İnorganik Moleküller Kazanım PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Bir deneyde eşit kütledeki su ve etil alkol özdeş ısıtıcılarla aynı süre ısıtıldığında, suyun sıcaklık artışının etil alkole göre çok daha yavaş gerçekleştiği belirlenmiştir. Bu deney verisine dayalı olarak suyun canlılar için önemi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Suyun yüksek özgül ısıya sahip olması, canlıların iç ortam sıcaklığının ani çevresel dalgalanmalara karşı korunmasında etkilidir.
   • B) Su molekülleri arasındaki kohezyon kuvveti, karasal bitkilerde suyun kesintisiz bir sütun hâlinde taşınmasını sağlar.
   • C) Suyun çözücü özelliğinin yüksek olması, metabolik atıkların seyreltilerek organizmadan uzaklaştırılmasına imkân tanır.
   • D) Suyun donarken hacminin artıp yoğunluğunun azalması, sucul ekosistemlerin yüzeyden donarak alttaki canlılığı korumasına yardımcı olur.
   • E) Su molekülünün yüzey gerilimi oluşturması, bazı omurgasız canlıların sıvı yüzeyinde batmadan hareket etmesine olanak verir.
2. 2.

   Laboratuvarda yürütülen bir deneyde, kuru ortamda katı hâlde bulunan mineral tuzlarının bitki köklerince alınamadığı, ortama su eklenerek bu mineraller çözündüğünde ise kökler tarafından kolayca emilip taşındığı gözlemlenmiştir. Bu gözleme dayalı olarak suyun canlılar için önemi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Maddelerin hücrelere alınması ve organizma içinde taşınmasında temel bir çözücü ortam sağlar.
   • B) Hücresel solunum tepkimelerinde parçalanarak yaşamsal faaliyetler için gerekli metabolik enerjiyi üretir.
   • C) Sindirim kanalında hidroliz edilerek hücre zarından geçebilecek daha küçük yapı birimlerine ayrışır.
   • D) Canlılar tarafından gereksinim duyuldukça metabolik tepkimelerle sıfırdan sentezlenebilen bir bileşiktir.
   • E) Canlı hücrelerde genetik bilginin yeni nesillere aktarılmasını sağlayan nükleik asit molekülüdür.
3. 3.

   Laboratuvar ortamında soğutulan bir kap saf suyun yüzeyden donmaya başladığı ve oluşan buz tabakasının suyun üstünde yüzerek alttaki suyun sıvı kaldığı gözlemlenmiştir. Bu deneydeki gözleme dayalı olarak suyun canlılar için önemi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Su moleküllerinin yüzey gerilimi oluşturması, sucul canlıların su altında oksijen tüketmeden metabolik faaliyetlerini sürdürmesini sağlar.
   • B) İnorganik moleküller gerektiğinde hücresel solunum tepkimelerinde parçalanarak hücrelerin birincil enerji kaynağı olarak tüketilir.
   • C) Suyun çözücü özelliğe sahip olması, metabolik atıkların zehirsizleştirilmeden doğrudan hücre zarından atılmasını mümkün kılar.
   • D) Hücrelerdeki mineraller eksildiğinde su molekülleri bu minerallerin yapısal görevlerini devralarak metabolik aksaklıkları engeller.
   • E) Suyun katı hâldeki yoğunluğunun sıvı hâldekinden düşük olması, soğuk iklimlerde göl ve denizlerin üstten donarak alttaki canlı yaşamının korunmasını sağlar.
4. 4.

   Bir deneyde, çok ince cam bir kılcal boru saf suya daldırıldığında su moleküllerinin boru çeperine tutunması ve birbirini çekmesi sonucunda boru içinde kendiliğinden yükseldiği gözlenmiştir. Bu deneydeki gözleme dayalı olarak suyun canlılar için önemi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Bitkilerde topraktan emilen suyun ve çözünmüş inorganik maddelerin üst organlara kesintisiz taşınmasına imkân verir.
   • B) Hücre içinde metabolik enerji elde etmek amacıyla hücresel solunum tepkimelerinde öncelikli enerji verici substrat olarak tüketilir.
   • C) Çevre sıcaklığı aniden yükseldiğinde hızla buharlaşarak canlı vücudunun aşırı oranda ısı kaybetmesini tümüyle engeller.
   • D) Canlılarda hidroliz tepkimelerinin gerçekleşebilmesi için enzimlerin yapısına organik bir koenzim olarak katılır.
   • E) Hücre zarı yapısındaki fosfolipit tabakasını eriterek maddelerin hücre içine daima kontrolsüz geçmesini sağlar.
5. 5.

   Aynı türe ait özdeş iki bitki fidesinden birincisi tüm temel mineralleri içeren, ikincisi ise yalnızca magnezyum minerali eksik bırakılan besi çözeltisinde özdeş koşullarda yetiştirildiğinde magnezyumsuz ortamdaki fidede klorofil sentezlenemediği ve yaprakların sarardığı gözlemlenmiştir. Bu deney ve gözlem sonucuna göre inorganik bileşiklerin canlılar için önemiyle ilgili olarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Belirli mineraller, yaşamsal organik moleküllerin sentezine katılarak metabolik süreçlerin düzenli işlemesinde zorunlu role sahiptir.
   • B) Bitkiler ihtiyaç duydukları inorganik maddeleri hücresel metabolizmaları aracılığıyla kendi bünyelerinde sentezleyebilir.
   • C) İnorganik moleküller, hücresel solunumda parçalanarak canlı için doğrudan kimyasal enerji kaynağı oluşturur.
   • D) İnorganik bileşikler, hücre zarındaki porlardan geçebilmek için öncelikle özgül sindirim enzimleriyle parçalanmalıdır.
   • E) Bir mineralin eksikliğinde ortaya çıkan metabolik aksaklık, ortamdaki başka bir inorganik mineral çeşidi tarafından tam olarak telafi edilir.