Şiddetli bir kaza sonrasında aniden yüksek miktarda kan kaybeden bir bireyde homeostatik dengenin yeniden sağlanması için çeşitli dolaşım ve hormonal uyum mekanizmaları devreye girer. Aşırı kan kaybı yaşayan bu bireyin vücudunda gerçekleşen fizyolojik yanıtlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Kan hacmi ve basıncı düştüğü için baroreseptörler uyarılır ve sempatik sinir sistemi faaliyeti artar.
- B) Böbreklerden renin salgılanması tetiklenir ve böbrek üstü bezinden aldosteron hormonu salınarak Na+ ve su emilimi artırılır.
- C) Hipofiz arka lobundan ADH (antidiyüretik hormon) salgılanması artarak böbreklerden suyun geri emilimi maksimuma çıkarılır.
- D) Parasempatik sinir faaliyeti artarak çevre kılcal damarları genişletilir ve kan basıncı düşürülür.
- E) Çevresel damarlar daraltılarak kanın beyin ve kalp gibi hayati organlara öncelikli yönlendirilmesi sağlanır.
Rh kan grubuna bağlı kan uyuşmazlığı (Eritroblastosis fetalis), Rh- bir anne ile Rh+ bir babadan Rh+ grubunda bir bebeğin gebeliği sırasında ortaya çıkabilir. Kan uyuşmazlığı mekanizması ve gelişimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Annenin kanında doğal olarak hazır bulunan anti-D antikorları plasentayı geçerek ilk gebelikte embriyoyu hemen yıkar.
- B) Bebeğin alyuvarlarındaki Rh antikorları plasenta yoluyla anneye geçerek annenin Rh antijenlerini çökeldir.
- C) İlk doğum sırasında bebeğin Rh+ alyuvarlarının anne kanına karışmasıyla anne vücudu anti-D (Rh antikoru) üretir; sonraki Rh+ gebeliklerde bu antikorlar plasentadan geçerek bebeğin alyuvarlarını parçalar.
- D) Babanın Rh- olması durumunda anne Rh+ olsa bile kan uyuşmazlığı riski %100'dür.
- E) Kan uyuşmazlığı sadece A-B-0 kan grubu antijenlerinin uyuşmazlığında gözlenen genetik bir bozukluktur.
İnsan dokularında hücreler arası boşlukta sıvının aşırı birikmesi durumuna ödem adı verilir. Aşağıdaki durumlardan hangisi dokularda ödem oluşumuna yol açan faktörlerden biri değildir?
- A) Kılcal damarlardaki kan basıncının normalden yüksek olması
- B) Kan proteinlerinin (albümin, globülin) karaciğerde sentezinin artmasıyla kan ozmotik basıncının yükselmesi
- C) Lenf kılcal damarlarının parazit veya tümör nedeniyle tıkanması
- D) Doku sıvısındaki ozmotik basıncın (tuz ve madde miktarının) artması
- E) Histamin salgısının artması sonucu kılcal damar geçirgenliğinin yükselmesi
Kalbin sol karıncığı kasıldığında yüksek basınçlı kan aorta fırlatılır ve sistemik dolaşım başlar. Sol karıncıktan çıkan bir alyuvarın böbrek kılcal damarlarından geçip tekrar kalbe dönene kadar izlediği yolda aşağıdaki yapılardan hangisinden geçmesi beklenmez?
- A) Aort atardamarı
- B) Böbrek atardamarı
- C) Alt ana toplardamar
- D) Sağ kulakçık
- E) Pulmoner (Akciğer) toplardamarı
Özgül bağışıklık mekanizmaları sıvısal (ümoral) bağışıklık ve hücresel bağışıklık olmak üzere iki grupta incelenir. Sıvısal bağışıklık ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) B lenfositlerinin plazma hücrelerine dönüşerek kan ve lenf sıvısına antikor salgılaması ile gerçekleşir.
- B) T lenfositlerinin antijen taşıyan hücre ile doğrudan temas kurarak hücreyi eritmesi esasına dayanır.
- C) Sadece virüsle enfekte olmuş vücut hücrelerine ve kanserli dokulara karşı etkilidir.
- D) Hücre içi patojenlere karşı T hücre reseptörleri aracılığıyla doğrudan savunma sağlar.
- E) Kemik iliğinde üretilip timus bezinde olgunlaşan lenfositler tarafından yürütülür.
İnsan vücudunun hastalık yapıcı etkenlere karşı savunması üç ana hat üzerinden gerçekleştirilir. Aşağıda verilen savunma mekanizmalarından hangisi doğrudan vücudun üçüncü savunma hattında (özgül bağışıklık) görev yapar?
- A) Derideki keratin tabakası ve mide asidi ile mikropların yok edilmesi
- B) Doğal katil hücrelerin perforin salgılayarak enfekte hücreleri yok etmesi
- C) Sitotoksik T lenfositlerinin enfekte olmuş hedef hücreleri doğrudan tanıyarak imha etmesi
- D) Fagositik nötrofil ve monositlerin patojenleri yutması
- E) Hasarlı dokulardan histamin salgılanmasıyla yangısal yanıt (iltihaplanma) oluşturulması
Karaciğer, hem sistemik atardamardan hem de sindirim organlarından kan alan özel bir organ dolaşımına sahiptir. Uzun süreli açlık durumunda bulunan sağlıklı bir insanda, karaciğer ile bağlantılı damarlardaki glikoz derişimlerinin karşılaştırılması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Kapı toplardamarı > Karaciğer üstü toplardamarı > Karaciğer atardamarı
- B) Kapı toplardamarı = Karaciğer atardamarı > Karaciğer üstü toplardamarı
- C) Karaciğer atardamarı > Kapı toplardamarı > Karaciğer üstü toplardamarı
- D) Kapı toplardamarı > Karaciğer atardamarı > Karaciğer üstü toplardamarı
- E) Karaciğer üstü toplardamarı > Karaciğer atardamarı > Kapı toplardamarı
Aşı ve serum, bağışıklık kazandırılmasında kullanılan iki farklı biyolojik materyaldir. Aşı ve serum uygulamaları ile ilgili aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?
- A) Aşı hazır antikor içerirken, serum zayıflatılmış antijen içerir.
- B) Aşı tedavi edici özellikteyken, serum koruyucu ve önleyici amaçla sağlıklı bireylere yapılır.
- C) Serum uygulaması bireyde uzun süreli hafıza (bellek) hücrelerinin oluşmasını sağlar.
- D) Aşı aktif bağışıklık sağlayarak uzun süreli koruma oluştururken, serum pasif bağışıklık sağlayarak kısa süreli tedavi sunar.
- E) Aşılama sonrasında vücut kendi antikorunu üretemez ancak serum alındığında antikor üretimi uyarılır.
Kalbin çalışma hızının düzenlenmesinde otonom sinirler, hormonlar ve çeşitli kimyasal maddeler etkili olmaktadır. Aşağıdaki faktörlerden hangisinin artışı, kalbin atım hızını düşürücü (yavaşlatıcı) bir etki yapar?
- A) Kanda adrenalin hormonu seviyesi
- B) Kanda karbondioksit miktarının artması ve pH'nın düşmesi
- C) Vagus siniri uyarımı sonucu salgılanan asetilkolin nörotransmitteri
- D) Vücut sıcaklığının yükselmesi
- E) Kanda tiroksin hormonu miktarının artması
Sindirim kanalından emilen yağ asitleri ve gliserol, şilomikronlar halinde lenf kılcallarına geçerek dolaşıma katılır. Bu yağ bileşenlerinin kalbe ulaşana kadar izlediği yolda aşağıdaki yapılardan hangisi yer almaz?
- A) Peke sarnıcı
- B) Göğüs kanalı
- C) Sol köprücük altı toplardamarı
- D) Üst ana toplardamar
- E) Kapı toplardamarı
Deniz seviyesinden yüksekğere (örneğin rakımı 3000 metre olan bir dağ zirvesine) taşınan ve burada uzun süre ikamet eden sağlıklı bir bireyin dolaşım sisteminde belirgin fizyolojik uyumlar gerçekleşir. Bu bireyin kanındaki alyuvar sayısı ve alyuvar üretim mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Dokulardaki oksijen oranının düşmesi üzerine böbrek ve karaciğerden salgılanan eritropoietin hormonu kemik iliğini uyararak alyuvar sayısını artırır.
- B) Yükseklerdeki yüksek basınç nedeniyle akyuvarlar alyuvara dönüşerek kanda oksijen taşıma kapasitesini doğrudan yükseltir.
- C) Kan pulcukları okyanus seviyesine göre daha hızlı bölünerek alyuvar eksikliğini telafi eder.
- D) Oksijen kısmi basıncının artması sonucu hipotalamus eritropoietin salgısını tamamen durdurur.
- E) Alyuvarların çekirdeklenme oranı artarak daha fazla hemoglobin sentezlemesi sağlanır.
Sağlıklı bir insanda kalbin karıncıkları kasılma (sistol) durumuna geçtiğinde, kalp içi kapakçıkların ve damar girişlerinin durumu ile kanın akış yönü değişir. Buna göre, karıncık sistolü sırasında gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Triküspit ve biküspit kapakçıklar açılır, kan kulakçıklara dolar.
- B) Yarımay kapakçıkları açılır ve kan akciğer atardamarı ile aorta pompalanır.
- C) Kulakçıklar kasılarak karıncıklara kan basmaya devam eder.
- D) Aort kapağı kapanarak kanın karıncığa geri dönmesi engellenir.
- E) Vena cava damarlarındaki kan doğrudan karıncıkların içine akar.
Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.
