Geleceğin Dünyasında Coğrafya Bilimi Kazanım PDF İndir
10. Sınıf Coğrafya dersi "Geleceğin Dünyasında Coğrafya Bilimi" konusu için MEB müfredatına uygun 20 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Soruları PDF olarak indirebilirsin.
Sorular
- 1.
Bir vadide yer alan akarsu ağı, doğal bitki örtüsü ve yamaç topoğrafyasının; insanların inşa ettiği geleneksel taş konutlar, tarihi köprüler ve taraçalı tarım alanlarıyla kaynaşarak oluşturduğu görsel ve mekânsal kompozisyon ayrıntılı bir çevre haritasında gösterilmiştir. Doğal ve beşerî unsurların karşılıklı etkileşim içinde yeryüzünde meydana getirdiği bu bütüncül mekânsal görünüm, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 2.
Bir bölgeye ait yerleşme haritası incelendiğinde; kırsal konutların bir akarsu vadisi ve ana kara yolu boyunca kesintisiz bir hat şeklinde sıralanarak çizgisel bir diziliş sergilediği görülmüştür. Mekânsal bir temsil üzerinden incelenen ve nesnelerin ya da olguların yeryüzündeki bu geometrik düzen ve yerleşim biçimini ifade eden durum, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 3.
Bir metropolün arazi kullanım ve nazım imar planı krokisi incelendiğinde; konut alanları, organize sanayi bölgeleri, korunan doğal koridorlar ve bunları birbirine bağlayan ulaşım ağlarının belirli işlevsel amaçlar doğrultusunda yapılandırıldığı görülmüştür. İnsan topluluklarının gereksinimlerini karşılamak amacıyla yeryüzü parçalarını planlayarak işlevsel bir düzene kavuşturmasını ifade eden bu durum, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 4.
Bir sulak alan havzasına ait ekolojik koruma haritası incelenirken göl alanının daralmasının biyoçeşitlilik, mikroiklim dengesi ve bölge halkının tarımsal geçim kaynakları üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Mekânsal temsil üzerinden yürütülen ve “Bu olgu çevre, toplum ve gelecek kuşaklar açısından neden önemlidir?” sorusuna odaklanan bu analiz, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 5.
Bir yerleşmeye ait ayrıntılı topoğrafya haritası incelendiğinde; kentin ilk yerleşim çekirdeğinin taşkın tehlikesinden uzak bir akarsu sekisi (taraçası) üzerinde ve savunmaya elverişli dik yamaçlı bir tepenin yamacında kurulduğu tespit edilmiştir. Mekânsal temsil üzerinden yürütülen ve bir yerleşmenin doğrudan üzerine inşa edildiği yerel zemin, topoğrafya ve jeomorfolojik koşulları ifade eden bu durum, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 6.
Bir kentin sanayi tesisleri haritasında, eşit yüz ölçümüne sahip farklı bölgelerde birim alana düşen fabrika sayıları hesaplanarak tesislerin sıklık derecesi incelenmiştir. Mekânsal bir temsil üzerinden yürütülen ve belirli bir birim alandaki varlık ya da olgu miktarını ifade eden bu durum, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 7.
Bir kıyı kentine ait ticaret limanının kara yolu ve demir yolu bağlantılarını gösteren etki alanı haritası incelenmiştir. Haritada, limanın deniz yoluyla gelen yükleri sevk ettiği ve ihracat ürünlerini topladığı iç kesimlerdeki üretim ve tüketim havzalarını kapsayan coğrafi saha belirlenmiştir. Mekânsal bir temsil üzerinden yürütülen ve bir limanın ya da kentin ekonomik olarak beslendiği ve etkilediği bu etki sahasını ifade eden durum, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 8.
Bir kentin ulaşım ve sağlık planlaması haritasında, acil servis merkezlerinden farklı yerleşim birimlerine araçla ulaşım sürelerini gösteren eş zaman hatları belirlenerek hizmet noktalarına ulaşma kolaylığı incelenmiştir. Mekânsal bir temsil üzerinden yürütülen ve bir noktadan diğerine zaman, maliyet veya mesafe bakımından ulaşabilme düzeyini ifade eden bu değerlendirme, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 9.
Bir bölgeye ait fay hatları haritası ile sıcak su kaynaklarının dağılışını gösteren tematik harita üst üste çakıştırılarak incelendiğinde, iki olgunun dağılış deseninin birbiriyle yüksek oranda örtüştüğü tespit edilmiştir. Farklı coğrafi unsurların yeryüzündeki dağılışlarının birbiriyle gösterdiği bu paralellik ve karşılıklı uyum, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 10.
Bir istilacı böcek türünün bir liman bölgesinden başlayarak komşu vadilere ve tarım havzalarına doğru yıllar içindeki kademeli ilerleyişini gösteren tematik bir harita incelenmiştir. Bir olgu veya canlının başlangıç noktasından çevreye doğru genişleyerek etki alanını artırmasını ifade eden bu süreç, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 11.
Bir ülkeye ait ulaşım ve lojistik akış haritasında; üretim merkezlerinden limanlara yönelen yük trafiği ile kırsal alanlardan büyük kentlere gerçekleşen iş gücü hareketliliği gösterilmiştir. Farklı yerleşimler arasında gerçekleşen bu tür insan ve meta akışlarını ifade eden durum, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 12.
Bir bölgeye ait topoğrafya haritasında bir dağ zirvesi ile meteoroloji istasyonunun paralel ve meridyen dereceleri belirlenerek dünya üzerindeki kesin yeri tespit edilmiştir. Mekânsal temsil üzerinden yürütülen ve “Nerede?” sorusuna odaklanan bu analiz, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 13.
Bir yöreye ait fiziki ve beşerî haritalar incelendiğinde; derin kanyon vadiler, gür ormanlar ve geleneksel taş mimari gibi unsurların bir araya gelerek o alana özgü nitelikler kazandırdığı belirlenmiştir. Mekânsal temsil üzerinden yürütülen ve “Bulunduğu ortamın özellikleri nelerdir?” sorusuna odaklanan bu değerlendirme, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 14.
Bir ülkeye ait tematik haritalar incelendiğinde; yeryüzünün benzer iklim, bitki örtüsü ve ekonomik faaliyet özelliklerine göre ortak nitelikler taşıyan farklı mekânsal parçalara ayrılarak sınıflandırıldığı görülmüştür. Mekânsal temsiller üzerinden yürütülen bu incelemede yöneltilen “Ortak doğal veya beşerî özelliklere sahip mekân parçaları nasıl tanımlanır ve sınırlandırılır?” sorusu, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 15.
Bir nehir havzasına ait kirlilik etki haritası incelendiğinde; sanayi atıklarının yalnızca fabrikanın kurulu olduğu yakın çevreyi değil, su toplama havzası boyunca uzanan yerleşimleri ve nehrin döküldüğü kıyı ekosistemini de etkilediği belirlenmiştir. Bir çevre sorununun etki sahasını yerelden uluslararası düzeye kadar farklı coğrafi boyutlarda incelemeyi sağlayan bu yaklaşım, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 16.
Bir göl havzasına ait 1980 ve 2020 yıllarını gösteren iki farklı arazi örtüsü haritası karşılaştırıldığında, su yüzeyinin daraldığı ve kuruyan kıyı kuşağının tarım alanına dönüştüğü belirlenmiştir. Mekânsal temsiller üzerinden yapılan bu analizde yöneltilen “Mekân zaman içinde nasıl bir dönüşüm geçirmiştir?” sorusu, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 17.
Bir ülkenin ulaşım ve ticaret haritası incelendiğinde; bir sanayi kentinin ana kara yollarının kesişim noktasında bulunması, işlek limanlara demir yoluyla bağlanması ve ham madde havzalarına yakınlığı sayesinde hızla geliştiği görülmüştür. Mekânsal temsil üzerinden kentin bu özelliklerle kazandığı stratejik ve işlevsel değer, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 18.
Bir ülkenin kuraklık risk haritası incelendiğinde, kuraklığın etkili olduğu sahaların belirli enlemlerde ve iç havzalarda toplandığı belirlenmiştir. Olay ve olguların yeryüzünde kapladığı alanı, yayılma düzenini ve mekânsal desenini ifade eden bu durum coğrafyanın hangi temel kavramıyla doğrudan ilişkilidir?
- 19.
Bir havzanın eğim haritası ile yerleşim ve kara yolu krokisi karşılaştırıldığında, heyelan riski yüksek dik yamaçlarda yapılan yol çalışmalarının kütle hareketlerini tetikleyerek yerleşim alanlarında zarara yol açtığı belirlenmiştir. Mekânsal temsiller üzerinden yapılan bu analizde yöneltilen “Doğal ortam özellikleri ile insan faaliyetleri arasında nasıl bir bağ vardır?” sorusu, coğrafyanın temel kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
- 20.
Bir bölgeye ait arazi kullanım haritasında yerleşmelerin ve tarım alanlarının akarsu vadileri boyunca yoğunlaştığı belirlenmiştir. Haritadaki bu mekânsal deseni anlamlandırmak için yöneltilen "Tarımsal faaliyetler ve yerleşmeler neden orada yoğunlaşmıştır?" sorusu, coğrafyanın hangi temel yaklaşımıyla doğrudan ilişkilidir?