Sanayileşmenin Mekânsal Etkileri Kazanım PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Bir bölgeye ait arazi örtüsü ve ekolojik bağlantısallık haritası incelendiğinde; ağır sanayi tesisleri ile bu tesislere hizmet veren geniş ulaşım altyapısının, iki korunan alan arasındaki kesintisiz doğal orman örtüsünü enine keserek dar parçalara ayırdığı görülmektedir. Bu mekânsal temsil, sanayi faaliyetlerinin çevre üzerindeki etkileri konusunda aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?

   • A) Sanayi atıklarının bölgedeki yeraltı sularını tamamen tüketerek çölleşmeyi başlattığını
   • B) Hâkim rüzgâr yönünün değişmesine bağlı olarak yeni mikroklima alanlarının oluştuğunu
   • C) Sanayi yatırımlarının bölgedeki tarımsal verimliliği doğrudan ve kalıcı biçimde artırdığını
   • D) Kentsel ısı adası etkisinin sanayi bacaları vasıtasıyla atmosferin üst katmanlarına hapsolduğunu
   • E) Doğal türlerin hareket alanlarını sınırlandırarak ekolojik koridorların parçalanmasına yol açtığını
2. 2.

   Bir kıyı sanayi bölgesine ait su kalitesi ve yüzey sıcaklığı dağılış haritası incelendiğinde; soğutma suyu kullanan ağır sanayi tesislerinin yoğunlaştığı sığ körfez kesiminde su sıcaklığının belirgin biçimde arttığı ve çözünmüş oksijen miktarının düşmesine bağlı olarak balık popülasyonlarının açık deniz yönüne çekildiği belirlenmiştir. Bu mekânsal temsil, sanayi faaliyetlerinin çevre üzerindeki etkileri konusunda aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?

   • A) Kıyı alanlarındaki sanayi faaliyetlerinin yalnızca karasal jeomorfolojiyi değiştirdiğini
   • B) Sanayi üretiminin kıyı şeridindeki ulaşım ve ticaret fonksiyonlarını tamamen sonlandırdığını
   • C) Sanayi kaynaklı termal deşarjın kıyı sucul ekosisteminde mekânsal dengeleri ve biyolojik çeşitliliği bozduğunu
   • D) Kıyı kuşağında kurulan sanayi tesislerinin ham madde ihtiyacını yalnızca deniz ürünlerinden karşıladığını
   • E) Sanayileşmenin yer altı suyu akiferleri üzerindeki tek olumsuz sonucunun yüzey akışını kesmesi olduğunu
3. 3.

   Bir akarsu havzasına ait çevresel izleme haritası incelendiğinde; sanayi tesislerinin yoğunlaştığı kesimlerin mansabında (aşağı akış yönünde) yer alan tarım ve sulak alanlarda belirgin bir kirlilik ve ağır metal birikimi görülürken, tesislerin membadaki (yukarı akış yönündeki) kesimlerinde su kalitesinin doğal seviyesini koruduğu belirlenmiştir. Bu mekânsal temsil, sanayi faaliyetlerinin çevre üzerindeki etkileri konusunda aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?

   • A) Sanayi kaynaklı kirleticilerin akış yönü doğrultusunda alt havzaya doğru mekânsal yayılım gösterdiğini
   • B) Sanayi kuruluşlarının yer seçiminde öncelikli faktörün pazara yakınlık olduğunu
   • C) Sanayileşmenin ortaya çıkardığı ekolojik baskının yalnızca tesis parselleriyle sınırlı kaldığını
   • D) Akarsu debisindeki mevsimsel salınımların tesislerin üretim türünü belirlediğini
   • E) Havzada faaliyet gösteren sanayi kollarının ham madde bakımından tamamen dışa bağımlı olduğunu
4. 4.

   Bir ülkeye ait sanayi tesisleri ve stratejik altyapı haritası incelendiğinde; savunma sanayisine ait kritik üretim üslerinin açık deniz kıyıları ve sınır hatları yerine, doğal korunaklı iç bölgelerde ve ana lojistik ağların kesişim noktalarında kümelendiği belirlenmiştir. Bu mekânsal temsil, kritik sanayi faaliyetlerinin kuruluş yeri seçiminde öncelikle aşağıdakilerden hangisinin gözetildiğini doğrudan kanıtlar?

   • A) Ham madde çıkarma alanlarına olan mesafenin en aza indirilmesinin
   • B) Nihai ürünlerin tüketileceği kalabalık kıyı pazarlarına doğrudan erişimin
   • C) Tesislerin enerji üretim santralleriyle bitişik konumlandırılma zorunluluğunun
   • D) Jeopolitik güvenlik riskleri ile stratejik savunma derinliğinin
   • E) İş gücü maliyetlerini düşürmek amacıyla kırsal alanların tercih edilmesinin
5. 5.

   Bir sanayi bölgesine ait çevre düzeni planı ve risk haritası incelendiğinde; tehlikeli kimyasal madde işleyen tesisler ile konut alanları arasında öngörülen yeşil kuşak ve güvenlik kuşağının (tampon bölge) zamanla sanayi parselasyonuna dönüştürüldüğü belirlenmiştir. Bu mekânsal temsil, sanayi faaliyetlerinin yer seçiminde ve yönetiminde aşağıdakilerden hangisinin göz ardı edildiğini doğrudan kanıtlar?

   • A) Olası teknolojik kaza ve sızıntıların oluşturacağı mekânsal etki yarıçapının
   • B) Sanayi kuruluşlarının ham madde kaynaklarına olan coğrafi yakınlık derecesinin
   • C) Üretim sahasının ana kara yolu ve demir yolu ağlarına lojistik erişilebilirliğinin
   • D) Bölgedeki enerji nakil hatları ile trafo merkezlerinin kurulu güç kapasitesinin
   • E) Fabrikaların gereksinim duyduğu kalifiye iş gücünün havzadaki nüfus dağılımının
6. 6.

   Bir sanayi havzasının hidrojeoloji ve arazi kullanımı haritası incelendiğinde, aşırı su tüketen tesislerin yoğunlaştığı kesimlerde taban suyu seviyesinin hızla alçaldığı ve buna bağlı olarak zemin oturmalarının meydana geldiği belirlenmiştir. Bu mekânsal temsil, sanayi alanlarının planlanmasında öncelikle hangi doğal faktörün hidrolojik taşıma kapasitesinin değerlendirilmesi gerektiğini kanıtlar?

   • A) Hâkim rüzgâr yönü ve atmosferik gaz dağılma potansiyelinin
   • B) Ulaşım koridorlarının eğim ve taşıma kapasitesi özelliklerinin
   • C) Yüzey şekillerinin güneşlenme süresi ve bakı şartlarının
   • D) Akifer sistemlerinin beslenme debisi ve yer altı su rezervlerinin
   • E) Kentsel yerleşim alanlarının fiziksel büyüme ve yayılma yönünün
7. 7.

   Bir sanayi havzasına ait topografya ve yerleşim haritaları incelendiğinde, bacalı sanayi tesislerinin hâkim rüzgâr yönü gözetilmeden çanak biçimli bir vadi tabanına kurulması nedeniyle sanayi kaynaklı kirleticilerin yerleşim alanları üzerinde çökeldiği belirlenmiştir. Bu durum, sanayi faaliyetlerinin çevre üzerindeki olumsuz mekânsal etkilerini sınırlandırmak için öncelikle hangi doğal faktörün değerlendirilmesi gerektiğini kanıtlar?

   • A) Ham madde kaynaklarına olan mesafenin ve tedarik ağlarının
   • B) Yeraltı su tablasının hidrojeolojik derinliğinin
   • C) Topoğrafik yapının ve yerel atmosferik sirkülasyonun
   • D) Tüketim pazarlarına uzanan kara yolu bağlantı kalitesinin
   • E) Tesis tabanını oluşturan kayaçların litolojik dayanımının
8. 8.

   Büyük ölçekli sanayi yatırımlarının yoğunlaştığı bir bölgede, üretim tesislerinin faaliyete geçmesiyle birlikte yakın çevredeki kırsal alanların hızla konut, ticaret ve lojistik merkezlerine dönüşerek kentsel alanla fiziksel olarak birleştiği gözlemlenmiştir. Bu durum, sanayi faaliyetlerinin mekân üzerindeki hangi doğrudan etkisini kanıtlar?

   • A) Doğal kaynak tüketiminin sınırlandırılarak ekolojik dengenin korunduğunu
   • B) Fonksiyonel değişimin yerleşim dokusunda yatay yönde mekânsal saçaklanmaya yol açtığını
   • C) Sanayi yatırımlarının aktif nüfusun tarım sektörüne yönelmesini sağladığını
   • D) Üretim merkezlerinin kurulmasıyla ulaşım ve enerji altyapısına duyulan ihtiyacın azaldığını
   • E) İklimsel faktörlerin sanayi tesislerinin mekânsal yayılımını tamamen engellediğini
9. 9.

   Bir bölgede ağır sanayi tesisleri ile organize sanayi alanlarının verimli tarım arazileri ve su havzaları üzerinde hızla yayılması mekânsal planlamada önemli bir sorun oluşturmaktadır. Bu tür bir mekânsal kullanımın söz konusu sahada yol açacağı en belirgin çevresel ve mekânsal değişim aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Ham madde talebinin azalmasıyla tarımsal arazilerin verimlilik düzeyinin kendiliğinden artması
   • B) Yüksek su tüketimi nedeniyle bölgedeki yer altı ve yer üstü su seviyelerinin düzenli olarak yükselmesi
   • C) Sanayi sahaları etrafında yerleşme talebinin düşerek doğal koruma alanlarının giderek genişlemesi
   • D) Ulaşım altyapısının zayıflaması sonucunda kırsal alanlar ile şehir merkezleri arasındaki etkileşimin kopması
   • E) Toprak ve su kaynaklarında kirlilik artarken arazinin amaç dışı kullanımına bağlı olarak ekolojik dengenin bozulması