Coğrafi Faktörlerin Bitki Türlerinin Çeşitliliği ve Dağılışına Etkisi Kazanım PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Türkiye’nin sulak alanları ile göçmen kuşların küresel göç yollarını gösteren mekânsal temsiller incelendiğinde; Kızılırmak Deltası, Gediz Deltası ve Göksu Deltası gibi alanların ana göç koridorları üzerinde yer aldığı görülmektedir. Bu mekânsal kanıt dikkate alındığında, Türkiye’deki söz konusu su kaynaklarının ortaya çıkardığı temel çevresel etki aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Kıyı gerisindeki akiferleri drene ederek tarım topraklarında taban suyunun yükselmesini ve tuzlanmayı bütünüyle engellemesi
   • B) Kıyı boyu akıntılarını durdurarak iç körfezlerde gelgit genliğine bağlı kıyı aşınımını hızlandırması
   • C) Karasal atık suların arıtılmadan doğrudan açık denizlere aktarılmasını sağlayan drenaj kanalları meydana getirmesi
   • D) Farklı ekosistemler arasında geçiş kuşağı oluşturup göçmen ve yerleşik türlere yaşam alanı sunarak biyolojik çeşitliliği desteklemesi
   • E) Havzalardan gelen yüzey akışını bloke ederek kıyı şeridinde alüvyal sedimantasyon süreçlerini sonlandırması
2. 2.

   Doğu Anadolu'da Van Gölü Havzası'nın hidrolojik özellikleri ile Urartu Dönemi'nden günümüze ulaşan Menua (Şamran) Kanalı ve su bendi ağlarını gösteren mekânsal temsiller incelendiğinde, su iletim hatlarının kurak tarım arazileri boyunca yerleşmeleri birbirine bağladığı görülmektedir. Bu mekânsal kanıtlar dikkate alındığında, tarihî su yapılarının Anadolu'da ortaya çıkardığı temel sosyokültürel etki aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Akarsu yataklarının doğal sınır oluşturması sayesinde komşu uygarlıklar arasındaki siyasi gerilimleri tamamen ortadan kaldırması
   • B) Tarımsal üretimi güvenceye alarak kalıcı yerleşme düzenini sağlaması ve ortak su yönetimiyle toplumsal örgütlenmeyi güçlendirmesi
   • C) Akarsu ağlarının iç kesimlerde deniz ulaşımına açılmasıyla kıtalar arası ticaret kolonilerinin kurulmasına öncülük etmesi
   • D) Hidroelektrik üretim potansiyelini artırarak bölgedeki modern sanayi tesislerinin mekânsal dağılımını belirlemesi
   • E) Jeotermal su çıkışlarının kaplıca amaçlı kullanımıyla bölge genelinde mevsimlik sağlık turizmi göçlerini başlatması
3. 3.

   Türkiye’nin diri fay hatları ile jeotermal kaynak dağılışını gösteren tematik haritalar incelendiğinde, mineral bakımından zengin sıcak su çıkışlarının tektonik çöküntü alanları boyunca yoğunlaştığı görülmektedir. Bu mekânsal temsil dikkate alındığında, hidrotermal kaynakların Türkiye’de öncelikle hangi sosyokültürel ve ekonomik etkiyi ortaya çıkardığı söylenebilir?

   • A) Antik dönemden günümüze uzanan kaplıca kültürünü canlı tutarak sağlık turizmi eksenli yerel kalkınmayı desteklemesi
   • B) Akarsu debilerinin mevsimlik dalgalanmasını dengeleyerek iç su taşımacılığını kesintisiz hâle getirmesi
   • C) Kıyı ovalarında tuzlanmayı önleyerek endüstriyel tarım ürünlerinin ihracat payını artırması
   • D) Kurak sahalarda yapay göller meydana getirerek geleneksel su sporları festivallerini yaygınlaştırması
   • E) Komşu ülkelerle yaşanan sınıraşan su uyuşmazlıklarında Türkiye lehine bağlayıcı diplomatik üstünlük sağlaması
4. 4.

   Türkiye’nin hidrojeoloji haritaları ile sulak alanların mekânsal dağılışı incelendiğinde, kapalı havza alanlarında aşırı yer altı suyu tüketimine bağlı olarak statik su seviyesinin hızla düştüğü ve yüzeyde obruk oluşumlarının arttığı görülmektedir. Bu mekânsal kanıtlar dikkate alındığında, yer altı suyu rezervlerinin kontrolsüz kullanımının ortaya çıkardığı temel çevresel etki aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Akarsu havzalarında kimyasal tortul kayaçların çözünme hızının durma noktasına gelmesi
   • B) Yüzey akışına geçen su miktarının artmasıyla taşkın ve sel risklerinin yükselmesi
   • C) Taban suyu seviyesinin yükselmesine bağlı olarak tarım topraklarında çoraklaşmanın başlaması
   • D) Havza tabanındaki tektonik hareketliliğin zayıflayarak yeni fay hatlarının oluşumunun engellenmesi
   • E) Doğal sulak alan ekosistemlerinin kuruyarak hidrolojik döngünün bozulması ve biyoçeşitliliğin yok olma tehlikesiyle karşılaşması
5. 5.

   Türkiye'nin siyasi sınırları ve hidrografyası incelendiğinde Meriç ve Arpaçay gibi akarsu yataklarının belirli kesimlerinin komşu ülkelerle uluslararası sınır çizgisi oluşturduğu görülmektedir. Bu mekânsal durum dikkate alındığında, sınır oluşturan akarsuların yönetiminde Türkiye açısından ortaya çıkan temel politik ve hukuki gereklilik aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Su kullanımı, sınır güvenliği ve taşkın yönetimi gibi konularda kıyıdaş komşu devletle ikili antlaşmalar yapılması
   • B) Akarsu havzasındaki tüm su kaynaklarının kullanım hakkının tek taraflı kararlarla iç tüketime tahsis edilmesi
   • C) Nehir yatağının akış rejimini düzenlemek adına tüm tasarruf yetkisinin doğrudan Birleşmiş Milletlere devredilmesi
   • D) Sınır boyunca oluşabilecek su kaybını engellemek amacıyla akarsu mecrasının tamamen ülke sınırları içine yönlendirilmesi
   • E) Akarsuyun oluşturduğu doğal sınır hattında uluslararası hukuka dayalı hiçbir hidrolojik araştırma yapılmaması
6. 6.

   Ege Denizi'ndeki mekânsal yetki alanlarını gösteren haritalar incelendiğinde, karasularının 6 deniz milinden 12 deniz miline çıkarılması senaryosunda açık deniz koridorlarının büyük oranda daraldığı ve Türk ana karasının kıyı sularına hapsolduğu görülmektedir. Bu mekânsal kanıt dikkate alındığında, söz konusu durumun Türkiye açısından ortaya çıkaracağı öncelikli politik etki aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Karadeniz'e kıyısı olan devletlerin Türk Boğazları üzerindeki serbest geçiş haklarının tamamen ortadan kalkması
   • B) Ege Denizi'ndeki uluslararası seyrüsefer ve egemenlik haklarının daralarak stratejik hareket kabiliyetinin kısıtlanması
   • C) Doğu Akdeniz'deki münhasır ekonomik bölge sınırlandırma antlaşmalarının hukuki geçerliliğini yitirmesi
   • D) Meriç ve Asi nehirlerinin oluşturduğu sınır çizgilerinin jeomorfolojik gerekçelerle yer değiştirmesi
   • E) Kıyı koruma kuşaklarında yer alan sulak alanların kuruyarak bölgesel düzeyde biyoçeşitlilik kaybına uğraması
7. 7.

   Türkiye ana karasından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne Akdeniz tabanından boru hattıyla tatlı su aktaran KKTC Su Temin Projesi, adadaki su yetersizliğini gidermek amacıyla hayata geçirilmiştir. Bu projenin mekânsal uzanımı ve uygulandığı deniz alanı dikkate alındığında, Türkiye açısından ortaya çıkan en belirgin politik ve stratejik sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Karadeniz havzasındaki hidroelektrik santrallerin enerji üretim potansiyelini yükseltmesi
   • B) Ege Denizi'ndeki kıta sahanlığı uyuşmazlıklarının uluslararası mahkemelerce tümüyle sonuçlandırılması
   • C) Doğu Akdeniz havzasındaki jeopolitik etkinliğin artması ve deniz yetki alanlarındaki stratejik rolün pekişmesi
   • D) Fırat ve Dicle nehirlerinin sınıraşan su statüsünün tek taraflı olarak sona erdirilmesi
   • E) Akdeniz kıyılarındaki doğal sulak alanların tamamen kurutularak sanayi parsellerine dönüştürülmesi
8. 8.

   Türkiye’nin hidrografya haritası incelendiğinde kaynağını ülke içinden alarak sınırları aşan ve komşu devletlerin topraklarından denizlere ulaşan Fırat ve Dicle gibi akarsu sistemleri görülür. Bu akarsu havzalarının mekânsal konumu ve sınıraşan su özelliği dikkate alındığında, yürütülen su yönetimi politikalarının öncelikle hangi alanda uluslararası sonuçlar doğurması beklenir?

   • A) Karadeniz kıyılarındaki kıta sahanlığı uyuşmazlıklarının sonlandırılmasında
   • B) Akdeniz kıyılarında deniz turizmi potansiyelinin geliştirilmesinde
   • C) İç Anadolu kapalı havzalarındaki yeraltı su seviyesinin korunmasında
   • D) Havzanın aşağı çığırında yer alan kıyıdaş ülkelerle yürütülen jeopolitik ve diplomatik ilişkilerde
   • E) Ege Denizi'ndeki karasularının genişliğine yönelik hukuki sınırların çizilmesinde