Duyu Organları Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. İç kulaktaki salyangozda bulunan Corti organındaki tüy hücreleri mekanik olarak büküldüğünde zar üzerindeki iyon kanalları açılır. İyon kanallarının açılmasıyla hücresel depolarizasyon gerçekleşir. Nöronların aksine tüy hücrelerinin depolarizasyonu sırasında hücre içine giren ve zar potansiyelini değiştiren temel iyon aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Hücre dışından içeriye giren yoğun $Na^+$ iyonları
   • B) Hücre içinden dışarıya çıkan $K^+$ iyonları
   • C) Hücre dışına pompalanan $Cl^-$ iyonları
   • D) Endolenf sıvısından hücre içine giren yüksek derişimdeki $K^+$ iyonları
   • E) Hücre içinden organel içine taşınan $Ca^{2+}$ iyonları

2. İnsan gözünde renkli görmeden sorumlu olan üç farklı koni hücresi tipi bulunur: Kırmızıya, yeşile ve maviye duyarlı koniler. Kalıtsal bir bozukluk nedeniyle yeşil ışığa duyarlı koni fotopigmentini kodlayan gen mutasyona uğramış ve işlevsiz hale gelmiştir. Bu bireyde ortaya çıkabilecek durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

   • A) Birey sadece karanlıkta tamamen kör olur, gündüz net görür.
   • B) Kırmızı ve yeşil renk tonları ayırt edilemez ve kırmızı-yeşil renk körlüğü oluşur.
   • C) Göze gelen ışınlar retinanın arkasında odaklanır.
   • D) Çomak hücreleri aşırı çalışarak tüm renkleri mavi olarak algılatır.
   • E) Kornea tabakası kırıcılığını tamamen kaybeder.

3. Üst solunum yolu enfeksiyonu (grip/nezle) geçiren bir birey, yemek yerken besinlerin kokusunu alamamasının yanında yemeklerin tadını da 'lezzetsiz ve tatsız' olarak tanımlamaktadır. Dil üzerindeki tat reseptörlerinde herhangi bir hasar olmadığı halde bu durumun yaşanmasının temel fizyolojik nedeni hangisidir?

   • A) Tat reseptörlerinin sadece mukus içinde çalışan fotoreseptörler olması
   • B) Grip virüsünün dil üzerindeki papillaları tamamen tahrip etmesi
   • C) Tükürük salgısının durması nedeniyle tat moleküllerinin çözünememesi
   • D) Koku nöronlarının dil nöronlarına eksitatorik baskı yapması
   • E) Tat ve koku duyularının beyinde birlikte değerlendirilerek bütüncül bir lezzet algısı oluşturması

4. İki nokta eşiği, vücudun bir bölgesine aynı anda temas ettirilen iki ucu ayrı iki temas noktası olarak algılayabilmek için gereken minimum mesafedir. Deneysel çalışmalarda parmak ucunda iki nokta eşiği yaklaşık 2 mm iken, sırt bölgesinde bu mesafe 40 mm'ye kadar çıkmaktadır. Bu duruma neden olan temel fizyolojik etken aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Sırttaki reseptörlerin impuls iletim hızının parmak uçlarındakinden yüksek olması
   • B) Parmak ucundaki reseptörlerin schwann kılıfı taşımaması
   • C) Parmak ucundaki dokunma reseptörlerinin yoğunluğunun ve beyindeki temsil alanının daha fazla olması
   • D) Sırt bölgesindeki reseptörlerin sadece sıcaklık değişimlerine yanıt vermesi
   • E) Parmak ucunda sadece serbest sinir uçlarının bulunması

5. Bir duyu organında yer alan reseptör hücresine uygulanan fiziksel veya kimyasal uyarının şiddeti artırıldığında, reseptör potansiyelinde ve duyu nöronunda bazı parametreler değişirken bazıları sabit kalır. Buna göre eşik değerin üzerindeki bir uyarının şiddetinin artması duyu nöronunda aşağıdakilerden hangisinde değişikliğe yol açmaz?

   • A) İletilen tek bir aksiyon potansiyelinin genliği ve hızı
   • B) Birim zamanda iletilen impuls sayısı (impuls frekansı)
   • C) Uyarılacak toplam nöron sayısı
   • D) Beyin kabuğuna ulaşan toplam sinyal miktarı
   • E) Reseptörde oluşan lokal zar potansiyelinin (reseptör potansiyeli) büyüklüğü

6. Hızlı hareket eden bir asansörde yukarı çıkarken veya deniz seviyesinden yüksek bir noktaya seyahat ederken kulaklarda geçici bir tıkanma hissi ve basınç farkı oluşur. Bu esnada yutkunma veya esneme hareketi yapıldığında kulağın rahatladığı hissedilir. Bu rahatlamayı sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır?

   • A) Yarım daire kanallarındaki endolenf sıvısının basıncının dış kulak yoluna aktarılması
   • B) Kohlear kanaldaki tüy hücrelerinin aşırı titreşimi durdurması
   • C) Kulak kemikçiklerinin (çekiç, örs, üzengi) birbirine kilitlenerek titreşimi engellemesi
   • D) Östaki borusunun açılarak orta kulak ile yutak arasındaki hava basıncını dengelemesi
   • E) Otolit taşlarının yer değiştirerek iç kulak sıvısını nötralize etmesi

7. Sağlıklı bir birey elindeki telefona bakarken aniden gökyüzünde süzülen bir uçağa odaklanmıştır. Bu bakış yönü değişimi sırasında gözün mercek kırıcılığında ve bağlı yapılarda hızlı fizyolojik ayarlamalar (göz uyumu) gerçekleşmiştir. Uzaktaki uçağa bakma sürecinde gözde meydana gelen olaylarla ilgili hangisi doğrudur?

   • A) Siliyer kaslar kasılır ve asıcı bağlar gevşer.
   • B) Göz merceğinin küreselliği ve kırıcılığı artar.
   • C) Merceğin kalınlığı artarak odağı öne çeker.
   • D) Göz bebeği ışığı daha fazla toplamak için daralır.
   • E) Siliyer (kirpiksi) kaslar gevşer, asıcı bağlar gerilir ve mercek yassılaşır.

8. İnsan derisi alt deri (dermis) ve üst deri (epidermis) olmak üzere iki ana katmandan oluşur. Çevresel uyarılara duyarlı olan çeşitli reseptörler derinin alt katmanlarında farklı derinliklerde konumlanmıştır. Buna göre derinin alt katmanlarında yer alan, özellikle ani ve şiddetli basınç değişimleri ile yüksek frekanslı titreşimleri algılamaktan sorumlu olan reseptör hangisidir?

   • A) Meissner cisimciği
   • B) Krause cisimciği
   • C) Pacini cisimciği
   • D) Ruffini cisimciği
   • E) Serbest sinir uçları

9. Bir biyoloji laboratuvarında tat alma fizyolojisi üzerine araştırma yapan bir öğrenci, dil yüzeyini tamamen kurutulmuş bir deneye şeker kristali koyduğunda denek bireyin şekerin tadını ilk anda alamadığını gözlemlemiştir. Denek ancak tükürük salgısı dili ıslattıktan sonra tadı hissedebilmiştir. Bu gözlem tat reseptörlerinin çalışmasıyla ilgili hangi zorunluluğu kanıtlar?

   • A) Tat maddelerinin kemoreseptörleri uyarabilmesi için sıvı ortamda çözünmesi gerekir.
   • B) Tat reseptörleri mekanoreseptör yapısında olup sadece fiziksel temasla uyarılır.
   • C) Tükürük sıvısı şeker moleküllerini kimyasal olarak sindirerek monomerlerine ayırır.
   • D) Dil üzerindeki papillalar sadece sıcaklık değişimlerine karşı duyarlıdır.
   • E) Tat impulslarının iletimi için ortamda mutlaka koku kimyasallarının bulunması şarttır.

10. İnsan vücudundaki duyusal iletim yolları incelendiğinde koku duyusunun diğer tüm duyusal uyarılardan belirgin bir farklılık gösterdiği tespit edilir. Çevreden alınan uyarılara ait impulsların beyin kabuğuna ulaşma rotası düşünüldüğünde koku duyusuna ait özgün durum aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) Koku reseptörlerinin epitel hücresi olmayıp fotoreseptör karakterinde bulunması
    • B) Koku impulslarının beyin kabuğuna ulaşmadan önce omurilikte çapraz yapması
    • C) Koku iletiminde hiçbir nöronal bağlantının görev almaması
    • D) Koku nöronlarından çıkan impulsların talamusa uğramadan doğrudan beyin kabuğuna iletilmesi
    • E) Koku reseptörlerinin yalnızca fiziksel dalgalarla uyarılabilmesi

11. Uzay istasyonunda görev yapan bir astronot, yer çekimsiz ortamda gözleri kapalıyken vücudunun dikey konumdaki konum değişikliklerini algılamakta zorlandığını belirtmiştir. Ancak kendi etrafında dönme hareketini sorunsuz bir şekilde hissettiği kaydedilmiştir. Buna göre astronotun dikey konum algısındaki bozulmanın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Yarım daire kanallarındaki endolenf sıvısının hareket etmemesi
    • B) Tulumcuk ve kesecikteki kalsiyum karbonat yapılı otolit taşlarının otolit zarına basınç uygulayamaması
    • C) Corti organındaki tüy hücrelerinin mekanik uyarılara karşı duyarsızlaşması
    • D) Östaki borusunun tıkalı kalması sonucu iç kulak basıncının düşmesi
    • E) Beyincikteki korteks tabakasının impulsları işleme yeteneğini kaybetmesi

12. Ses dalgalarının kulak kepçesi tarafından toplanıp iç kulaktaki işitme reseptörlerine iletilmesi sürecinde karmaşık mekanik ve biyofiziksel olaylar gerçekleşir. İşitme organı olan Corti organında impuls oluşum mekanizması düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

    • A) Sesi algılayan mekanoreseptörler vestibüler kanalın içindeki perilenf sıvısına temas eder.
    • B) Kulak zarı ses dalgalarını yarım daire kanallarına aktararak sıvı dalgası oluşturur.
    • C) Ses dalgaları otolit taşlarını hareket ettirerek doğrudan duyu nöronlarını depolarize eder.
    • D) Sesin frekansı arttıkça orta kulaktaki kemikçiklerin titreşim genliği tamamen kaybolur.
    • E) Sıvı dalgalarının temel zarı titreştirmesiyle tüy hücreleri çatı zara sürtünür ve mekanoreseptörler uyarılır.

13. Güneşli bir ortamdan birdenbire karanlık bir sinema salonuna giren bir insanda ilk anda hiçbir şey görünmezken, belirli bir süre sonra çevredeki nesneler seçilmeye başlar. Bu adaptasyon sürecinde gözün ağ tabakasında gerçekleşen biyokimyasal ve fizyolojik değişimler incelenmektedir. Buna göre karanlığa uyum sürecinde gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

    • A) Koni hücrelerindeki rodopsin pigmenti ışıkta yıkıldığı için karanlıkta yeniden sentezlenir.
    • B) Parlak ışıkta parçalanmış olan rodopsin pigmenti çomak hücrelerinde karanlıkta tekrar birleştirilir.
    • C) Göz bebeği genişleyerek göze giren ışık miktarını artırmaya çalışır.
    • D) Loş ışıkta görmeyi sağlayan çomak (çubuk) hücrelerinin duyarlılığı artar.
    • E) Rodopsin sentezi için A vitamini gereklidir ve eksikliğinde gece körlüğü oluşur.

14. Bir optik muayene sırasında göze gelen paralel ışınların retinanın önüne odaklandığı tespit edilmiştir. Bu durumun düzeltilmesi amacıyla bireye uygun bir mercek sistemi önerilmiştir. Yapılan bu muayene ve teşhise göre söz konusu göz kusuru ve tedavisiyle ilgili hangi ifade doğrudur?

    • A) Birey hipermetrop hastasıdır ve ince kenarlı mercek kullanmalıdır.
    • B) Göz merceğinin kırıcılığı azalmış veya göz küresi önden arkaya kısalmıştır.
    • C) Birey miyop hastasıdır ve görüntü kalın kenarlı mercek ile retina üzerine düşürülür.
    • D) Göz merceğinin yüzeyindeki pürüzler nedeniyle ışınlar birden fazla noktada odaklanmaktadır.
    • E) Birey sadece yakındaki cisimleri net göremez, uzağı net görür.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.