Sinir Sistemi Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Arka beyin yapıları olan Pons (Varol Köprüsü), Omurilik Soğanı (Medulla Oblongata) ve Beyincik hayati fonksiyonların yürütülmesinde birlikte çalışırlar. Omurilik soğanı zarar gören bir insanda aşağıdaki işlevlerden hangisinin aksaması beklenmez?

   • A) Soluk alıp verme ritminin düzenlenmesi
   • B) Yutma, hapşırma ve öksürme reflekslerinin gerçekleşmesi
   • C) Kan basıncı ve damar çaplarının ayarlanması
   • D) Görsel ve işitsel reflekslerin merkezî olarak denetlenmesi
   • E) Sindirim sistemi organlarının ritmik çalışması

2. Laboratuvarda bir nöron dizilimi üzerinde yapılan deneyde, nöronlar arasındaki sinaps bölgesine kalsiyum kanallarını bloke eden özel bir toksin uygulanmıştır. Bu müdahale sonrasında birinci nörondan başlatılan güçlü bir aksiyon potansiyelinin iletimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi kaçınılmazdır?

   • A) Birinci nöronun aksonu boyunca impuls iletimi durur.
   • B) Birinci nöronun dendritlerinde Na⁺ girişi engellenir.
   • C) Aksiyon potansiyeli akson ucuna kadar ulaşır ancak sinaps boşluğuna nörotransmitter salgılanamaz.
   • D) İkinci nöronun zarında sürekli ve kontrolsüz depolarizasyon oluşur.
   • E) Sinaptik boşluktaki nörotransmitterler hidroliz edilemediği için tepki şiddeti artar.

3. Hipotalamus; vücut sıcaklığı, osmotik basınç, kan basıncı, uyku ritmi ve iştah gibi biyolojik süreçleri denetleyen ana homeostaz merkezidir. Vücutta su miktarı azaldığında kanın osmotik basıncı artar. Kanın osmotik basıncının artması durumunda hipotalamusun başlattığı homeostaz mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) TSH hormonu ile troid bezini uyararak metabolizmayı yavaşlatmak
   • B) Oksitosin hormonu salgılatarak böbreklerden sodyum emilimini durdurmak
   • C) ACTH ile böbrek üstü bezinden kortizol salgılanmasını uyarmak
   • D) Epifiz bezinden melatonin salgılatıp idrar çıkışını engellemek
   • E) Osmoreseptörler ile durumu algılayıp arka hipofizden ADH salgılatmak ve böbreklerden su geri emilimini artırmak

4. Multipl Skleroz (MS), bağışıklık sisteminin kontrolden çıkarak merkezi sinir sistemindeki nöronların miyelin kılıflarını yabancı madde olarak algılayıp tahrip etmesiyle (otoimmün) ortaya çıkan bir hastalıktır. Buna göre MS hastası bir bireyde gerçekleşen fizyolojik değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

   • A) Miyelin kılıf harabiyeti nedeniyle nöronlarda impuls iletim hızı ve verimliliği belirgin şekilde düşer.
   • B) Ranvier boğumlarının sayısı artarak aksiyon potansiyeli oluşumu hızlanır.
   • C) Nöronların dendritlerinde sentezlenen nörotransmitter miktarı artış gösterir.
   • D) Schwann hücreleri merkezi sinir sisteminde aşırı miyelin üreterek iletimi engeller.
   • E) Çevresel sinir sisteminde yer alan otonom nöronların hepsi tamamen işlevini kaybeder.

5. Asetilkolinesteraz (AChE), sinaps boşluğundaki asetilkolin (ACh) nörotransmitterini parçalayarak uyarının sürekli olmasını engelleyen hayati bir enzimdir. Organofosfat içeren tarım ilaçları bu enzimin çalışmasını geri dönüşsüz olarak durdurur (inhibe eder). Organofosfat zehirlenmesine maruz kalan bir bireyde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

   • A) Sinaps boşluğunda asetilkolin birikmez ve impuls iletimi tamamen durur.
   • B) Hedef hücre zarında Na⁺ kanalları kapalı kalır ve depolarizasyon engellenir.
   • C) Sinaps boşluğundaki yüksek asetilkolin nedeniyle hedef organda sürekli ve kontrolsüz uyarılma (tetani) oluşur.
   • D) Presinaptik nöronun Ca²⁺ kanalları bloke olarak ekzositoz durur.
   • E) İmpuls hızı akson kılıfı boyunca iki katına çıkarak kas erimesine yol açar.

6. Tek bir sinir teli uyarıldığında "Ya hep ya hiç" kuralına uyar. Ancak çok sayıda nöroondan oluşan bir sinir kordonuna uygulanan uyarı şiddeti kademeli olarak artırıldığında elde edilen tepki şiddeti grafiği merdiven basamağı şeklinde artış gösterir. Sinir kordonunda görülen bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Her bir nöronun aksiyon potansiyeli genliğinin uyarı şiddetiyle orantılı olarak artması
   • B) Sinir kordonundaki tüm nöronların eşik değerlerinin birbirine tamamen eşit olması
   • C) Uyarı şiddeti arttıkça tek bir akson boyunca impuls iletim hızının katlanarak artması
   • D) Nöronlar arasındaki miyelin kılıf kalınlığının uyarı arttıkça artış göstermesi
   • E) Sinir demetini oluşturan liflerin eşik değerlerinin farklı olması ve uyarılan lif sayısının artması

7. Otonom sinir sistemi iç organların çalışmasını irade dışı düzenler ve sempatik ile parasempatik olmak üzere iki karşıt (antagonist) bölümden oluşur. Farklı durumlarda bu sistemlerin organlar üzerindeki etkileri değişmektedir. Sempatik ve parasempatik sinirlerin organlar üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

   • A) Göz bebeği: Sempatik sinirler büyütür, Parasempatik sinirler küçültür.
   • B) Mide motilitesi (sindirimi): Sempatik sinirler hızlandırır, Parasempatik sinirler yavaşlatır.
   • C) Kalp atış hızı: Sempatik sinirler artırır, Parasempatik sinirler azaltır.
   • D) Akciğer bronşları: Sempatik sinirler genişletir, Parasempatik sinirler daraltır.
   • E) Tükürük salgısı: Sempatik sinirler azaltır (koyulaştırır), Parasempatik sinirler artırır.

8. Alkollü bir bireyin yürürken dengesini kaybetmesi, elindeki nesneleri tutmakta zorlanması ve kas hareketleri arasındaki koordinasyonun bozulduğu gözlemlenmiştir. Alkolün doğrudan işlevini baskılaması sonucu bu semptomlara yol açan merkezi sinir sistemi bölümü aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Beyincik (Cerebellum)
   • B) Omurilik
   • C) Hipotalamus
   • D) Beyin Sapı
   • E) Talamus

9. İnsan beyni karmaşık duyusal verilerin işlendiği ve motor kararların alındığı ana merkezdir. Koku duyusu dışındaki tüm duyusal girdiler beyin kabuğuna iletilmeden önce belirli bir ara merkezde toplanarak sınıflandırılır ve ilgili merkezlere yönlendirilir. Bu işlevi yerine getiren ve aynı zamanda uyku-uyanıklık durumunu düzenleyen merkezi sinir sistemi bölümü aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Hipotalamus
   • B) Beyincik
   • C) Talamus
   • D) Pons
   • E) Omurilik Soğanı

10. İki nöron arasındaki iletişim alanı olan sinapslarda, impuls iletimi kimyasal nörotransmitter maddeler aracılığıyla gerçekleşir. Sinaptik iletim sırasında meydana gelen olaylar belirli bir sırayı takip eder. Buna göre, akson ucuna impuls ulaştıktan sonra sinaptik boşluğa nörotransmitter salgılanması sürecinde gerçekleşen ilk olay aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Sinaptik keselerin hücre zarı ile kaynaşması
    • B) Komşu hücresel zardaki reseptörlere nörotransmitterlerin bağlanması
    • C) Sinaptik boşluktaki nörotransmitterlerin hidroliz edilmesi
    • D) Akson ucuna geçen Ca²⁺ iyonlarının sinaptik keseleri uyarması
    • E) İkinci nöronun zarında Na⁺ kanallarının açılması

11. Bir sinir hücresinde impuls iletim hızı sabittir ancak farklı nöronlar arasında iletim hızları değişiklik gösterebilir. Biyoloji laboratuvarında beş farklı nöronun aksyon çapı, miyelin kılıf varlığı ve ortam sıcaklığı değerleri incelenmiştir. Buna göre, impuls iletim hızının en yüksek olması beklenen nöron yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Miyelinsiz - Akson çapı: 10 µm - Sıcaklık: 20 °C
    • B) Miyelinli - Akson çapı: 5 µm - Sıcaklık: 37 °C
    • C) Miyelinsiz - Akson çapı: 20 µm - Sıcaklık: 37 °C
    • D) Miyelinli - Akson çapı: 10 µm - Sıcaklık: 25 °C
    • E) Miyelinli - Akson çapı: 20 µm - Sıcaklık: 37 °C

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.