Yerleşmelerin Fonksiyonları Yeni Nesile Geçiş Test Çöz
10. Sınıf Coğrafya dersi "Yerleşmelerin Fonksiyonları" konusu için MEB müfredatına uygun 16 soruluk yeni nesile geçiş testi. Yeni nesil sorulara hazırlayan geçiş soruları. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.
Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.
Sorular
Bir coğrafya projesinde öğrenciler, dünya üzerindeki bazı şehirlerin küreselleşme süreçlerini karşılaştırmak için bir tablo hazırlamıştır. Tablodaki şehirlerin küresel etki gücünü belirleyen en temel fonksiyonel üstünlükler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Tarihsel süreçte ipek ve baharat yolları üzerindeki düğüm noktalarında kurulan şehirler önemli birer ticaret ve konaklama merkezi olmuştur. Günümüzde de küresel ulaşım koridorlarının merkezindeki şehirler benzer bir lojistik güç elde etmektedir. Aşağıdaki şehirlerden hangisinin küresel ölçekteki gelişiminde kanallar vasıtasıyla sağlanan deniz ulaşımı fonksiyonu en belirleyici etkiye sahiptir?
Kentsel yerleşmelerin fonksiyonel analizi yapılırken kullanılan aktif nüfusun sektörel dağılımı grafikleri, şehrin gelişmişlik düzeyi hakkında önemli ipuçları verir. Buna göre, bir şehrin çalışan nüfusunun %72'sinin hizmetler sektöründe, %25'inin sanayi sektöründe ve sadece %3'ünün tarım sektöründe istihdam edildiği göz önüne alınırsa, bu şehirle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğrudur?
Yerleşmelerin fonksiyonel dönüşümleri, bazen yeni bir sanayi dalının ortaya çıkması veya bir doğal kaynağın tükenmesiyle hızlanır. Türkiye'de 1940'lara kadar küçük bir köy yerleşmesi olan, ancak petrol rafinerisinin kurulmasıyla çok kısa sürede hızlı nüfuslanarak sanayi fonksiyonlu bir şehre dönüşen yerleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Şehirlerin etki alanları küresel, bölgesel ve yerel olmak üzere üçe ayrılır. Şehrin sahip olduğu fonksiyonların çeşitliliği ve küresel finans ağlarına entegrasyonu bu etki alanını doğrudan belirler. Aşağıdaki şehir çiftlerinden hangisinin küresel etki derecesi, finans ve borsa yönetimi fonksiyonu nedeniyle diğerlerine göre daha yüksektir?
Tarih boyunca bazı yerleşmeler tek bir fonksiyonla kurulmuşken zamanla ekonomik ve sosyal gelişmelerle çok fonksiyonlu şehirler haline gelmiştir. Bu durum şehirlerin küresel etki gücünü de artırmıştır. Aşağıdaki şehirlerden hangisi günümüzde sanayi, ticaret, finans, kültür ve ulaşım gibi çoklu fonksiyonların tamamını bünyesinde barındıran küresel bir metropoldür?
Bir liman şehrinin ticaret hacmi ve etki alanı sadece deniz yolu bağlantılarına değil, limanın arkasındaki karayolu ve demiryolu ulaşım ağlarının gelişmişliğine de bağlıdır. Türkiye'de coğrafi konumu ve fiziki engelleri nedeniyle hinterlandı dar olan ve bu yüzden liman fonksiyonu beklenilen düzeyde gelişemeyen şehir aşağıdakilerden hangisidir?
Yeraltı kaynaklarının zenginliği, bazı küçük yerleşmelerin çok kısa sürede hızla büyüyerek birer maden şehri fonksiyonu kazanmasını sağlar. Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi, bu duruma dünya ve Türkiye ölçeğinde verilebilecek en karakteristik maden şehirleri örneğidir?
Aşağıda Türkiye'den üç farklı şehre ait baskın fonksiyonel özellikler verilmiştir: • K: Taşkömürü havzasına bağlı olarak ağır sanayinin geliştiği şehir. • L: Önemli kara ve demir yollarının kavşak noktasında yer alan ulaşım şehri. • M: Kültür, inanç ve tarih turizminin ön planda olduğu antik kent çevreleri. Bu özelliklere göre K, L ve M şehirleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
Bir şehrin idari fonksiyonu, o yerleşmenin ülke yönetim merkezi veya uluslararası örgütlerin genel merkezi olmasıyla doğrudan ilişkilidir. Buna göre, aşağıdaki şehirlerden hangisi idari fonksiyonu yönüyle diğerlerinden ayrışarak küresel ve bölgesel karar alma mekanizmalarına ev sahipliği yapar?
Oxford ve Cambridge (İngiltere) gibi şehirler, kurulup gelişmelerinde barındırdıkları köklü eğitim kurumları sayesinde küresel bir üne kavuşmuştur. Türkiye'de bu duruma benzer şekilde gelişiminde üniversitelerin ve öğrenci nüfusunun belirleyici bir fonksiyon üstlendiği yerleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Ülkelerin gelişmişlik düzeyleri, yerleşmelerin baskın fonksiyonları üzerinde doğrudan etkilidir. Buna göre, az gelişmiş ülkelerdeki kentsel yerleşmelerde aşağıdaki fonksiyonel özelliklerden hangisinin daha baskın olması beklenir?
Bir liman şehri, hinterlandının (ard bölgesinin) genişliği ve sunduğu ulaşım kolaylığı oranında küresel veya bölgesel bir ticaret merkezine dönüşür. Buna göre, aşağıda verilen liman şehirlerinden hangisinin fonksiyonel etki alanı, diğerlerine göre daha dar bir hinterlanda sahip olması nedeniyle daha yerel düzeyde kalmıştır?
Bir bölgedeki kırsal yerleşmenin zamanla büyüyerek idari, kültürel ve ekonomik faaliyetlerin çeşitlendiği bir kentsel yerleşmeye dönüşmesi sürecinde rol oynayan etkenler çeşitlilik gösterir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir yerleşmenin fonksiyonel sınıflandırmasında doğrudan dikkate alınan ekonomik ölçütlerden biri değildir?
Coğrafya dersinde 'Yerleşmelerin Fonksiyonları' konusunu işleyen bir grup öğrenci, balık kılçığı tekniğini kullanarak bir şehrin fonksiyonel değişimini analiz etmektedir. Balık kılçığının temel başlığı 'Yerleşmenin Büyüme Nedenleri' olarak belirlenmiş; alt başlıklar ise 'Liman kapasitesinin artması', 'Hinterlandın genişliği', 'Ticaret hacminin yükselmesi' ve 'Ulaşım ağlarının kesişim noktasında yer alması' şeklinde doldurulmuştur. Bu analiz sürecinde öğrenciler, Türkiye'den Mersin ve dünyadan Rotterdam şehirlerini örneklem olarak seçmişlerdir. Yapılan bu çalışma ve seçilen örnekler dikkate alındığında; bir yerleşmenin fonksiyonel sınıflandırmasında tek bir kriterin değil, birbirini tetikleyen ve destekleyen mekânsal/ekonomik faktörlerin bütüncül bir şekilde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bir coğrafya araştırma grubunun, Türkiye ve dünyadan seçtiği iki farklı yerleşmenin fonksiyonel özelliklerini belirlemek amacıyla hazırladığı karşılaştırma tablosu aşağıdadır. A Yerleşmesi: İş gücünün %60'ı imalat sanayisinde çalışmaktadır. Şehir, ham madde kaynaklarına yakınlığı ve gelişmiş demir yolu ağı ile bölgesel bir ticaret merkezidir. B Yerleşmesi: İş gücünün %75'i finans, teknoloji ve yazılım sektöründe çalışmaktadır. Uluslararası borsa ve üniversitelere ev sahipliği yapan şehir, dünya çapında bir karar alma merkezidir. Buna göre, yerleşmelerin fonksiyonel özellikleri ve etki alanları dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.