Yaşam Bilimi: Biyoloji Kazanım PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Bir araştırmacı, çevresinden topladığı K, L ve M canlı türlerinin yaşamsal süreçlerini inceleyerek her üç türde de enzim denetimli metabolik tepkimelerin gerçekleştiğini, ribozomda protein sentezlendiğini ve hücresel solunumla ATP üretilip tüketildiğini belirlemiştir. Araştırmacı ayrıca K türünün inorganik maddelerden kendi organik besinini ürettiğini, L ve M türlerinin ise besin maddelerini ortamdan hazır aldığını kaydetmiştir. Bu gözlem verilerine dayanılarak canlıların özellikleri hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Besinini dış ortamdan hazır alan canlı türleri metabolik faaliyetlerinde enzim kullanamaz.
   • B) Canlıların tümü yaşamsal enerjilerini karşılamak için besinlerini dış ortamdan hazır almak zorundadır.
   • C) Hücresel solunumla ATP üretimi ve protein sentezi yalnızca kendi besinini üretebilen ototrof canlılara özgüdür.
   • D) Enzim kullanımı, protein sentezi ve ATP metabolizması canlıların ortak özellikleriyken beslenme biçimleri canlı türleri arasında farklılık gösterebilir.
   • E) Canlı bir hücrede metabolik enerjinin üretilebilmesi, o canlının organik besin maddelerini mutlaka dış ortamdan hazır almasına bağlıdır.
2. 2.

   Bir araştırmacı, tütün mozaik virüsü ile tek hücreli bir bakteriyi izole ederek farklı ortamlardaki değişimlerini incelemiştir. Yapılan deneylerde bakterilerin organik ve inorganik maddeler içeren cansız besi ortamında çoğaldığı; virüslerin ise bu ortamda kristalleştiği, yalnızca canlı bitki hücrelerinin bulunduğu ortamda çoğalabildiği ve sitoplazma ile ribozom gibi yapılardan yoksun olduğu kaydedilmiştir. Bu gözlem ve deney verilerine dayanılarak virüslerin biyolojik özellikleri hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Nükleik asit içerdikleri için cansız besi ortamında da kendi ATP'lerini sentezleyebilirler.
   • B) Hücresel organizasyon ve bağımsız metabolizmaya sahip olmadıkları için canlıların ortak özelliklerinin tamamını göstermezler.
   • C) Cansız ortamda kristalleşmeleri, kalıtsal bilgi aktarımını sağlayan genetik bir materyale sahip olmadıklarını kanıtlar.
   • D) Canlı bir hücre içerisinde çoğalabilmeleri, bağımsız bir hücresel yapı ve enzim sistemine sahip olduklarını gösterir.
   • E) Cansız besi ortamında çoğalamayan tüm varlıklar genetik materyal ve protein kılıftan bütünüyle yoksundur.
3. 3.

   Bir öğrencinin okul bahçesinde incelediği kara salyangozu (I. canlı) ve akasya fidanına (II. canlı) ait gözlem kayıtları şu şekildedir: I. canlıda besin tüketimi, yer değiştirme hareketi ve dokunmaya karşı kabuğuna çekilme davranışı; II. canlıda ise ışığa yönelme, yaprak dökme ve terleme olayları doğrudan kaydedilmiştir. Öğrenci, bu iki canlının duyu organlarıyla doğrudan gözlemlenemeyen hücresel ve metabolik süreçleri hakkında bilimsel çıkarımlarda bulunmuştur. Buna göre öğrencinin incelediği canlıların doğrudan gözlemlenemeyen ortak özellikleriyle ilgili ulaştığı aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

   • A) I. canlı hazır besin aldığı için hücrelerinde organik madde sentezi yapamazken II. canlı tüm organik maddeleri kendisi üretir.
   • B) II. canlı aktif hareket etmediği için hücresel solunum tepkimelerini yalnızca fotosentez yapamadığı karanlık zaman diliminde gerçekleştirir.
   • C) I. canlıda metabolik atıklar vücut dışına atılırken II. canlının hücrelerinde hücresel düzeyde boşaltım olayları gerçekleşmez.
   • D) II. canlı kendi şifresine göre protein üretirken I. canlı hücresel protein ihtiyacını sindirdiği besinlerdeki proteinlerden doğrudan karşılar.
   • E) Farklı morfolojik özelliklere sahip olsalar da her iki canlı hücrelerinde ATP sentezleme, genetik şifreye uygun protein üretme ve enzim denetimli metabolizma yürütme süreçlerini ortak olarak gerçekleştirir.
4. 4.

   Bir biyoloji öğretmeni, canlıların metabolik faaliyetlerini incelemek amacıyla özdeş deney kaplarına eşit kütlede çimlenmekte olan bezelye tohumları, şapkalı mantar parçaları ve dinlenme hâlindeki çekirgeler koyarak kapalı ortamlardaki gaz değişimlerini ve sıcaklık değerlerini kaydetmiştir. Süreç sonunda her üç kapta da oksijen gazı miktarının azaldığı, karbondioksit gazı miktarının arttığı ve ortam sıcaklığının yükseldiği tespit edilmiştir. Elde edilen bu gözlem verilerine dayanılarak canlıların özellikleri hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Canlıların metabolik hızları ve enerji tüketim miktarları tüm çevresel koşullarda birbirine eşittir.
   • B) Bütün canlılar ihtiyaç duydukları besin moleküllerini sadece inorganik maddeleri kullanarak kendileri üretir.
   • C) Uyarılara aktif yer değiştirme hareketiyle tepki veremeyen canlılar solunum reaksiyonlarını gerçekleştiremez.
   • D) Canlılar dış görünüş ve yaşam şekilleri bakımından farklı olsalar da hücresel solunumla enerji üretme özelliğini ortak olarak paylaşırlar.
   • E) Gaz değişimi ve metabolik ısı üretimi sadece çok hücreli hayvanlar alemine özgü bir canlılık göstergesidir.
5. 5.

   Tatlı suda yaşayan bir amipin hücre içine giren fazla suyu kontraktil kofuluyla uzaklaştırarak sitoplazma yoğunluğunu koruduğu, karasal bir bitkinin ise sıcak havalarda gözeneklerini daraltarak su kaybını önlediği gözlenmiştir. Bu gözlem verilerine dayanılarak canlıların ortak özellikleri hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) İç ortamın dengede tutulması, yalnızca doku ve organ düzeyinde organizasyona sahip karmaşık canlılarda gözlenir.
   • B) Canlıların homeostazi sağlaması, çevre sıcaklığı değiştiğinde vücut sıcaklıklarını sabit bir değerde tutmalarıyla mümkündür.
   • C) Bir hücreli canlılar çevre koşullarındaki değişimlerden etkilenmezken çok hücreli canlılar sürekli uyum sağlamak zorundadır.
   • D) Canlılar iç dengelerini korurken aynı hücresel yapıları ve özelleşmiş organelleri ortak olarak kullanır.
   • E) Farklı yapı ve yaşam alanlarına sahip canlılar, değişen ortam koşullarına karşı iç dengelerini korumaya yönelik mekanizmalar sergiler.
6. 6.

   Bir öğrencinin çevresindeki iki canlı üzerinde yaptığı gözlemlerde; 1. canlının hazır besin alıp uyarılara yer değiştirerek tepki verdiği ve kütlesini artırdığı, 2. canlının ise kendi besinini ürettiği, yer değiştirmeksizin ışığa yöneldiği ve yaprak sayısını artırdığı kaydedilmiştir. Bu gözlem verilerine dayanılarak canlıların özellikleri hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) İki canlının beslenme ve hareket şekilleri farklılık gösterse de hücresel metabolizmalarını sürdürmek için enerji üretip tüketmeleri ortak özelliktir.
   • B) 1. canlının aktif yer değiştirebilmesi, hücresel solunum mekanizmasının yalnız hayvanlar alemine özgü bir özellik olduğunu gösterir.
   • C) 2. canlının yer değiştirmemesi, çevresinden gelen uyarılara karşı biyolojik bir tepki verme mekanizmasına sahip olmadığını kanıtlar.
   • D) Canlıların hücresel solunum ve protein sentezi gibi mikroskobik ortak özellikleri, bu makroskopik çevre gözlemleriyle doğrudan tespit edilmiştir.
   • E) 2. canlının kendi besinini üretebilmesi, katabolik yıkım tepkimelerine ve atık maddeleri dış ortama uzaklaştırma ihtiyacına gerek duymadığını gösterir.
7. 7.

   Bir öğrenci, bir saksı bitkisi ile tatlı su birikintisinden izole ettiği tek hücreli bir mikroskobik canlıyı bir hafta boyunca incelemiş ve şu bulguları kaydetmiştir: • Saksı bitkisinde hücre bölünmeleri sonucunda boyca uzama ve yeni yaprak oluşumu gerçekleşmiştir. • Tek hücreli canlıda ise hücre bölünmesi sonucunda ortamdaki birey sayısı artmıştır. Öğrencinin elde ettiği bu gözlem verilerine dayanılarak canlıların özellikleri hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

   • A) Hücre bölünmesi tüm canlılarda yalnızca bireyin kütle ve hacmini artırmaya hizmet eder.
   • B) Hücre bölünmesi tek hücrelilerde çoğalmayı, çok hücrelilerde ise büyüme ve gelişmeyi sağlayabilir.
   • C) Canlıların çevreye uyum sağlayabilmesi için mutlaka doku ve organ düzeyinde organizasyon gerekir.
   • D) Birey sayısının artması yalnızca çok hücreli ve özelleşmiş sistemleri bulunan canlılarda görülür.
   • E) Yaşamsal faaliyetlerin yerine getirilmesi bütün canlı türlerinde aynı hücresel yapılarla gerçekleşir.
8. 8.

   Bir öğrenci, okul bahçesinden seçtiği iki farklı canlı türünü belirli aralıklarla inceleyerek elde ettiği gözlem verilerini aşağıdaki tabloda kaydetmiştir. Gözlenen Özellik1. Canlı (Karasal Bitki)2. Canlı (Toprak Solucanı) Beslenme biçimiGüneş ışığını kullanarak kendi besinini üretmeTopraktaki organik kalıntıları dışarıdan alma Uyarılara tepkiIşığın geldiği yöne doğru yaprakları çevirmeIşıktan kaçarak toprağın derinliklerine yönelme Boşaltım şekliYaprak dökümü ve terleme ile atık uzaklaştırmaÖzelleşmiş boşaltım kanallarıyla atıkları dışarı verme Hücresel yapıÇok hücreli ökaryotik yapıÇok hücreli ökaryotik yapı Bu tablodaki verilere dayanılarak canlıların özellikleri hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Canlıların tümü yaşamsal enerjilerini yalnızca dış ortamdan aldıkları hazır organik molekülleri parçalayarak karşılar.
   • B) Uyarılara tepki oluşturma ve boşaltım yapabilme özellikleri sadece yer değiştirme yeteneğine sahip canlılara özgüdür.
   • C) Çok hücreli ökaryotik canlılar çevresel değişimlere karşı aynı biyolojik mekanizmalarla tepki gösterir.
   • D) Canlılar, uyarılara tepki verme ve boşaltım gibi ortak işlevleri türlerine özgü farklı mekanizmalarla gerçekleştirir.
   • E) Canlı türlerinin hücresel yapılarındaki benzerlik, beslenme biçimlerinin de aynı olmasını zorunlu kılar.
9. 9.

   Bir öğrenci, bir saksı bitkisi ile akvaryumdaki bir balığı başlangıçta onar dakika gözlemlediğinde her iki canlıda da tepki verme ve boşaltım süreçlerine dair bir kanıt kaydedememiştir. Gözlem süresini günlere yayıp sıklığını artırdığında ise balığın yem verildiğinde yüzeye yönelerek suya atık bıraktığını, bitkinin ise yapraklarını ışığa çevirip sararan yapraklarını döktüğünü belirlemiştir. Öğrencinin bu çalışmasına göre canlıların ortak özellikleriyle ilgili ulaştığı aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

   • A) Canlıların ortak özellikleri farklı mekanizma ve sürelerde gerçekleştiğinden bu özelliklerin tespiti yeterli gözlem süresi ve sıklığı gerektirir.
   • B) Bitkilerde boşaltım ve uyarılma süreçleri gerçekleşmediğinden bu özellikler yalnızca hayvanlar âlemine özgüdür.
   • C) Kısa süreli ve anlık gözlemler, bir varlığın tüm canlılık özelliklerini eksiksiz belirlemek için her zaman yeterlidir.
   • D) Canlılar arasındaki işlevsel benzerlikler yalnız hücresel düzeyde incelenebilir; makroskobik gözlemlerle ortak özelliklere ulaşılamaz.
   • E) Aktif yer değiştirme hareketi gösteremeyen canlıların metabolik atıklarını vücutlarından uzaklaştırma zorunluluğu bulunmaz.
10. 10.

    Bir biyoloji öğrencisi, çevresinden ve laboratuvar ortamından seçtiği üç farklı varlığın canlılık özelliklerini inceleyerek şu bulguları kaydetmiştir: K varlığı bağımsız metabolizmaya sahip tek hücreli bir canlıdır; L varlığı hücresel yapı ve metabolik enzim sistemlerinden yoksun olup yalnız uygun bir konak hücre içinde çoğalabilmektedir; M varlığı ise çok hücreli olup uyarılara aktif hareketle tepki vermektedir. Bu gözlem verilerine dayanarak yapılan değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) L varlığı, hücresel solunumla kendi enerjisini ürettiği için hücresel canlılar sınıflandırmasına doğrudan dahil edilir.
    • B) K ve M varlıklarının hücresel yapı göstermesi, her iki canlının da doku ve organ düzeyinde bir organizasyona sahip olduğunu kanıtlar.
    • C) L varlığının konak içinde çoğalabilmesi, bu varlığın bağımsız bir metabolizmaya ve canlıların tüm temel özelliklerine sahip olduğunu gösterir.
    • D) K varlığının tek hücreli olması, çevresel uyarılara tepki verme ve iç dengesini koruma gibi ortak yaşamsal süreçleri gerçekleştiremeyeceğini gösterir.
    • E) L varlığı hücresel yapı ve bağımsız metabolizmaya sahip olmadığı için standart hücresel canlılar gibi sınıflandırılamazken K ve M canlıların temel ortak özelliklerini sergiler.
11. 11.

    Bir göl ekosistemi araştırmasını denetleyen öğrenciler; resmî park kayıtlarına göre araştırma ekibinin fırtına nedeniyle 12-16 Mayıs tarihlerinde sahaya hiç girmediğini, ancak araştırma raporunda bu tarihler için her gün düzenli su analizi ve kuş sayımı yapıldığının bildirildiğini saptamıştır. Toplanan ve doğrulanan bu verilere göre, incelenen araştırma ile ilgili varılabilecek en doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Zorlu çevre koşullarına rağmen veri kaydının sürdürülmesi, araştırmanın güvenilirliğini ve temsil gücünü artırmıştır.
    • B) Resmî kayıtlar ile araştırma verileri arasındaki tarihsel uyumsuzluk, yalnızca örneklem boyutunun yetersiz olduğunu gösterir.
    • C) Rapordaki ölçümler ile arazi kayıtlarının çelişmesi, çalışmanın yöntem bölümünde sadece bir yazım hatası yapıldığını gösterir.
    • D) Sahaya giriş belgelerindeki aksaklık, araştırmada veri toplama aşamasında değil yalnızca telif haklarında kusur bulunduğunu kanıtlar.
    • E) Sahada fiilen bulunulmayan günlerde ölçüm yapılmış gibi sonuç bildirilmesi, bilim etiğine aykırı biçimde veri uydurulduğunu gösterir.
12. 12.

    Bir biyoloji araştırmasının bilim etiğine uygunluğunu denetleyen bir öğrenci; çalışmada kullanılan canlı doku örneklerinin yasal izinlerini, deney sonuçlarının ham verilerle tutarlılığını ve metin içerisindeki kuramsal bilgilerin özgünlüğünü doğrulamak istemektedir. Buna göre öğrencinin söz konusu bilgileri güvenilir şekilde doğrulamak için kullanması gereken araç ve yöntem eşleştirmesi hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) Canlı doku izinleri için anket formları, veri tutarlılığı için akademik benzerlik yazılımı, metin özgünlüğü için hakem değerlendirme raporları
    • B) Canlı doku izinleri için açık bilim veri tabanı, veri tutarlılığı için kurum bütçe raporu, metin özgünlüğü için etik kurul onay belgesi
    • C) Canlı doku izinleri için laboratuvar kayıt defteri, veri tutarlılığı için anket formları, metin özgünlüğü için araştırma fonu sözleşmesi
    • D) Canlı doku izinleri için etik kurul onay belgesi, veri tutarlılığı için ham laboratuvar kayıtları, metin özgünlüğü için benzerlik tespit yazılımı
    • E) Canlı doku izinleri için benzerlik tespit yazılımı, veri tutarlılığı için etik kurul onay belgesi, metin özgünlüğü için ham laboratuvar kayıtları
13. 13.

    Bir biyoloji araştırmasının bilim etiğine uygunluğunu inceleyen bir grup öğrenci; saha çalışma izinlerinin tam olduğunu, ham verilerin yayımlanan sonuçları doğruladığını ve alıntı kurallarına uyulduğunu, ancak araştırmaya hiçbir deneysel ya da kuramsal katkısı bulunmayan bir yöneticinin ilk yazar olarak eklendiğini tespit etmiştir. Bu doğrulama verilerine göre, incelenen araştırma ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Saha izinlerinin resmî kayıtlardan doğrulanması, çalışmanın bilim etiğinin tüm ilkelerini eksiksiz karşıladığını kanıtlar.
    • B) Ham veriler sonuçları doğruladığı için yazar listesindeki değişiklikler bilim etiği değerlendirmesinin dışında kalır.
    • C) Alıntıların kurallara uygun yapılması, araştırmaya katkı sunmayan kişilerin yazar olarak gösterilmesini etik açıdan meşrulaştırır.
    • D) Akademik yöneticilerin kurumsal sorumluluğu nedeniyle araştırmalara doğrudan katkı sağlamasalar da yazar olarak eklenmeleri etik bir zorunluluktur.
    • E) Veri bütünlüğü ve alıntı kuralları sağlansa bile araştırmaya fiilî katkısı bulunmayan bir kişinin yazar olarak listelenmesi bilim etiği ihlalidir.
14. 14.

    Bir biyoloji araştırmasında sunulan bulguların bilim etiğine uygunluğunu denetleyen bir araştırmacı; yayımlanan rapor ile dijital ham kayıtlar arasındaki tutarlılığı incelemiş ve kontrol grubundaki 50 ölçümün ham kayıtlarla tam örtüştüğünü, deney grubunda ise hipotezi desteklemeyen 8 ölçümün nihai rapordan çıkarıldığını belirlemiştir. Bu veri bağlamına göre, incelenen araştırmanın bilim etiğine uygunluğu ile ilgili ulaşılabilecek en doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Deney grubunda hipotezi bozan uç değerlerin rapordan elenmesi, ortalama sapmayı azalttığı için yöntemsel ve etik açıdan kabul edilebilir bir veri düzenlemesidir.
    • B) Hipotezle uyuşmayan ham verilerin kasıtlı olarak rapordan çıkarılması veri tahrifatı (çarpıtma) niteliği taşıdığından, araştırma bilim etiğine uygun yürütülmemiştir.
    • C) Kontrol grubundaki verilerin ham kayıtlarla birebir örtüşmesi, araştırmanın bütününde bilim etiğine tam uyum sağlandığını kanıtlamak için yeterlidir.
    • D) Hipotezi desteklemeyen verilerin analiz dışı bırakılması, bilimsel hipotezin geçerliliğini korumak amacıyla etik kurul izni gerektirmeden uygulanabilen olağan bir durumdur.
    • E) Araştırmada incelenen toplam örneklem sayısı yeterli büyüklükte olduğundan, deney grubundaki az sayıdaki ölçümün gizlenmesi bilim etiği ihlali sayılmaz.
15. 15.

    Bir biyoloji öğrencisi, yayımlanmış beş farklı araştırmanın bilim etiğine uygunluğunu denetlemek için oluşturduğu veri kayıt formuna şu bulguları kaydetmiştir: I. araştırmada etik kurul izninin bulunmadığı, II. araştırmada hipotezi desteklemeyen verilerin rapordan çıkarıldığı, III. araştırmada ham verilerin bağımsız kayıtlarla doğrulanıp tüm alıntıların eksiksiz kaynaklandırıldığı, IV. araştırmada başka bir makaleden izinsiz ve atıfsız veri aktarıldığı, V. araştırmada ise deney sonuçlarının bağımsız tekrarlarla doğrulanamadığı belirlenmiştir. Buna göre toplanan doğrulama verileri dikkate alındığında, bilim etiği ilkelerine tam uyum sağlayan araştırma hangisidir?

    • A) I. araştırma
    • B) II. araştırma
    • C) III. araştırma
    • D) IV. araştırma
    • E) V. araştırma
16. 16.

    İnce bağırsaktaki sodyum-glikoz eş taşınma mekanizmasının keşfi, özellikle gelişmekte olan ülkelerde çocuk ölümlerine yol açan şiddetli ishal ve dehidrasyona karşı Oral Rehidratasyon Tedavisinin (ORT - Ağızdan Sıvı Tedavisi) geliştirilmesini sağlamıştır. Bu biyolojik dönüm noktasından önceki ve sonraki sürece ilişkin klinik veriler şu şekildedir: Yalnızca Damar İçi (IV) Sıvı Tedavisi Uygulanan Dönem: Tedavinin hastane/uzman bağımlılığı %100, şiddetli vakalarda ölüm oranı %40, kırsal bölgedeki hastaların tedaviye erişim oranı %10, tedavi maliyeti ve lojistik gereksinim çok yüksek.Oral Rehidratasyon Tedavisi (ORT) Yaygınlaşan Dönem: Tedavinin hastane/uzman bağımlılığı %15, şiddetli vakalarda ölüm oranı %1'in altında, kırsal bölgedeki hastaların tedaviye erişim oranı %85, tedavi maliyeti ve lojistik gereksinim çok düşük.Bu verilere dayanarak biyolojideki bu dönüm noktasının insan hayatı ve toplum sağlığına etkileriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

    • A) Hücresel taşıma mekanizmalarının anlaşılması, uygulaması kolay ve düşük maliyetli tedavi yöntemlerinin geliştirilmesini sağlamıştır.
    • B) Tedavinin sağlık tesisleri dışına taşınabilmesi, kırsal kesimdeki hastaların tedaviye erişimindeki yetersizliği büyük oranda azaltmıştır.
    • C) Ağızdan sıvı tedavisi, dehidrasyon vakalarında damar içi sıvı müdahalesinin tıbbi kullanım ihtiyacını tamamen ortadan kaldırmıştır.
    • D) Temel biyolojik bilginin pratik tedaviye dönüştürülmesi, salgın kaynaklı toplumsal ölüm oranlarında belirgin bir düşüş sağlamıştır.
    • E) Sağlık yöntemlerinin basitleştirilmesi ve lojistik yükün azaltılması, tıp hizmetlerinin toplum geneline yaygınlaştırılmasını kolaylaştırmıştır.
17. 17.

    10. yüzyılda Türk-İslam bilim insanı Zehrâvî, cerrahi operasyonlarda hayvan dokularından elde edilen emilebilir biyolojik dikiş ipliklerini (katgüt) tıbba kazandırarak önemli bir dönüm noktasına imza atmıştır. Geleneksel dikiş malzemeleri (ipek ve metal teller) ile emilebilir biyolojik dikiş malzemesinin kullanıldığı vakalara ait veriler şöyledir: Geleneksel malzemelerde doku iltihaplanma oranı %65, dikişlerin cerrahi olarak geri çıkarılma zorunluluğu %100 ve iyileşme süresi 50 gün iken; emilebilir malzemede iltihaplanma oranı %8, dikiş çıkarma zorunluluğu %0 ve iyileşme süresi 12 gündür. Bu verilere dayanarak Zehrâvî'nin biyoloji ve tıp alanına sunduğu bu dönüm noktasının insan hayatına katkılarıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

    • A) Ameliyat sonrası gelişen ikincil doku reaksiyonları ve enfeksiyon riskleri önemli ölçüde azalmıştır.
    • B) Hastaların dikiş aldırmak için tekrar cerrahi işlem geçirme zorunluluğu ortadan kalkmıştır.
    • C) Biyolojik materyal kullanımı yara dokusunun iyileşme sürecini belirgin derecede hızlandırmıştır.
    • D) Emilebilir dikiş malzemeleri dokulardaki tüm bakteriyel enfeksiyon etkenlerini tamamen yok etmiştir.
    • E) Biyomateryal teknolojisindeki bu gelişme hastanın yaşam kalitesini ve konforunu artırmıştır.
18. 18.

    15. yüzyılda Türk-İslam bilim insanı Akşemseddin, hastalıkların gözle görülmeyen küçük canlılar ("tohumlar") vasıtasıyla sağlıklı bireylere bulaştığını belirterek hastaların tecrit edilmesi ve hijyen kurallarına uyulması gerektiğini savunmuştur. Benzer ölçekteki iki kentte gerçekleşen bir salgın sırasında uygulanan yöntemler ve elde edilen sonuçlar şu şekildedir: • Tecrit ve Hijyen İlkeleri Uygulanan Kent: Salgının yayılma süresi 20 gün, toplam bulaşma oranı %12, salgına bağlı ölüm oranı %2. • Geleneksel Yöntemlerin Sürdürüldüğü Kent: Salgının yayılma süresi 105 gün, toplam bulaşma oranı %75, salgına bağlı ölüm oranı %31. Bu verilere göre Akşemseddin'in ortaya koyduğu biyolojik öngörünün ve buna bağlı uygulamaların insan hayatına katkılarına ilişkin verilen çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

    • A) Hastalıkların bulaşma dinamiklerinin doğru anlaşılması, salgının toplum içindeki yayılma süresinin kısalmasını sağlamıştır.
    • B) Tecrit ve hijyen gibi koruyucu önlemler, toplum genelindeki bulaşma oranını ve can kayıplarını ciddi ölçüde azaltmıştır.
    • C) Mikrobiyal bulaşma teorisine dayalı uygulamalar, toplumsal salgınların kontrol altına alınmasında önleyici tıp ilkesinin önemini kanıtlamıştır.
    • D) Akşemseddin'in bulaşma üzerine geliştirdiği teorik model, hasta bireylerin genetik yapısının değiştirilerek hastalığa bağışıklık kazanmasını sağlamıştır.
    • E) Bilimsel tespitlere dayanan halk sağlığı yaklaşımları, kitlesel ölümlerin önüne geçmede kritik bir işlev görmüştür.
19. 19.

    Mide ülserinde 1980 öncesinde hastalığın temel nedeni stres ve mide asidi kabul edilip ömür boyu diyet ile cerrahi müdahale uygulanırken %85 nüks (tekrarlama) oranı görülmekteydi. 1980 sonrasında hastalığın bakteriyel etkeni (Helicobacter pylori) keşfedilerek hedefli antibiyotik tedavisine geçilmiş; nüks oranı %3'ün altına inmiş ve cerrahi müdahale ihtiyacı %92 azalmıştır. Bu bilgilere dayanarak biyolojideki bu dönüm noktasının insan hayatına etkileriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

    • A) Hastalık etkeninin mikrobiyolojik düzeyde tespiti, organ kaybına yol açabilecek ağır cerrahi müdahalelerin zorunluluğunu azaltmıştır.
    • B) Doğrulanan yeni biyolojik mekanizma, semptomları baskılayan uzun süreli süreçler yerine köke yönelik kısa süreli tedavilerin önünü açmıştır.
    • C) Elde edilen klinik başarılar, hastalığın bireysel yaşam kalitesi ve toplumsal üretkenlik üzerindeki olumsuz yükünü geriletmiştir.
    • D) Bakteriyel etkenin tanımlanması, sindirim sisteminde görülen tüm kronik rahatsızlıkların antibiyotikle tamamen ortadan kaldırılmasını sağlamıştır.
    • E) Hastalıkların kökenine dair bilimsel paradigmaların değişmesi, tedaviye bağlı tekrarlama (nüks) oranlarını belirgin şekilde düşürmüştür.
20. 20.

    Monoklonal antikor (hibritoma) teknolojisinin keşfi öncesindeki geleneksel kemoterapi ile sonrasındaki monoklonal antikor uygulamalarına ait klinik veriler aşağıda verilmiştir: • Geleneksel Kemoterapi: Kanserli hücreye özgül bağlanma %12, sağlıklı dokularda tahribat oranı %65, şiddetli sistemik yan etki sıklığı %75, 5 yıllık hastalıksız sağkalım oranı %32. • Monoklonal Antikor Tedavisi: Kanserli hücreye özgül bağlanma %94, sağlıklı dokularda tahribat oranı %7, şiddetli sistemik yan etki sıklığı %18, 5 yıllık hastalıksız sağkalım oranı %81. Bu veriler dikkate alındığında monoklonal antikor teknolojisinin tıp ve insan hayatına etkileriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

    • A) Tedavinin hücresel özgüllüğünün artması, sağlıklı dokuların zarar görme oranını belirgin biçimde düşürmüştür.
    • B) Hastalarda görülen ağır yan etkilerin azalması, tedavi sürecinde yaşam kalitesini olumlu etkilemiştir.
    • C) Kanser hücrelerini doğrudan hedef alma yeteneği, uzun dönemli sağkalım başarısını yükseltmiştir.
    • D) Monoklonal antikor kullanımı, vücudun tüm kanser türlerine karşı tamamen doğal ve kalıcı bir bağışıklık kazanmasını sağlamıştır.
    • E) Biyolojideki bu dönüm noktası, kanser tedavisinde geleneksel yöntemlere kıyasla daha güvenli ve etkili yaklaşımların önünü açmıştır.
21. 21.

    Adli biyoloji ve genetik alanında önemli bir dönüm noktası kabul edilen DNA profilleme (DNA parmak izi) yönteminin kullanıma girmesinden önceki ve sonraki uygulamalara ait klinik/adli veriler aşağıda verilmiştir: Profilleme Öncesi Dönem (Serolojik Yöntemler): Soybağı/Babalık tespiti kesinlik oranı %35, adli biyolojik örnekten kesin kimlik saptama %15, şüphelilerin masumiyetini kanıtlama oranı %12, analiz sonuçlanma süresi 30-45 gün.Profilleme Sonrası Dönem (DNA Parmak İzi): Soybağı/Babalık tespiti kesinlik oranı %99,9, adli biyolojik örnekten kesin kimlik saptama %98, şüphelilerin masumiyetini kanıtlama oranı %95, analiz sonuçlanma süresi 2-3 gün.Bu verilere dayanarak DNA profilleme teknolojisinin insan hayatına ve toplumsal süreçlere etkileriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

    • A) Biyolojik kanıtların güvenilirliğinin artması, adli süreçlerde yanlış mahkûmiyet riskini ve hak kayıplarını belirgin şekilde azaltmıştır.
    • B) Soybağı ve akrabalık ilişkilerinin tespitinde kesinlik derecesi yükselerek hukuki uyuşmazlıklar daha güvenilir biçimde çözülmüştür.
    • C) Biyolojik örneklerin analiz edilme süresinin kısalması, adli soruşturmaların verimliliğini ve karar alma hızını olumlu etkilemiştir.
    • D) DNA profilleme yöntemi, bireylerin genetik hastalıklara yakalanma riskini ortadan kaldırarak toplum sağlığını doğrudan korumuştur.
    • E) Olay yerinden elde edilen biyolojik materyaller üzerinden faillerin saptanabilme oranı belirgin bir artış göstermiştir.
22. 22.

    Organ nakli biyolojisinde önemli bir dönüm noktası kabul edilen bağışıklık baskılayıcı siklosporin ilacının klinik kullanıma girmesinden önceki (1970'ler) ve sonraki (1990'lar) böbrek nakli verileri şu şekildedir: • 1 Yıllık Doku/Organ Tutma Oranı: Kullanım öncesi %40 — Kullanım sonrası %85 • Şiddetli Doku Reddi Sıklığı: Kullanım öncesi %70 — Kullanım sonrası %18 • Nakil Sonrası Hayati Enfeksiyon Riski: Kullanım öncesi %65 — Kullanım sonrası %12 • Yıllık Başarılı Nakil Sayısı: Kullanım öncesi ~3.000 — Kullanım sonrası ~45.000 Verilen klinik verilere dayanarak biyolojideki bu dönüm noktasının insan hayatı ve tıp uygulamalarına etkileriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

    • A) Doku reddi oranının düşmesi, nakledilen organın vücutta canlı kalma başarısını artırmıştır.
    • B) Bağışıklık sisteminin hedefe yönelik baskılanması, nakil sonrası ölümcül enfeksiyon riskini azaltmıştır.
    • C) Nakil başarısının yükselmesi, organ nakli tedavisine erişebilen hasta sayısını belirgin şekilde artırmıştır.
    • D) Geliştirilen bu ilaç sayesinde organ nakillerinde doku uyumu arama zorunluluğu tamamen ortadan kalkmıştır.
    • E) Tıptaki bu biyolojik gelişme, organ yetmezliği yaşayan hastaların yaşam beklentisini ve kalitesini olumlu etkilemiştir.
23. 23.

    19. yüzyılda Louis Pasteur tarafından geliştirilen pastörizasyon yönteminin süt kaynaklı bulaşıcı hastalıklar ve gıda saklama süreleri üzerindeki etkilerine ait klinik ve biyolojik veriler verilmiştir: • Pastörizasyon Öncesi: Süt kaynaklı yıllık hastalık salgını oranı %38, sütün oda sıcaklığında bozulma süresi 12 saat, süt kaynaklı tüberküloz ve brusella vakalarında artış yüksek. • Pastörizasyon Sonrası: Süt kaynaklı yıllık hastalık salgını oranı %0,5, sütün oda sıcaklığında bozulma süresi 72 saat, besin değerindeki kayıp oranı %3'ün altında, süt kaynaklı zoonoz hastalık vakaları sıfıra yakın. Bu verilere göre biyolojideki bu dönüm noktasının insan hayatına etkileriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

    • A) Patojen mikroorganizmaların ısı yoluyla denetim altına alınması gıda güvenliğini belirgin şekilde artırmıştır.
    • B) Yöntem, gıdaların besin değerini büyük oranda bozarak ürünlerin taze tüketilmesi zorunluluğunu doğurmuştur.
    • C) Biyolojik buluşların gıda teknolojisine aktarılması besinlerin raf ömrünü ve saklanma süresini uzatmıştır.
    • D) Bulaşıcı etkenlerin gıdalardan arındırılması, mikrobiyal kaynaklı toplum sağlığı sorunlarını geriletmiştir.
    • E) Mikrobiyoloji alanındaki gelişmeler, hayvanlardan insanlara süt yoluyla geçen zoonoz hastalıkları engellemiştir.
24. 24.

    Çocuk felci (poliomiyelit) hastalığına yol açan poliovirüse karşı 1950'li yıllarda geliştirilen aşı uygulamalarının toplumsal sağlığa etkilerini inceleyen bir araştırmacının derlediği veriler şu şekildedir: Aşı Öncesi Dönem (1950-1955): Yıllık ortalama vaka sayısı ~350.000, kalıcı sakatlık oranı %18, küresel aşılama oranı %0.Aşılama Başlangıcı Dönemi (1970-1975): Yıllık ortalama vaka sayısı ~75.000, kalıcı sakatlık oranı %4, küresel aşılama oranı %30.Eradikasyon Süreci Dönemi (2015-2020): Yıllık ortalama vaka sayısı ~150, kalıcı sakatlık oranı %0,01, küresel aşılama oranı %86.Verilen verilere dayanarak biyolojideki bu dönüm noktasının insan hayatına ve toplum sağlığına etkilerine ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

    • A) Koruyucu tıp uygulamalarının yaygınlaşması, bulaşıcı hastalıklara bağlı gelişen kalıcı sakatlık oranlarını belirgin biçimde düşürmüştür.
    • B) Aşılama kapsayıcılığındaki artış ile küresel vaka sayıları arasında ters yönlü bir ilişki bulunmaktadır.
    • C) Aşı teknolojisinin kullanımı, virüsün mutasyon geçirme kapasitesini hücresel düzeyde tamamen sonlandırmıştır.
    • D) Biyoteknolojik gelişmeler toplum genelinde hastalık yükünü azaltarak çocukların yaşam kalitesini artırmıştır.
    • E) Biyolojideki koruyucu immünoloji çalışmaları, kitlesel salgınların küresel düzeyde kontrol altına alınmasını sağlamıştır.
25. 25.

    Karl Landsteiner tarafından ABO kan grubu sisteminin keşfinden önceki ve sonraki kan nakli uygulamalarına ait klinik veriler aşağıda verilmiştir: ParametreABO Keşfi Öncesi (1900 Öncesi)ABO Keşfi ve Eşleşme Sonrası (1920 Sonrası) Ölümcül Nakil Reaksiyonu Oranı%60%0,1'den az Başarılı Ameliyat ve Nakil Süreci%25%98 Güvenli Kan Bankacılığı ve DepolamaMümkün DeğilMümkün Bu verilere göre ABO kan grubu sisteminin keşfinin insan hayatına ve tıp uygulamalarına katkılarıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?

    • A) Kan gruplarının belirlenmesi, bağışıklık tepkimelerine bağlı ölüm riskini belirgin şekilde düşürmüştür.
    • B) Dönüm noktası niteliğindeki bu keşif, kanın depolanıp acil durumlarda güvenle kullanılmasına olanak tanımıştır.
    • C) Nakil başarısının artması, tıbbi operasyonların ve cerrahi müdahalelerin daha güvenli yapılmasına katkı sağlamıştır.
    • D) Kan grubu uyumunun saptanması, insan popülasyonundaki alyuvar antijen çeşitliliğini tamamen ortadan kaldırmıştır.
    • E) Biyoçeşitliliğin ve hücresel farkların anlaşılması, tıp alanında hayat kurtarıcı tekniklerin gelişmesini sağlamıştır.
26. 26.

    Kalıtsal bağışıklık yetmezliği hastalığında geleneksel kemik iliği nakli ile gen tedavisine ilişkin klinik veriler aşağıda verilmiştir: Geleneksel Nakil: Donör bulma zorunluluğu %100, doku reddi riski %35, 5 yıllık hayatta kalma oranı %55Gen Tedavisi: Donör bulma zorunluluğu %0, doku reddi riski %0, 5 yıllık hayatta kalma oranı %92Bu verilere göre biyoteknolojideki dönüm noktalarından biri olan gen tedavisinin insan hayatına katkılarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisine ulaşılamaz?

    • A) Gen tedavisi, uyumlu bağışçı bulma ihtiyacını ortadan kaldırarak tedaviye erişimi kolaylaştırmıştır.
    • B) Hastanın kendi hücrelerinin genetik olarak düzeltilmesi doku reddi riskini engellemiştir.
    • C) Gen tedavisi uygulamaları, kalıtsal hastalıklı bireylerin uzun dönemli hayatta kalma oranını artırmıştır.
    • D) Gen tedavisi yöntemi, geleneksel nakil yönteminin yerini alarak tüm genetik hastalıkları tamamen ortadan kaldırmıştır.
    • E) Biyolojideki dönüşümler, bağışıklık sistemi hastalıklarının tedavisinde daha güvenilir çözümler sunmuştur.
27. 27.

    Hemofili tedavisinde kullanılan Faktör VIII proteininin üretim yöntemlerine ilişkin araştırmada, insan plazmasından izole edildiği dönemde bulaşıcı virüs riski %35 ve tedaviye erişim %15 iken; rekombinant DNA teknolojisiyle üretildiği dönemde virüs riski %0'a düşmüş ve tedaviye erişim %90'a yükselmiştir. Bu verilere dayanarak biyokimya ve genetik alanındaki bu dönüm noktasının insan hayatına etkileriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

    • A) Biyoteknolojik gelişmeler, hayati proteinlerin üretimini kolaylaştırarak tedaviye erişim oranını belirgin şekilde artırmıştır.
    • B) Biyoloji alanındaki yenilikler, tedavi süreçlerinde kan yoluyla bulaşan enfeksiyon risklerini engellemiştir.
    • C) Rekombinant DNA teknolojisi, hemofili hastalığına yol açan genetik mutasyonu bireylerden tamamen silerek kalıcı iyileşme sağlamıştır.
    • D) İleri biyoteknoloji uygulamaları, insan plazması gibi kısıtlı biyolojik kaynaklara olan bağımlılığı azaltmıştır.
    • E) Biyolojik araştırmalar sonucunda geliştirilen yeni yöntemler, hasta güvenliğini ve yaşam kalitesini olumlu etkilemiştir.
28. 28.

    Biyoloji tarihinde mikroorganizmaların hastalıklara yol açtığının keşfedilmesi ve sterilizasyon yöntemlerinin sağlık alanında uygulanması önemli bir dönüm noktasıdır. Bu dönüm noktasından önceki ve sonraki cerrahi verilere ilişkin bilgiler şu şekildedir: Sterilizasyon Öncesi Dönem (1860 Öncesi): Ameliyat sonrası enfeksiyona bağlı ölüm oranı %45, hastanede kalış süresi ortalama 35 gün, ameliyat sonrası ikincil enfeksiyon sıklığı %70.Sterilizasyon Sonrası Dönem (1860 Sonrası): Ameliyat sonrası enfeksiyona bağlı ölüm oranı %5, hastanede kalış süresi ortalama 8 gün, ameliyat sonrası ikincil enfeksiyon sıklığı %8.Bu verilere göre biyolojideki bu dönüm noktasının insan hayatına ve toplum sağlığına etkileriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

    • A) Cerrahi müdahaleler sonrasında hastaların hayatta kalma oranlarında belirgin bir artış sağlanmıştır.
    • B) Hastanede kalış sürelerinin kısalmasıyla sağlık sisteminde tıbbi kaynak verimliliği yükselmiştir.
    • C) Mikroorganizmaların kontrol altına alınması ameliyat sonrası gelişen ikincil komplikasyonları azaltmıştır.
    • D) Sterilizasyon uygulamaları sayesinde insan topluluklarında kalıtsal hastalıkların ortaya çıkması engellenmiştir.
    • E) Mikrobiyolojik dönüm noktalarının tıp alanına uygulanması enfeksiyona bağlı ölümleri önemli ölçüde engellemiştir.
29. 29.

    Kuraklığa dayanıklı buğday varyetesi elde etme çalışmalarında geleneksel melezleme ile CRISPR-Cas gen düzenleme yöntemine ait veriler verilmiştir: ParametreGeleneksel MelezlemeCRISPR-Cas Teknolojisi Geliştirme Süresi10-12 yıl1-2 yıl Hedef Gen İsabet Oranı%20%98 İstenmeyen Gen Aktarım RiskiYüksekÇok Düşük Bu verilere göre CRISPR-Cas teknolojisinin insan hayatına ve toplumsal sorunların çözümüne katkılarıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Geleneksel melezleme yöntemi, hedef gen isabet oranı açısından CRISPR-Cas teknolojisinden daha yüksek başarıya sahiptir.
    • B) CRISPR-Cas teknolojisi, ıslah süresini uzatarak bitkilerin çevreye uyum sürecini zorlaştırmaktadır.
    • C) Modern biyoteknolojik dönüm noktaları, iklim değişikliğine bağlı gıda krizlerine karşı daha hızlı ve özgül çözümler sunar.
    • D) Geleneksel ıslah yöntemlerinde istenmeyen gen aktarım riski bulunmadığından gen düzenlemeye ihtiyaç duyulmaz.
    • E) Gen düzenleme teknolojisinin sağladığı teknik avantajlar, tarımsal üretimdeki zaman maliyetini artırmaktadır.
30. 30.

    Bir araştırmacı, 20. yüzyılda gerçekleşen üç temel biyolojik dönüm noktasının toplumsal sağlık göstergelerine etkisini incelemek amacıyla şu verileri derlemiştir: Aşı Yaygınlaşması (1950-1970): Bulaşıcı çocuk hastalıklarından kaynaklı ölüm oranlarında %85 azalma sağlandı.Antibiyotik Kullanımı (1940-1960): Bakteriyel enfeksiyonlara bağlı ölüm oranlarında %75 azalma ve ortalama yaşam süresinde 10 yıl artış kaydedildi.Rekombinant DNA İnsülin Üretimi (1980-2000): Diyabet hastalarında hayvansal insüline bağlı alerjik reaksiyonlarda %90 azalma ve tedaviye erişimde %300 artış sağlandı.Bu verilere dayanarak biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarına ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

    • A) Biyolojik buluşlar, farklı dönemlerde toplumsal ölçekte insan yaşam süresini ve kalitesini olumlu yönde etkilemiştir.
    • B) Biyoteknolojik yöntemlerin tıp alanındaki uygulamaları, tedavi süreçlerindeki yan etkileri azaltırken ilaca erişimi kolaylaştırmıştır.
    • C) Biyoloji alanındaki bu gelişmeler, bulaşıcı hastalıklara bağlı ölümlerin günümüzde tamamen sona ermesini sağlamıştır.
    • D) Koruyucu sağlık uygulamaları kapsamındaki kitlesel biyolojik çalışmalar, çocuk ölüm oranlarının düşmesinde etkili olmuştur.
    • E) Bilimsel dönüşümler, farklı dönemlerde insan topluluklarının karşılaştığı çeşitli sağlık sorunlarına çözümler sunmuştur.
31. 31.

    Virüs kaynaklı hastalıkların teşhisinde Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR) tekniğinin kullanılmaya başlanmasıyla elde edilen değişimlere ait araştırma verileri tabloda sunulmuştur. Teşhis ParametresiPZR ÖncesiPZR Sonrası Ortalama Teşhis Süresi3-5 Gün2-4 Saat Minimum Tespit Sınırı1.000.000 virüs/mL10 virüs/mL Yanlış Negatiflik Oranı%20%1 Verilen bilgilere göre PZR teknolojisinin tıptaki kullanımıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi savunulamaz?

    • A) Teşhis süresinin saatler düzeyine inmesi, salgınlarda karantina ve tedavi süreçlerinin hızla başlatılmasına katkı sağlar.
    • B) Minimum tespit sınırının düşmesi, hastalık belirtileri henüz ortaya çıkmadan erken evrede tanı koymayı kolaylaştırır.
    • C) Yanlış negatiflik oranının düşmesi, enfekte bireylerin gözden kaçma riskini azaltarak toplum sağlığını korur.
    • D) PZR yöntemi, viral enfeksiyonların vücutta kuluçka süresini tamamen ortadan kaldırarak hastalığın oluşmasını engeller.
    • E) Düşük virüs miktarlarında bile yüksek doğrulukla tanı konulabilmesi, moleküler teşhisin güvenilirliğini artırmıştır.
32. 32.

    Biyolojide dönüm noktası kabul edilen rekombinant DNA teknolojisi ile insülin hormonunun üretilmesine ilişkin iki farklı döneme ait veriler şöyledir: I. Dönem (Hayvansal Kaynaklı İnsülin): Alerjik yan etki oranı %25, yıllık üretim miktarı sınırlı, saflık oranı %70. II. Dönem (Bakteriyel Rekombinant İnsülin): Alerjik yan etki oranı %1'in altında, yıllık üretim miktarı sınırsız, saflık oranı %99. Bu verilere göre, rekombinant DNA teknolojisinin insan hayatına sağladığı katkılara ilişkin yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi savunulamaz?

    • A) Biyoteknolojik yenilikler, tedavi sürecinde karşılaşılan alerjik yan etki riskini belirgin düzeyde düşürmüştür.
    • B) Genetik mühendisliği uygulamaları, küresel ihtiyacı karşılayacak ölçekte sürdürülebilir biyomadde üretimine olanak tanımıştır.
    • C) Bakterilerin genetik yapısının değiştirilmesi, üretilen insülin hormonunun hedef hücrelerdeki işlevini tamamen engellemiştir.
    • D) Biyolojideki buluşlar, tıbbi ürünlerin saflık derecesini artırarak hasta güvenliğine doğrudan katkı sunmuştur.
    • E) Canlıların üretim süreçlerinde kullanılması, kritik ilaçların temin edilebilirliğini ve etkinliğini olumlu etkilemiştir.