Nüfusla İlgili Fırsat, Sorun ve Politikalar Kazanım PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Bir ülkenin son yirmi yıllık demografik verileri incelendiğinde; toplam doğurganlık hızının 1,2'ye gerilediği, 0-14 yaş grubunun payının belirgin biçimde azaldığı ve 80 yaş üzeri nüfus oranının iki katına çıktığı belirlenmiştir. Bu kanıtlara dayalı olarak söz konusu ülkenin, değişen nüfus yapısının doğurduğu toplumsal ihtiyaçları karşılamak amacıyla öncelikle aşağıdaki nüfus ve kamu hizmeti politikalarından hangisini hayata geçirmesi beklenir?

   • A) Doğum kontrol yöntemlerini ülke genelinde yaygınlaştırarak aile planlaması kliniklerinin sayısını artırması
   • B) Okul çağı nüfusundaki artışı karşılamak amacıyla ilköğretim kademesinde yeni derslik inşasına bütçeden öncelik vermesi
   • C) Kırsal alandaki genç iş gücünü büyükşehir merkezlerine yönlendirecek iç göç teşviklerini yürürlüğe koyması
   • D) Nüfus artış hızını baskılamak ve kaynak tüketimini kısmak amacıyla çok çocuklu ailelere yönelik vergi yaptırımları getirmesi
   • E) Geriatri ve palyatif bakım merkezlerini yaygınlaştırarak uzun süreli yaşlı bakım sigortası sistemini kurması
2. 2.

   Türkiye'de 1960 yılı nüfus sayımında yıllık nüfus artış hızının yaklaşık binde 28,5 ile en yüksek seviyeye ulaşması; tarımda makineleşmeyle açığa çıkan iş gücünün kentlerde istihdam edilememesi nedeniyle ciddi bir işsizlik sorunu doğurmuştur. Devlet, ortaya çıkan bu demografik baskıyı hafifletmek ve ülkeye döviz girdisi sağlamak amacıyla 1960'lı yılların başından itibaren aşağıdaki nüfus ve göç politikalarından hangisini uygulamıştır?

   • A) Yurt içindeki açık iş pozisyonlarını doldurmak amacıyla dış ülkelerden iş gücü ithal etmeyi
   • B) Kırsal alandaki iş gücü fazlasını eritmek amacıyla kentlerden köylere zorunlu göç başlatmayı
   • C) İkili anlaşmalar yoluyla Batı Avrupa ülkelerine iş gücü göçünü teşvik etmeyi
   • D) Tarımsal üretimi desteklemek amacıyla erken evlilikleri ve çok çocuklu aileleri ödüllendirmeyi
   • E) Şehirlerdeki altyapı baskısını azaltmak amacıyla bölgeler arası serbest dolaşımı yasaklamayı
3. 3.

   Bir ülkede kaba doğum hızının binde 15, kaba ölüm hızının binde 7 olmasına karşın yıllık toplam nüfus artış hızının binde -4 olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu veriler doğrultusunda söz konusu ülkenin demografik küçülme yaşamasında ve nüfus politikalarını yeniden belirlemesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudan etkili olmuştur?

   • A) Doğurganlık hızının nüfusun kendini yenileme düzeyinin altına düşmesi
   • B) Doğal nüfus artışına rağmen ülke dışına yönelik yoğun net göç verilmesi
   • C) Ortalama yaşam süresinin kısalmasıyla birlikte yaşlı bağımlılık oranının artması
   • D) Salgın hastalıklar nedeniyle bebek ölüm hızının kritik eşiği aşması
   • E) Çalışma çağındaki nüfusun iş gücüne katılım oranının yetersiz kalması
4. 4.

   Yıllık nüfus artış hızının binde 27 olduğu bir ülkede; kişi başına düşen yıllık tatlı su miktarının su kıtlığı sınırı olan 900 metreküpün altına indiği ve tarım toprakları üzerindeki baskı nedeniyle gıda güvencesinin tehlikeye girdiği tespit edilmiştir. Bu veriler doğrultusunda söz konusu ülkenin, kaynakların taşıma kapasitesini koruyabilmek amacıyla öncelikle aşağıdaki nüfus politikalarından hangisini uygulaması beklenir?

   • A) Genç nüfus oranını yükseltmek amacıyla doğumları özendirici teşvik paketleri yürürlüğe koyması
   • B) Tarımsal üretimi desteklemek amacıyla kırsal bölgelerde geniş aile yapısını özendirici düzenlemeler yapması
   • C) İş gücü açığını kapatmak amacıyla dış ülkelerden genç ve dinamik nüfus göçünü teşvik etmesi
   • D) Aktif-bağımlı dengesini korumak amacıyla sosyal güvenlik sisteminde emeklilik yaşını yükseltmesi
   • E) Doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı hafifletmek amacıyla nüfus artış hızını düşürmeye yönelik önlemler alması
5. 5.

   Aritmetik nüfus yoğunluğunun çok düşük olduğu bir ülkede; işlenebilir tarım arazilerinin yetersiz iş gücü nedeniyle yalnızca %25'inin kullanılabildiği, iç pazar hacminin darlığı sebebiyle sanayi yatırımlarının sınırlı kaldığı ve geniş alana dağılan seyrek yerleşmeler yüzünden kişi başına düşen altyapı maliyetlerinin son derece yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu veriler doğrultusunda söz konusu ülkenin, kaynaklarını etkin şekilde işletebilmesi ve ekonomik kalkınmasını hızlandırabilmesi için öncelikle aşağıdaki nüfus politikalarından hangisini uygulaması beklenir?

   • A) Hızlı nüfus artışının çevre üzerindeki baskısını önlemek amacıyla doğum oranlarını azaltmaya yönelik kısıtlayıcı tedbirler alması
   • B) Kentsel alanlardaki yoğunluğu azaltmak için çalışma çağındaki nüfusun diğer ülkelere göç etmesini teşvik etmesi
   • C) Mevcut nüfus yapısını ve altyapı harcamalarını korumak amacıyla nüfus artış hızını sıfır düzeyinde sabitleyen politikalar yürütmesi
   • D) Doğal kaynak potansiyelini değerlendirmek ve iç pazarı büyütmek amacıyla doğumları özendirici ve nitelikli göçü destekleyici politikalar izlemesi
   • E) Tarımsal üretimde verimliliği artırmak amacıyla kırsal kesimdeki ailelerin çocuk sayısını sınırlandıran yasal düzenlemeler yapması
6. 6.

   Türkiye'de 1923-1963 döneminde izlenen nüfus politikalarında; uzun süren savaşlar neticesinde çalışma çağındaki erkek nüfusun ciddi oranda azalması, tarım alanlarını işleyecek insan gücünün yetersizliği ve savunma kabiliyetinin artırılması temel gerekçeler olmuştur. Bu doğrultuda nüfus miktarını ve artış hızını yükseltmek amacıyla devlet eliyle çeşitli yasal ve ekonomik önlemler yürürlüğe konulmuştur. Buna göre söz konusu dönemde nüfus artışını teşvik etmek amacıyla aşağıdaki uygulamalardan hangisinin hayata geçirilmesi beklenir?

   • A) Aile planlaması eğitimlerinin yaygınlaştırılarak gebeliği önleyici ilaçların ithalatının serbest bırakılması
   • B) Çok çocuklu ailelerin bazı vergilerden muaf tutulması ve doğum yapan annelere madalya verilmesi
   • C) Yurt dışına yönelik iş gücü göçünü hızlandıracak uluslararası ikili iş gücü anlaşmalarının imzalanması
   • D) Emeklilik yaşının kademeli olarak yükseltilerek aktif çalışma çağındaki nüfus oranının artırılması
   • E) Yasal evlenme yaş sınırının yükseltilerek genç nüfusun mesleki eğitimde kalma süresinin uzatılması
7. 7.

   Demografik etki araştırmasında bir ülkede, kırsal kesimde 6-14 yaş arası çocuk iş gücü oranının %38 olduğu, buna bağlı olarak toplam doğurganlık hızının 4,2 seviyesinde seyrettiği ve ortalama eğitim süresinin 4,5 yılda kaldığı tespit edilmiştir. Bu kanıtlara dayalı olarak ülkenin hem hızlı nüfus artışını dengelemek hem de nüfusun niteliğini yükseltmek amacıyla öncelikle aşağıdaki nüfus politikalarından hangisini uygulaması beklenir?

   • A) Doğum yapan çalışan kadınlara yönelik ücretli izin sürelerini ve çocuk teşvik ikramiyelerini artırmak
   • B) Genç nüfusun kırsal alanlardan büyük şehirlere göçünü hızlandıracak ulaşım projelerini desteklemek
   • C) Tarımsal üretimi sürdürmek amacıyla kırsal alanlarda asgari çalışma yaşını daha erkene çekmek
   • D) Nüfusun yaşlanmasını önlemek amacıyla ailelerin çok çocuk sahibi olmasını özendiren kampanyalar yürütmek
   • E) Zorunlu temel eğitim süresini kademeli olarak uzatıp çocuk işçiliğini önleyen yasal denetimleri sıkılaştırmak
8. 8.

   Demografik verilerine göre bir ülkede, doğal biyolojik denge olan her 100 kız çocuğa karşılık 105 erkek çocuk doğumu oranı yerine son yirmi yılda bu değerin 118 erkek çocuğa yükseldiği ve genç kuşaklarda belirgin bir cinsiyet dengesizliği yarattığı saptanmıştır. Bu kanıtlara dayalı olarak söz konusu ülkenin, ortaya çıkan toplumsal sorunu gidermek amacıyla öncelikle aşağıdaki nüfus politikalarından hangisini uygulaması beklenir?

   • A) Doğum öncesi tıbbi olmayan cinsiyet tespitini yasaklayarak kız çocuklarının doğumunu ve eğitimini destekleyen teşvikler sağlamak
   • B) Emeklilik yaşını yükselterek iş gücü piyasasındaki aktüeryal dengeleri koruma altına almak
   • C) Yurt dışından gelecek nitelikli iş gücüne yönelik kolaylaştırıcı çalışma izni ve vize politikaları uygulamak
   • D) Doğum kontrol yöntemlerine erişimi kısıtlayarak toplam nüfus artış hızını yeniden yükseltmek
   • E) Kentlerden kırsal alanlara doğru planlı tersine iç göçü destekleyecek tarımsal teşvik paketleri hazırlamak
9. 9.

   Türkiye'de 1965 yılından itibaren uygulanan nüfus politikalarında köklü bir değişime gidilerek nüfus artış hızını yükseltmeyi amaçlayan uygulamalardan, nüfus artışını kontrol altına alan politikalara geçilmiştir. Bu politika değişikliğine yol açan temel demografik ve ekonomik sorun aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Genç nüfus oranının gerilemesi sonucu tarımsal üretimde yaygın iş gücü açığı yaşanması
   • B) Yaşlı bağımlılık oranının kritik eşiği aşmasıyla sosyal güvenlik kurumlarının bütçe açığı vermesi
   • C) Dış göç hareketleriyle yükseköğrenimli nitelikli nüfusun büyük oranda yurt dışına yönelmesi
   • D) Hızlı nüfus artışının ekonomik büyümeyi baskılayarak demografik yatırımların payını aşırı artırması
   • E) Toplam doğurganlık hızının nüfusun kendini yenileme düzeyinin altına inmesi
10. 10.

    Bir ülkede son yirmi yılda kadınların iş gücüne katılım oranı %35'ten %68'e yükselirken kurumsal bakım hizmetlerinin yetersizliği nedeniyle toplam doğurganlık hızı 2,15'ten 1,25'e gerilemiştir. Çalışma hayatı ile aile yaşamının uyumlaştırılamaması sonucunda bireylerin çocuk sahibi olmayı ertelemesi, nüfusun yenilenme düzeyinin belirgin biçimde altına inmesine yol açmıştır. Bu demografik verilere ve ortaya çıkan soruna dayalı olarak söz konusu ülkenin nüfus politikasında öncelikle aşağıdaki uygulamalardan hangisine yer vermesi beklenir?

    • A) Doğum kontrol yöntemlerine ve aile planlaması kliniklerine erişimi ülke genelinde yaygınlaştırma
    • B) Emeklilik yaş sınırını kademeli olarak öne çekerek genç işsizlerin istihdam alanlarını artırma
    • C) Ücretli ebeveyn izinlerini genişleterek erişilebilir çocuk bakım ve kreş destekleri sağlama
    • D) Nüfusun kırsal alanlardan büyük sanayi merkezlerine göç etmesini özendirici teşvikler sunma
    • E) Nitelikli iş gücü açığını kapatabilmek için çalışma vizelerinde uygulanan denetimleri kaldırma
11. 11.

    Bir ülkenin yayımlanan demografik raporunda; 65 yaş ve üzeri nüfus oranının %24'e ulaştığı, ortanca yaşın 44 olduğu ve artan sağlıklı yaşam beklentisine karşın sosyal güvenlik kurumlarındaki aktüeryal dengenin bozulduğu belirtilmiştir. Bu kanıtlara dayalı olarak söz konusu ülkenin, bütçe üzerindeki baskıyı hafifletmek ve ortaya çıkan fırsatları değerlendirmek amacıyla öncelikle aşağıdaki nüfus politikalarından hangisini uygulaması beklenir?

    • A) Emeklilik yaşının kademeli olarak yükseltilmesi ve yaşlı nüfusa yönelik aktif istihdam programlarının geliştirilmesi
    • B) Aile planlaması hizmetlerine ayrılan kaynakların artırılarak doğum kontrol uygulamalarının yaygınlaştırılması
    • C) Yurt dışına yönelik nitelikli iş gücü göçünü hızlandıracak uluslararası anlaşmaların yapılması
    • D) İlköğretim çağındaki çocuklara yönelik okul ve derslik yapımı harcamalarına bütçede öncelik verilmesi
    • E) Kırsal yerleşimlerden büyük metropollere yönelik iç göç hareketlerinin teşvik edilmesi
12. 12.

    Demografik göstergelerine göre K ülkesinde toplam doğurganlık hızı 1,3 çocuk ve 65 yaş üzeri nüfus oranı %23 iken; L ülkesinde toplam doğurganlık hızı 4,8 çocuk ve 0-14 yaş grubu nüfus oranı %42 olarak kaydedilmiştir. Verilen kanıtlara dayalı olarak bu ülkelerin karşılaşacağı sorunlar ve izlemesi gereken nüfus politikalarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) K ülkesi artan çocuk nüfusun oluşturduğu tüketim baskısını azaltmak için doğumları sınırlandırmaya, L ülkesi ise yaşlı nüfusun gerektirdiği sağlık harcamalarını kısmaya odaklanmalıdır.
    • B) L ülkesi daralan iş gücü potansiyelini telafi etmek için doğum teşviklerini artırmaya, K ülkesi ise yüksek nüfus artışının yarattığı konut açığını kapatmaya yönelmelidir.
    • C) K ülkesi yaşlanan nüfusun sosyal güvenlik sistemine getirdiği baskıyı hafifletici, L ülkesi ise yüksek çocuk nüfusun yarattığı demografik yatırım yükünü azaltıcı politikalara yönelmelidir.
    • D) Her iki ülke de mevcut nüfus büyüklüklerini koruyabilmek amacıyla doğum oranlarını düşürmeyi ve dışarıya yönelik göç hareketlerini sınırlandırmayı hedefleyen benzer politikalar izlemelidir.
    • E) K ülkesi temel eğitim ve çocuk sağlığı altyapısını genişletmeye öncelik vermeli, L ülkesi ise yaşlı bakım hizmetleri ile geriatri merkezlerinin bütçe payını yükseltmeye çalışmalıdır.
13. 13.

    Yıllık net göç hızı binde +14 olan ve aldığı yoğun göç nedeniyle çalışma çağındaki nüfus oranı yükselen bir ülkede; dil engelleri, kayıt dışı istihdam ve kentsel uyum yetersizliği temel toplumsal sorunlar olarak belirlenmiştir. Verilen demografik göstergeler doğrultusunda bu ülkenin, mevcut demografik potansiyeli ekonomik ve sosyal bir avantaja dönüştürebilmek amacıyla öncelikle aşağıdaki nüfus politikalarından hangisini uygulaması beklenir?

    • A) Doğum oranlarını hızla sınırlandırmak amacıyla aile planlamasını katı kotalarla zorunlu hâle getirmek
    • B) Gelen nüfusun iş gücü piyasasına uyumunu ve toplumsal entegrasyonunu sağlayacak düzenleyici göç politikaları yürütmek
    • C) Nitelikli iş gücünün ülke dışına çıkışını engellemek amacıyla yurt dışına seyahat kısıtlamaları getirmek
    • D) Kentsel alanlardaki nüfus yoğunluğunu azaltmak için kırsal kesime yönelik mecburi yerleşim planları uygulamak
    • E) Emeklilik yaşını aşağı çekerek genç nüfusun kamu sektöründe hızlıca istihdam edilmesini zorunlu kılmak
14. 14.

    Doğal nüfus artış hızının -%0,2, işsizlik oranının %2,1 ve açık iş pozisyonu oranının %8,5 olduğu bir ülkede, üretimin sürdürülebilirliği açısından ciddi bir iş gücü açığı yaşanmaktadır. Verilen demografik ve iktisadi kanıtlara dayalı olarak bu ülkenin üretimdeki aksamayı önlemek amacıyla öncelikle uygulaması gereken nüfus politikası aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Nüfus artışını daha da sınırlandırmak için caydırıcı aile planlaması tedbirlerini yürürlüğe koymak
    • B) Büyükşehirlerdeki altyapı yükünü hafifletmek için kırsal alanlara tersine iç göçü teşvik etmek
    • C) Genç nüfusun yurt dışına göç etmesini kolaylaştırarak toplam bağımlılık oranını azaltmak
    • D) Sosyal güvenlik sistemini korumak amacıyla erken emeklilik imkânlarını yaygınlaştırmak
    • E) Sektörel düzeyde beliren üretim açığını kapatmak amacıyla hedefli ve kontrollü dış iş gücü göçünü kolaylaştırmak
15. 15.

    Bir ülkede toplam nüfusun ve ekonomik yatırımların büyük bir bölümünün tek bir metropol bölgesinde toplanması; büyükşehirde altyapı yetersizliğine, kırsal kesimde ise tarımsal iş gücü kaybına ve yerleşimlerin ıssızlaşmasına yol açmıştır. Bu sorunların çözümü için ülkenin uygulaması gereken nüfus politikasının temel hedefi aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

    • A) Doğum oranlarını yasal düzenlemelerle sınırlandırarak genel nüfus artış hızını düşürmek
    • B) Sosyal güvenlik sistemini korumak amacıyla emeklilik yaşını kademeli olarak yükseltmek
    • C) Yurt dışından vasıflı iş gücü göçünü teşvik ederek sanayi sektöründeki açığı kapatmak
    • D) Bölgesel yatırımları teşvik ederek nüfusun ülke genelinde dengeli dağılımını sağlamak
    • E) Zorunlu eğitim süresini uzatarak iş gücü piyasasındaki çalışanların niteliğini artırmak
16. 16.

    Bir ülkede yıllık net göç hızının binde -8 olduğu ve göç edenlerin %65'ini yükseköğrenimli gençlerin oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu veriler doğrultusunda nitelikli iş gücü kaybını önlemek isteyen bir ülkenin öncelikle aşağıdaki nüfus politikalarından hangisini uygulaması beklenir?

    • A) Yurt dışından vasıfsız iş gücü transferini teşvik eden ikili anlaşmalar yapması
    • B) Doğum oranlarını yükseltmek amacıyla çok çocuklu ailelere yönelik nakdî yardımları artırması
    • C) Emeklilik yaşını kademeli olarak düşürerek genç nüfusun kamu kurumlarındaki yerini sınırlaması
    • D) Yurt içinde araştırma, teknoloji ve istihdam olanaklarını geliştirerek tersine beyin göçünü desteklemesi
    • E) Nüfusun mekânsal dağılışını dengelemek amacıyla kırsal alanlardan büyük şehirlere göçü kolaylaştırması
17. 17.

    Nüfus artış hızı dengeli olan bir ülkede; ortalama eğitim süresinin düşüklüğü, bebek ölüm oranlarının yüksekliği ve mesleki uzmanlaşmanın yetersizliği kalkınmayı yavaşlatan temel sorunlar olarak belirlenmiştir. Bu verilere dayalı olarak söz konusu ülkenin öncelikle aşağıdaki nüfus politikalarından hangisini uygulaması beklenir?

    • A) Doğum oranlarını yükseltmek amacıyla ailelere doğrudan nakdî çocuk yardımı sağlamak
    • B) Eğitim ve sağlık hizmetlerinin kalitesini artırarak nüfusun niteliğini geliştirmek
    • C) Hızlı nüfus artışını engellemek amacıyla antinatalist yasal kısıtlamalar uygulamak
    • D) İş gücü açığını telafi etmek amacıyla dış ülkelerden vasıfsız göçmen kabul etmek
    • E) Emeklilik yaş sınırını kademeli olarak yükselterek aktif çalışan sayısını korumak
18. 18.

    Bir ülkenin nüfus verilerinde 15-64 yaş grubundaki çalışma çağındaki nüfus payının %70 seviyesine ulaştığı ve toplam bağımlılık oranının belirgin biçimde azaldığı belirlenmiştir. Bu demografik potansiyeli ekonomik kalkınma lehine değerlendirmek isteyen bir ülkenin öncelikle hangi nüfus politikasını uygulaması beklenir?

    • A) Doğum kontrol yöntemlerini yaygınlaştırarak nüfus artış hızını sınırlandırmaya yönelik kısıtlayıcı uygulamaları
    • B) Emeklilik yaşını erkene çekerek sosyal güvenlik harcamalarının bütçedeki payını artıran düzenlemeleri
    • C) Yaşlı nüfusun bakım ihtiyacını karşılamak amacıyla dış ülkelerden vasıfsız iş gücü göçünü teşvik etmeyi
    • D) Nüfus miktarını hızla katlamak amacıyla çok çocuklu ailelere yönelik doğrudan nakdi yardım programlarını
    • E) Nüfusun eğitim ve mesleki beceri düzeyini yükselterek üretken istihdam alanlarını genişletmeyi
19. 19.

    Bir ülkeye ait nüfus verileri incelendiğinde; toplam doğurganlık hızının 4,5 olduğu, 0-14 yaş grubu oranının %41'e ulaştığı ve hızlı nüfus artışının temel kamu hizmetleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu kanıtlara dayalı olarak ülkenin nüfus artış hızını dengeli bir düzeye getirebilmesi için öncelikle hangi politikayı uygulamaya koyması beklenir?

    • A) Aile planlaması hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve kız çocuklarının eğitime katılımının desteklenmesi
    • B) Çok çocuklu ailelere yönelik nakdi doğum yardımlarının ve vergi muafiyetlerinin artırılması
    • C) Emeklilik yaşının kademeli olarak yükseltilerek aktif çalışan nüfus payının korunması
    • D) Ülkedeki iş gücü açığını kapatmak amacıyla yurt dışından nitelikli işçi göçünün teşvik edilmesi
    • E) Doğum izinlerinin uzatılarak ebeveynlere yönelik kreş ve bakım desteklerinin çeşitlendirilmesi
20. 20.

    Bir ülkede son otuz yılda doğurganlık oranının 1,4’e gerilemesi, yaşlı nüfus oranının %7’den %16’ya yükselmesi ve çalışma çağındaki nüfus payının azalmaya başlaması tespit edilmiştir. Bu demografik veriler doğrultusunda söz konusu ülkenin, yaşanabilecek iş gücü yetersizliği ve sosyal güvenlik yükü sorunlarını önlemek amacıyla aşağıdaki nüfus politikalarından hangisini uygulaması beklenir?

    • A) Doğum kontrol yöntemlerini ve aile planlamasını yaygınlaştırarak nüfus artışını sınırlandırma
    • B) Dış göç hareketlerini tamamen engelleyip mevcut nüfusun mekânsal dağılışını dengeleme
    • C) Doğum oranlarını özendirici teşvikler ve çalışan ebeveynlere yönelik destekler sağlayarak nüfus artış hızını yükseltme
    • D) Temel tüketim maddelerindeki vergileri artırarak genç nüfusun evlilik yaşını yükseltme
    • E) Yalnızca niteliksiz iş gücü göçünü durdurup kırsal nüfusun kentlere göçünü hızlandırma