Afet Bilinci Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Bir okulun 'Afet Yönetimi Günlüğü'nde şu değerlendirme yer almaktadır: 'Afetlere sadece devlet kurumlarının müdahale etmesini beklemek, kayıpları artırır. Gerçek başarı, her bireyin kendi evinden başlayarak mahallesinde bir afet kültürü ve dayanışma ağı oluşturmasıdır.' Bu ifadeden yola çıkarak ulaşılabilecek en kapsamlı çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Devlet kurumlarının afet yönetiminde hiçbir rolünün olmadığı
   • B) Afetlerin zararlarını azaltmanın tek yolunun binaları yıkıp yeniden yapmak olduğu
   • C) Afet yönetiminin, bireysel sorumluluktan toplumsal örgütlenmeye uzanan bütüncül bir bilinçlenme süreci gerektirdiği
   • D) Afet eğitiminin sadece okullardaki öğretmenlerin görevi olduğu
   • E) Coğrafi konumun afetlerin büyüklüğü üzerinde hiçbir etkisinin bulunmadığı

2. Bir coğrafya projesinde öğrenciler, taşkın yatağında yer alan bir mahallenin sel risk haritasını çıkarmışlardır. Bu mahallede afet bilincinin tam olarak yerleşmesi ve can kayıplarının önlenmesi için, aile afet planına eklenmesi gereken en kritik eylem aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Sel sularının çekilmesini beklerken bodrum katlarda kalmaya devam etmek
   • B) Taşkın uyarısı alındığı anda yüksek katlara veya önceden belirlenmiş güvenli tepelik alanlara tahliye olmak
   • C) Sel sularına karşı evlerin pencerelerini sıkıca kapatıp içeride beklemek
   • D) Su birikintilerini temizlemek için elektrikli pompaları hemen çalıştırmak
   • E) Evdeki tüm değerli eşyaları zemin kattaki odalarda depolamak

3. Afet bilinci kazanmış bir ailenin hazırladığı acil durum planında, 'şehir dışı irtibat kişisi' olarak başka bir ilde yaşayan bir akrabanın seçilmesinin en temel coğrafi ve teknik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Afet bölgesindeki yerel GSM şebekelerinin aşırı yoğunluk nedeniyle kilitlenmesi ve bölge dışı aramaların daha kolay iletilmesi
   • B) Şehir dışındaki akrabaların finansal yardım imkanlarının daha fazla olması
   • C) Afet anında şehir içi ulaşım araçlarının tamamen ücretsiz hale gelmesi
   • D) Şehir dışındaki kişilerin afet yönetim mevzuatını daha iyi bilmesi
   • E) Şehir dışındaki iletişim hatlarının afetlerden hiçbir zaman etkilenmemesi

4. Bir bölgedeki heyelan riskini analiz eden öğrenciler, dik yamaçlara inşa edilen evlerin büyük tehlike altında olduğunu raporlamıştır. Bu bölgede afet bilinci kapsamında yerel halka verilmesi gereken en öncelikli yapısal ve çevresel önlem tavsiyesi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Yamaçlardaki ağaçları keserek binaların önünü açmak
   • B) Yamaç dengesini korumak için istinat duvarları yapmak ve drenaj kanalları açarak suyu tahliye etmek
   • C) Evlerin sadece dış cephelerini suya dayanıklı boyalarla kaplamak
   • D) Deprem sigortasını iptal edip yangın sigortası yaptırmak
   • E) Yamaç eğimini artıracak hafriyat çalışmaları yürütmek

5. Bir şehirde yapılan kamuoyu araştırmasında, halkın %85'inin mahallelerindeki acil durum toplanma alanlarının yerini bilmediği ortaya çıkmıştır. Afet bilinci oluşturma kulübü kuran öğrencilerin bu eksikliği gidermek için hazırlayacağı en yenilikçi ve geniş kitlelere ulaşacak proje aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Toplanma alanlarının isimlerini içeren kalın kitapçıklar bastırmak
   • B) Mahalle muhtarlığına asılmak üzere tek bir büyük kağıt harita çizmek
   • C) Karekod entegreli yönlendirme tabelaları hazırlayıp binalara yerleştirmek ve dijital harita bağlantısı paylaşmak
   • D) Okul panosuna toplanma alanlarının fotoğraflarını yapıştırmak
   • E) Sadece kendi sınıflarındaki öğrencilere toplanma alanlarını sözlü anlatmak

6. Afet yönetiminde 'zarar azaltma' (mitigasyon) evresi, afet gerçekleşmeden önce yapılan ve afetin olası etkilerini en aza indirmeyi amaçlayan tüm çalışmaları kapsar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan bir zarar azaltma çalışması olarak değerlendirilemez?

   • A) Dere yataklarının imara kapatılması
   • B) Afet acil durum çantalarının hazırlanması
   • C) Okullarda afet eğitimi seminerlerinin verilmesi
   • D) Enkaz altında kalan vatandaşların yerlerinin tespit edilip çıkarılması
   • E) Binaların deprem yönetmeliğine uygun olarak güçlendirilmesi

7. Bir grup lise öğrencisi, velilerin de davetli olduğu 'Mahallemizde Güvenli Yaşam' başlıklı bir seminer düzenlemiştir. Bu seminerde velilere, afet anında paniği önlemek için 'çök-kapan-tutun' hareketinin önemi uygulamalı olarak gösterilmiştir. Yapılan bu çalışma, MEB Maarif Modeli'nin aşağıdaki yetkinlik alanlarından hangisini en doğrudan geliştirmeyi amaçlamaktadır?

   • A) Finansal okuryazarlık ve bütçe planlaması
   • B) Dijital içerik üretimi ve yazılım geliştirme
   • C) Sosyal sorumluluk, vatandaşlık bilinci ve afetlere karşı dirençlilik
   • D) Tarihsel empati ve kültürel mirasın korunması
   • E) Bilimsel araştırma yöntemleri ve laboratuvar güvenliği

8. Afet bilinci seminerinde bir uzman: 'Afet sadece sarsıntı anı değildir; afet öncesindeki ihmallerimiz ve afet sonrasındaki bilinçsiz davranışlarımız zincirleme kayıplara yol açar.' demiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu uzmanın işaret ettiği afet sonrası bilinçsiz davranışlara doğrudan bir örnektir?

   • A) Depremden hemen sonra gaz vanalarını kapatmak
   • B) Yardımların daha hızlı ulaşması için kişisel araçlarla trafiğe çıkıp yolları tıkamak
   • C) Haberleşme için internet tabanlı mesajlaşma uygulamalarını tercih etmek
   • D) Yetkililerin açıklamalarını takip ederek toplanma alanında beklemek
   • E) Komşuların durumunu kontrol etmek ve ilk yardım ilkelerine uymak

9. Mahallenizde bir afet sonrası toplanma alanı seçerken, coğrafi bilgi sistemleri (CBS) analizleri ve bölge incelemeleri sonucunda bazı alanların elenmesi gerekmiştir. Aşağıdaki alanlardan hangisi, afet türü ve oluşturacağı risk dikkate alındığında toplanma alanı olmaya kesinlikle uygun değildir?

   • A) Heyelan bölgesinin eteklerinde yer alan geniş düzlük yeşil alan
   • B) Şehir merkezindeki geniş ve tek katlı okul bahçeleri
   • C) Çevresinde yüksek bina bulunmayan mahalle parkları
   • D) Altyapısı güçlü olan açık pazar yerleri
   • E) Ulaşım akslarına yakın, geniş üniversite yerleşkeleri

10. Coğrafya öğretmeni, öğrencilerinden tuttukları 'Afet Bilinci Öğrenme Günlüğü'ne evlerinde yaptıkları hazırlıkları yazmalarını istemiştir. Ahmet günlüğüne: 'Yatak odasındaki gardırobu duvara monte ettik ve acil durum çantamızı kapıya yakın bir yere koyduk.' yazmıştır. Ahmet'in günlüğe yazdığı bu adımların temel hedefi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Evin estetik görünümünü iyileştirmek ve yerden tasarruf etmek
    • B) Deprem sırasındaki can kayıplarının en büyük nedenlerinden olan sarsıntı anı ve tahliye risklerini azaltmak
    • C) Binanın taşıyıcı kolonlarının direncini artırmak
    • D) Afet sonrasında komşularla hızlı yardımlaşmayı sağlamak
    • E) Evdeki eşyaların yıpranma sürelerini uzatmak

11. Japonya'da ilkokul çağındaki öğrencilere her yıl düzenli olarak deprem ve tsunami tahliye simülasyonları yaptırılmakta, ailelerin de bu süreçte aktif rol alması sağlanmaktadır. Bu eğitim politikasının temel amacı aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanır?

    • A) Doğal afetlerin oluşum mekanizmasını ezberletmek
    • B) Afetlere karşı toplumsal refleksleri güçlendirerek afete dirençli bir kültür oluşturmak
    • C) Afetlerin sıklığını ve büyüklüğünü azaltacak teknolojiler geliştirmek
    • D) Çocukların fen bilimleri dersindeki akademik başarılarını artırmak
    • E) Sanayi tesislerinin kurulacağı güvenli bölgeleri belirlemek

12. Aşağıdaki tabloda, bir lisede kurulan 'Afet Yönetim Kulübü' öğrencilerinin hazırladığı aile afet planı kontrol listesi ve bu kriterlerin uygulanma durumları verilmiştir. I. Afet çantasının her altı ayda bir güncellenmesi II. Deprem sırasında asansör yerine merdivenlerin kullanılması kararı III. Evdeki ağır mobilyaların duvarlara sabitlenmesi IV. Afet sonrasında şehir dışı iletişim kişisinin belirlenmesi Bu planlama kriterlerinden hangileri doğrudan afet öncesinde alınması gereken yapısal olmayan risk azaltıcı önlemlere örnektir?

    • A) I ve II
    • B) II ve III
    • C) III ve IV
    • D) I ve III
    • E) II ve IV

13. Bir yerleşim yerinde halkın afet bilincinin yüksek olması, afetlerin doğrudan fiziksel etkilerini önleyemese de afete bağlı can kaybı ve sosyoekonomik zararları ciddi oranda azaltır. Bu duruma bağlı olarak, aşağıdakilerden hangisi afete karşı dirençli bir toplumun göstergeleri arasında yer almaz?

    • A) Bireylerin deprem çantalarını güncel tutması
    • B) Mahalle düzeyinde arama-kurtarma kulüplerinin aktif çalışması
    • C) Afet anında tüm iletişimin sadece kişisel cep telefonu aramaları üzerinden yürütüleceğinin varsayılması
    • D) Yapıların inşa sürecinde zemin özelliklerine ve mühendislik kurallarına uyulması
    • E) Kamu binalarında düzenli olarak tahliye tatbikatlarının yapılması

14. Mahallenizde gerçekleştirdiğiniz 'Acil Durum Toplanma Alanı' tespit çalışmasında, haritada belirlenmiş alanın etrafının yüksek katlı ve eski binalarla çevrili olduğunu fark ettiniz. Bu durumu analiz eden bir coğrafya öğrencisi olarak, afet bilinci çerçevesinde atmanız gereken en doğru adımlardan hangisi yerel yönetime ve topluma rehberlik eder?

    • A) Durumu görmezden gelerek sadece kendi aile planınıza odaklanmak
    • B) Çevredeki binaların yıkılma riskini değerlendiren bir rapor hazırlayıp alanı daha açık ve güvenli bir yerle değiştirmek için belediyeye başvurmak
    • C) Mahalle sakinlerine afet anında evlerinden hiç çıkmamalarını tavsiye etmek
    • D) Alanın etrafındaki eski binaların hemen tahliye edilmesini talep etmek
    • E) Toplanma alanının zeminini daha yumuşak bir malzeme ile kaplamaya çalışmak

15. Afet öncesinde hazırlanan 'Aile Afet ve Acil Durum Planı' sayesinde bireyler, afet sırasında nereye gideceklerini ve birbirleriyle nasıl iletişim kuracaklarını önceden bilirler. Buna göre, ailelerin bu planı hazırlarken belirleyeceği 'acil durum buluşma yeri' seçilirken aşağıdakilerden hangisine dikkat edilmesi hayat kurtarıcı bir öneme sahiptir?

    • A) Evin en yakınında bulunan kapalı otoparkların içi olmasına
    • B) Herkesin kolayca ulaşabileceği yüksek katlı alışveriş merkezlerinin girişine
    • C) Mahallenin merkezinde yer alan tarihi ve dar sokakların kesişim noktasına
    • D) Çevresinde heyelan, yıkılma riski taşıyan yapı ve enerji nakil hatları bulunmayan açık alan olmasına
    • E) İklim koşullarından etkilenmemek için geniş cam yüzeylere sahip spor salonlarına

16. Bir okulda kurulan 'Afete Dirençli Toplum Kulübü', velilerin de katıldığı seminerler düzenleyerek mahalle sakinlerinin afetlere karşı hazırlık düzeyini artırmayı hedeflemektedir. Bu kulübün mahallede yürüteceği ilk çalışmalardan hangisi, ailelerin afet anındaki paniğini azaltmada ve koordinasyonu sağlamada en doğrudan etkiye sahiptir?

    • A) Mahalle genelinde ağaçlandırma faaliyetleri düzenlemek
    • B) Aile düzeyinde acil durum planı hazırlayarak toplanma alanlarını belirlemek
    • C) Afetlerin dünyadaki coğrafi dağılışını gösteren haritalar çizmek
    • D) Belediye binasının yapısal güvenliğini sorgulayan dilekçeler yazmak
    • E) Geçmiş yüzyıllarda yaşanmış büyük afetlerin kronolojisini çıkarmak

17. Bir mahallede kurulan 'Afete Dirençli Toplum Kulübü', mahalle sakinlerine yönelik düzenlediği seminerde afet risklerini azaltmak için 'Aile Afet ve Acil Durum Planı' hazırlanmasının önemini vurgulamıştır. Bu seminerden etkilenen Ahmet Bey, ailesiyle birlikte bir plan hazırlamıştır. Ahmet Bey'in planında sadece e-devlet üzerinden belirlenen en yakın 'Acil Durum Toplanma Alanı'na giden en kısa yolun haritası ve afet sonrası dışarıda buluşma noktası yer almaktadır. Ahmet Bey, 'Afet anında önemli olan tek şey dışarıda güvenli bir alanda buluşmaktır' diyerek ev içindeki ağır eşyaların sabitlenmesi (yapısal olmayan risklerin azaltılması) veya bir afet çantası oluşturulması gibi önlemleri 'ikincil meseleler' olarak görerek plana dahil etmemiştir. Buna göre Ahmet Bey'in hazırladığı plan, Maarif Modeli'nde hedeflenen afet bilinci ve dirençli toplum oluşturma ilkeleriyle tam olarak örtüşen, afet riskini bütüncül şekilde minimize eden bir yaklaşımdır.

18. Bir lisede kurulan 'Afet Yönetimi ve Sosyal Dayanışma Kulübü' öğrencileri, mahallelerindeki afet bilincini artırmak amacıyla bir kampanya başlatmışlardır. Bu kapsamda öğrencilerin gerçekleştirdiği faaliyetler şunlardır: I. Mahalledeki acil durum toplanma alanlarını gösteren karekodlu broşürler hazırlayıp apartman girişlerine asmışlardır. II. Ailelerin kendi 'Afet ve Acil Durum Planlarını' hazırlamaları için bir şablon oluşturup çevrim içi ortamda paylaşmışlardır. III. Uzmanlar eşliğinde, ev içindeki risklerin (sabitlenmemiş eşyalar vb.) nasıl azaltılacağına dair bir seminer düzenleyerek velilerin katılımını sağlamışlardır. IV. Mahalledeki engelli ve yaşlı bireylerin listesini çıkararak, olası bir tahliye anında onlara rehberlik edecek gönüllü listesini netleştirmişlerdir. Bu faaliyetler birlikte değerlendirildiğinde, öğrencilerin bu çalışmalarıyla ulaşmak istediği temel hedef ve toplumsal kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Doğal afetlerin oluşumunu teknolojik ve mühendislik çalışmalarıyla tamamen engellemek.
    • B) Afet sonrası arama-kurtarma ekiplerine olan ihtiyacı tamamen ortadan kaldıracak bir mahalle düzeni kurmak.
    • C) Afetlerin ekonomik sonuçlarını bireysel birikimler ve sigorta yöntemleriyle mahalle düzeyinde telafi etmek.
    • D) Afet öncesi hazırlık ve risk azaltma kültürü oluşturarak toplumun afetlere karşı direncini ve farkındalığını artırmak.
    • E) Sadece deprem tehlikesine odaklanarak mahalledeki konutların emlak değerini koruma altına almak.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.