PDF İndirme Katmanı

Hava Olayları ve Günlük Hayata Etkileri

Coğrafya • DOĞAL SİSTEMLER VE SÜREÇLER • Kazanım • 20 soru

Hava Olayları ve Günlük Hayata Etkileri Kazanım PDF İndir

MEB · 9. Sınıf · Coğrafya · DOĞAL SİSTEMLER VE SÜREÇLER

9. Sınıf Coğrafya dersi "Hava Olayları ve Günlük Hayata Etkileri" konusu için MEB müfredatına uygun 20 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Soruları PDF olarak indirebilirsin.

Sorular

  1. 1.

    Laboratuvarda yapılan bir deneyde, tamamen suyla dolu kapalı bir borunun dondurulduğunda suyun genleşmesi nedeniyle çatlayıp kırıldığı gözlemlenmiştir. Gece hava sıcaklığının aniden sıfırın altına düşeceği tahmin edilen bir kış gününde, bu gözleme dayalı olarak yerleşim alanlarında öncelikle aşağıdaki tedbirlerden hangisinin alınması beklenir?

    • A) Çatılarda biriken kar örtüsünün çökme tehlikesine karşı temizlenmesi
    • B) Binaların açıkta kalan su tesisatı ve sayaçlarının yalıtım malzemeleriyle sarılması
    • C) Karayollarında buzlanmaya bağlı kazaları önlemek için tuzlama yapılması
    • D) Alçak basınç koşullarında soba zehirlenmesini önlemek için pencerelerin havalandırılması
    • E) Şiddetli rüzgâr nedeniyle savrulabilecek çatı ve tabelaların sabitlenmesi
  2. 2.

    Laboratuvarda yapılan bir modelleme deneyinde, özdeş ışık kaynakları altında kumun sudan daha çabuk ısındığı ve kumun üzerindeki havanın yükselmesiyle su yüzeyinden karaya doğru hafif bir hava akımı geliştiği gözlemlenmiştir. Açık ve sıcak bir yaz gününde sahil şeridinde bu hava hareketinin etkili olmaya başladığı bir yerleşmede, günlük yaşamda öncelikle aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

    • A) Kıyı şeridinde havanın aniden soğuyarak tarım alanlarında don olayına yol açması
    • B) Şiddetli rüzgâr ve dev dalgalar sebebiyle tüm deniz ulaşımının gün boyu durması
    • C) Denizden gelen serin hava akımı sayesinde açık alandaki bunaltıcı sıcaklık hissinin azalması
    • D) Karaya çöken yoğun sis tabakası sebebiyle kara yolu ulaşımında görüşün tamamen kaybolması
    • E) Bağıl nemin aşırı düşmesi sonucunda yerleşme genelinde şiddetli toz fırtınasının başlaması
  3. 3.

    Bir deneyde kuru ve ince taneli tortul zemin üzerinden kuvvetli hava akımı geçirildiğinde, en küçük parçacıkların atmosferde asılı kalarak hava kalitesini düşürdüğü ve rüzgârla uzak mesafelere taşındığı gözlemlenmiştir. Meteoroloji uydusu verilerinde çöl kaynaklı yoğun toz taşınımının yerleşmeyi etkisi altına aldığı tespit edilen bir günde, bu gözleme dayalı olarak günlük yaşamda öncelikle aşağıdaki durumlardan hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

    • A) Akarsu yataklarında debinin aniden yükselmesi sonucu taşkınların görülmesi
    • B) Aşırı don olayına bağlı olarak su iletim hatlarında boruların patlaması
    • C) Kar örtüsünün aniden erimesiyle birlikte dağlık yamaçlarda heyelan gelişmesi
    • D) Sıcaklık farkının artmasıyla birlikte derin kıyı göllerinde donma olayının başlaması
    • E) Solunum güçlüğü çeken bireylerin sağlık sorunları yaşaması ve çamurlu yağışların görülmesi
  4. 4.

    Laboratuvarda yapılan bir deneyde, yukarı yönlü hava akımının hızı arttıkça havada asılı kalan buz tanelerinin katmanlar hâlinde büyüdüğü ve akımın taşıma gücünü aştığında zemine sert çarpmalarla düştüğü gözlemlenmiştir. Meteoroloji radarında bu tür kuvvetli dikey hava hareketlerine sahip fırtına bulutlarının yaklaştığı tespit edilen bir kırsal yerleşmede, bu gözleme dayalı olarak günlük yaşamda öncelikle aşağıdaki olumsuzluklardan hangisinin yaşanması beklenir?

    • A) Açık alandaki araçlarda göçük oluşması ve seraların cam kaplamalarının kırılması
    • B) Toprak yüzeyinde aşırı buharlaşma nedeniyle tarımsal kuraklığın aniden şiddetlenmesi
    • C) Akarsu yataklarında su sıcaklığının yükselmesi sonucu toplu balık ölümlerinin görülmesi
    • D) Sıcaklık terselmesine bağlı olarak yerleşim yerinde zehirli duman tabakasının birikmesi
    • E) Zemin seviyesindeki aşırı donma sebebiyle yeraltı su borularının büzülerek çatlaması
  5. 5.

    Laboratuvarda yapılan bir deneyde; uzun süre yüksek ısıya ve doğrudan güneş ışınımına maruz bırakılan asfalt numunelerinin yumuşayarak deforme olduğu, çelik ray modellerinin ise boyca uzayarak genleştiği gözlemlenmiştir. Bir bölgede hava sıcaklığının art arda birkaç gün 40 °C'nin üzerinde seyredeceği ve kuvvetli güneşlenmenin yaşanacağı meteorolojik olarak belirlendiğinde, bu gözleme dayalı olarak günlük yaşamda öncelikle aşağıdaki durumlardan hangisinin yaşanması beklenir?

    • A) Akarsu yataklarında ani taşkın ve sel riskinin artması
    • B) Şiddetli rüzgâr nedeniyle enerji iletim hatlarının kopması
    • C) Zirai üretim alanlarında gece saatlerinde don hasarının görülmesi
    • D) Karayolu zeminlerinde ve demiryolu hatlarında ulaşım aksamalarının oluşması
    • E) Vadi tabanlarında yoğun sis oluşumuna bağlı görüş mesafesinin daralması
  6. 6.

    Öğrencilerin hazırladığı deney düzeneğinde, asfalt ve beton gibi geçirimsiz zeminler üzerine kısa sürede yüksek debili su bırakıldığında suyun toprağa sızamadan hızla yüzey akışına geçtiği ve çukur alanlarda taşkına yol açtığı gözlemlenmiştir. Meteoroloji radarlarında kentin üzerine yaklaşan şiddetli bir sağanak yağış kütlesi gözlendiğinde, bu deney sonucuna dayalı olarak kentteki günlük yaşamda öncelikle aşağıdaki durumlardan hangisinin yaşanması beklenir?

    • A) Rüzgâr hızının kesilmesiyle birlikte vadi tabanlarında yoğun sis ve hava kirliliği görülmesi
    • B) Sıcaklığın hızla düşmesi sonucu açık alanlardaki su şebekelerinin donarak çatlaması
    • C) Cadde ve alt geçitlerde ani su baskınları meydana gelerek kent içi ulaşımın aksaması
    • D) Havadaki bağıl nemin aşırı düşmesi yüzünden orman yangını tehlikesinin en üst düzeye çıkması
    • E) Şiddetli buharlaşma nedeniyle tarım alanlarında toprağın kuruyup sulama ihtiyacının artması
  7. 7.

    Laboratuvarda yapılan bir deneyde, sıfır derecenin altındaki yüzeylerle temas eden aşırı soğumuş sıvı su damlacıklarının anında donarak kalın ve ağır bir buz tabakası oluşturduğu gözlemlenmiştir. Kış mevsiminde "donan yağmur" olarak adlandırılan bu hava olayının etkili olduğu bir yörede, günlük yaşamda öncelikle aşağıdaki olumsuzluklardan hangisinin yaşanması beklenir?

    • A) Şiddetli rüzgâr nedeniyle kıyı bölgelerinde deniz taşkınlarının görülmesi
    • B) Enerji nakil hatları ile ağaç dallarının ağırlık nedeniyle kopup elektrik kesintilerine yol açması
    • C) Yere yakın katmanda biriken partiküllerin hava kalitesini düşürerek solunum sorunlarını artırması
    • D) Sıcaklık farkından kaynaklanan basınç değişimiyle baca gazı zehirlenmelerinin yaşanması
    • E) Toprağın neme doyması sonucunda akarsu yataklarında ani sel baskınlarının meydana gelmesi
  8. 8.

    Laboratuvarda yapılan bir rüzgâr tüneli deneyinde, zemin üzerindeki kuru ve gevşek kar örtüsünün kuvvetli hava akımıyla savrularak görüş mesafesini sıfıra yaklaştırdığı ve çukur alanlarda yüksek kar yığınları oluşturduğu gözlemlenmiştir. Sıcaklığın sıfırın altında seyrettiği taze karlı bir kış gününde rüzgâr hızının fırtına düzeyine ulaştığı bir yörede, bu gözleme dayalı olarak günlük yaşamda öncelikle aşağıdakilerden hangisinin yaşanması beklenir?

    • A) Güneşlenme süresinin artmasına bağlı olarak karların erimesi ve taşkın riskinin yükselmesi
    • B) Bağıl nemin hızla düşmesiyle birlikte tarım alanlarında kış kuraklığı tehlikesinin baş göstermesi
    • C) Şiddetli rüzgârın zemini ısıtması sonucu buzlanma ve don olaylarının tamamen sona ermesi
    • D) Tipi ve kar birikintileri sebebiyle görüş mesafesinin düşerek kara yolu ulaşımının aksaması
    • E) Durgun hava şartlarının oluşmasıyla birlikte vadi tabanlarında yoğun sis ve hava kirliliği yaşanması
  9. 9.

    Laboratuvarda yapılan bir deneyde, zeminle temas eden bir beton blok ile altından hava akımı geçen yükseltilmiş bir köprü modeli aynı soğuma koşullarına bırakıldığında, yükseltilmiş modelin yüzey sıcaklığının sıfırın altına çok daha erken düştüğü gözlemlenmiştir. Hava sıcaklığının 0 °C civarında seyrettiği yağışlı bir kış gününde bu gözleme dayalı olarak günlük yaşamda aşağıdaki durumlardan hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

    • A) Kırsal alanlardaki tarım arazilerinde toprak sıcaklığının aniden donma noktasının altına inmesi
    • B) Yeraltı su seviyesinin yükselmesine bağlı olarak nehir taşkınlarının görülmesi
    • C) Vadi tabanlarında yer alan yerleşim yerlerinde hava kirliliğinin tehlikeli boyutlara ulaşması
    • D) Kıyı şeridindeki limanlarda deniz ulaşımının şiddetli dalgalar nedeniyle aksaması
    • E) Karayollarındaki köprü ve viyadüklerde ani buzlanma nedeniyle sürücülerin takip mesafesini artırması
  10. 10.

    Laboratuvarda yapılan bir deneyde; ortam sıcaklığı arttıkça, bağıl nem düştükçe ve rüzgâr hızı yükseldikçe kuruyan bitki örtüsünün nem kaybının hızlandığı ve tutuşma eşiğine daha kolay ulaştığı gözlemlenmiştir. Yaz aylarında bir yörede hava sıcaklığının 38 °C'ye çıktığı, bağıl nemin %15'e gerilediği ve şiddetli kuru rüzgârların etkili olduğu bir günde, bu gözleme dayalı olarak günlük yaşamda öncelikle aşağıdaki tedbirlerden hangisinin alınması beklenir?

    • A) Açık alanlarda anız yakma, piknik ateşi ve kıvılcım çıkarabilecek faaliyetlerin kısıtlanması
    • B) Şiddetli sağanak yağış ve taşkın riskine karşı dere yataklarındaki yerleşimlerin boşaltılması
    • C) Toprak yüzeyinde oluşabilecek don olayına karşı tarım alanlarında yağmurlama sulama yapılması
    • D) Yoğun radyasyon sisi nedeniyle kara yolu ulaşımında araç takip mesafelerinin artırılması
    • E) Hava basıncının düşmesi sonucu bacalardan sızabilecek karbonmonoksit gazına karşı önlem alınması
  11. 11.

    Laboratuvar ortamında yapılan bir deneyde, hava akım hızı artırıldığında ıslak bir yüzeyin çevre sıcaklığına göre çok daha hızlı ısı kaybederek soğuduğu gözlemlenmiştir. Hava sıcaklığının 3 °C ölçüldüğü bir kış gününde saatteki hızı 50 kilometreyi aşan sert bir rüzgârın esmesi durumunda, bu gözleme dayalı olarak günlük yaşamda öncelikle aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

    • A) Açık hava basıncının hızla düşmesiyle birlikte gökyüzündeki bulutluluğun tamamen dağılması
    • B) Atmosferdeki bağıl nem miktarının hızla artarak taban seviyesinde yoğun sis oluşturması
    • C) Havadaki su buharının aniden yoğunlaşması sonucunda iri taneli dolu yağışının görülmesi
    • D) İnsan vücudundaki ısı kaybının artması nedeniyle hissedilen sıcaklığın donma noktasının altına inmesi
    • E) Toprak yüzeyindeki buharlaşmanın durması sonucunda tarım alanlarında aşırı nem birikmesi
  12. 12.

    Kış mevsiminde bir vadi tabanında yapılan meteorolojik ölçümlerde; yüksek basınç koşulları altında rüzgârın durduğu, zemine yakın hava katmanının üst seviyelere göre daha soğuk kaldığı ve bacalardan çıkan dumanların dikey yönde yükselemeden asılı kaldığı gözlemlenmiştir. Bu gözlem verilerine dayalı olarak yöredeki günlük yaşamda öncelikle aşağıdaki durumlardan hangisinin yaşanması beklenir?

    • A) Rüzgâr erozyonunun hızlanması sonucu açık arazilerde tarım topraklarının taşınması
    • B) Ani sıcaklık artışına bağlı olarak kar erimelerinin akarsularda taşkına yol açması
    • C) Hava kirliliğinin kritik düzeye ulaşması nedeniyle solunum hassasiyeti olanların sağlık sorunları yaşaması
    • D) Dikey hava hareketlerinin güçlenmesi sonucunda yerel ve şiddetli dolu yağışlarının görülmesi
    • E) Şiddetli buharlaşma nedeniyle toprak neminin hızla tükenerek kuraklık riskinin belirmesi
  13. 13.

    Bir kıyı kentinde yaz mevsiminde yapılan meteorolojik ölçümlerde, hava sıcaklığının 32 °C olmasına karşın bağıl nem oranının %85 düzeyine ulaştığı ve rüzgârın neredeyse tamamen durduğu belirlenmiştir. Bu gözlem verilerine dayalı olarak kent sakinlerinin günlük yaşamında öncelikle aşağıdakilerden hangisiyle karşılaşması beklenir?

    • A) Vücudun terleme yoluyla serinlemesi zorlaşacağından hissedilen sıcaklığın artması ve açık hava etkinliklerinin sınırlandırılması
    • B) Havanın neme doyması sonucunda gün boyunca aralıksız ve şiddetli dolu yağışlarının etkili olması
    • C) Yeryüzünden ışıma yoluyla enerji kaybı hızlanacağından gece saatlerinde şiddetli zemin donu tehlikesinin belirmesi
    • D) Açık hava basıncının aniden yükselmesine bağlı olarak deniz ulaşımında kuvvetli fırtına uyarılarının yapılması
    • E) Düşey hava hareketlerinin engellenmesi nedeniyle dağ yamaçlarında kuru fön rüzgârlarının oluşması
  14. 14.

    Okul meteoroloji istasyonunda ilkbahar mevsiminde yapılan gözlemlerde; gecenin açık ve durgun geçtiği, sabaha karşı zemin sıcaklığının 0 °C'nin altına indiği ve toprak yüzeyinde kırağı oluştuğu kaydedilmiştir. Bu gözlem verilerine dayalı olarak yörede günlük yaşamda öncelikle aşağıdaki durumlardan hangisinin yaşanması beklenir?

    • A) Nehir seviyelerinin aniden yükselmesi sonucu su baskınlarına karşı tahliye yapılması
    • B) Aşırı sıcak hava dalgası nedeniyle gün ortasında açık alanda çalışma kısıtlaması getirilmesi
    • C) Fırtına koşulları yüzünden deniz ve hava ulaşımında sefer iptallerine gidilmesi
    • D) Dik yamaçlarda biriken kar kütlelerinin harekete geçerek çığ tehlikesi yaratması
    • E) Zirai don tehlikesine karşı yeni çiçek açmış meyve ağaçları ve genç fidelerin korunması
  15. 15.

    Bir bölgede kış mevsiminde yapılan meteorolojik gözlemlerde, açık hava basıncının düştüğü ve güneybatı yönünden kuvvetli ve ılık bir rüzgârın (lodos) etkili olmaya başladığı belirlenmiştir. Bu hava olayı gözlemine dayalı olarak yöre halkının günlük yaşamda öncelikle aşağıdakilerden hangisine karşı önlem alması beklenir?

    • A) Şiddetli soğumayla birlikte yollarda oluşabilecek ani buzlanma tehlikesine
    • B) Bacaların çekiş gücünün zayıflamasına bağlı karbonmonoksit gazı zehirlenmesi riskine
    • C) Gece sıcaklığının sıfırın altına inmesiyle tarım ürünlerinde görülebilecek zirai don olayına
    • D) Havanın neme doyma açığının aşırı artması sonucu oluşabilecek kuraklık riskine
    • E) Bulutsuz gökyüzü sebebiyle zararlı güneş ışınlarının doğrudan temas etmesine
  16. 16.

    Coğrafya laboratuvarında yapılan bir modelleme deneyinde, dağın bir yamacından yükselen havanın nemini yağış olarak bıraktıktan sonra diğer yamaçtan aşağı inerken her 100 metrede yaklaşık 1 °C ısındığı ve kuruduğu gözlemlenmiştir. Kış mevsiminin sonlarında dağlık bir yörede bu hava olayının etkili olması durumunda günlük yaşamda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

    • A) Dağ yamaçlarındaki karların hızla erimesi sonucu çığ düşmesi ve akarsu vadilerinde taşkın riskinin yükselmesi
    • B) Havanın doyma noktasına yaklaşmasıyla birlikte günlerce kesintisiz devam eden sağanak yağışların görülmesi
    • C) Sıcaklığın hızla donma derecesinin altına düşmesiyle kara yollarında yaygın ve şiddetli buzlanma yaşanması
    • D) Havadaki bağıl nemin aşırı yükselmesi nedeniyle gökyüzünün kalın bir sis tabakasıyla kaplanarak görüş mesafesini daraltması
    • E) Rüzgârın denizden getirdiği soğuk ve nemli havanın etkisiyle tarım alanlarında yoğun kırağı oluşması
  17. 17.

    Coğrafya dersindeki bir deneyde öğrenciler, ıslak ve kuru hazneli termometreler arasındaki sıcaklık farkı kapandıkça bağıl nemin arttığını ve havanın neme doyduğunu gözlemlemiştir. Gerçek ortamda yapılan ölçümde bu iki termometre arasındaki farkın sıfıra yaklaştığı ve gökyüzünün gri bulutlarla kaplandığı bir günde, günlük yaşamda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

    • A) Açık havada kurutulmaya bırakılan çamaşırların olağandan çok daha hızlı kuruması
    • B) Bağıl nemin yetersiz kalması sebebiyle bölgede şiddetli toz fırtınalarının başlaması
    • C) Havanın neme doymamış yapısından ötürü açık ve güneşli bir gökyüzünün görülmesi
    • D) Nemin yoğunlaşarak yağışa dönüşmesi sonucu kara yolu ulaşımında görüş ve fren mesafesinin olumsuz etkilenmesi
    • E) Dağ yamaçlarından aşağıya doğru esen kuru ve sıcak fön rüzgârlarının etkili olması
  18. 18.

    Öğrencilerin bir deney düzeneğinde tabandan ısıtılan nemli havanın dikey doğrultuda yükselerek hızla soğuduğunu gözlemlediği konveksiyon sürecinin, sıcak bir yaz gününde karalar üzerinde belirginleştiği tespit edilmiştir. Bu gözlem ve sürece dayalı olarak günün devamında oluşabilecek hava olayının günlük hayata olası etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Güneş ışınlarının engellenmesi sonucu tarım alanlarında don olayının yaşanması
    • B) Durgun hava koşullarına bağlı olarak atmosferde hava kirliliğinin tehlikeli boyutlara ulaşması
    • C) Kısa süreli şiddetli sağanaklar nedeniyle şehir içi ulaşımda ani su baskınlarının yaşanması
    • D) Şiddetli kuraklık sebebiyle tarımsal sulama kanallarındaki su seviyesinin yetersiz kalması
    • E) Aşırı kar birikimi sonucunda kara yolu ulaşımında buzlanma ve çığ tehlikesinin belirmesi
  19. 19.

    Bir meteoroloji istasyonunda yapılan gözlemlerde açık hava basıncının hızla düştüğü ve rüzgâr hızının belirgin biçimde arttığı kaydedilmiştir. Bu ölçüm verilerine dayanılarak bölgede kısa süre içinde gelişebilecek hava koşullarının günlük yaşama etkisiyle ilgili hangisi söylenebilir?

    • A) Kararlı yüksek basınç koşullarının sürmesi nedeniyle tarımsal kuraklık riskinin belirginleşmesi
    • B) Alçalıcı hava hareketlerinin güçlenmesiyle görüş mesafesinin azalıp kara ulaşımının aksaması
    • C) Havanın nem taşıma kapasitesinin artması sonucu güneşlenme süresinin belirgin şekilde uzaması
    • D) Havanın aniden durgunlaşmasıyla birlikte zemin ayazı ve don riskinin tarımı tehdit etmesi
    • E) Yaklaşan alçak basınç merkezinin fırtına ve yağışa yol açarak açık alan etkinliklerini zorlaştırması
  20. 20.

    Okul bahçesinde yapılan bir gözlem çalışmasında, açık ve rüzgârsız bir sonbahar akşamında hava sıcaklığının hızla düştüğü ve bağıl nem değerinin doyma noktasına yaklaştığı belirlenmiştir. Bu ölçüm verilerine dayanarak ertesi sabah bölgede görülmesi beklenen hava olayı ve bunun günlük yaşama etkisiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

    • A) Günün ilk saatlerinde şiddetli konvektif yağışlar başlayacak ve ani su baskınları yaşanacaktır.
    • B) Yeryüzüne yakın hava katmanında yoğunlaşmayla sis oluşacak ve sabah trafiğinde görüş mesafesi daralacaktır.
    • C) Gökyüzünü kalın bulut tabakaları kaplayacak ve gün boyunca şiddetli fırtına etkili olacaktır.
    • D) Havanın nem taşıma kapasitesi aniden yükselecek ve açık hava etkinliklerinde aşırı sıcaklık hissedilecektir.
    • E) Bağıl nemin hızla tükenmesi sonucunda tarımsal alanlarda kuraklık tehlikesi belirecektir.