Destek ve Hareket Sistemi Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

AYT-SAY · AYT-SAY · Biyoloji · Destek ve Hareket Sistemi

AYT-SAY Biyoloji dersi "Destek ve Hareket Sistemi" konusu için AYT-SAY müfredatına uygun 14 soruluk yeni nesile geçiş testi. Yeni nesil sorulara hazırlayan geçiş soruları. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.

Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.

Sorular

  1. Ölüm gerçekleştikten birkaç saat sonra canlı vücudunda bulunan tüm kaslar kasılı duruma geçerek sertleşir. Bu duruma tıpta veya adli tıpta 'ölüm sertliği' (rigor mortis) adı verilir. Ölüm sertliğinin ortaya çıkmasının temel biyokimyasal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Hücrede aşırı ATP birikmesi sonucu miyozin başlarının aktinden kopamaması.
    • B) Kalsiyum iyonlarının sarkoplazmik retikulum tarafından aşırı aktif taşımayla emilmesi.
    • C) Hücresel solunumun durmasıyla ATP üretilememesi ve miyozin başının aktinden ayrılması için gerekli ATP'nin sağlanamaması.
    • D) Laktik asit sentezinin tamamen durarak kas pH'sının aşırı alkali hale gelmesi.
    • E) Aktin ipliklerinin miyozin ipliklerine ihtiyaç duymadan kendi kendine kısalması.
  2. Kıkırdak doku türleri (hiyalin, elastik, fibröz) vücutta bulundukları organların mekanik ve fizyolojik gereksinimlerine göre özelleşmiştir. Buna göre östaki borusu, omurlar arası disk ve soluk borusunda bulunan kıkırdak türleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

    • A) Östaki Borusu: Hiyalin / Omurlar Arası Disk: Elastik / Soluk Borusu: Fibröz
    • B) Östaki Borusu: Fibröz / Omurlar Arası Disk: Hiyalin / Soluk Borusu: Elastik
    • C) Östaki Borusu: Hiyalin / Omurlar Arası Disk: Fibröz / Soluk Borusu: Elastik
    • D) Östaki Borusu: Elastik / Omurlar Arası Disk: Hiyalin / Soluk Borusu: Fibröz
    • E) Östaki Borusu: Elastik / Omurlar Arası Disk: Fibröz / Soluk Borusu: Hiyalin
  3. Çizgili kas hücresinde gerçekleşen uzun süreli ağır egzersiz sırasında metabolik faaliyetlere bağlı olarak bazı maddelerin miktarı artarken bazılarının miktarı azalır. Buna göre egzersiz süresince kas hücresinde miktarı artan ve azalan maddeler eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A) Artan: Laktik asit / Azalan: Glikojen
    • B) Artan: Kreatin fosfat / Azalan: Serbest Kreatin
    • C) Artan: Karbondioksit / Azalan: Oksijen
    • D) Artan: ADP / Azalan: ATP
    • E) Artan: Isı / Azalan: Glukoz
  4. İskelet sisteminin destekleyici unsurları olan tendon ve ligament yapıları sıkı bağ dokudan oluşmalarına karşın bağlandıkları organlar yönüyle farklılaşır. Bu iki yapının işlevsel ve anatomik farkı göz önüne alındığında, tendonlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A) Kemikleri başka kemiklere bağlayarak eklem kapsülünü güçlendirir.
    • B) İçerdikleri yüksek elastik lif oranı sayesinde kemiklerden daha fazla uzama yeteneğine sahiptir.
    • C) Düz kasları iç organların dış zarlarına bağlayan yapılardır.
    • D) Çizgili kasları kemik zarına bağlayarak kas kasılma kuvvetini kemiğe iletir.
    • E) Eklem boşluğunda yer alarak sinovyal sıvının üretilmesinden sorumludur.
  5. Tek bir kas lifi 'Ya Hep Ya Hiç' prensibine göre çalışır; Yani eşik değerin altındaki uyarılara tepki vermezken, eşik değer ve üzerindeki tüm uyarılara aynı maksimum şiddette cevap verir. Ancak çok sayıda kas lifinden oluşan bir kas demetinde bu kural doğrudan gözlenmez. Kas demetinde uyarı şiddeti arttıkça kasılma miktarının kademeli olarak artmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Kas demetini oluşturan kas liflerinin uyarılma eşik değerlerinin birbirinden farklı olması.
    • B) Uyarı şiddeti arttıkça aktin ve miyozin ipliklerinin boyunun uzaması.
    • C) Kas demetindeki her lifin uyarılma sonucunda ATP üretimini durdurması.
    • D) Yüksek uyarı şiddetinin kas liflerinin hücre zarlarını tahrip etmesi.
    • E) Kas demetinin sadece motor nöronlar olmadan kasılabilme yeteneği.
  6. Uzun kemiklerin boyuna ve enine büyümesini sağlayan yapılar biyolojik olarak birbirinden farklıdır. Kemik dokunun büyüme mekanizmaları düşünüldüğünde, periost ve epifiz plağının görevleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A) Periost boyuna büyümeyi sağlarken, epifiz plağı kemiğin onarımını sağlar.
    • B) Hem periost hem epifiz plağı sadece kıkırdak dokudan meydana gelir.
    • C) Epifiz plağı enine kalınlaşmayı, periost ise kırılan kemiğin onarımını sağlar.
    • D) Periost sadece embriyonik dönemde aktiftir, yetişkinlikte epifiz plağına dönüşür.
    • E) Epifiz plağı kıkırdak yapıda olup boyuna büyümeyi sağlarken, periost zarı enine kalınlaşma ve onarımı sağlar.
  7. Bir sporcu ağır bir halteri yukarı doğru kaldırırken kaslarında izotonik kasılma, ağırlığı tepe noktasında hiç kıpırdatmadan sabitleyip tutarken ise izometrik kasılma gerçekleşmektedir. Bu iki kasılma tipi karşılaştırıldığında, izometrik kasılma sırasında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

    • A) Kasın boyu kısalır fakat kas gerilimi sabit kalır.
    • B) Kasın boyu uzar ve kas tonusu tamamen kaybolur.
    • C) Kasın boyu değişmez, ancak kasta oluşan gerilim artar ve ATP harcanmaya devam eder.
    • D) Kas hiç enerji harcamadan mekanik olarak kilitli kalır.
    • E) Aktin ve miyozin iplikçikleri birbirinden tamamen ayrılır.
  8. Sert kemik dokunun mikroskobik incelemesinde osteon adı verilen yapı birimleri ve bunları besleyen kanallar gözlenir. Mikroskobik yapılar dikkate alındığında, Havers ve Volkmann kanallarının işlevi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A) Havers kanalları kemik doku boyunca boyuna uzanan kanallardır.
    • B) Volkmann kanalları, Havers kanallarını enine birbirine bağlar.
    • C) Kanalların içerisinde kan damarları ve sinirler yer alır.
    • D) Bu kanallar sayesinde osteositler besin ve oksijen gereksinimini karşılar.
    • E) Volkmann kanalları sadece süngerimsi kemik dokunun kırmızı kemik iliğinde bulunur.
  9. İskelet kaslarında uyarının nörolojik olarak ulaşmasından kasılmanın başlamasına kadar geçen süreçte Ca2+Ca^{2+} iyonları kritik bir işlev görür. Sarkoplazmik retikulumdan sitoplazmaya salınan kalsiyum iyonlarının hücresel etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A) Miyozin başının ATP'yi bağlamasını doğrudan engeller.
    • B) Aktin filamentleri üzerindeki tutunma bölgelerini açarak miyozin başının aktine bağlanmasını sağlar.
    • C) Aktin iplikçiklerinin parçalanarak miyozine dönüşmesine neden olur.
    • D) Sarkoplazmik retikulum içine aktif taşımayla pompalanarak kasın gevşemesini tetikler.
    • E) Z çizgilerinin birbirinden uzaklaşmasını ve sarkomerin genişlemesini sağlar.
  10. Oynar eklemlerde bulunan eklem kapsülü ve sinovyal sıvı, kemiklerin birbirine sürtünerek aşınmasını önler ve hareketi kolaylaştırır. Sinovyal sıvının üretilemediği veya eklem kıkırdağının tahrip olduğu bir bireyde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?

    • A) Eklem yüzeylerindeki sürtünme katsayısının düşmesi ve hareket kolaylığı
    • B) Kemik uçlarının birbirine doğrudan teması sonucu şiddetli ağrı oluşumu
    • C) Eklem hareket açıklığında belirgin derecede kısıtlanma
    • D) Kemik uçlarındaki eklem kıkırdağında erime ve deformasyon
    • E) Eklemi oluşturan kemiklerin eklem bölgesinde iltihabi reaksiyonlar gelişmesi
  11. Çizgili kas hücresi yüksek enerji ihtiyacını karşılamak için hücrede hazır bulunan ve sonradan sentezlenen farklı enerji kaynaklarını sırasıyla kullanır. Yoğun bir egzersiz başlangıcından itibaren çizgili kas hücresinde tüketilen enerji kaynaklarının kullanım sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) Glikoz → Kreatin fosfat → Serbest ATP → Glikojen
    • B) Kreatin fosfat → Serbest ATP → Glikojen → Glikoz
    • C) Serbest ATP → Kreatin fosfat → Glikoz → Glikojen
    • D) Glikojen → Glikoz → Serbest ATP → Kreatin fosfat
    • E) Serbest ATP → Glikojen → Glikoz → Kreatin fosfat
  12. Kemik dokunun yapım ve yıkım süreçleri osteoblast ve osteoklast hücrelerinin dengeli çalışmasına bağlıdır. Parathormon ve kalsitonin hormonlarının kandaki seviyeleri bu hücrelerin aktivitesini doğrudan denetler. Kanda kalsiyum miktarının uzun süre düşük seyrettiği bir bireyde gerçekleşen hücresel ve dokusal değişimler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A) Paratiroit bezinden kana salgılanan parathormon miktarı artar.
    • B) Osteoblast aktivitesi artarak kemikte kalsiyum depolanması hızlanır.
    • C) Osteoklast hücreleri uyarılır ve kemik yıkımı gerçekleşir.
    • D) Böbreklerden ve bağırsaklardan kalsiyum emilimi teşvik edilir.
    • E) Uzun dönemde kemik yoğunluğunda azalma ve osteoporoz riski ortaya çıkar.
  13. İskelet kasının kasılması sürecinde sarkomerde meydana gelen değişimleri inceleyen bir araştırmacı, mikroskop altında kasılma anını gözlemlemektedir. Kayan iplikler hipotezine göre, kasılma sırasında gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Aktin ve miyozin ipliklerinin boyu uzayarak sarkomerin boyunu kısaltır.
    • B) A bandının boyu daralırken I bandının boyu değişmeden kalır.
    • C) İki Z çizgisi bir birinden uzaklaşır ve H bandı genişler.
    • D) A bandının boyu değişmezken, H bandı daralır veya kaybolur.
    • E) Kasılma sırasında kasın hacmi ve kütlesi belirgin miktarda artar.
  14. Hiyalin, elastik ve fibröz kıkırdak dokular; içerdikleri lif çeşiti ve miktarına göre farklı mekanik direnç özelliklerine sahiptir. Esneklik ihtiyacının yüksek olduğu kulak kepçesinde elastik kıkırdak bulunurken, basınca karşı yüksek direnç gerektiren omurlar arası disklerde fibröz kıkırdak yer alır. Buna göre, kıkırdak tiplerinin dokusal yapıları ile işlevsel adaptasyonları arasındaki ilişki değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A) Fibröz kıkırdaktaki kondrosit sayısı hiyalin kıkırdaktan fazla olduğu için kılcal damar ağı daha gelişmiştir.
    • B) Elastik kıkırdak, içerdiği esnek lifler sayesinde bükülme ve eski haline dönme kabiliyetine sahiptir.
    • C) Hiyalin kıkırdak, kollajen lifler içerdiğinden basınca ve çekmeye karşı dayanıklıdır.
    • D) Tüm kıkırdak doku çeşitlerinde hücreler arası maddeye kondrin adı verilir.
    • E) Kıkırdak dokuda kan damarı bulunmadığından beslenme bağ dokudan difüzyonla gerçekleşir.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.