PDF İndirme Katmanı

CBS ve Tematik Haritalar

Coğrafya • MEKÂNSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ • Kazanım • 20 soru

CBS ve Tematik Haritalar Kazanım PDF İndir

MEB · 10. Sınıf · Coğrafya · MEKÂNSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ

10. Sınıf Coğrafya dersi "CBS ve Tematik Haritalar" konusu için MEB müfredatına uygun 20 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Soruları PDF olarak indirebilirsin.

Sorular

  1. 1.

    Dijital bir altlık harita üzerinde okul bahçesinin sınırlarını alan geometrisiyle çizen bir öğrenci, yapının bir köşesinin altlıktaki duvar hattı yerine yanlışlıkla yola taştığını fark etmiştir. Öğrencinin mevcut çizimi tamamen silmeden bu sınır kaymasını gerçeğe uygun hâle getirebilmesi için uygulaması gereken en pratik işlem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Veri katmanının koordinat sistemini değiştirerek geometrinin yerini kaydırmak
    • B) Çizimi tamamen silip alanı otomatik tamamlama aracıyla baştan oluşturmak
    • C) Hatalı sınıra ait köşe noktasını düzenleme aracıyla doğru konuma taşımak
    • D) Alanı iki bağımsız parçaya bölerek taşan kısmı çizgi geometrisine dönüştürmek
    • E) Harita ölçeğini küçülterek sınır taşmasının görünürlüğünü ortadan kaldırmak
  2. 2.

    Mekânsal bilgi teknolojileri ortamında, koordinatlandırılmış bir altlık görüntü üzerinde yer alan coğrafi detayların konum ve sınırlarının çizilerek vektörel verilere dönüştürülmesi işlemine ne ad verilir?

    • A) Mekânsal enterpolasyon
    • B) Sayısallaştırma
    • C) Coğrafi kodlama
    • D) Tampon bölge analizi
    • E) Katman çakıştırma
  3. 3.

    Mekânsal bilgi teknolojileri ortamında yeni veriler üretmek amacıyla sisteme aktarılan koordinatsız bir yerleşke planı veya taranmış hava fotoğrafının, yeryüzü koordinatlarına sahip bir altlık harita üzerindeki belirgin kontrol noktalarıyla eşleştirilerek doğru coğrafi konumuna yerleştirilmesi işlemine ne ad verilir?

    • A) Coğrafi referanslama
    • B) Topolojik sorgulama
    • C) Tampon bölge analizi
    • D) Mekânsal enterpolasyon
    • E) Öznitelik ilişkilendirme
  4. 4.

    Piksellerden oluşan uydu görüntüsü ve hava fotoğrafı gibi altlıklar üzerinden okul yerleşkesine ait donatı, yol ve binaların sınırları çizilerek yeni mekânsal veriler üretilmektedir. Altlık harita üzerinde sayısallaştırılarak x ve y koordinat çiftleriyle tanımlanan bu nokta, çizgi ve alan geometrileri aşağıdaki mekânsal veri yapılarından hangisiyle ifade edilir?

    • A) Hücresel (raster) veri yapısı
    • B) Düzensiz üçgen ağı (TIN) modeli
    • C) Tablosal (ilişkisel) veri yapısı
    • D) Vektörel veri yapısı
    • E) Hacimsel (voksel) veri yapısı
  5. 5.

    Dijital bir altlık harita üzerinde okul ve çevresine ait nokta, çizgi ve alan verilerini üreterek bir harita tasarlayan öğrencinin, haritada kullandığı sembol ve renklerin anlamını kullanıcıya aktarmak için eklemesi gereken temel bileşen aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Yön oku
    • B) Harita ölçeği
    • C) Coğrafi koordinat ağı
    • D) Harita başlığı
    • E) Harita anahtarı (Lejant)
  6. 6.

    Dijital bir altlık harita üzerinde okul yerleşkesindeki açık otoparkı tek bir alan (poligon) olarak sayısallaştıran bir öğrenci, sahanın bir kısmının öğretmen araçlarına, diğer kısmının ise öğrenci servislerine ayrıldığını belirlemiştir. Öğrencinin mevcut çizimi silmeden bu iki farklı kullanım alanını bağımsız mekânsal verilere ve ayrı öznitelik kayıtlarına dönüştürebilmesi için uygulaması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Alan geometrilerini birleştirme (Merge)
    • B) Sınır çevresine tampon bölge (Buffer) tanımlama
    • C) Düğüm noktalarını seyrelterek genelleştirme (Generalize) yapma
    • D) Mevcut poligon geometrisini bölme (Split)
    • E) Çizim sınırlarını dışa doğru uzatma (Extend)
  7. 7.

    Dijital altlık harita üzerinde okul bahçesindeki geniş çim alanı poligon olarak sayısallaştıran bir öğrenci, bu alanın tam ortasında yer alan beton basketbol sahasının çim alan yüz ölçümüne dâhil edilmesini istememektedir. Öğrencinin bu mekânsal durumu gerçeğe uygun şekilde haritalandırabilmesi için veri üretimi sürecinde uygulaması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Basketbol sahasının dış sınırlarını çizgi katmanıyla kapatıp yeşil alan poligonunun saydamlık değerini artırmak
    • B) Çim alan poligonunun içerisine basketbol sahası sınırlarını kapsayan bir iç boşluk tanımlayarak bu kısmı alandan çıkarmak
    • C) Basketbol sahasını çim alanın öznitelik tablosuna ek bir metin sütunu olarak yazıp geometriyi değiştirmemek
    • D) Çim alan geometrisini raster veriye dönüştürerek basketbol sahasının bulunduğu piksellerin konumunu haritadan silmek
    • E) Çim alanı nokta katmanına çevirerek basketbol sahasının bulunduğu alana düşen noktaları harita görünümünden gizlemek
  8. 8.

    Dijital bir altlık harita üzerinde yerleşkeye ait bina tabanları, yürüyüş yolları ve aydınlatma direkleri gibi farklı türdeki mekânsal unsurları oluşturan bir öğrencinin; bu verileri bağımsız olarak yönetebilmesi, sorgulayabilmesi ve harita üzerinde kolayca denetleyebilmesi için uygulaması gereken en temel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Farklı coğrafi unsurları kendi özelliklerine göre bağımsız katmanlar hâlinde üretmek
    • B) Tüm mekânsal unsurları tek bir ortak geometri türüne dönüştürerek kaydetmek
    • C) Çizim sürecini hızlandırmak amacıyla altlık harita görüntüsünü tamamen görünmez yapmak
    • D) Haritadaki tüm detayları öznitelik bilgisi tanımlamadan tek bir sembolle göstermek
    • E) Çizilen tüm coğrafi detayları ölçek değerinden bağımsız olarak rastgele ölçeklendirmek
  9. 9.

    Dijital bir altlık harita üzerinde yerleşkedeki binaları alan geometrisiyle sayısallaştıran bir öğrenci, uydu görüntüsündeki çekim açısından dolayı binaların çatıları ile yerle birleşen tabanlarının farklı konumlarda göründüğünü fark etmiştir. Binaların harita üzerinde gerçek coğrafi konumlarında yer alabilmesi için öğrencinin sayısallaştırma sırasında referans alması gereken unsur aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Binaların güneş alma yönüne bağlı olarak zemine vuran gölge sınırları
    • B) Görüntü üzerinde sınırları en net ve kontrastlı seçilen çatı saçakları
    • C) Çatıların orta noktasından geçen hayalî dikey simetri ekseni
    • D) Komşu yapıların çatı kenarlarını birbirine bağlayan doğrultular
    • E) Binanın zeminle doğrudan temas ettiği parsel üzerindeki taban çizgileri
  10. 10.

    Dijital küre altlığı üzerinden okul ve çevresine ait mekânsal verileri üreten bir öğrenci grubu, yerleşkeye yeni inşa edilen spor salonunun mevcut altlık uydu görüntüsünde yer almadığını fark etmiştir. Öğrencilerin bu yeni yapıyı altlık harita üzerine doğru konum ve sınırlarıyla aktarabilmek için izlemesi gereken en uygun yol aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Altlık harita görüntüsünü yazılımda büyüterek yapıyı tahmini bir alana göz kararı çizmek
    • B) Yeni yapıyı altlık üzerinde görünen eski binalardan birinin sınırlarıyla özdeş kabul etmek
    • C) Sahada küresel konumlama sistemi (GNSS/GPS) ile alınan köşe koordinatlarını yazılıma aktararak çizim yapmak
    • D) Haritanın projeksiyon sistemini değiştirerek yapının mevcut uydu görüntüsünde belirmesini sağlamak
    • E) Yeni yapıyı mekânsal düzlemde göstermeyip sadece harita lejantına sembol olarak eklemek
  11. 11.

    Dijital bir altlık harita üzerinde mekânsal veri üreten bir öğrenci grubu, il genelini gösteren haritada okulu tek bir konum işaretiyle gösterirken okul ve yakın çevresini kapsayan çalışmada aynı okulun taban sınırlarını çizmiştir. Buna göre aynı coğrafi unsurun birinci çalışmada nokta, ikinci çalışmada ise alan (poligon) geometrisiyle temsil edilmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A) Mekânsal verinin öznitelik tablosundaki sütun sayısıyla
    • B) Altlık harita görüntüsünün renk derinliği ve piksel değerleriyle
    • C) Veri katmanında tanımlanan koordinat sisteminin türüyle
    • D) Çalışmanın ölçeği ve hedeflenen mekânsal ayrıntı düzeyiyle
    • E) Vektörel veri katmanlarının harita üzerindeki çizim ve görünüm sırasıyla
  12. 12.

    Dijital altlık harita üzerinde okul binasının taban sınırlarını sayısallaştıran bir öğrenci, çizimi tamamladığında yazılımın bu mekânsal unsuru alan (poligon) yerine çizgi olarak kaydettiğini ve yapının taban alanının hesaplanamadığını fark etmiştir. Öğrencinin bu sorunu çözerek veriyi amaca uygun bir alan geometrisine dönüştürebilmesi için yapması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Çizimin son köşe noktasını başlangıç noktasıyla birleştirerek kapalı bir halka geometrisi oluşturmak
    • B) Çizgi üzerindeki ara kırık noktaların sayısını azaltarak çizgiyi sadeleştirmek
    • C) Çizgi geometrisine ait öznitelik tablosuna yeni bir metin sütunu eklemek
    • D) Çizilen nesnenin harita projeksiyonunu ve koordinat sistemini değiştirmek
    • E) Altlık harita katmanının saydamlık oranını artırarak çizgiyi daha belirgin hâle getirmek
  13. 13.

    Mekânsal bilgi teknolojileri ortamında yüksek çözünürlüklü bir hava fotoğrafı altlığı üzerinden okul yerleşkesinin mekânsal verilerini üreten bir öğrenci, çizim yaparken aşırı yakınlaştığında piksellenme nedeniyle sınırları ayırt etmekte zorlanmış; çok uzaktan baktığında ise ayrıntıları yakalayamamıştır. Buna göre altlık harita üzerinden yapılan veri üretiminde geometrik ayrıntıların gerçeğe en uygun şekilde haritaya aktarılabilmesi için öncelikle aşağıdakilerden hangisi sağlanmalıdır?

    • A) Üretilen tüm mekânsal geometrilerin öznitelik tablosuna kaydedilmeden sadece grafik çizim olarak bırakılması
    • B) Çizim işlemlerinin altlık haritadan bağımsız olarak boş bir koordinat düzlemi üzerinde gerçekleştirilmesi
    • C) Altlık haritanın mekânsal çözünürlüğüne ve çalışma amacına uygun, dengeli bir yakınlaştırma düzeyinde çalışılması
    • D) Farklı coğrafi detayların tek bir veri katmanı altında toplanarak aynı geometrik tiple sayısallaştırılması
    • E) Çizim hassasiyetini artırmak amacıyla altlık görüntünün desteklediği sınırların ötesinde azami düzeyde yakınlaştırma yapılması
  14. 14.

    Dijital bir altlık harita üzerinde kıvrımlı bir yol güzergâhını çizgi geometrisiyle sayısallaştıran bir öğrencinin, yolun kıvrımlarını gerçeğe uygun biçimde haritaya aktarabilmesi için çizim esnasında aşağıdakilerden hangisini yapması gerekir?

    • A) Çizim işlemini altlık haritadan uzaklaşarak daha küçük bir ölçek düzeyinde gerçekleştirmek
    • B) Çizgiyi yalnızca bir başlangıç ve bir bitiş noktası ekleyerek tamamlamak
    • C) Çizgi katmanını diğer tüm harita katmanlarının en alt sırasına yerleştirmek
    • D) Çizgi geometrisi yerine tek bir koordinat içeren nokta katmanı oluşturmak
    • E) Yolun eğrilik gösteren kısımlarında düğüm noktası sıklığını artırmak
  15. 15.

    Bir altlık harita üzerinde okul çevresindeki yolların çizgi geometrisiyle sayısallaştırılması sırasında, yol kesişim noktalarında çizgilerin birbirine tam olarak temas etmediği ve açıkta kaldığı belirlenmiştir. Bu durumun yol ağında kesintisiz erişim ve güzergâh analizlerini engellemesini önlemek için veri üretimi sürecinde uygulanması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Çizgi verilerine ait öznitelik tablosuna yolların uzunluk değerlerinin elle girilmesi
    • B) Çizgilerin uç ve kesişim noktalarını birbirine bağlayan kenetlenme (snapping) özelliğinin kullanılması
    • C) Altlık haritanın saydamlık oranının artırılarak yol katmanının çizgi kalınlığının azaltılması
    • D) Yol güzergâhlarının çizgi geometrisi yerine birbirinden bağımsız nokta verileriyle temsil edilmesi
    • E) Harita lejantına yolların kaplama türünü ve genişliğini belirten sembollerin eklenmesi
  16. 16.

    Dijital küre altlığı üzerinde okul yerleşkesinin mekânsal verilerini üreten bir öğrenci grubu, okul binası ile bitişiğindeki bahçeyi alan (poligon) olarak sayısallaştırmıştır. Yapılan kontrolde iki farklı kullanım alanının sınırlarının birbiri üzerine taştığı ve mükerrer alan hatası oluştuğu belirlenmiştir. Bu geometrik hatayı gidermek ve mekânsal veriyi gerçeğe uygun hâle getirmek için öğrencilerin yapması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Her iki mekânsal unsuru alan yerine nokta geometrisiyle yeniden tanımlamak
    • B) Altlık haritanın saydamlığını azaltarak sınır çizgilerini görünmez kılmak
    • C) Katmanların öznitelik tablosundaki verileri silerek çizimi sonlandırmak
    • D) Komşu alanların ortak sınırlarını çakışma ve boşluk kalmayacak biçimde düzenlemek
    • E) Haritanın ölçeğini küçülterek binaları harita kapsamı dışına çıkarmak
  17. 17.

    Mekânsal bilgi teknolojileri kullanılarak bir yerleşkeye ait altlık harita üzerinde yeni mekânsal veri katmanları üretilirken, oluşturulan verilerin altlık haritayla tam olarak çakışması ve konum hatası oluşmaması için öncelikle aşağıdakilerden hangisinin sağlanması gerekir?

    • A) Harita üzerinde üretilen tüm mekânsal detayların aynı öznitelik sütunlarına sahip olması
    • B) Sayısallaştırılan tüm coğrafi unsurların alan (poligon) geometri tipiyle çizilmesi
    • C) Altlık harita ile oluşturulacak yeni katmanların aynı koordinat ve projeksiyon sistemine sahip olması
    • D) Haritada yer alacak tüm vektörel verilerin tek bir katman altında toplanması
    • E) Harita lejantında yer alan tüm sembollerin aynı renk ve boyutta tasarlanması
  18. 18.

    Bir altlık harita üzerinde oluşturulan bina tabanları (alan), sokak güzergâhları (çizgi) ve aydınlatma direkleri (nokta) gibi mekânsal verilerin tümünün harita üzerinde görünür kalması ve birbirini örtmemesi amaçlanmaktadır. Buna göre mekânsal bilgi teknolojileri yazılımlarında bu veri katmanlarının yukarıdan aşağıya doğru sıralanışı hangi seçenekte doğru verilmiştir?

    • A) Alan – Çizgi – Nokta
    • B) Nokta – Çizgi – Alan
    • C) Çizgi – Alan – Nokta
    • D) Alan – Nokta – Çizgi
    • E) Çizgi – Nokta – Alan
  19. 19.

    Mekânsal bilgi teknolojileri kullanılarak bir bölgeye ait altlık harita üzerinde yeni mekânsal veri katmanları oluşturulurken, çizilen her bir coğrafi detaya ait isim, tür veya kapasite gibi tanımlayıcı bilgilerin kaydedilmesi planlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda harita üzerinde oluşturulan geometrilerle doğrudan ilişkilendirilmesi gereken veri bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Geometrik detaylara karşılık gelen satır ve sütunlardan oluşan öznitelik tablosu
    • B) Yalnızca haritanın küçültme oranını belirten raster çözünürlük değeri
    • C) Harita kenar boşluğunda yer alan lejant ve yön oku sembolleri
    • D) Yeryüzünün eğrilik bozulmalarını sıfırlayan projeksiyon katsayısı
    • E) Görüntünün piksel parlaklığını düzenleyen renk derinliği skalası
  20. 20.

    Bir okul ve çevresinin dijital altlık haritası üzerine mekânsal veri işleyen bir öğrenci grubu; acil toplanma alanını, okul servis güzergâhını ve kampüsteki yangın musluklarını haritaya aktaracaktır. Buna göre söz konusu mekânsal unsurların dijital haritada sırasıyla hangi vektörel veri tipleriyle temsil edilmesi en uygundur?

    • A) Nokta - Çizgi - Alan
    • B) Çizgi - Alan - Nokta
    • C) Alan - Nokta - Çizgi
    • D) Nokta - Alan - Çizgi
    • E) Alan - Çizgi - Nokta