları bulunmaktaydı. Bu mimari dönüşümün aile ve komşuluk yapısındaki doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Geniş ataerkil aile yapısından çekirdek aile modeline geçişin hızlanması

B) Şehir içi yangınların ahşap evlere oranla katbekat artış göstermesi

C) Şehir nüfusunun azalarak kırsal köylere geri dönmesi

D) Dinî cemaatlerin kendi izole mahallelerinde yaşamaya kesin dönüş yapması

E) Ev içi tüketim ürünlerinin ve modern eşyaların kullanımının yasaklanması

I. Dünya Savaşı yıllarında erkeklerin cepheye gitmesiyle birlikte Osmanlı Devleti'nde 'Kadınları Çalıştırma Cemiyeti' kurulmuş; kadınlar posta memurluğu, sokak temizliği, belediye zabıtası ve fabrikalarda işçi olarak yaygın şekilde görev almıştır. Bu durumun kadınların gündelik yaşamındaki en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kadınların sadece kırsal tarım alanlarında çalışmaya zorlanması

B) Kadınların çalışma hayatı vasıtasıyla kamusal alanda meşru ve etkin bir yer edinmesi

C) Kadın derneklerinin ve eğitim kurumlarının tamamen kapatılması

D) Aile yapısının tamamen dağılarak geleneksel evliliklerin son bulması

E) Kadınların Osmanlı ordusunda zorunlu askerlik hizmetine alınması

19. yüzyılın ikinci yarısında Güllü Agop tarafından kurulan Osmanlı Tiyatrosu ve Naum Tiyatrosu gibi sahneler, İstanbulluların sanat ve eğlence hayatına yeni bir soluk getirmiştir. Türkçeye çevrilen veya telif edilen tiyatro oyunları toplumda geniş yankı bulmuştur. Modern tiyatronun Osmanlı gündelik hayatına girmesinin aşağıdakilerden hangisine zemin hazırladığı söylenemez?

A) Toplumsal sorunların ve ahlaki temaların sahne aracılığıyla tartışılmasına

B) Bireylerin toplu hâlde seyir ve eğlence kültürü geliştirmesine

C) Geleneksel temaşa sanatlarının (meddah, karagöz) yavaş yavaş geri planda kalmasına

D) Edebi dilin ve konuşma Türkçesinin tiyatro metinleriyle sadeleşmesine

E) Halkın geleneksel değerlerini korumak için sanatsal etkinlikleri tamamen boykot etmesine

19. yüzyılın sonlarına doğru büyük şehirlerde kurulan Hilâl-i Ahmer (Kızılay) ve Darülaceze gibi kurumlar, modern devletin sosyal yardım ve kimsesizleri koruma anlayışının somut örnekleri olmuştur. Bu kurumların açılması Osmanlı sosyal yardım anlayışında nasıl bir dönüşümü kanıtlamaktadır?

A) Bireysel ve dinî vakıf yardımlarından kamusal, kurumsal ve modern sosyal hizmet anlayışına geçildiğini

B) Sosyal yardımların yalnızca gayrimüslim tebaaya yönelik olarak sınırlandırıldığını

C) Devletin tüm bütçesini sadece savaş gazilerine tahsis ettiğini

D) Yardımlaşma faaliyetlerinin uluslararası yardım kuruluşlarına devredildiğini

E) Şehirlerdeki yoksulluk ve yetimlik sorunlarının tamamen ortadan kalktığını

19. yüzyıl ortalarından itibaren telgraf hatlarının yaygınlaşması, vilayetler ile İstanbul arasındaki haberleşme süresini haftalardan dakikalara indirmiştir. Bu durum sadece devlet yazışmalarını değil, ailelerin ve tüccarların gündelik haberleşmesini de kökten değiştirmiştir. Bu gelişmenin Osmanlı devlet ve toplum yapısına sağladığı en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yerel ayanların bölgelerindeki bağımsız yönetimlerini pekiştirmesi

B) Posta güvercini ve ulak taşımacılığının devlet tarafından zorunlu kılınması

C) Demiryolu yatırımlarının tamamen durdurularak bütçenin telgrafa aktarılması

D) Şehirler arasındaki bölgesel fiyat farklarının artarak ticaretin tıkanması

E) Merkezî otoritenin taşra üzerindeki denetiminin güçlenmesi ve piyasa bilgilerinin hızlanması

19. yüzyılın sonlarında Osmanlı aydınları ve basını, Batı'dan gelen ürünlerin tüketiminde aşırıya kaçılmasını 'alafrangalık budalalığı' olarak eleştirmiştir. Hüseyin Rahmi Gürpınar ve Recaizade Mahmut Ekrem gibi yazarlar romanlarında bu tipleri hicvetmiştir. Aydınların bu eleştirilerle dikkat çekmek istediği temel toplumsal sorun aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sanayileşmenin çevre kirliliğine sebep olması

B) Batı teknolojisinin ülkeye girişinin tamamen engellenmek istenmesi

C) Modernleşmenin yalnızca şekilsel ve yozlaşmış bir lüks tüketim olarak algılanması

D) Geleneksel kıyafetlerin tamamen kanun dışı ilan edilmesi

E) Köyden kente göçün tarımsal üretimi bitirme noktasına getirmesi

19. yüzyılda kolera ve veba gibi salgın hastalıkların uluslararası ticaret yollarıyla yayılmasını önlemek amacıyla Osmanlı Devleti Meclis-i Tahaffuz'u (Karantina İdaresi) kurmuş; limanlara ve sınır boylarına tahaffuzhaneler inşa etmiştir. Bu uygulamanın Osmanlı gündelik hayatı ve devlet yönetimi üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Sağlık hizmetlerinin merkeziyetçi bir denetime ve bilimsel yöntemlere bağlandığı

B) Dış ticaret faaliyetlerinin tamamen askıya alındığı

C) Hac ibadetinin ve sınır ötesi seyahatlerin bütünüyle yasaklandığı

D) Halkın salgınlara karşı geleneksel koruma yöntemlerine zorlandığı

E) Şehirlerdeki hekimlik faaliyetlerinin yalnızca yabancı doktorlara devredildiği

Tanzimat'tan sonra büyük şehirlerde kurulan 'Millet Bahçeleri' (kamusal parklar) ve mesire alanları, Osmanlı toplumunun hafta sonu ve boş zaman değerlendirme kültürünü dönüştürmüştür. Bu alanlar kadın, erkek ve çocukların bir arada vakit geçirebildiği yeni kamusal sosyalleşme mekânları olmuştur. Bu bilginin ışığında Millet Bahçeleri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?

A) Boş zaman olgusunun modern şehir hayatında kurumsallaştığı

B) Şehir mekânlarının rekreasyon ve dinlenme amacıyla düzenlendiği

C) Sosyalleşmenin yalnızca hane içine veya dinî mekânlara sıkışmaktan çıktığı

D) Geleneksel mahalle dayanışmasının yerini tamamen yabancılaşmaya bıraktığı

E) Kamusal alanda cinsiyetler arası mekânsal ayrışmanın gevşemeye başladığı

Sultan II. Mahmud Dönemi'nden itibaren devlet memurlarına ceket, pantolon ve fes giyme zorunluluğu getirilmiş; Tanzimat ve Meşrutiyet dönemlerinde ise bu tarz halk arasında da yaygınlaşmıştır. Bu süreçte sarık ve cübbe yalnızca ulemaya özgü kılınmıştır. Kılık kıyafette gerçekleştirilen bu düzenlemelerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yerli dokuma sanayisini yabancı rekabete karşı mutlak surette korumak

B) Kamusal alanda modern, eşit ve tek tip bir vatandaş görünümü oluşturmak

C) Geleneksel lonca ustalarının üretimdeki tekelleşmesini sürdürmek

D) Dinî cemaatlerin kendi iç işleyişindeki özerkliklerini genişletmek

E) Şehirlerdeki asayiş sorunlarını tamamen ortadan kaldırmak

19. yüzyılın son çeyreğinde Osmanlı Devleti'nde kadınlar, Şükûfezar ve Hanımlara Mahsus Gazete gibi süreli yayınlar etrafında bir araya gelerek taleplerini dile getirmeye başlamışlardır. Bu dergilerde özellikle eğitim hakkı, çalışma hayatına katılım ve aile hukuku gibi konular yoğun şekilde tartışılmıştır. Bu gelişmeler Osmanlı kadın hareketi açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Kadınların toplumsal statülerini yazılı basın aracılığıyla sorgulamaya başladığı

B) Kadınlara dönemin başında siyasi hakların ve oy hakkının tamamen tanındığı

C) Geleneksel mesleklerin kadınlar tarafından tamamen terk edildiği

D) Basın faaliyetlerinin yalnızca saray kadınları ile sınırlı kaldığı

E) Batılılaşma hareketlerine karşı kadınların örgütlü bir direniş başlattığı

19. yüzyılda inşa edilen atlı ve ardından elektrikli tramvay hatları, tünel (metro) ve Şirket-i Hayriye vapurları İstanbul halkının ulaşım alışkanlıklarını baştan sona değiştirmiştir. Bu modern araçlar farklı sosyal sınıfların aynı taşıtta bir arada seyahat etmesine zemin hazırlamıştır. Bu ulaşım devriminin gündelik hayattaki etkileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Şehrin banliyölere ve Boğaz kıyılarına doğru genişlemesi

B) Kadın ve erkeklerin kamusal alanda bir arada bulunma sıklığının artması

C) İnsanların iş ve ikamet ettikleri yerler arasındaki mesafenin uzayabilmesi

D) Şehir içi ulaşımda tamamen yerli sermaye ve teknolojinin egemen olması

E) Farklı etnik ve dinî grupların ortak kamusal alanları paylaşması

Tanzimat sonrasında Osmanlı basın hayatında Tercüman-ı Ahvâl ve Tasvir-i Efkâr gibi gazetelerin yayımlanması, kahvehanelerde gazetelerin yüksek sesle okunması geleneğini doğurmuştur. Bu uygulama, okuma yazma bilmeyenlerin dahi ülke ve dünya meselelerinden haberdar olmasını sağlamıştır. Bu durumun Osmanlı toplum yapısında yol açtığı en belirgin değişim aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kamuoyu kavramının oluşması ve siyasal bilincin tabana yayılması

B) Saray idaresinin basın üzerindeki tüm denetim mekanizmalarını kaldırması

C) Medreselerin modern okullar karşısında tamamen işlevsiz kalması

D) Geleneksel sözlü kültürün yerini bütünüyle yazılı kanunlara bırakması

E) Şehirlerdeki eğlence kültürünün tamamen sona ermesi

19. yüzyıl boyunca yaşanan Kırım Savaşı ve 93 Harbi (1877-1878) gibi büyük çatışmalar sonrasında Kafkaslar ve Balkanlar'dan Osmanlı başkentine yüz binlerce muhacir sığınmıştır. Bu kitlesel göç dalgaları İstanbul'un fiziki yapısını, demografik dengesini ve gündelik alışkanlıklarını derinden sarsmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu göçlerin Osmanlı şehir hayatında meydana getirdiği doğrudan sonuçlardan biri değildir?

A) Kentte konut açığının ortaya çıkması ve yeni mahallelerin kurulması

B) Salgın hastalık riskine karşı karantina ve belediye hizmetlerinin geliştirilmesi ihtiyacı

C) Şehir nüfusu içinde gayrimüslim oranının Müslüman oranına göre belirgin şekilde artması

D) Sosyal yardımlaşma amaçlı Muhacirin Komisyonu gibi kurumların faaliyete geçmesi

E) Farklı mutfak ve giyim kültürlerinin şehir yaşamına taşınması

19. yüzyılın sonlarında İstanbul'da Beyoğlu (Pera) semtinde açılan Bon Marché ve Orosdi Back gibi büyük mağazalar, sabit fiyat uygulaması, vitrin sergilemesi ve geniş ürün çeşitliliğiyle Osmanlı alışveriş kültüründe köklü bir değişim başlatmıştır. Bu mağazacılık anlayışının yaygınlaşmasının aşağıdakilerden hangisine zemin hazırladığı savunulamaz?

A) Tüketim alışkanlıklarının ve modanın hızla değişmesine

B) Geleneksel kapalıçarşı ve pazarlık usulü ticaretin cazibesini kısmen yitirmesine

C) Kadınların kamusal alanda birer tüketici olarak daha görünür hâle gelmesine

D) İçe kapalı ve kendi kendine yeten yerel üretim modelinin güçlenmesine

E) Reklam ve vitrin düzenlemesi gibi modern pazarlama yöntemlerinin gelişmesine

19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti'nde II. Abdülhamid Dönemi ile birlikte birçok kentin merkez meydanına saat kuleleri inşa edilmiştir. Bu kuleler sadece mimari bir yenilik getirmekle kalmamış, aynı zamanda ezanî saate dayalı geleneksel zaman algısından dakikaya ve mesaiye dayalı modern zaman anlayışına geçişi simgelemiştir. Buna göre saat kulelerinin yaygınlaşmasının toplumsal hayattaki en temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dinî ibadetlerin günlük yaşamdaki etkisini tamamen yitirmesi

B) Çalışma saatlerinin, bürokrasinin ve ulaşımın standart bir zaman düzenine bağlanması

C) Geleneksel lonca teşkilatının üretim gücünü yeniden kazanması

D) Şehirler arası ticarette demir yolu taşımacılığının sona ermesi

E) Halkın kırsal alanlardan şehirlere olan göç hareketini durdurması

Giriş Yap

Giriş

XIX. ve XX. Yüzyılda Değişen Gündelik Hayat Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

TYT · TYT · Tarih · XIX. ve XX. Yüzyılda Değişen Gündelik Hayat

TYT Tarih dersi "XIX. ve XX. Yüzyılda Değişen Gündelik Hayat" konusu için TYT müfredatına uygun 20 soruluk yeni nesile geçiş testi. Yeni nesil sorulara hazırlayan geçiş soruları. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.

Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.

Sorular

II. Meşrutiyet Dönemi'nde (1908 sonrası) İttihat ve Terakki yönetimi, Osmanlı tebaası arasında yerli malların tüketimini teşvik etmiş, 'Milli İktisat' politikası çerçevesinde yerli kumaşlardan dikilen kıyafetlerin giyilmesini özendirmiştir. Bu politikanın güttüğü temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yabancı sermaye ve ithal mallara bağımlılığı azaltarak milli bir burjuvazi ve yerli sanayi oluşturmak
- B) Batı ile olan tüm diplomatik ve ticari ilişkileri kalıcı olarak feshetmek
- C) Osmanlı Devleti'ni Orta Çağ lonca düzenine geri döndürmek
- D) Modern fabrikaların yerine sadece el tezgâhı üretimini zorunlu kılmak
- E) Şehirlerde yaşayan halkın tüketim haklarını tamamen kısıtlamak
Sultan II. Abdülhamid Dönemi'nde Osmanlı coğrafyasının dört bir yanındaki şehirler, kamu binaları, okullar, hastaneler ve aşiret mensupları fotoğraflanarak yüzlerce albüm hazırlanmış ve bu albümler yabancı devlet başkanlarına da gönderilmiştir. Fotoğraf teknolojisinin bu şekilde kullanılmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Devletin modernleşme hamlelerini ve gücünü hem içeride hem dışarıda görsel olarak belgeleyip tanıtmak
- B) Ülkedeki yazılı basını ve gazete basımını tamamen sonlandırmak
- C) Geleneksel minyatür ve hat sanatçılarının tamamını orduya sevk etmek
- D) Yabancı seyyahların Osmanlı topraklarına girişini bütünüyle engellemek
- E) Yalnızca başkentteki azınlık nüfusun yaşam tarzını kayıt altına almak
19. yüzyılda Osmanlı sarayında ve varlıklı konaklarında yer sofrası yerine sandalyeli masa düzenine geçilmiş; çatal, bıçak, porselen tabaklar ve kristal kadehler kullanılmaya başlanmıştır. Aynı dönemde alafranga lokantalar ve pastaneler şehir merkezlerinde açılmıştır. Mutfak ve sofra kültüründeki bu değişim aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
- A) Geleneksel Osmanlı mutfağının tüm tariflerinin tamamen unutulduğunun
- B) Batı tarzı gündelik yaşam pratiklerinin ve sofra adabının elitler arasında benimsendiğinin
- C) Tarımsal üretimin tamamen durarak gıda ithalatına bağımlı kalındığının
- D) Kamusal alanda yemek yemenin devlet tarafından yasaklandığının
- E) Dinî bayram kutlamalarının ve geleneksel ziyafetlerin sona erdiğinin
19. yüzyılın sonlarında futbol, kürek ve jimnastik gibi modern spor dalları Osmanlı kentlerinde ilgi görmeye başlamış; Beşiktaş, Galatasaray ve Fenerbahçe gibi kulüpler bu dönemde kurulmuştur. Cuma ve pazar ligleri binlerce seyirciyi çayırlara ve stadyumlara çekmiştir. Modern sporların ve kulüplerin ortaya çıkmasının toplumsal işleviyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Şehir gençliği için yeni bir kamusal sosyalleşme ve aidiyet alanı oluşturduğu
- B) Geleneksel güreş ve binicilik sporlarının tamamen ortadan kalkmasına yol açtığı
- C) Spor karşılaşmalarının yalnızca yabancı diplomatların katılımıyla yapıldığı
- D) Devletin genç nüfus üzerindeki denetimini tamamen kaybetmesine neden olduğu
- E) Sporun eğitim müfredatından tamamen çıkarılmasını zorunlu kıldığı
Osmanlı Devleti'nde 19. yüzyılda kurulan Darülmuallimat (Kız Öğretmen Okulu) ve 20. yüzyıl başlarında açılan İnas Darülfünunu (Kız Üniversitesi), kadınların eğitim seviyesini yükseltmiştir. Bu okullardan mezun olan genç kadınlar öğretmenlik, hemşirelik ve memurluk gibi mesleklerde istihdam edilmiştir. Bu sürecin Osmanlı toplumsal yaşamı üzerindeki en önemli yansıması aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kız çocuklarının geleneksel sıbyan mekteplerine devamının zorunlu kılınması
- B) Eğitimli meslek sahibi kadın sınıfının doğması ve toplumsal görünürlüğün artması
- C) Karma eğitimin ülke genelindeki tüm dinî kurumlarda derhâl başlatılması
- D) Kadınların sivil toplum kuruluşları kurmasının kanunen engellenmesi
- E) Yabancı okulların Osmanlı Devleti'ndeki tüm faaliyetlerinin durdurulması
19. yüzyılın sonlarında İstanbul ve İzmir gibi liman şehirlerinde geleneksel ahşap konak ve avlulu evlerin yerini bitişik nizam çok katlı taş/tuğla apartmanlar almaya başlamıştır. Bu binalarda su tesisatı, gaz aydınlatması ve ortak giriş kapıları bulunmaktaydı. Bu mimari dönüşümün aile ve komşuluk yapısındaki doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Geniş ataerkil aile yapısından çekirdek aile modeline geçişin hızlanması
- B) Şehir içi yangınların ahşap evlere oranla katbekat artış göstermesi
- C) Şehir nüfusunun azalarak kırsal köylere geri dönmesi
- D) Dinî cemaatlerin kendi izole mahallelerinde yaşamaya kesin dönüş yapması
- E) Ev içi tüketim ürünlerinin ve modern eşyaların kullanımının yasaklanması
I. Dünya Savaşı yıllarında erkeklerin cepheye gitmesiyle birlikte Osmanlı Devleti'nde 'Kadınları Çalıştırma Cemiyeti' kurulmuş; kadınlar posta memurluğu, sokak temizliği, belediye zabıtası ve fabrikalarda işçi olarak yaygın şekilde görev almıştır. Bu durumun kadınların gündelik yaşamındaki en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kadınların sadece kırsal tarım alanlarında çalışmaya zorlanması
- B) Kadınların çalışma hayatı vasıtasıyla kamusal alanda meşru ve etkin bir yer edinmesi
- C) Kadın derneklerinin ve eğitim kurumlarının tamamen kapatılması
- D) Aile yapısının tamamen dağılarak geleneksel evliliklerin son bulması
- E) Kadınların Osmanlı ordusunda zorunlu askerlik hizmetine alınması
19. yüzyılın ikinci yarısında Güllü Agop tarafından kurulan Osmanlı Tiyatrosu ve Naum Tiyatrosu gibi sahneler, İstanbulluların sanat ve eğlence hayatına yeni bir soluk getirmiştir. Türkçeye çevrilen veya telif edilen tiyatro oyunları toplumda geniş yankı bulmuştur. Modern tiyatronun Osmanlı gündelik hayatına girmesinin aşağıdakilerden hangisine zemin hazırladığı söylenemez?
- A) Toplumsal sorunların ve ahlaki temaların sahne aracılığıyla tartışılmasına
- B) Bireylerin toplu hâlde seyir ve eğlence kültürü geliştirmesine
- C) Geleneksel temaşa sanatlarının (meddah, karagöz) yavaş yavaş geri planda kalmasına
- D) Edebi dilin ve konuşma Türkçesinin tiyatro metinleriyle sadeleşmesine
- E) Halkın geleneksel değerlerini korumak için sanatsal etkinlikleri tamamen boykot etmesine
19. yüzyılın sonlarına doğru büyük şehirlerde kurulan Hilâl-i Ahmer (Kızılay) ve Darülaceze gibi kurumlar, modern devletin sosyal yardım ve kimsesizleri koruma anlayışının somut örnekleri olmuştur. Bu kurumların açılması Osmanlı sosyal yardım anlayışında nasıl bir dönüşümü kanıtlamaktadır?
- A) Bireysel ve dinî vakıf yardımlarından kamusal, kurumsal ve modern sosyal hizmet anlayışına geçildiğini
- B) Sosyal yardımların yalnızca gayrimüslim tebaaya yönelik olarak sınırlandırıldığını
- C) Devletin tüm bütçesini sadece savaş gazilerine tahsis ettiğini
- D) Yardımlaşma faaliyetlerinin uluslararası yardım kuruluşlarına devredildiğini
- E) Şehirlerdeki yoksulluk ve yetimlik sorunlarının tamamen ortadan kalktığını
19. yüzyıl ortalarından itibaren telgraf hatlarının yaygınlaşması, vilayetler ile İstanbul arasındaki haberleşme süresini haftalardan dakikalara indirmiştir. Bu durum sadece devlet yazışmalarını değil, ailelerin ve tüccarların gündelik haberleşmesini de kökten değiştirmiştir. Bu gelişmenin Osmanlı devlet ve toplum yapısına sağladığı en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yerel ayanların bölgelerindeki bağımsız yönetimlerini pekiştirmesi
- B) Posta güvercini ve ulak taşımacılığının devlet tarafından zorunlu kılınması
- C) Demiryolu yatırımlarının tamamen durdurularak bütçenin telgrafa aktarılması
- D) Şehirler arasındaki bölgesel fiyat farklarının artarak ticaretin tıkanması
- E) Merkezî otoritenin taşra üzerindeki denetiminin güçlenmesi ve piyasa bilgilerinin hızlanması
19. yüzyılın sonlarında Osmanlı aydınları ve basını, Batı'dan gelen ürünlerin tüketiminde aşırıya kaçılmasını 'alafrangalık budalalığı' olarak eleştirmiştir. Hüseyin Rahmi Gürpınar ve Recaizade Mahmut Ekrem gibi yazarlar romanlarında bu tipleri hicvetmiştir. Aydınların bu eleştirilerle dikkat çekmek istediği temel toplumsal sorun aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sanayileşmenin çevre kirliliğine sebep olması
- B) Batı teknolojisinin ülkeye girişinin tamamen engellenmek istenmesi
- C) Modernleşmenin yalnızca şekilsel ve yozlaşmış bir lüks tüketim olarak algılanması
- D) Geleneksel kıyafetlerin tamamen kanun dışı ilan edilmesi
- E) Köyden kente göçün tarımsal üretimi bitirme noktasına getirmesi
19. yüzyılda kolera ve veba gibi salgın hastalıkların uluslararası ticaret yollarıyla yayılmasını önlemek amacıyla Osmanlı Devleti Meclis-i Tahaffuz'u (Karantina İdaresi) kurmuş; limanlara ve sınır boylarına tahaffuzhaneler inşa etmiştir. Bu uygulamanın Osmanlı gündelik hayatı ve devlet yönetimi üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Sağlık hizmetlerinin merkeziyetçi bir denetime ve bilimsel yöntemlere bağlandığı
- B) Dış ticaret faaliyetlerinin tamamen askıya alındığı
- C) Hac ibadetinin ve sınır ötesi seyahatlerin bütünüyle yasaklandığı
- D) Halkın salgınlara karşı geleneksel koruma yöntemlerine zorlandığı
- E) Şehirlerdeki hekimlik faaliyetlerinin yalnızca yabancı doktorlara devredildiği
Tanzimat'tan sonra büyük şehirlerde kurulan 'Millet Bahçeleri' (kamusal parklar) ve mesire alanları, Osmanlı toplumunun hafta sonu ve boş zaman değerlendirme kültürünü dönüştürmüştür. Bu alanlar kadın, erkek ve çocukların bir arada vakit geçirebildiği yeni kamusal sosyalleşme mekânları olmuştur. Bu bilginin ışığında Millet Bahçeleri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?
- A) Boş zaman olgusunun modern şehir hayatında kurumsallaştığı
- B) Şehir mekânlarının rekreasyon ve dinlenme amacıyla düzenlendiği
- C) Sosyalleşmenin yalnızca hane içine veya dinî mekânlara sıkışmaktan çıktığı
- D) Geleneksel mahalle dayanışmasının yerini tamamen yabancılaşmaya bıraktığı
- E) Kamusal alanda cinsiyetler arası mekânsal ayrışmanın gevşemeye başladığı
Sultan II. Mahmud Dönemi'nden itibaren devlet memurlarına ceket, pantolon ve fes giyme zorunluluğu getirilmiş; Tanzimat ve Meşrutiyet dönemlerinde ise bu tarz halk arasında da yaygınlaşmıştır. Bu süreçte sarık ve cübbe yalnızca ulemaya özgü kılınmıştır. Kılık kıyafette gerçekleştirilen bu düzenlemelerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yerli dokuma sanayisini yabancı rekabete karşı mutlak surette korumak
- B) Kamusal alanda modern, eşit ve tek tip bir vatandaş görünümü oluşturmak
- C) Geleneksel lonca ustalarının üretimdeki tekelleşmesini sürdürmek
- D) Dinî cemaatlerin kendi iç işleyişindeki özerkliklerini genişletmek
- E) Şehirlerdeki asayiş sorunlarını tamamen ortadan kaldırmak
19. yüzyılın son çeyreğinde Osmanlı Devleti'nde kadınlar, Şükûfezar ve Hanımlara Mahsus Gazete gibi süreli yayınlar etrafında bir araya gelerek taleplerini dile getirmeye başlamışlardır. Bu dergilerde özellikle eğitim hakkı, çalışma hayatına katılım ve aile hukuku gibi konular yoğun şekilde tartışılmıştır. Bu gelişmeler Osmanlı kadın hareketi açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Kadınların toplumsal statülerini yazılı basın aracılığıyla sorgulamaya başladığı
- B) Kadınlara dönemin başında siyasi hakların ve oy hakkının tamamen tanındığı
- C) Geleneksel mesleklerin kadınlar tarafından tamamen terk edildiği
- D) Basın faaliyetlerinin yalnızca saray kadınları ile sınırlı kaldığı
- E) Batılılaşma hareketlerine karşı kadınların örgütlü bir direniş başlattığı
19. yüzyılda inşa edilen atlı ve ardından elektrikli tramvay hatları, tünel (metro) ve Şirket-i Hayriye vapurları İstanbul halkının ulaşım alışkanlıklarını baştan sona değiştirmiştir. Bu modern araçlar farklı sosyal sınıfların aynı taşıtta bir arada seyahat etmesine zemin hazırlamıştır. Bu ulaşım devriminin gündelik hayattaki etkileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Şehrin banliyölere ve Boğaz kıyılarına doğru genişlemesi
- B) Kadın ve erkeklerin kamusal alanda bir arada bulunma sıklığının artması
- C) İnsanların iş ve ikamet ettikleri yerler arasındaki mesafenin uzayabilmesi
- D) Şehir içi ulaşımda tamamen yerli sermaye ve teknolojinin egemen olması
- E) Farklı etnik ve dinî grupların ortak kamusal alanları paylaşması
Tanzimat sonrasında Osmanlı basın hayatında Tercüman-ı Ahvâl ve Tasvir-i Efkâr gibi gazetelerin yayımlanması, kahvehanelerde gazetelerin yüksek sesle okunması geleneğini doğurmuştur. Bu uygulama, okuma yazma bilmeyenlerin dahi ülke ve dünya meselelerinden haberdar olmasını sağlamıştır. Bu durumun Osmanlı toplum yapısında yol açtığı en belirgin değişim aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kamuoyu kavramının oluşması ve siyasal bilincin tabana yayılması
- B) Saray idaresinin basın üzerindeki tüm denetim mekanizmalarını kaldırması
- C) Medreselerin modern okullar karşısında tamamen işlevsiz kalması
- D) Geleneksel sözlü kültürün yerini bütünüyle yazılı kanunlara bırakması
- E) Şehirlerdeki eğlence kültürünün tamamen sona ermesi
19. yüzyıl boyunca yaşanan Kırım Savaşı ve 93 Harbi (1877-1878) gibi büyük çatışmalar sonrasında Kafkaslar ve Balkanlar'dan Osmanlı başkentine yüz binlerce muhacir sığınmıştır. Bu kitlesel göç dalgaları İstanbul'un fiziki yapısını, demografik dengesini ve gündelik alışkanlıklarını derinden sarsmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu göçlerin Osmanlı şehir hayatında meydana getirdiği doğrudan sonuçlardan biri değildir?
- A) Kentte konut açığının ortaya çıkması ve yeni mahallelerin kurulması
- B) Salgın hastalık riskine karşı karantina ve belediye hizmetlerinin geliştirilmesi ihtiyacı
- C) Şehir nüfusu içinde gayrimüslim oranının Müslüman oranına göre belirgin şekilde artması
- D) Sosyal yardımlaşma amaçlı Muhacirin Komisyonu gibi kurumların faaliyete geçmesi
- E) Farklı mutfak ve giyim kültürlerinin şehir yaşamına taşınması
19. yüzyılın sonlarında İstanbul'da Beyoğlu (Pera) semtinde açılan Bon Marché ve Orosdi Back gibi büyük mağazalar, sabit fiyat uygulaması, vitrin sergilemesi ve geniş ürün çeşitliliğiyle Osmanlı alışveriş kültüründe köklü bir değişim başlatmıştır. Bu mağazacılık anlayışının yaygınlaşmasının aşağıdakilerden hangisine zemin hazırladığı savunulamaz?
- A) Tüketim alışkanlıklarının ve modanın hızla değişmesine
- B) Geleneksel kapalıçarşı ve pazarlık usulü ticaretin cazibesini kısmen yitirmesine
- C) Kadınların kamusal alanda birer tüketici olarak daha görünür hâle gelmesine
- D) İçe kapalı ve kendi kendine yeten yerel üretim modelinin güçlenmesine
- E) Reklam ve vitrin düzenlemesi gibi modern pazarlama yöntemlerinin gelişmesine
19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti'nde II. Abdülhamid Dönemi ile birlikte birçok kentin merkez meydanına saat kuleleri inşa edilmiştir. Bu kuleler sadece mimari bir yenilik getirmekle kalmamış, aynı zamanda ezanî saate dayalı geleneksel zaman algısından dakikaya ve mesaiye dayalı modern zaman anlayışına geçişi simgelemiştir. Buna göre saat kulelerinin yaygınlaşmasının toplumsal hayattaki en temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Dinî ibadetlerin günlük yaşamdaki etkisini tamamen yitirmesi
- B) Çalışma saatlerinin, bürokrasinin ve ulaşımın standart bir zaman düzenine bağlanması
- C) Geleneksel lonca teşkilatının üretim gücünü yeniden kazanması
- D) Şehirler arası ticarette demir yolu taşımacılığının sona ermesi
- E) Halkın kırsal alanlardan şehirlere olan göç hareketini durdurması

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.

Text Generator

Image Generator

Code Generator

Video Generator

Photo Editor

Email Writer

HTML Generator

Speech to text

Text to speech

Website Generator

Lyrics Generator

Chat with Documents

XIX. ve XX. Yüzyılda Değişen Gündelik Hayat Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

Unlock the power of AI

Text Generator

Image Generator

Code Generator

Video Generator

Photo Editor

Email Writer

HTML Generator

Speech to text

Text to speech

Website Generator

Lyrics Generator

Chat with Documents

Provide additional feedback

Why do you like this response?

Provide your feedback

Share

Sorular