Dünya iklim haritası üzerinde yer alan bir merkezin çok yıllık iklim verilerini düzenleyerek tablo ve diyagram hazırlayan bir araştırmacı; en sıcak ay ortalamasının 8 °C, en soğuk ay ortalamasının -28 °C olduğunu ve yıllık toplam yağış miktarının 200-250 mm düzeyinde kalarak en çok yaz aylarında düştüğünü tespit etmiştir. Buna göre araştırmacının verilerini görselleştirdiği bu merkez, harita üzerinde aşağıdaki iklim alanlarının hangisinde yer alır?

D) Ilıman karasal (step) iklimi

Türkiye iklim haritası üzerinde farklı merkezlerin iklim verilerini görselleştiren bir araştırmacı, her istasyona ait sıcaklık ve yağış grafiklerini harita üzerindeki kendi coğrafi konumuna yerleştirerek diyagramlı bir iklim haritası hazırlamıştır. Araştırmacının iklim grafiklerini doğrudan harita üzerindeki konumlarıyla eşleştirmesinin sağladığı temel analitik yarar aşağıdakilerden hangisidir?

A) Merkezlerde meydana gelen anlık hava olaylarını ve günlük değişimleri takip edebilmek

B) İstasyonların deniz seviyesinden olan mutlak yükseltilerini doğrudan hesaplayabilmek

C) Farklı iklim bölgeleri arasındaki geçiş sınırlarının yeryüzünde keskin çizgilerle ayrıldığını göstermek

D) İklim elemanlarının yıllık seyrini coğrafi konum ve mekânsal etkenlerle birlikte bütüncül olarak inceleyebilmek

E) Harita üzerindeki merkezlerin yağış verilerinden yararlanarak idari ve fiziki alan büyüklüklerini belirlemek

Bir harita üzerinde belirlenen doğrultu boyunca sıcaklık ve yağış değerlerinin yer şekillerine ve yükseltiye bağlı değişimini kesit görünümüyle bütünleştirerek görselleştirmek isteyen bir araştırmacının hazırlaması gereken coğrafi temsil aşağıdakilerden hangisidir?

A) Eş sıcaklık (izoterm) haritası

B) Rüzgâr frekans gülü diyagramı

D) Yağış dağılışı daire grafiği

E) Akım (hidrograf) diyagramı

Dünya iklim haritası üzerindeki farklı merkezlerin iklim verilerini düzenleyerek sıcaklık ve yağış grafikleri hazırlayan bir araştırmacı; birinci merkezin yıl boyunca yüksek sıcaklığa (yaklaşık 25-27 °C) ve düzenli yağış dağılışına, ikinci merkezin ise yine yıl boyu yüksek sıcaklığa sahip olmasına karşın yağışlarının yalnızca yaz aylarında toplandığına işaret eden verilere ulaşmıştır. Buna göre araştırmacının verilerini görselleştirdiği bu merkezler, sırasıyla aşağıdaki iklim türlerinden hangilerini temsil eder?

A) Ilıman okyanusal iklim – Muson iklimi

B) Ekvatoral iklim – Savan iklimi

C) Akdeniz iklimi – Çöl iklimi

D) Sert karasal iklim – Step iklimi

E) Tundra iklimi – Ekvatoral iklim

Türkiye iklim haritası üzerinde belirlenen farklı merkezlerin sıcaklık verilerini kullanarak iklim grafikleri hazırlayan bir araştırmacı, bu merkezlerde don olaylarının yaşandığı dönemleri ve riskli ayları mekânsal olarak belirlemek istemektedir. Buna göre araştırmacının, hazırladığı grafiklerde don olaylarının varlığını ve süresini saptayabilmesi için sıcaklık eğrisinde incelemesi gereken temel gösterge aşağıdakilerden hangisidir?

A) En sıcak ay ile en soğuk ay arasındaki sıcaklık farkının 20 °C'yi aşması

B) Sıcaklık eğrisinin yıl boyunca yağış sütunlarının daima altında kalması

C) Yıllık ortalama sıcaklık değerinin 10 °C'nin altında hesaplanması

D) Sıcaklık eğrisinin en yüksek seviyeye temmuz ve ağustos aylarında ulaşması

E) Sıcaklık eğrisinin 0 °C eşik çizgisinin altına inip bu seviyenin altında kalması

Türkiye genelindeki meteoroloji istasyonlarından toplanan yıllık toplam yağış verilerini kullanarak yağışın mekânsal dağılışını gösteren bir iklim haritası hazırlamak isteyen bir araştırmacı, verileri harita üzerinde doğrudan ve tekil sayılar olarak göstermenin mekânsal algıyı zorlaştırdığını tespit etmiştir. Bu araştırmacının yağış verilerini harita üzerinde anlaşılır bir mekânsal temsile dönüştürebilmesi ve amaca uygun bir harita lejantı oluşturabilmesi için yapması gereken temel işlem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sayısal yağış değerlerini belirli aralıklara ayırıp dereceli renk tonlarıyla eşleştirerek lejantı oluşturmak

B) İstasyonların sadece en fazla yağış aldıkları mevsimlerin verilerini haritaya aktarmak

C) İstasyonlardaki yağış verilerini yerel yükselti değerlerine bölerek indirgenmiş yağış değerleri hesaplamak

D) Yağış verilerini istasyonların hâkim rüzgâr yönlerine göre ağırlıklandırıp yeniden ölçeklendirmek

E) İstasyonları yıllık sıcaklık değerlerine göre büyükten küçüğe sıralayarak aynı renk koduyla göstermek

Dünya iklim haritası üzerinde belirlenen farklı merkezlerin iklim verilerini düzenleyerek karşılaştırmalı diyagramlar hazırlayan bir araştırmacı, sıcaklık eğrisi ile yağış sütunlarını aynı grafik üzerinde eşleştirmiştir. Araştırmacının bu iki temel iklim elemanını aynı mekânsal temsil grafiğinde birleştirmesinin sağladığı temel analitik yarar aşağıdakilerden hangisidir?

A) İstasyonların deniz seviyesinden olan mutlak yükseltilerinin doğrudan hesaplanabilmesi

B) Yıl içindeki kurak ve nemli dönemlerin sıcaklık koşullarıyla ilişkisinin eş zamanlı analiz edilebilmesi

C) Merkezlerde etkili olan hâkim rüzgâr yönü ile esme sıklığının belirlenebilmesi

D) İstasyonların bulunduğu enlemlerdeki günlük hava basıncı değişimlerinin tespit edilebilmesi

E) Atmosferdeki sera gazı yoğunluğuna bağlı yıllık sıcaklık artış hızının ölçülebilmesi

Bir bölgenin iklim özelliklerini çözümlemek amacıyla meteoroloji istasyonundan toplanan yıllık rüzgâr verilerini kullanarak rüzgâr frekans gülü diyagramı hazırlayan bir araştırmacı, diyagramdaki en uzun kolun uzandığı doğrultuyu belirlemiştir. Araştırmacının belirlediği bu doğrultu, söz konusu merkezle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini doğrudan gösterir?

A) En yüksek rüzgâr hızının ölçüldüğü yönü

B) Yıl boyunca en fazla yağış taşıyan rüzgârın yönünü

C) Rüzgârın en yüksek sıcaklık getirdiği sektörü

D) Yıl içinde rüzgârın en sık estiği hâkim yönü

E) Fırtınalı gün sayısının en yüksek olduğu dönemi

Türkiye haritası üzerinde farklı iklim bölgelerinde yer alan merkezlerin iklim verilerini düzenleyen bir araştırmacı, yıllık toplam yağış miktarları birbirine çok yakın olan iki istasyonun doğal bitki örtüsü ve kuraklık koşullarının belirgin şekilde farklı olduğunu tespit etmiştir. Bu araştırmacının, yağışın mekânsal etkinliğini ve ortamın nemlilik durumunu doğru yansıtan bir iklim tablosu veya diyagramı hazırlayabilmesi için yağış miktarıyla birlikte analize dâhil etmesi gereken temel değişken aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hâkim rüzgâr yönü ve yıllık esme sıklığı

B) Yıllık toplam güneşlenme süresi

C) Sıcaklığa bağlı olarak gerçekleşen potansiyel buharlaşma miktarı

D) İstasyonların deniz seviyesinden olan ortalama yükseltisi

E) Yağışın oluşum biçimi ve cephe hareketleri

Türkiye haritası üzerinde kıyı kuşağında ve iç kesimlerde yer alan istasyonların iklim verilerini düzenleyerek karasallığın mekânsal etkisini gösteren bir grafik hazırlamak isteyen bir araştırmacı, merkezlerin sıcaklık verilerini analiz etmektedir. Bu araştırmacının, merkezler arasındaki karasallık derecesini grafik üzerinde doğru yansıtabilmesi için iklim verilerinden hareketle hesaplayıp kullanması gereken temel gösterge aşağıdakilerden hangisidir?

A) Aylık ortalama buharlaşma miktarı

C) Yıllık toplam yağış miktarı

D) En yağışlı mevsimin toplam yağıştaki payı

E) Yıllık ortalama bağıl nem değeri

Türkiye haritası üzerinde belirlenen farklı merkezlerin iklim verilerini düzenleyerek iklim tiplerini ve mekânsal sınırlarını grafikler yardımıyla belirlemek isteyen bir araştırmacı, yıllık ortalama sıcaklık ve toplam yağış miktarları birbirine yakın olan merkezlerin iklim türlerini ayırt etmekte zorlanmıştır. Bu araştırmacının merkezlerin iklim tiplerini doğru tespit edip görselleştirebilmesi için iklim verilerini düzenlerken başvurması gereken temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yıllık toplam güneşlenme süresinin aylara göre değişimi

B) Günlük en yüksek sıcaklıkların yıl içindeki görülme sıklığı

C) Hâkim rüzgâr yönü ile ortalama rüzgâr esme hızları

D) Yağışın mevsimlere dağılış oranı ve en yağışlı dönemin mevsimi

E) İstasyonların bulunduğu arazinin deniz seviyesinden mutlak yükseltisi

Farklı iklim bölgelerinde yer alan istasyonlara ait günlük meteorolojik verileri kullanarak iklim tablosu ve grafiği hazırlamak isteyen bir araştırmacının, aylık verileri oluştururken uygulaması gereken temel düzenleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sıcaklık değerlerinin aylık ortalamalarını, yağış miktarlarının ise aylık toplamlarını hesaplamak

B) Hem sıcaklık hem de yağış değerlerini aylık aritmetik ortalamalar biçiminde hesaplamak

C) Sıcaklık değerlerinin aylık toplamlarını, yağış miktarlarının ise aylık medyanlarını almak

D) Sıcaklık ve yağış değişkenleri için yalnızca aylık en yüksek uç değerleri esas almak

E) Sıcaklık verilerinde aylık standart sapmayı, yağış verilerinde ise günlük ortalamaları kullanmak

Dünya iklim haritası üzerinde belirlenen farklı merkezlerin iklim tiplerini çözümlemek amacıyla iklim diyagramı hazırlayan bir araştırmacının, sıcaklık ve yağış ilişkisine dayalı kurak dönemi görsel olarak doğru tespit edebilmek için uygulaması gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yağış eğrisinin yıllık ortalama yağış miktarının altında kaldığı ayları kurak dönem olarak taramak

B) Sıcaklık değerlerinin yıl içindeki en yüksek seviyeye ulaştığı üç ayı kurak dönem kabul etmek

C) Yağış ölçeğini sıcaklık ölçeğinin iki katı alarak yağış eğrisinin sıcaklık eğrisi altında kaldığı dönemi taramak

D) Sıcaklığın 20 °C üzerinde ve aylık yağışın 50 mm altında olduğu tüm ayları kurak dönem olarak işaretlemek

E) Yağış sütunlarının yıl boyunca birbirini takip eden en düşük iki değerini kurak dönem olarak belirlemek

Dünya haritası üzerinde belirlenen farklı iklim bölgelerine ait merkezlerin iklim özelliklerini karşılaştırmak amacıyla iklim diyagramları hazırlayan bir araştırmacının, merkezler arasındaki farklılıkların görsel olarak yanılgıya yer vermeden doğru analiz edilebilmesini sağlamak için grafik eksenlerini oluştururken dikkat etmesi gereken temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sıcaklık ve yağış eksenlerinin ölçek aralıkları, her merkezin kendi içinde kaydettiği en yüksek değere göre serbestçe uyarlanmalıdır.

B) Grafiklerdeki zaman ekseni, incelenen her merkezin en yağışlı mevsiminden başlayacak şekilde sıralanmalıdır.

C) Merkezlerin yağış miktarları çizgi grafikle, aylık ortalama sıcaklık değerleri ise sütun grafikle temsil edilmelidir.

D) Sıcaklık ekseninde yalnızca donma noktasının üzerindeki pozitif değerler gösterilmeli, negatif değerler grafiğe dahil edilmemelidir.

E) Karşılaştırılacak tüm merkezlerin diyagramlarında sıcaklık ve yağış eksenlerine ait değer aralıkları ve ölçek oranları birbiriyle özdeş tutulmalıdır.

Farklı merkezlerden toplanan sıcaklık ve yağış verilerinin mekânsal dağılışını bir harita üzerinde görselleştirerek iklim bölgelerinin sınırlarını belirlemek isteyen bir araştırmacının kullanması gereken en uygun harita temsil yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Noktalama yöntemiyle istasyon verilerinin sıklığını gösterme

B) İzoterm ve izohiyet eğrileriyle eş değer alanları belirleme

C) Gölgelendirme yöntemiyle yer şekillerinin bakı koşullarını yansıtma

D) Koroplet yöntemiyle idari sınırlara göre derecelendirme yapma

E) Akış çizgileri yöntemiyle hava kütlelerinin hareket rotalarını çizme

Farklı bölgelere ait iklim tiplerini belirlemek ve mekânsal dağılışlarını iklim haritaları ile diyagramlar üzerinde doğru temsil edebilmek amacıyla toplanan sıcaklık ve yağış verilerinin güvenilir kabul edilebilmesi için sahip olması gereken temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ölçümlerin sadece ekstrem meteorolojik olayların kaydedildiği dönemleri kapsaması

B) Verilerin yalnızca deniz seviyesine yakın kıyı istasyonlarından toplanmış olması

C) Verilerin en az 30-35 yıllık kesintisiz gözlem ortalamalarını (klimatolojik normalleri) yansıtması

D) Sıcaklık ve yağış kayıtlarının yalnızca gün dönümü ve ekinoks tarihlerinde alınmış olması

E) Değerlerin yalnızca günün en yüksek sıcaklık ve anlık en şiddetli yağış verilerini temel alması

Türkiye ve dünyadaki farklı merkezlerden toplanan iklim verileri kullanılarak makro ölçekli iklim bölgelerinin mekânsal dağılışını gösteren haritalar ve karşılaştırmalı grafikler hazırlanırken, yerel yükselti farklarının iklim tipleri üzerindeki yanıltıcı etkisini gidermek amacıyla öncelikle hangi veri düzenleme adımı uygulanmalıdır?

A) Gerçek sıcaklık değerlerini deniz seviyesine indirgeyerek verileri ortak bir yükselti tabanına eşitlemek

B) İstasyonların sıcaklık değerlerini sadece gündüz ve gece ortalamalarına göre iki gruba ayırmak

C) Yağış verilerini sıcaklık değerlerinden bağımsız olarak yalnızca mevsimlik toplamlar şeklinde gruplandırmak

D) İstasyonların yükseltilerini hesaba katmadan sıcaklık verilerini doğrudan enlem dereceleriyle çarpmak

E) Veri setini yalnızca yaz ve kış gündönümü tarihlerinde ölçülen en yüksek sıcaklıklarla sınırlandırmak

Dünya iklim haritası üzerinde belirlenen farklı merkezlerin iklim tiplerini karşılaştırmak amacıyla hazırlanan standart bir iklim diyagramında, sıcaklık ve yağış verilerini görselleştirmek için en uygun grafik türleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) Sıcaklık için pasta grafik, yağış için çizgi grafik

B) Sıcaklık için yatay çubuk grafik, yağış için alan grafiği

C) Sıcaklık için dağılım grafiği, yağış için pasta grafik

D) Sıcaklık için çizgi grafik, yağış için sütun grafik

E) Sıcaklık için sütun grafik, yağış için pasta grafik

Bir araştırmacı, dünya haritası üzerinde farklı yarım kürelerde yer alan iki merkezin iklim özelliklerini karşılaştırmak amacıyla sıcaklık ve yağış verilerini kullanarak iklim diyagramları hazırlamaktadır. Bu araştırmacının iki merkeze ait grafikleri mevsimsel açıdan doğru karşılaştırabilmesi ve mekânsal dağılışı hatasız yorumlayabilmesi için öncelikle dikkat etmesi gereken temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

A) İki merkezin de grafiğinde yağış değerlerini yalnızca yıllık toplam miktar olarak tek bir sütunda göstermek

B) Yıllık sıcaklık eğrilerini hazırlarken sadece en sıcak ayın ortalamasını dikkate alıp diğer ayları grafiğe dâhil etmemek

C) Sıcaklık ve yağış ölçeklerini her iki grafik için birbirinden tamamen farklı aralıklarla ölçeklendirmek

D) Grafikler üzerinde rüzgâr yönü ve şiddetini gösteren ilave diyagramları temel iklim verisi olarak kullanmak

E) Yarım küre farkından dolayı en yüksek ve en düşük sıcaklıkların yaşandığı ayların takvimsel olarak yer değiştirdiğini gözetmek

Giriş Yap

Giriş

İklim Türleri Kazanım PDF İndir

MEB · 9. Sınıf · Coğrafya · DOĞAL SİSTEMLER VE SÜREÇLER

9. Sınıf Coğrafya dersi "İklim Türleri" konusu için MEB müfredatına uygun 20 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Soruları PDF olarak indirebilirsin.

Sorular

1.
Dünya iklim haritası üzerinde yer alan bir merkezin çok yıllık iklim verilerini düzenleyerek tablo ve diyagram hazırlayan bir araştırmacı; en sıcak ay ortalamasının 8 °C, en soğuk ay ortalamasının -28 °C olduğunu ve yıllık toplam yağış miktarının 200-250 mm düzeyinde kalarak en çok yaz aylarında düştüğünü tespit etmiştir. Buna göre araştırmacının verilerini görselleştirdiği bu merkez, harita üzerinde aşağıdaki iklim alanlarının hangisinde yer alır?
- A) Tundra iklimi
- B) Sert karasal iklim
- C) Kutup iklimi
- D) Ilıman karasal (step) iklimi
- E) Ilıman okyanusal iklim
2.
Türkiye iklim haritası üzerinde farklı merkezlerin iklim verilerini görselleştiren bir araştırmacı, her istasyona ait sıcaklık ve yağış grafiklerini harita üzerindeki kendi coğrafi konumuna yerleştirerek diyagramlı bir iklim haritası hazırlamıştır. Araştırmacının iklim grafiklerini doğrudan harita üzerindeki konumlarıyla eşleştirmesinin sağladığı temel analitik yarar aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Merkezlerde meydana gelen anlık hava olaylarını ve günlük değişimleri takip edebilmek
- B) İstasyonların deniz seviyesinden olan mutlak yükseltilerini doğrudan hesaplayabilmek
- C) Farklı iklim bölgeleri arasındaki geçiş sınırlarının yeryüzünde keskin çizgilerle ayrıldığını göstermek
- D) İklim elemanlarının yıllık seyrini coğrafi konum ve mekânsal etkenlerle birlikte bütüncül olarak inceleyebilmek
- E) Harita üzerindeki merkezlerin yağış verilerinden yararlanarak idari ve fiziki alan büyüklüklerini belirlemek
3.
Bir harita üzerinde belirlenen doğrultu boyunca sıcaklık ve yağış değerlerinin yer şekillerine ve yükseltiye bağlı değişimini kesit görünümüyle bütünleştirerek görselleştirmek isteyen bir araştırmacının hazırlaması gereken coğrafi temsil aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Eş sıcaklık (izoterm) haritası
- B) Rüzgâr frekans gülü diyagramı
- C) İklim profili (kesiti)
- D) Yağış dağılışı daire grafiği
- E) Akım (hidrograf) diyagramı
4.
Dünya iklim haritası üzerindeki farklı merkezlerin iklim verilerini düzenleyerek sıcaklık ve yağış grafikleri hazırlayan bir araştırmacı; birinci merkezin yıl boyunca yüksek sıcaklığa (yaklaşık 25-27 °C) ve düzenli yağış dağılışına, ikinci merkezin ise yine yıl boyu yüksek sıcaklığa sahip olmasına karşın yağışlarının yalnızca yaz aylarında toplandığına işaret eden verilere ulaşmıştır. Buna göre araştırmacının verilerini görselleştirdiği bu merkezler, sırasıyla aşağıdaki iklim türlerinden hangilerini temsil eder?
- A) Ilıman okyanusal iklim – Muson iklimi
- B) Ekvatoral iklim – Savan iklimi
- C) Akdeniz iklimi – Çöl iklimi
- D) Sert karasal iklim – Step iklimi
- E) Tundra iklimi – Ekvatoral iklim
5.
Türkiye iklim haritası üzerinde belirlenen farklı merkezlerin sıcaklık verilerini kullanarak iklim grafikleri hazırlayan bir araştırmacı, bu merkezlerde don olaylarının yaşandığı dönemleri ve riskli ayları mekânsal olarak belirlemek istemektedir. Buna göre araştırmacının, hazırladığı grafiklerde don olaylarının varlığını ve süresini saptayabilmesi için sıcaklık eğrisinde incelemesi gereken temel gösterge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) En sıcak ay ile en soğuk ay arasındaki sıcaklık farkının 20 °C'yi aşması
- B) Sıcaklık eğrisinin yıl boyunca yağış sütunlarının daima altında kalması
- C) Yıllık ortalama sıcaklık değerinin 10 °C'nin altında hesaplanması
- D) Sıcaklık eğrisinin en yüksek seviyeye temmuz ve ağustos aylarında ulaşması
- E) Sıcaklık eğrisinin 0 °C eşik çizgisinin altına inip bu seviyenin altında kalması
6.
Farklı iklim bölgelerinde yer alan merkezlerin yağış özelliklerini karşılaştırmak amacıyla bir merkeze ait yıllık toplam yağışın mevsimlere göre oransal dağılışını bir bütünün parçaları şeklinde görselleştirmek isteyen bir araştırmacının hazırlaması gereken en uygun coğrafi grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çizgi grafik
- B) Histogram grafiği
- C) Dağılım grafiği
- D) Alan grafiği
- E) Daire (pasta) grafiği
7.
Türkiye genelindeki meteoroloji istasyonlarından toplanan yıllık toplam yağış verilerini kullanarak yağışın mekânsal dağılışını gösteren bir iklim haritası hazırlamak isteyen bir araştırmacı, verileri harita üzerinde doğrudan ve tekil sayılar olarak göstermenin mekânsal algıyı zorlaştırdığını tespit etmiştir. Bu araştırmacının yağış verilerini harita üzerinde anlaşılır bir mekânsal temsile dönüştürebilmesi ve amaca uygun bir harita lejantı oluşturabilmesi için yapması gereken temel işlem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sayısal yağış değerlerini belirli aralıklara ayırıp dereceli renk tonlarıyla eşleştirerek lejantı oluşturmak
- B) İstasyonların sadece en fazla yağış aldıkları mevsimlerin verilerini haritaya aktarmak
- C) İstasyonlardaki yağış verilerini yerel yükselti değerlerine bölerek indirgenmiş yağış değerleri hesaplamak
- D) Yağış verilerini istasyonların hâkim rüzgâr yönlerine göre ağırlıklandırıp yeniden ölçeklendirmek
- E) İstasyonları yıllık sıcaklık değerlerine göre büyükten küçüğe sıralayarak aynı renk koduyla göstermek
8.
Dünya iklim haritası üzerinde belirlenen farklı merkezlerin iklim verilerini düzenleyerek karşılaştırmalı diyagramlar hazırlayan bir araştırmacı, sıcaklık eğrisi ile yağış sütunlarını aynı grafik üzerinde eşleştirmiştir. Araştırmacının bu iki temel iklim elemanını aynı mekânsal temsil grafiğinde birleştirmesinin sağladığı temel analitik yarar aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İstasyonların deniz seviyesinden olan mutlak yükseltilerinin doğrudan hesaplanabilmesi
- B) Yıl içindeki kurak ve nemli dönemlerin sıcaklık koşullarıyla ilişkisinin eş zamanlı analiz edilebilmesi
- C) Merkezlerde etkili olan hâkim rüzgâr yönü ile esme sıklığının belirlenebilmesi
- D) İstasyonların bulunduğu enlemlerdeki günlük hava basıncı değişimlerinin tespit edilebilmesi
- E) Atmosferdeki sera gazı yoğunluğuna bağlı yıllık sıcaklık artış hızının ölçülebilmesi
9.
Bir bölgenin iklim özelliklerini çözümlemek amacıyla meteoroloji istasyonundan toplanan yıllık rüzgâr verilerini kullanarak rüzgâr frekans gülü diyagramı hazırlayan bir araştırmacı, diyagramdaki en uzun kolun uzandığı doğrultuyu belirlemiştir. Araştırmacının belirlediği bu doğrultu, söz konusu merkezle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini doğrudan gösterir?
- A) En yüksek rüzgâr hızının ölçüldüğü yönü
- B) Yıl boyunca en fazla yağış taşıyan rüzgârın yönünü
- C) Rüzgârın en yüksek sıcaklık getirdiği sektörü
- D) Yıl içinde rüzgârın en sık estiği hâkim yönü
- E) Fırtınalı gün sayısının en yüksek olduğu dönemi
10.
Türkiye haritası üzerinde farklı iklim bölgelerinde yer alan merkezlerin iklim verilerini düzenleyen bir araştırmacı, yıllık toplam yağış miktarları birbirine çok yakın olan iki istasyonun doğal bitki örtüsü ve kuraklık koşullarının belirgin şekilde farklı olduğunu tespit etmiştir. Bu araştırmacının, yağışın mekânsal etkinliğini ve ortamın nemlilik durumunu doğru yansıtan bir iklim tablosu veya diyagramı hazırlayabilmesi için yağış miktarıyla birlikte analize dâhil etmesi gereken temel değişken aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Hâkim rüzgâr yönü ve yıllık esme sıklığı
- B) Yıllık toplam güneşlenme süresi
- C) Sıcaklığa bağlı olarak gerçekleşen potansiyel buharlaşma miktarı
- D) İstasyonların deniz seviyesinden olan ortalama yükseltisi
- E) Yağışın oluşum biçimi ve cephe hareketleri
11.
Türkiye haritası üzerinde kıyı kuşağında ve iç kesimlerde yer alan istasyonların iklim verilerini düzenleyerek karasallığın mekânsal etkisini gösteren bir grafik hazırlamak isteyen bir araştırmacı, merkezlerin sıcaklık verilerini analiz etmektedir. Bu araştırmacının, merkezler arasındaki karasallık derecesini grafik üzerinde doğru yansıtabilmesi için iklim verilerinden hareketle hesaplayıp kullanması gereken temel gösterge aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Aylık ortalama buharlaşma miktarı
- B) Yıllık sıcaklık farkı
- C) Yıllık toplam yağış miktarı
- D) En yağışlı mevsimin toplam yağıştaki payı
- E) Yıllık ortalama bağıl nem değeri
12.
Türkiye haritası üzerinde belirlenen farklı merkezlerin iklim verilerini düzenleyerek iklim tiplerini ve mekânsal sınırlarını grafikler yardımıyla belirlemek isteyen bir araştırmacı, yıllık ortalama sıcaklık ve toplam yağış miktarları birbirine yakın olan merkezlerin iklim türlerini ayırt etmekte zorlanmıştır. Bu araştırmacının merkezlerin iklim tiplerini doğru tespit edip görselleştirebilmesi için iklim verilerini düzenlerken başvurması gereken temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yıllık toplam güneşlenme süresinin aylara göre değişimi
- B) Günlük en yüksek sıcaklıkların yıl içindeki görülme sıklığı
- C) Hâkim rüzgâr yönü ile ortalama rüzgâr esme hızları
- D) Yağışın mevsimlere dağılış oranı ve en yağışlı dönemin mevsimi
- E) İstasyonların bulunduğu arazinin deniz seviyesinden mutlak yükseltisi
13.
Farklı iklim bölgelerinde yer alan istasyonlara ait günlük meteorolojik verileri kullanarak iklim tablosu ve grafiği hazırlamak isteyen bir araştırmacının, aylık verileri oluştururken uygulaması gereken temel düzenleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sıcaklık değerlerinin aylık ortalamalarını, yağış miktarlarının ise aylık toplamlarını hesaplamak
- B) Hem sıcaklık hem de yağış değerlerini aylık aritmetik ortalamalar biçiminde hesaplamak
- C) Sıcaklık değerlerinin aylık toplamlarını, yağış miktarlarının ise aylık medyanlarını almak
- D) Sıcaklık ve yağış değişkenleri için yalnızca aylık en yüksek uç değerleri esas almak
- E) Sıcaklık verilerinde aylık standart sapmayı, yağış verilerinde ise günlük ortalamaları kullanmak
14.
Dünya iklim haritası üzerinde belirlenen farklı merkezlerin iklim tiplerini çözümlemek amacıyla iklim diyagramı hazırlayan bir araştırmacının, sıcaklık ve yağış ilişkisine dayalı kurak dönemi görsel olarak doğru tespit edebilmek için uygulaması gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yağış eğrisinin yıllık ortalama yağış miktarının altında kaldığı ayları kurak dönem olarak taramak
- B) Sıcaklık değerlerinin yıl içindeki en yüksek seviyeye ulaştığı üç ayı kurak dönem kabul etmek
- C) Yağış ölçeğini sıcaklık ölçeğinin iki katı alarak yağış eğrisinin sıcaklık eğrisi altında kaldığı dönemi taramak
- D) Sıcaklığın 20 °C üzerinde ve aylık yağışın 50 mm altında olduğu tüm ayları kurak dönem olarak işaretlemek
- E) Yağış sütunlarının yıl boyunca birbirini takip eden en düşük iki değerini kurak dönem olarak belirlemek
15.
Dünya haritası üzerinde belirlenen farklı iklim bölgelerine ait merkezlerin iklim özelliklerini karşılaştırmak amacıyla iklim diyagramları hazırlayan bir araştırmacının, merkezler arasındaki farklılıkların görsel olarak yanılgıya yer vermeden doğru analiz edilebilmesini sağlamak için grafik eksenlerini oluştururken dikkat etmesi gereken temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sıcaklık ve yağış eksenlerinin ölçek aralıkları, her merkezin kendi içinde kaydettiği en yüksek değere göre serbestçe uyarlanmalıdır.
- B) Grafiklerdeki zaman ekseni, incelenen her merkezin en yağışlı mevsiminden başlayacak şekilde sıralanmalıdır.
- C) Merkezlerin yağış miktarları çizgi grafikle, aylık ortalama sıcaklık değerleri ise sütun grafikle temsil edilmelidir.
- D) Sıcaklık ekseninde yalnızca donma noktasının üzerindeki pozitif değerler gösterilmeli, negatif değerler grafiğe dahil edilmemelidir.
- E) Karşılaştırılacak tüm merkezlerin diyagramlarında sıcaklık ve yağış eksenlerine ait değer aralıkları ve ölçek oranları birbiriyle özdeş tutulmalıdır.
16.
Farklı merkezlerden toplanan sıcaklık ve yağış verilerinin mekânsal dağılışını bir harita üzerinde görselleştirerek iklim bölgelerinin sınırlarını belirlemek isteyen bir araştırmacının kullanması gereken en uygun harita temsil yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Noktalama yöntemiyle istasyon verilerinin sıklığını gösterme
- B) İzoterm ve izohiyet eğrileriyle eş değer alanları belirleme
- C) Gölgelendirme yöntemiyle yer şekillerinin bakı koşullarını yansıtma
- D) Koroplet yöntemiyle idari sınırlara göre derecelendirme yapma
- E) Akış çizgileri yöntemiyle hava kütlelerinin hareket rotalarını çizme
17.
Farklı bölgelere ait iklim tiplerini belirlemek ve mekânsal dağılışlarını iklim haritaları ile diyagramlar üzerinde doğru temsil edebilmek amacıyla toplanan sıcaklık ve yağış verilerinin güvenilir kabul edilebilmesi için sahip olması gereken temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ölçümlerin sadece ekstrem meteorolojik olayların kaydedildiği dönemleri kapsaması
- B) Verilerin yalnızca deniz seviyesine yakın kıyı istasyonlarından toplanmış olması
- C) Verilerin en az 30-35 yıllık kesintisiz gözlem ortalamalarını (klimatolojik normalleri) yansıtması
- D) Sıcaklık ve yağış kayıtlarının yalnızca gün dönümü ve ekinoks tarihlerinde alınmış olması
- E) Değerlerin yalnızca günün en yüksek sıcaklık ve anlık en şiddetli yağış verilerini temel alması
18.
Türkiye ve dünyadaki farklı merkezlerden toplanan iklim verileri kullanılarak makro ölçekli iklim bölgelerinin mekânsal dağılışını gösteren haritalar ve karşılaştırmalı grafikler hazırlanırken, yerel yükselti farklarının iklim tipleri üzerindeki yanıltıcı etkisini gidermek amacıyla öncelikle hangi veri düzenleme adımı uygulanmalıdır?
- A) Gerçek sıcaklık değerlerini deniz seviyesine indirgeyerek verileri ortak bir yükselti tabanına eşitlemek
- B) İstasyonların sıcaklık değerlerini sadece gündüz ve gece ortalamalarına göre iki gruba ayırmak
- C) Yağış verilerini sıcaklık değerlerinden bağımsız olarak yalnızca mevsimlik toplamlar şeklinde gruplandırmak
- D) İstasyonların yükseltilerini hesaba katmadan sıcaklık verilerini doğrudan enlem dereceleriyle çarpmak
- E) Veri setini yalnızca yaz ve kış gündönümü tarihlerinde ölçülen en yüksek sıcaklıklarla sınırlandırmak
19.
Dünya iklim haritası üzerinde belirlenen farklı merkezlerin iklim tiplerini karşılaştırmak amacıyla hazırlanan standart bir iklim diyagramında, sıcaklık ve yağış verilerini görselleştirmek için en uygun grafik türleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Sıcaklık için pasta grafik, yağış için çizgi grafik
- B) Sıcaklık için yatay çubuk grafik, yağış için alan grafiği
- C) Sıcaklık için dağılım grafiği, yağış için pasta grafik
- D) Sıcaklık için çizgi grafik, yağış için sütun grafik
- E) Sıcaklık için sütun grafik, yağış için pasta grafik
20.
Bir araştırmacı, dünya haritası üzerinde farklı yarım kürelerde yer alan iki merkezin iklim özelliklerini karşılaştırmak amacıyla sıcaklık ve yağış verilerini kullanarak iklim diyagramları hazırlamaktadır. Bu araştırmacının iki merkeze ait grafikleri mevsimsel açıdan doğru karşılaştırabilmesi ve mekânsal dağılışı hatasız yorumlayabilmesi için öncelikle dikkat etmesi gereken temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İki merkezin de grafiğinde yağış değerlerini yalnızca yıllık toplam miktar olarak tek bir sütunda göstermek
- B) Yıllık sıcaklık eğrilerini hazırlarken sadece en sıcak ayın ortalamasını dikkate alıp diğer ayları grafiğe dâhil etmemek
- C) Sıcaklık ve yağış ölçeklerini her iki grafik için birbirinden tamamen farklı aralıklarla ölçeklendirmek
- D) Grafikler üzerinde rüzgâr yönü ve şiddetini gösteren ilave diyagramları temel iklim verisi olarak kullanmak
- E) Yarım küre farkından dolayı en yüksek ve en düşük sıcaklıkların yaşandığı ayların takvimsel olarak yer değiştirdiğini gözetmek

Yapay zekâ ile ders çalış

Test çöz

Konu anlatımları

Soru PDF’lerini indir

İklim Türleri Kazanım PDF İndir

Sorular

Hızlı Linkler

Kullanım Koşulları

Unlock the power of AI

Yapay zekâ ile ders çalış

Test çöz

Konu anlatımları

Soru PDF’lerini indir

Provide additional feedback

Why do you like this response?

Provide your feedback

Share

Sorular