Bitki Biyolojisi Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Bir otçul böcek tarafından alt yaprağı kemirilen bir domates bitkisinde, zararlıya maruz kalmamış üst yapraklarda saatler içerisinde böceğin sindirimini zorlaştıran savunma proteinlerinin (proteinaz inhibitörleri) sentezlenmeye başladığı saptanmıştır. Bitki içi sistemik savunma yanıtının (SAR) oluşumu sırasında gerçekleşen olaylar dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisinin bu iletişim ve savunma mekanizmasında doğrudan rol oynaması beklenmez?

   • A) Yara bölgesinde jasmonik asit gibi hormon ve sinyal moleküllerinin sentezlenmesi
   • B) Su moleküllerinin ksilemde kohezyon kuvveti ile sürekli bir sütun halinde taşınmasının durdurulması
   • C) Sinyal moleküllerinin floem iletim dokusu kanalıyla uzak yapraklara taşınması
   • D) Hedef hücrelerde savunma genlerinin aktifleşerek koruyucu enzimlerin üretilmesi
   • E) Sinyalin komşu hücrelere iletiminde elektriksel potansiyel değişimlerinin de işlev görmesi

2. Aşağıdaki tabloda kurak ortam adaptasyonu gösteren X bitkisi ile nemli ortam adaptasyonu gösteren Y bitkisinin bazı anatomik özellikleri karşılaştırılmıştır. ÖzellikX BitkisiY Bitkisi Kutikula TabakasıÇok kalınİnce Stoma KonumuYaprak alt epidermisinde, çukurda (derinde)Yaprak üst epidermisinde, yüzeyde Stoma SayısıAz sayıdaÇok sayıda Tablodaki verilere göre X ve Y bitkileri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi YANLIŞTIR?

   • A) X bitkisinde terleme ile su kaybını önlemeye yönelik adaptasyonlar gelişmiştir.
   • B) Y bitkisinin yaşadığı ortamda toprak su potansiyeli ve hava nem oranı yüksektir.
   • C) X bitkisinde yaprak yüzey alanı nemli ortam bitkilerine göre genellikle daralmıştır.
   • D) Y bitkisinde terleme hızı aynı şartlar altında X bitkisine göre daha yüksektir.
   • E) X bitkisi stoma sayısının azlığı ve derinde bulunması sebebiyle terleme hızını artırmayı hedeflemektedir.

3. Toprakta çözünmüş mineral ve azotu almakta zorlanan bitkiler canlılarla özel simbiyotik ilişkiler kurarlar. Örneğin baklagil köklerinde Rhizobium bakterilerinin oluşturduğu nodüller ile bitki kökleri ve mantar hiflerinin oluşturduğu mikoriza birliktelikleri buna örnektir. Bu iki simbiyotik ilişkinin bitkiye sağladığı temel faydalar sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

   • A) Havadaki serbest azotu bağlama — Emilim yüzey alanını artırıp su ve mineral alımını kolaylaştırma
   • B) Fotosentez hızını artırma — Glikozu nişastaya dönüştürerek depolama
   • C) Kök basıncını düşürme — Organik besinleri gövdeye iletme
   • D) Terlemeyi engelleme — Nitrat iyonlarını atmosfere gaz olarak verme
   • E) Hücre çeperini kalınlaştırma — Stomaların açık kalmasını sağlama

4. Floemde organik maddelerin taşınmasını açıklayan 'Basınç-Akış Teorisi'ne göre kaynak hücreden (yaprak) kalburlu borulara sükroz yüklenmesi gerçekleşir. Kalburlu borularda hidrostatik basıncın artmasına ve çözeltinin havuz hücreye doğru kütlesel akışına yol açan ilk fiziksel olay aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Kalburlu borulardan dışarıya aktif taşımayla su pompalanması
   • B) Havuz hücrede sükrozun nişastaya dönüşerek osmotik basıncı düşürmesi
   • C) Kalburlu borulara geçen sükrozun yoğunluğu artırması ve komşu ksilemdenden su çekmesi
   • D) Ksilemdeki suyun yerçekimi etkisiyle aşağı doğru süzülmesi
   • E) Arkadaş hücrelerinin glikozu doğrudan stoma kilit hücrelerine aktarması

5. Ilıman bölgede yaşayan çok yıllık odunsu bir ağacın gövde enine kesiti incelendiğinde iç içe geçmiş yıllık büyüme halkaları (yaş halkaları) görülür. İlkbahar odununun hücreleri geniş gözenekli ve ince çeperli iken, sonbahar odununun hücreleri dar gözenekli ve kalın çeperlidir. Ağaç gövdesindeki yaş halkalarında görülen bu yapısal farklılığın temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Epidermis dokusunun mevsimsel olarak mantarlaşması
   • B) Floem borularının kışın tamamen tıkanarak yapısını kaybetmesi
   • C) Yapraklarda üretilen hormonların kışın köklere birikmesi
   • D) Mevsimsel sıcaklık ve su miktarına bağlı olarak kambiyum aktivitesinin değişmesi
   • E) Kök basıncının yaz aylarında sonbahara göre daha düşük olması

6. Bitkilerde çiçeklenme ışık kalma süresine (fotoperiyot) bağlıdır. Çiçeklenmesi kritik gece uzunluğuna bağlı olan bir 'kısa gün bitkisi' karanlık periyodun tam ortasında birkaç dakikalık bir kırmızı ışık çakmasına maruz bırakılmıştır. Kritik gece uzunluğu kesintiye uğratılan bu kısa gün bitkisinde çiçeklenme durumu ve nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Çiçek açar, çünkü gündüz süresi uzatılmıştır.
   • B) Çiçek açar, çünkü kırmızı ışık fotosentezi maksimuma çıkarır.
   • C) Çiçek açmaz, çünkü kısa gün bitkileri yalnızca tam karanlık odada yetişebilir.
   • D) Çiçek açar, çünkü gece süresinin bölünmesi kök gelişimini uyarır.
   • E) Çiçek açmaz, çünkü kritik gece uzunluğu kesintisiz olarak sağlanamamıştır.

7. Çimlenmekte olan bir fasulye tohumunda tohum toprağın altında bulunduğu sürece ilk yeşil yapraklar toprak yüzeyine çıkıp fotosentez başlayana kadar geçen zaman diliminde çeşitli biyokimyasal değişimler gözlenir. Bu süreçte tohumun solunum hızı ve toplam KURU AĞIRLIĞI nasıl değişir?

   • A) Solunum hızı azalır — Kuru ağırlık artar
   • B) Solunum hızı artar — Kuru ağırlık azalır
   • C) Solunum hızı değişmez — Kuru ağırlık artar
   • D) Solunum hızı artar — Kuru ağırlık değişmez
   • E) Solunum hızı azalır — Kuru ağırlık azalır

8. Kapalı tohumlu (çiçekli) bitkilerde üreme sürecinde gerçekleşen çifte döllenme olayında tohum taslağı içerisindeki embriyo kesesinde bulunan sekiz çekirdekten bazıları döllenmeye katılır. Çifte döllenme sonucunda oluşan yapılar ve kromozom durumlarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) Zigot (3n) — Endosperm (2n)
   • B) Zigot (n) — Endosperm (3n)
   • C) Zigot (2n) — Endosperm (3n)
   • D) Zigot (2n) — Endosperm (n)
   • E) Zigot (3n) — Endosperm (n)

9. Bitki büyüme ve gelişmesini düzenleyen hormonlardan X hormonu tohumun uykuda kalmasını (dormansi) kırarak çimlenmeyi başlatırken, Y hormonu ise kuraklık ve stres durumlarında stomaların kapanmasını sağlayarak su kaybını engeller. Buna göre X ve Y bitkisel hormonları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

   • A) X: Oksin, Y: Etilen
   • B) X: Sitokinin, Y: Oksin
   • C) X: Absisik Asit, Y: Giberellin
   • D) X: Giberellin, Y: Absisik Asit
   • E) X: Etilen, Y: Sitokinin

10. Bitkilerde su kaybı terleme (transpirasyon) veya damlama (gutasyon) mekanizmalarıyla gerçekleşir. Toprak neminin yüksek, havanın ise neme doymuş olduğu nemli gecelerde bitki yaprak kenarlarında sıvı su damlacıkları oluşur. Bu damlama olayı ve gerçekleştiği yapı ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Damlama yaprak kenarlarında bulunan hidatotlardan kök basıncı etkisiyle gerçekleşir.
    • B) Damlama yoluyla atılan sıvı tamamen saf sudan oluşur ve mineral içermez.
    • C) Gutasyon olayında stomalar aktif olarak açılarak su buharını dışarı verir.
    • D) Damlama, terleme çekim kuvvetinin en yüksek olduğu sıcak öğle saatlerinde hızlanır.
    • E) Hidatotlar bekçi hücrelerine sahip olup turgor basıncına göre açılıp kapanabilir.

11. Uzun boylu odunsu bitkilerde topraktan alınan su ve minerallerin onlarca metre yükseklikteki yapraklara taşınmasında terleme-çekim teorisi, kök basıncı ve kılcallık kuvvetleri rol oynar. Yapraklardaki stomaların tamamen kapandığı rüzgarsız ve yüksek nemli bir ortamda, suyun ksilemde taşınmasında en etkili kılınan ve baskın hale geçen kuvvet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Adhezyon kuvveti
    • B) Terleme çekim kuvveti
    • C) Kök basıncı
    • D) Kohezyon gerilimi
    • E) Yaprak hücrelerinin ozmotik çekimi

12. Oksin hormonunun bitki büyümesi üzerindeki etkisini incelemek için eşit uzunluktaki üç yulaf koleoptili kullanılarak farklı deneysel işlemler uygulanmış ve ışık tek taraflı olarak sağdan verilmiştir. 1. koleoptil ucuna ışık geçirmeyen bir mika kılıf takılmış, 2. koleoptilin ucu kesilerek çıkarılmış, 3. koleoptilin ucu kesilip araya agar blok konarak tekrar yerine yerleştirilmiştir. Buna göre, bir süre sonra deney düzeneklerinin hangilerinde ışığa doğru bükülme (fototropizma) gerçekleşmesi beklenir?

    • A) Yalnız I
    • B) Yalnız II
    • C) I ve II
    • D) II ve III
    • E) Yalnız III

13. Bitkilerde stomaların açılıp kapanması bekçi (kilit) hücrelerinin turgor basıncındaki değişimlerle kontrol edilir. Gündüz saatlerinde stomaların açılması sürecinde kilit hücrelerde bir dizi biyokimyasal ve fiziksel değişim meydana gelir. Stomaların açılması sırasında bekçi hücrelerinde gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

    • A) Bekçi hücrelerinin ozmotik basıncı düşer ve dışarıya su verirler.
    • B) Komşu komşu epidermal hücrelerden kilit hücrelere aktif taşımayla potasyum iyonları girer.
    • C) Gündüz gerçekleşen fotosentez sonucu hücre içi glikoz yoğunluğu artar.
    • D) Nişastanın glikoza hidrolizi sonucu hücre içi çözünen madde miktarı yükselir.
    • E) Hücre içine su girişi turgor basıncını artırarak kilit hücre çeperlerinin dışa doğru bükülmesini sağlar.

14. Odunsu bir ağacın gövdesinde dairesel bir hat boyunca kabuk ve soyulabilen iletim tabakası çıkartılarak halka soyma deneyi gerçekleştirilmiştir. Birkaç hafta sonra kesik bölgesinin üst tarafında organik madde birikimi ve şişkinlik gözlenirken köklerin besinsizlik nedeniyle öldüğü tespit edilmiştir. Bu deneysel müdahale bitkide doğrudan hangi fizyolojik yapının işlevini engellemiştir?

    • A) Ksilemin su ve mineralleri yukarı taşımasını
    • B) Floemin organik besinleri köke doğru taşımasını
    • C) Epidermisin terleme hızını dengelemesini
    • D) Cambiumun yeni ksilem elemanları üretmesini
    • E) Mantar dokunun gaz alışverişi yapmasını

15. Bir araştırmacı, genç bir fasulye fidesinin kök ucunda yer alan kaliptra (kök şapkası) arkasındaki hücresel bölgeyi çıkararak fideyi uygun büyüme ortamına yeniden dikmiştir. Bir süre sonra kökte boyca uzamanın durduğu ancak kök çapında belirgin bir kalınlaşma gerçekleşmediği gözlenmiştir. Buna göre, kök ucundan çıkarılan ve boyca uzamayı sağlayan bitkisel doku aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Sekonder Meristem
    • B) Parankima Dokusu
    • C) Ksilem Dokusu
    • D) Primer Meristem
    • E) Sklerankima Dokusu

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.