Üreme Sistemi ve Embriyonik Gelişim Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Bir araştırmacı dişi deney farelerinde Fallopi tüplerini (yumurta kanalını) cerrahi bir operasyonla her iki taraftan bağlamış; ancak yumurtalıkların ve uterusun dokusal bütünlüğüne müdahale etmemiştir. Operasyon sonrası iyileşen dişi farenin üreme sistemiyle ilgili aşağıdaki durumlardan hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

   • A) Menstrüal döngü ve yumurtlama tamamen durur
   • B) Östrojen ve progesteron hormonlarının salgılanması sona erer
   • C) Uterus duvarının kalınlaşması ve dökülmesi olayları engellenir
   • D) Döllenme ve gebelik gerçekleşebilir ancak doğum gerçekleşemez
   • E) Yumurtlama ve hormon salgılanması devam eder fakat sperm ve yumurta karşılaşamadığından gebelik oluşmaz

2. Anne ile fetüs arasındaki madde alışverişini sağlayan göbek kordonunda üç adet kan damarı bulunur. Bu damarlardan iki tanesi göbek atardamarı (umbilikal arter), bir tanesi ise göbek toplardamarıdır (umbilikal ven). Göbek kordonundaki bu damarların taşıdığı kanın içeriği ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) Göbek atardamarı: Oksijence zengin kan / Göbek toplardamarı: Karbondioksitçe zengin kan
   • B) Göbek atardamarı: Besin maddelerince zengin kan / Göbek toplardamarı: Metabolik atıkça zengin kan
   • C) Göbek atardamarı: Karbondioksit ve metabolik atıkça zengin kan / Göbek toplardamarı: Oksijen ve besince zengin kan
   • D) Göbek atardamarı: Anne kanı / Göbek toplardamarı: Fetüs kanı
   • E) Göbek atardamarı: Hormon içermeyen kan / Göbek toplardamarı: Yalnızca lenf sıvısı

3. Döllenme gerçekleştiğinde embriyo blastosist aşamasında uterus duvarına tutunur ve dış katmanındaki trofoblast hücrelerinden hCG (insan koryonik gonadotropini) hormonu salgılanmaya başlar. hCG hormonunun gebeliğin ilk üç ayındaki temel fizyolojik görevi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Corpus luteumun bozulmasını engelleyerek progesteron ve östrojen salgısının devamını sağlamak
   • B) Doğrudan uterus kaslarının kasılmasını uyararak doğumu başlatmak
   • C) Gebelik boyunca artarak korpus luteumun tüm hamilelik süresince tek progesteron kaynağı kalmasını sağlamak
   • D) Hipofizden FSH ve LH salgısını artırarak yeni yumurtlamayı tetiklemek
   • E) Süt bezlerinin gelişmesini sağlayarak süt salgılanmasını başlatmak

4. İnsan testislerinde gerçekleşen spermatogenez sürecindeki hücre evreleri sırasıyla verilmiştir: Spermatogonyum → Birincil Spermatosit → İkincil Spermatosit → Spermatit. Sağlıklı bir erkeğin Mayoz I öncesi interfezi tamamlamış birincil spermatosit hücresindeki DNA miktarı $2x$ ise, Mayoz I sonundaki ikincil spermatosit ve Mayoz II sonundaki sperm hücresinin DNA miktarları aşağıdakilerin hangisinde doğru sıralanmıştır?

   • A) İkincil Spermatosit: $2x$, Sperm: $2x$
   • B) İkincil Spermatosit: $2x$, Sperm: $x$
   • C) İkincil Spermatosit: $0,5x$, Sperm: $0,5x$
   • D) İkincil Spermatosit: $x$, Sperm: $0,5x$
   • E) İkincil Spermatosit: $x$, Sperm: $x$

5. Embriyonik gelişim sürecinde morula evrasından sonra hücrelerin kenarlara göç etmesiyle blastula, ardından hücre katlanması (invaginasyon) hareketiyle gastrula evresi oluşur. Gastrula evresinde hücre hareketleri ve farklılaşması sonucu embriyonik tabakalar meydana gelir. Bu süreçte gerçekleşen olaylarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

   • A) Hücre bölünmeleri sırasında mitoz mekanizması kullanılır
   • B) Hücre farklılaşmasının temel nedeni hücrelerin farklı genetik dizilimlere sahip olmasıdır
   • C) Hücre göçleri ve hücresel etkileşimler morfogenezi sağlar
   • D) Gastrulasyondan itibaren embriyoda hücre büyümesi ve hacim artışı belirginleşir
   • E) Gen aktifliğinin değişmesi farklı doku ve organların oluşmasını sağlar

6. Menstrüal döngünün folikül evresinin sonuna doğru olgunlaşan folikülden yüksek miktarda östrojen salgılanır. Bu yüksek östrojen seviyesi hipotalamus ve hipofiz bezi üzerinde pozitif feedback etkisi yaparak belirli bir hormonun ani artışına (dalgalanmasına) yol açar. Bu hormon dalgalanması ve sonucunda gerçekleşen olay aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

   • A) FSH artışı – Rahim duvarının parçalanması
   • B) Progesteron artışı – Corpus luteumun bozulması
   • C) Oksitosin artışı – Süt bezlerinin uyarılması
   • D) hCG artışı – Döllenmenin gerçekleşmesi
   • E) LH artışı – Ovulasyonun (yumurtlamanın) gerçekleşmesi

7. Sperm hücresi yumurtaya ulaştığında, baş kısmında bulunan akrozom organelinden salınan sindirim enzimleri sayesinde yumurtayı çevreleyen zona pellucidayı eritir. Spermin yumurta zarına tutunmasının ardından, tek bir spermin yumurtaya girmesini garanti altına alan ve çoklu döllenmeyi (polispermi) önleyen temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Sertoli hücrelerinin salgıladığı sıvı ile diğer spermleri ortamdan uzaklaştırması
   • B) Progesteron hormonunun sperm hareketliliğini aniden durdurması
   • C) Yumurta zarındaki reseptörlerin değişmesi ve zona pellucidanın sertleşerek yapısının değişmesi
   • D) Yumurta hücresinin hemen ikinci mayoz bölünmeyi durdurarak kutup hücresini atması
   • E) Spermin kamçısını kaybederek yumurta içinde hızla ilerlemesi

8. İnsanda dişi bireyin embriyonik gelişim döneminde başlayan oogenez süreci belirli evrelerde duraklamalar gösterir. Birincil oositler doğumdan önce majör bir duraklamaya girerken, ikincil oosit ise sperm ile karşılaşana kadar farklı bir evrede bekler. Bu iki duraklama evresi aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

   • A) Profaz-I ve Metafaz-II
   • B) Metafaz-I ve Profaz-II
   • C) Anafaz-I ve Telofaz-II
   • D) Profaz-I ve Profaz-II
   • E) İnterfaz ve Metafaz-I

9. Hamile bir kadında fetüsün beslenmesi, solunumu ve boşaltımı plasenta aracılığıyla gerçekleşir. Anne ve fetüse ait kılcal damarların plasentadaki dizilimi ve madde geçiş süreçleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

   • A) Anne kanındaki O2 ve besin maddeleri difüzyon ve aktif taşıma ile fetüs kanına geçer
   • B) Göbek kordonundaki atardamarlar fetüsteki karbondioksit ve metabolik atıkları plasentaya taşır
   • C) Anne ile fetüsün kanı doğrudan birbirine karışmaz
   • D) Fetüse ait alyuvarlar plasenta engelini geçerek doğrudan anne kan dolaşımına katılır
   • E) Göbek kordonu toplardamarı besin ve oksijence zengin kanı fetüse taşır

10. Erkek üreme sisteminde hipofiz ön lobundan salgılanan FSH, testislerde bulunan Sertoli hücrelerini uyararak sperm yapımını ve inhibin hormonunun salgılanmasını sağlar. Kanda artan inhibin hormonu hipofiz ön lobunu olumsuz etkileyerek FSH salgısını baskılar. Bu geri bildirim (feedback) mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) İnhibin seviyesinin artması, sperm oluşumunun kontrolsüz şekilde artmasını engeller
    • B) FSH salgısının durması, Leydig hücrelerinden testosteron salgılanmasını tamamen durdurur
    • C) Sertoli hücreleri zarar gören bir bireyde inhibin miktarı artacağı için FSH salgısı sürekli baskılanır
    • D) Kanda inhibin artışı hipotalamustan GnRH salgısını doğrudan uyarır
    • E) Testosteron ve inhibin aynı reseptörlere bağlanarak zıt etki gösterir

11. İnsanda üreme hücrelerinin oluşumu sırasında gerçekleşen spermatogenez ve oogenez olayları karşılaştırıldığında, mayoz bölünmeler sonucunda oluşan hücrelerin sitoplazma miktarlarının belirgin şekilde farklılık gösterdiği görülür. Oogenez sürecinde sitoplazmanın eşit olmayan şekilde bölünmesinin temel biyolojik amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Mayoz I ve Mayoz II süreçlerini hızlandırmak
    • B) Döllenme sonrası embriyonun ilk gelişim evreleri için yeterli besin kaynağı sağlamak
    • C) Yumurta hücresinin hareket yeteneğini artırmak
    • D) Döllenmeyi sağlayacak sperm sayısını sınırlamak
    • E) Kutup hücrelerinin kromozom sayısını yarıya indirmek

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.