Ekonomik Sektörler ve Gelişmişlik Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Bir ülkenin gelişmişlik seviyesini sadece sektörel istihdam oranlarına bakarak değerlendirmenin getirdiği en büyük kısıtlılık aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Hizmet sektörünün alt kollarının (bilişim, turizm, eğitim vb.) niteliğini ve verimliliğini göstermemesi
   • B) Tarım alanında çalışan kadın nüfusun sisteme dahil edilmesini engellemesi
   • C) Ülkedeki toplam nüfus miktarını net olarak belirlememesi
   • D) Sanayi kollarının hangi fabrikalarda üretim yaptığını açıklamaması
   • E) Ülkenin coğrafi konumu ve iklim özellikleri hakkında bilgi sunmaması

2. Tarihsel süreçte ülkelerin ekonomik kalkınma aşamaları incelendiğinde istihdamın sektörel kayma yönü genellikle nasıldır?

   • A) Sanayi -> Tarım -> Hizmet
   • B) Hizmet -> Tarım -> Sanayi
   • C) Tarım -> Hizmet -> Sanayi
   • D) Tarım -> Sanayi -> Hizmet
   • E) Sanayi -> Hizmet -> Tarım

3. Bir ülkedeki şirket CEO'ları, araştırma-geliştirme (Ar-Ge) uzmanları ve üst düzey yöneticilerin (beşincil ve dördüncül faaliyetler) toplam istihdamdaki payının artması, o ülkenin küresel ekonomideki konumunu nasıl etkiler?

   • A) Ülke, dış pazarda sadece ham madde üreticisi konumuna geriler.
   • B) Bilgi ekonomisine geçerek katma değeri yüksek teknolojik karar merkezine dönüşür.
   • C) Tarım üretimi tamamen bittiği için gıda ithalat maliyeti sürdürülemez olur.
   • D) Fiziksel güce dayalı işçi sınıfının refah seviyesi hızla düşer.
   • E) Sanayi üretiminin tamamen durmasına ve işsizliğin artmasına yol açar.

4. Küresel bir salgın döneminde, dijital platformlar, e-ticaret ve kargo dağıtım ağlarında (hizmet sektörü) istihdam patlaması yaşanırken, turizm ve yeme-içme (geleneksel hizmetler) büyük bir darbe almıştır. Bu durum, hizmetler sektörünün gelişimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?

   • A) Hizmet sektörünün kendi içinde teknolojik gelişmelere göre hızla dönüştüğünü
   • B) Hizmet sektörünün her koşulda sanayi sektöründen daha güvensiz olduğunu
   • C) Sanayileşmiş ülkelerin salgınlardan hiçbir şekilde etkilenmediğini
   • D) Gelişmiş ülkelerde geleneksel hizmet kollarının tamamen yok olduğunu
   • E) Tarım dışı tüm sektörlerin kriz anında tamamen işlevsiz kaldığını

5. Gelişmiş bir Avrupa ülkesinde tarım sektörünün milli gelir içindeki payı %1,8 iken, gelişmekte olan bir Afrika ülkesinde bu pay %42'dir. Afrika ülkesinin kalkınması için uygulanacak ekonomi politikasında, aşağıdaki adımlardan hangisi en öncelikli olmalıdır?

   • A) Tarım alanlarını tamamen kapatarak nüfusu hizmet sektörüne yönlendirmek
   • B) Tarımda çalışan nüfusun yarısını başka ülkelere işçi olarak göndermek
   • C) Tarımda entansif (modern) yöntemlere geçip, sanayi ve hizmet sektörlerini eş zamanlı geliştirmek
   • D) Dışarıdan gıda ithalatını artırarak yerli üretimi durdurmak
   • E) Tarımsal üretimi sadece ülke içi geleneksel tüketime uygun seviyede sınırlamak

6. Ekonomik sektörleri karşılaştıran bir öğrenci, şu hipotezi kuruyor: "Gelişmekte olan ülkeler sanayileştikçe, tarımda çalışan iş gücü oranı azalır fakat toplam tarımsal üretim miktarı düşmez." Bu öğrencinin hipotezini desteklemek için kullanacağı en güçlü argüman aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Sanayi kollarının gelişmesiyle tarımsal ürün talebinin tamamen ortadan kalkması
   • B) Tarımda modern teknolojilerin ve makinelerin insan gücünün yerini alması
   • C) Ülke nüfusunun hızla azalmasıyla gıda tüketim ihtiyacının hafiflemesi
   • D) Tarım arazilerinin sanayi tesisleri kurmak amacıyla kamulaştırılması
   • E) Hizmet sektörünün tarıma dayalı ham maddeleri kullanmayı bırakması
7. 

   Yandaki grafikte üç farklı ülkedeki nüfusun ekonomik faaliyet kollarına göre dağılımı gösterilmiştir. Yalnızca bu grafikteki oranlar dikkate alındığında, ülkelerle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle yanlıştır?

   • A) R ülkesinin kalkınma düzeyi diğerlerine göre daha geridedir.
   • B) S ülkesinin dış satımında sanayi ve hizmet ürünleri önemli yer tutar.
   • C) P ülkesi yarı gelişmiş veya gelişmekte olan bir ekonomik yapıya sahiptir.
   • D) R ülkesinde birincil sektörde çalışan insan sayısı, S ülkesinden kesinlikle daha fazladır.
   • E) S ülkesinde eğitim ve sağlık hizmetleri diğer ülkelere göre daha gelişmiştir.

8. Gelişmekte olan bir ülkede, devlet teşvikleriyle bilişim teknolojileri ve yazılım geliştirme ofislerinin sayısı artırılmıştır. Bu süreç, beşeri faaliyet sınıflandırmasında doğrudan hangi ekonomik sektörün payının artmasını sağlar?

   • A) Birincil Sektör
   • B) İkincil Sektör
   • C) Üçüncül Sektör
   • D) Dördüncül Sektör
   • E) Beşincil Sektör

9. Bir araştırmacı, az gelişmiş bir ülkenin ekonomik sektör yapısını analiz etmek için bir rapor hazırlayacaktır. Bu araştırmacının raporunda aşağıdaki ifadelerden hangisine yer vermesi beklenemez?

   • A) Ülkede niteliksiz iş gücü oranı fazla olduğundan birincil faaliyetler ön plandadır.
   • B) GSYİH içinde sanayi ve yüksek teknolojiye dayalı üretim payı oldukça düşüktür.
   • C) Dış ticarette daha çok işlenmiş sanayi ürünleri ihraç edilip, ham madde ithal edilmektedir.
   • D) Hizmetler sektörü, modern finans ve bilişimden ziyade geleneksel ticaret odaklıdır.
   • E) Nüfusun büyük bölümünün tarımda çalışması, geleneksel tarım yöntemlerinin yaygınlığındandır.

10. Gelişmiş ülkelerde çalışan nüfusun çok küçük bir kısmı tarım sektöründe yer almasına rağmen, bu ülkelerin tarımsal üretim ve ihracat miktarları oldukça yüksektir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Tarım sektöründe çalışanların çalışma saatlerinin çok uzun olması
    • B) Tarım alanlarının diğer sektör alanlarından daha geniş yer kaplaması
    • C) Tarımda modern teknolojiler, makineleşme ve yüksek verimli yöntemlerin kullanılması
    • D) Bu ülkelerde nüfus artış hızının çok düşük olması
    • E) Tarım dışı sektörlerde kazançların çok istikrarsız olması

11. Bir gazete haberinde: "Ülkemizde son on yılda tarım sektörünün GSYİH içindeki payı düşerken, teknoloji ve yazılım ihracatı rekor kırdı." ifadesi yer almaktadır. Bu haberdeki değişim, ülkenin ekonomik yapısında aşağıdaki süreçlerden hangisinin yaşandığına doğrudan kanıt oluşturur?

    • A) Tarımsal üretim miktarının her geçen yıl azaldığına
    • B) Ülkenin kalkınma yolunda yapısal bir dönüşüm gerçekleştirdiğine
    • C) Hizmetler sektörünün ülkedeki istihdam gücünü tamamen kaybettiğine
    • D) Sanayi kollarının ham madde sıkıntısı yaşamaya başladığına
    • E) Gelişmiş ülkelerle olan dış ticaret açığının sürekli büyüdüğüne

12. Bir coğrafya öğretmeni derste K ve L ülkelerinde çalışan nüfusun sektörel dağılımını gösteren grafikleri karşılaştırmaktadır. K ülkesinde tarım çalışanlarının oranı %52 iken, L ülkesinde hizmet çalışanlarının oranı %68 ise bu iki ülke hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi tarafsız ve bilimsel bir yaklaşımdır?

    • A) L ülkesi insanları her alanda K ülkesinden daha yeteneklidir.
    • B) L ülkesi, sermaye birikimi ve teknoloji kullanımı bakımından daha avantajlıdır.
    • C) K ülkesi zengin doğal kaynaklara sahip olmadığı için sanayileşememiştir.
    • D) L ülkesinde tarımsal üretime ve gıda güvenliğine ihtiyaç kalmamıştır.
    • E) K ülkesindeki nüfusun tamamı eğitim olanaklarından mahrum kalmıştır.

13. Bir ülkenin GSYİH (Gayri Safi Yurtiçi Hasıla) içindeki tarım sektörü payının %45'ten %8'e gerilediği, hizmet sektörünün payının ise %30'dan %65'e yükseldiği gözlenmiştir. Bu ülkenin ekonomik yapısındaki değişime ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisi en doğrudur?

    • A) Tarımsal ürünlerin ülke ekonomisine sağladığı gelir miktarı azalmıştır.
    • B) Sanayileşme süreci sekteye uğramış ve ülke dışa bağımlı hale gelmiştir.
    • C) Ülke, nitelikli iş gücü ihtiyacını azaltacak teknolojilere yönelmiştir.
    • D) Ülke ekonomisi tarımsal bağımlılıktan kurtulup gelişmiş bir yapıya kavuşmuştur.
    • E) Tarım alanları tamamen sanayi ve yerleşim alanlarına dönüştürülmüştür.

14. Aşağıdaki grafik, aktif nüfusunun %72'sinin hizmet, %22'sinin sanayi ve sadece %6'sının tarım sektöründe istihdam edildiği bir ülkeyi göstermektedir. Yalnızca bu istihdam yapısına bakılarak, söz konusu ülke hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenemez?

    • A) Ülkenin sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyesi oldukça yüksektir.
    • B) Eğitim, sağlık ve finans gibi sektörlerde çalışan oranı fazladır.
    • C) Tarımsal üretimde modern yöntemler ve makineleşme yaygındır.
    • D) Ülkenin toplam tarımsal üretim miktarı diğer sektörlerden azdır.
    • E) Bilgi ve iletişim teknolojilerine dayalı iş kolları gelişmiştir.

15. Bir ekonomi dergisi için hazırlanan raporda X ve Y ülkelerinin istihdam edilen nüfusun sektörlere göre dağılımı incelenmiştir. X ülkesinde çalışan nüfusun %62'sinin tarım, %12'sinin sanayi ve %26'sının hizmet sektöründe olduğu; Y ülkesinde ise nüfusun %2'sinin tarım, %24'ünün sanayi ve %74'ünün hizmet sektöründe olduğu tespit edilmiştir. Rapordaki veriler ve bu ülkelerin gelişmişlik düzeyleri dikkate alındığında; 'X ülkesinde tarım sektöründe çalışan kişi sayısının Y ülkesinden fazla olması, X ülkesinin modern (intensif) tarım yöntemlerini uyguladığını ve tarımsal üretim miktarının Y ülkesinden daha yüksek olduğunu kesin olarak kanıtlar' ifadesi bu analiz için doğru bir çıkarımdır.

16. Aşağıdaki tabloda, coğrafi konumları ve yüz ölçümleri birbirine yakın olan X, Y ve Z ülkelerinin aktif nüfusunun ekonomik sektörlere göre dağılım oranları (%) verilmiştir. Tablo: Aktif Nüfusun Sektörel Dağılımı (%) Ülke X: Tarım: 62, Sanayi: 12, Hizmet: 26 Ülke Y: Tarım: 24, Sanayi: 28, Hizmet: 48 Ülke Z: Tarım: 3, Sanayi: 25, Hizmet: 72 Bu veriler ve ülkelerin gelişmişlik özellikleri dikkate alındığında, ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Ülke X'te tarım sektöründe çalışan sayısının fazla olması, bu ülkede birim alandan alınan verimin ve toplam tarımsal üretimin diğerlerinden fazla olduğunu kanıtlar.
    • B) Ülke Z'de tarım sektöründe çalışan oranının çok düşük olması, bu ülkenin gıda ihtiyacını karşılayamadığını ve dışa bağımlı olduğunu gösterir.
    • C) Ülke Y, ekonomik yapı bakımından sanayileşme sürecini büyük oranda tamamlamış ve gelişmişlik seviyesi bakımından X ile Z arasında yer alan bir özellik sergilemektedir.
    • D) Ülke X'ten Z'ye doğru gidildikçe, doğal çevre koşullarının ekonomi üzerindeki belirleyici etkisi ve hammadde ihracat oranı artış gösterir.
    • E) Ülke Z'de hizmet sektörünün çok yüksek olması, bu ülkenin üretim yapmadığını ve sadece tüketime dayalı bir ekonomi modelini benimsediğini kanıtlar.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.