Nüfusun Tarihsel Değişimi ve Geleceği Kazanım PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Bir ülkenin 2000 ve 2020 yıllarına ait nüfus kayıtlarında, toplam nüfus miktarı artış göstermesine rağmen 0-4 yaş grubundaki çocuk sayısının 6 milyondan 3,5 milyona gerilediği tespit edilmiştir. Yalnızca bu veriden hareketle söz konusu ülke ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılır?

   • A) Ülkede ortalama yaşam süresi belirgin biçimde kısalmıştır.
   • B) Ülkede son yıllarda gerçekleşen doğum sayıları azalmıştır.
   • C) Ülke dışından gelen göç akımı tamamen durmuştur.
   • D) Çalışma çağındaki nüfus oranı çocuk nüfus oranının altına inmiştir.
   • E) Kırsal yerleşmelerde yaşayan nüfusun toplam nüfus içindeki payı artmıştır.
2. 2.

   Bir ülkenin 2000-2020 yılları arasındaki beşer yıllık dönemlere ait ortalama yıllık nüfus artış hızları şu şekildedir: • 2000-2005 dönemi: ‰12 • 2005-2010 dönemi: ‰5 • 2010-2015 dönemi: ‰-2 • 2015-2020 dönemi: ‰-4 Yalnızca tablodaki bu verilerden hareketle söz konusu ülke ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılır?

   • A) 2000-2005 dönemindeki toplam bebek ölüm sayısı diğer dönemlerden fazladır.
   • B) 2005-2010 döneminde ülkenin toplam nüfusu bir önceki döneme göre azalmıştır.
   • C) 2010-2015 döneminde ülkedeki çalışma çağındaki nüfus oranı en yüksek düzeye çıkmıştır.
   • D) 2015-2020 döneminde ülkeye yönelik gerçekleşen dış göç hareketleri durmuştur.
   • E) Ülkenin toplam nüfus miktarı 2010 yılında en yüksek düzeyine ulaşmıştır.
3. 3.

   Türkiye’nin genel nüfus sayımı verilerine göre yıllık nüfus artış hızı 1935-1940 döneminde binde 19,6 iken 1940-1945 döneminde binde 10,6’ya gerilemiş, 1945-1950 döneminde ise yeniden binde 21,7 seviyesine yükselmiştir. 1940-1945 döneminde nüfus artış hızında yaşanan bu belirgin düşüşün temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Salgın hastalıklar nedeniyle çocuk ölümlerinin rekor düzeye ulaşması
   • B) Avrupa ülkelerine yönelik kitlesel iş gücü göçlerinin başlaması
   • C) İkinci Dünya Savaşı tehlikesine karşı genç erkek nüfusun silah altına alınması
   • D) Ülke genelinde meydana gelen yıkıcı doğal afetlerin can kayıplarını artırması
   • E) Doğum oranlarını düşürmeyi hedefleyen zorunlu antinatalist politikaların uygulanması
4. 4.

   Bir ülkenin nüfus kayıtları incelendiğinde, yıllık nüfus artış hızı binde 25'ten binde 12'ye gerilediği hâlde bir yılda nüfusa eklenen kişi sayısının 500 binden 900 bine yükseldiği belirlenmiştir. Yalnızca bu demografik değişim dikkate alındığında, nüfusa eklenen kişi sayısındaki bu artışın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Ülkenin dışarıya verdiği net göç miktarının zamanla artış göstermesi
   • B) Doğum oranlarının ölüm oranlarının altına inerek dengelenmesi
   • C) Bebek ölüm oranlarının yükselmesiyle çocuk nüfusun azalması
   • D) Oransal artışın hesaplandığı toplam taban nüfusun zamanla büyümesi
   • E) Demografik yapıda yaşlı bağımlı nüfus oranının hızla gerilemesi
5. 5.

   Bir ülkede 1960 yılında 25 milyon olan toplam nüfusun yıllık artış hızı %2,4 iken 2020 yılında 80 milyona ulaşan toplam nüfusun yıllık artış hızı %1,2 olarak kaydedilmiştir. Yalnızca bu verilerden hareketle söz konusu ülke ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılır?

   • A) 2020 yılındaki yıllık sayısal nüfus artışı, 1960 yılındakinden fazladır.
   • B) 2020 yılındaki kaba doğum oranı, 1960 yılındakinden daha yüksektir.
   • C) 1960-2020 yılları arasında ülkenin toplam nüfusu bazı dönemlerde azalmıştır.
   • D) 2020 yılında ülkenin dışarıya verdiği göç miktarı aldığı göçten fazladır.
   • E) 1960 yılındaki aritmetik nüfus yoğunluğu, 2020 yılındakinden daha fazladır.
6. 6.

   Bir ülkenin 1960-2020 yılları arasındaki demografik verileri incelendiğinde, yüz ölçümü değişmediği hâlde aritmetik nüfus yoğunluğunun kilometrekareye 30 kişiden 90 kişiye yükseldiği tespit edilmiştir. Yalnızca bu değişimden hareketle söz konusu ülke ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılır?

   • A) Ülkenin toplam nüfus miktarı üç katına çıkmıştır.
   • B) Nüfusun ülke içindeki mekânsal dağılışı dengeli hâle gelmiştir.
   • C) Tarımsal ve fizyolojik nüfus yoğunlukları belirgin şekilde azalmıştır.
   • D) Kırsal yerleşmelerde yaşayan insan sayısı kentsel nüfusu geçmiştir.
   • E) Yıllık nüfus artış hızı dönem boyunca kesintisiz yükselmiştir.
7. 7.

   Bir ülkenin demografik göstergelerine göre 1960 yılında binde 145 olan bebek ölüm hızı 2020 yılında binde 9'a gerilemiş, aynı dönemde doğuşta beklenen yaşam süresi ise 50 yıldan 78 yıla yükselmiştir. Yalnızca bu değişimden hareketle söz konusu ülke ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılır?

   • A) Kırsal nüfus miktarının kentsel nüfustan daha fazla olduğuna
   • B) Yıllık nüfus artış hızının sürekli yükseliş gösterdiğine
   • C) Dış ülkelere verilen net göç miktarının düzenli arttığına
   • D) Sağlık ve yaşam koşullarının zaman içinde geliştiğine
   • E) Nüfusun ikiye katlanma süresinin giderek kısaldığına
8. 8.

   Tarihsel nüfus verilerine göre yaklaşık 1750 yılına kadar yavaş bir artışla 800 milyon düzeyine ulaşan dünya nüfusu, izleyen süreçte hızla yükselerek 1950 yılında 2,5 milyara ulaşmıştır. Dünya nüfusunun bu üçüncü büyük sıçrama döneminde sergilediği ivmeli artışın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) İnsanların kesici aletler yapmayı öğrenmesiyle avlanma veriminin ve fiziki güvenliğin artması
   • B) Yerleşik hayata geçilmesi ve tarımsal üretim sayesinde düzenli besin rezervlerinin oluşturulması
   • C) Toplam doğurganlık oranlarının küresel ölçekte tarihin en yüksek seviyelerine ulaşması
   • D) Coğrafi Keşifler sonrasında kıtalar arası kitlesel göçlerle yeni yerleşim sahalarının açılması
   • E) Tıp, sanitasyon ve beslenme koşullarındaki iyileşmeler sonucu ölüm oranlarının hızla gerilemesi
9. 9.

   Birleşmiş Milletler demografik verilerine göre 1950 yılında dünya nüfusunun yaklaşık %9'u Afrika'da, %22'si Avrupa'da yaşarken; 2020 yılında bu oranlar sırasıyla %17 ve %10 olarak gerçekleşmiştir. Yalnızca bu oransal değişimden hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılır?

   • A) Afrika kıtasının toplam nüfusu Avrupa kıtasının nüfusunu ilk kez 2020 yılında geçmiştir.
   • B) 1950–2020 döneminde Afrika'nın nüfus artış hızı dünya ortalamasının üzerinde seyrederken Avrupa'nınki dünya ortalamasının altında kalmıştır.
   • C) Avrupa kıtasının 2020 yılındaki toplam nüfus miktarı 1950 yılındaki nüfus miktarından daha azdır.
   • D) 2020 yılında Afrika kıtasındaki doğum oranları kıta tarihinin en yüksek seviyesine ulaşmıştır.
   • E) İki kıtanın küresel nüfustaki paylarının farklılaşmasında kıtalar arası kitlesel göçler belirleyici olmuştur.
10. 10.

    Bir ülkenin demografik göstergelerine göre 1970 yılında çalışma çağındaki her 100 kişiye düşen bağımlı kişi sayısı 82 iken, 2020 yılında bu sayı 44'e gerilemiştir. Yalnızca bu değişimden hareketle söz konusu ülkenin nüfusuyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılır?

    • A) Ülkenin toplam nüfus miktarı zaman içinde azalmıştır.
    • B) Çocuk nüfus miktarı yaşlı nüfus miktarının altına inmiştir.
    • C) Çalışma çağındaki nüfusun toplam nüfus içindeki payı artmıştır.
    • D) Ülkeye yönelik gerçekleşen net dış göç hareketi sonlanmıştır.
    • E) Doğal nüfus artış hızı sıfırın altına düşerek eksiye geçmiştir.
11. 11.

    Bir ülkenin 1950 yılında 19 olan ortanca (medyan) yaş değerinin, 2020 yılı sayımlarında 37'ye yükseldiği tespit edilmiştir. Yalnızca bu değişimden hareketle söz konusu ülkenin nüfus yapısıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılır?

    • A) Ülkedeki toplam nüfus miktarı yarı yarıya azalmıştır.
    • B) Nüfus genel olarak yaşlanmış ve toplumun yaş yapısı olgunlaşmıştır.
    • C) Çocuk yaş grubunun toplam nüfus içerisindeki payı belirgin biçimde artmıştır.
    • D) Ülke genelinde ortalama yaşam süresi geçmiş yıllara göre kısalmıştır.
    • E) Çalışma çağındaki nüfus grubu ülke dışına verilen göçlerle tükenmiştir.
12. 12.

    Nüfusun ikiye katlanma süresi, mevcut nüfus artış hızının sürmesi durumunda toplam nüfusun iki katına çıkması için gereken zamanı ifade eder. Bir ülkede 1970 yılında 30 yıl olarak hesaplanan nüfusun ikiye katlanma süresinin, 2020 yılında 80 yıla çıktığı tespit edilmiştir. Yalnızca bu değişimden hareketle söz konusu ülke ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılır?

    • A) Ülkenin toplam nüfus miktarı zaman içinde azalma sürecine girmiştir.
    • B) Ülkede ölüm oranları doğum oranlarının üzerine çıkmıştır.
    • C) Ülke dışarıdan aldığı net göç miktarını düzenli olarak artırmıştır.
    • D) Ülkenin yıllık nüfus artış hızı zaman içerisinde belirgin şekilde yavaşlamıştır.
    • E) Ülkedeki çocuk ve genç nüfusun toplam nüfus içindeki payı yükselmiştir.
13. 13.

    Bir ülkenin 1980–2020 yılları arasındaki demografik verilerine göre toplam doğurganlık hızı 4,5'ten nüfusun kendini yenileme eşiği olan 2,1'in altına inerek 1,4 değerine gerilemiştir. Dış göçlerin etkisiz olduğu kabul edildiğinde, yalnızca bu veriden hareketle söz konusu ülkenin nüfusuyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

    • A) Nüfusun kendini yenileyememesi nedeniyle toplam nüfusun zamanla azalma sürecine gireceğine
    • B) Doğum oranlarının düşmesine bağlı olarak bebek ölüm oranlarının hızla artış gösterdiğine
    • C) 1980 yılından 2020 yılına kadar toplam nüfus miktarının her yıl düzenli olarak azaldığına
    • D) Sağlık koşullarının gerilemesi sonucunda ortalama yaşam süresinin sürekli kısaldığına
    • E) Kırsal kesimde yaşayan nüfus miktarının kentsel nüfus miktarının üzerine çıktığına
14. 14.

    Bir ülkenin 1950, 1985 ve 2020 yıllarına ait toplam nüfus miktarı ile kentsel nüfus oranları şu şekildedir: • 1950: Toplam nüfus 20 milyon, kentsel nüfus oranı %25 • 1985: Toplam nüfus 50 milyon, kentsel nüfus oranı %53 • 2020: Toplam nüfus 84 milyon, kentsel nüfus oranı %78 Yalnızca bu verilerden hareketle söz konusu ülke ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılır?

    • A) Kırsal nüfus oranı 1985 yılında en yüksek düzeyine ulaşmıştır.
    • B) 1985-2020 döneminde kırsal alanlarda yaşayan insan sayısı artmıştır.
    • C) 1950-1985 dönemindeki toplam nüfus artış hızı, 1985-2020 dönemindekinden daha düşüktür.
    • D) Ülkenin toplam yüz ölçümü verilen yıllar boyunca sürekli daralmıştır.
    • E) 1950 yılından 2020 yılına kadar kentsel alanlarda yaşayan kişi sayısı düzenli olarak artmıştır.
15. 15.

    Bir ülkenin nüfus kayıtlarına göre kaba doğum ve ölüm oranları sırasıyla 1990 yılında binde 20 ile binde 7, 2010 yılında binde 10 ile binde 10, 2020 yılında ise binde 7 ile binde 11 olarak kaydedilmiştir. Yalnızca bu demografik verilerden hareketle söz konusu ülkenin nüfus değişimiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

    • A) 1990 ile 2010 yılları arasında doğal nüfus sürekli gerileme göstermiştir.
    • B) 2010 yılından sonra ülkeye yönelik dış göç hareketleri bütünüyle sona ermiştir.
    • C) 2010 yılından sonra ölüm oranının doğum oranını geçmesiyle doğal nüfus azalması başlamıştır.
    • D) Verilen dönem boyunca doğal nüfus artış hızının en yüksek gerçekleştiği yıl 2010 olmuştur.
    • E) 1990 yılından 2020 yılına kadar geçen süreçte doğum oranlarında düzenli bir artış yaşanmıştır.
16. 16.

    Bir ülkenin elli yıllık demografik göstergeleri incelendiğinde; doğum oranlarının binde 38 düzeyinde yüksek ve durağan seyrettiği, buna karşılık gelişen sağlık koşullarıyla birlikte ölüm oranlarının binde 35'ten binde 10'a gerilediği kaydedilmiştir. Yalnızca bu verilerden hareketle, söz konusu ülkede bu dönem boyunca gerçekleşen nüfus değişimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A) Dış göç hareketleri nedeniyle ülke nüfusu zamanla azalma eğilimine girmiştir.
    • B) Nüfusun cinsiyet dengesinde erkek nüfus lehine belirgin bir artış kaydedilmiştir.
    • C) Ölüm oranlarının azalması, doğum oranlarının da aniden gerilemesine yol açmıştır.
    • D) Doğum ve ölüm oranları arasındaki farkın açılmasıyla doğal nüfus artış hızı belirgin biçimde yükselmiştir.
    • E) Kırsal nüfus miktarı sanayileşmeye bağlı olarak kentsel nüfusun gerisinde kalmıştır.
17. 17.

    Bir ülkenin yirmi yıllık dönemine ait demografik verilerinde yıllık doğal nüfus artış hızı binde 5 iken aynı dönemdeki gerçek nüfus artış hızının binde 17 olarak gerçekleştiği kaydedilmiştir. Yalnızca bu verilerden hareketle, söz konusu ülkenin nüfus değişimi hakkında hangisi kesin olarak söylenebilir?

    • A) Ülkede gerçekleşen ölüm sayısı doğum sayısını geride bırakmıştır.
    • B) Ülkenin toplam nüfus miktarı incelenen dönem boyunca azalma göstermiştir.
    • C) Ülke dışarıdan net göç aldığı için nüfusu doğal artış hızının üzerinde büyümüştür.
    • D) Ülkedeki çocuk bağımlı nüfus oranı çalışma çağındaki nüfus oranından yüksektir.
    • E) Ülke sınırları içindeki aritmetik nüfus yoğunluğu süreç içerisinde belirgin biçimde azalmıştır.
18. 18.

    Bir ülkede 1975 yılında toplam nüfusun %42'sini 0-14 yaş grubu, %4'ünü ise 65 ve üzeri yaş grubu oluştururken; 2020 yılında 0-14 yaş grubu oranı %18'e gerilemiş, 65 ve üzeri yaş grubu oranı ise %16'ya yükselmiştir. Bu verilerden hareketle söz konusu ülkenin nüfus yapısında zaman içinde gerçekleşen değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A) Ülkenin toplam nüfus miktarı süreç içerisinde yarı yarıya azalmıştır.
    • B) Doğal nüfus artış hızı başlangıç dönemine göre belirgin biçimde yükselmiştir.
    • C) Çalışma çağındaki nüfusun toplam nüfus içerisindeki payı önemli ölçüde düşmüştür.
    • D) Sağlık koşullarının yetersizliği nedeniyle ortalama yaşam süresi kısalmıştır.
    • E) Doğum oranlarının düşmesi ve ortalama ömrün uzaması nüfusun yaşlanmasına yol açmıştır.
19. 19.

    Dünya nüfusunun 1 milyara ulaşması insanlık tarihi boyunca binlerce yıl almışken 1 milyardan 2 milyara çıkması 123 yıl, 7 milyardan 8 milyara ulaşması ise yalnızca 11 yıl sürmüştür. Bu verilerden hareketle dünya nüfusunun zaman içerisindeki değişimiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

    • A) Nüfusa eşit miktarda yeni insanın eklenmesi için geçen süre tarihsel süreçte belirgin şekilde kısalmıştır.
    • B) Günümüzdeki yıllık nüfus artış hızı insanlık tarihinin en yüksek seviyesine ulaşmıştır.
    • C) Dünya genelindeki kaba doğum oranları günümüzde Sanayi Devrimi dönemindekinden daha yüksek bir düzeye çıkmıştır.
    • D) Kıtaların dünya toplam nüfusu içerisindeki payları tarihsel süreç boyunca dengeli bir dağılım göstermiştir.
    • E) İnsanlığın ilk dönemlerinde ortalama yaşam süresi günümüzdeki değerlerin üzerine çıkmıştır.
20. 20.

    Bir ülkenin 1980–2020 yılları arasındaki nüfus artış hızı verileri; 1980-1990 döneminde binde 22, 1990-2000 döneminde binde 18, 2000-2010 döneminde binde 14 ve 2010-2020 döneminde binde 11 olarak kaydedilmiştir. Bu verilere göre söz konusu ülkenin nüfusuyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılır?

    • A) 2010-2020 döneminde ülkenin toplam nüfus miktarı bir önceki döneme göre azalmıştır.
    • B) İncelenen tüm dönemlerde ülkenin toplam nüfusu artmaya devam etmiştir.
    • C) Ülkeye yönelik sınır ötesi göç hareketleri 1980 yılından sonra tamamen durmuştur.
    • D) Genç bağımlı nüfus oranı 2010-2020 döneminde en yüksek seviyeye ulaşmıştır.
    • E) 1980-1990 döneminde ölüm oranları doğum oranlarından daha yüksek gerçekleşmiştir.