Organik Moleküller Kazanım PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Bir besin özütüne Benedict çözeltisi ekleyip su banyosunda ısıtan bir öğrenci, tüpte herhangi bir renk değişimi gerçekleşmediğini gözlemlemiştir. Öğrencinin bu sonucun besinde indirgeyici şeker bulunmamasından mı yoksa ayracın bozulmuş olmasından mı kaynaklandığını doğrulamak için yapması gereken en uygun uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Deney tüpündeki karışıma bir miktar iyot çözeltisi damlatıp renk değişimini kaydetmek
   • B) Aynı besin özütüne eklenen Benedict çözeltisinin miktarını iki katına çıkararak deneyi tekrarlamak
   • C) Karışımı içeren deney tüpünü su banyosu yerine doğrudan yüksek ocak alevinde kaynatmak
   • D) Saf su bulunan bir deney tüpüne Benedict çözeltisi ekleyip su banyosunda bekleterek renk değişimini incelemek
   • E) Benedict çözeltisini glikoz içerdiği bilinen bir çözeltiye ekleyip aynı koşullarda su banyosunda ısıtmak
2. 2.

   Bir biyoloji öğrencisi, proteinlerin tespitiyle ilgili bir deneyde özdeş iki deney tüpünden birincisine saf protein (albümin) çözeltisi, ikincisine ise proteinlerin yapı taşı olan serbest amino asit karışımı koymuştur. Öğrenci her iki tüpe de eşit miktarda Biüret çözeltisi damlatıp beklediğinde; birinci tüpte menekşe-mor renk oluştuğunu, ikinci tüpte ise herhangi bir renk değişimi gerçekleşmediğini gözlemlemiştir. Buna göre öğrencinin gerçekleştirdiği deney ve gözlem sonuçlarına dayanarak yapacağı aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) Biüret çözeltisi tüm organik molekül çeşitleriyle tepkimeye girerek mor renk oluşturur.
   • B) Amino asitler organik yapılı besin maddeleri olmadığından ayraçla renk değişimi vermemiştir.
   • C) İkinci tüpte renk değişimi gözlenmemesinin temel nedeni deneyin oda sıcaklığında yapılmış olmasıdır.
   • D) Biüret ayracının pozitif renk değişimi verebilmesi için amino asitler arasında kurulan peptit bağlarının bulunması gerekir.
   • E) Serbest amino asitlerin varlığını belirlemek için deney tüpünün su banyosunda kaynatılması yeterlidir.
3. 3.

   Yeşil (ham) bir muzdan ve sararmış (olgun) bir muzdan eşit miktarda özüt alan bir öğrenci; her iki özüte ayrı ayrı iyot çözeltisi damlatmış, diğer özüt örneklerini ise Benedict çözeltisi ekleyerek su banyosunda ısıtmıştır. Ham muz özütünün iyotla koyu mavi-mor renk verip Benedict ile belirgin bir renk değişimi göstermediği, olgun muz özütünün ise iyotla açık renk verip Benedict ile kiremit kırmızısı çökelti oluşturduğu gözlenmiştir. Buna göre yapılan deney ve gözlemlerden hareketle muzun olgunlaşma süreciyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) Ham muzda bol miktarda protein bulunurken olgunlaşma sürecinde bu proteinler doğrudan yağa dönüşmüştür.
   • B) Olgun muzdaki temel karbohidrat çeşidi nişasta olup ham muzda yalnızca glikoz molekülleri bulunmaktadır.
   • C) Muz olgunlaştıkça yapısındaki nişasta miktarı azalırken indirgeyici basit şeker miktarı artmıştır.
   • D) İyot çözeltisi ve Benedict ayracı muzdaki aynı karbohidrat çeşidinin farklı derişimlerini tespit etmiştir.
   • E) Deney tüplerindeki renk değişimleri, muz dokusundaki inorganik tuzların zamanla organik bileşiklere dönüşmesinden kaynaklanmıştır.
4. 4.

   Çiğ yumurta akı ile kaynatılarak katılaştırılmış yumurta akından alınan örneklere ayrı ayrı Biüret çözeltisi damlatan bir öğrenci, her iki tüpte de menekşe-mor renk oluştuğunu gözlemlemiştir. Öğrencinin elde ettiği bu deneysel sonuca dayanarak yapacağı aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) Yumurta akının yüksek sıcaklıkta kaynatılması proteinlerdeki peptit bağlarının hidrolizine yol açmıştır.
   • B) Biüret ayracı yalnızca üç boyutlu yapısını koruyan işlevsel protein moleküllerinin varlığında renk değişimi gösterir.
   • C) Isıtma işlemi yumurta akında bulunan protein moleküllerini kimyasal olarak karbohidratlara dönüştürmüştür.
   • D) Proteinlerin yüksek ısıyla denatüre olması Biüret ayracının tepkime verdiği peptit bağlarının varlığını ortadan kaldırmaz.
   • E) Kaynatma işlemi proteinlerin yapısındaki tüm kovalent bağları yıkarak ortama serbest amino asitler salınmasını sağlamıştır.
5. 5.

   Farklı besin maddelerinde protein bulunup bulunmadığını belirlemek amacıyla özdeş deney tüplerine eşit miktarda süt, zeytinyağı ve patates özütü koyan bir öğrenci, her tüpe aynı miktarda Biüret çözeltisi ekleyerek renk değişimlerini kaydetmiştir. Buna göre öğrencinin kurduğu deney düzeneğindeki bağımsız değişken ve bağımlı değişken aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

   • A) Bağımsız değişken: Eklenen Biüret çözeltisinin miktarı; Bağımlı değişken: Test edilen besin çeşidi
   • B) Bağımsız değişken: Deney tüplerinin sıcaklığı; Bağımlı değişken: Kullanılan ayracın türü
   • C) Bağımsız değişken: Tüplerde gözlenen renk değişimi; Bağımlı değişken: Test edilen besin çeşidi
   • D) Bağımsız değişken: Test edilen besin maddesinin çeşidi; Bağımlı değişken: Tüplerde gözlenen renk değişimi
   • E) Bağımsız değişken: Deney tüplerine konulan besin miktarı; Bağımlı değişken: Ortamın sıcaklığı
6. 6.

   Ezilmiş fıstık tohumundaki yağ varlığını analiz etmek isteyen bir öğrenci, tohum örneğini su yerine organik bir çözücü olan alkolle karıştırıp süzmüş ve elde ettiği süzüntüye Sudan III çözeltisi damlatmıştır. Öğrencinin bu deneyde su yerine organik çözücü tercih etmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Sudan III boyasının yalnızca sulu çözeltilerde kırmızı renk değişimi vermesi
   • B) Yağ moleküllerinin apolar yapısı nedeniyle organik çözücülerde çözünerek besinden ayrılması
   • C) Organik çözücünün proteinleri çökelterek yağ moleküllerinin parçalanmasını engellemesi
   • D) Tohumdaki nişasta moleküllerinin organik çözücü yardımıyla yapı taşlarına hidroliz edilmesi
   • E) Çözücünün ortam pH değerini düşürerek boyanın yağ molekülleriyle kovalent bağ kurmasını sağlaması
7. 7.

   Laboratuvarda haşlanmış yumurta akı, patates ve zeytinyağında bulunan temel organik bileşikleri analiz etmek isteyen bir öğrenci deney tasarlamıştır. Öğrencinin bu besinlerde sırasıyla protein, nişasta ve yağ varlığını doğrulamak için uygulaması gereken ayraçlar ve gözlemlemesi gereken pozitif sonuçlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

   • A) Yumurta akına iyot çözeltisi damlatıp mavi-mor renk, patatese Sudan III ekleyip kırmızı renk, zeytinyağına Biüret çözeltisi ekleyip mor renk gözlemlemek
   • B) Yumurta akına Sudan III ekleyip kırmızı renk, patatese Biüret çözeltisi ekleyip menekşe-mor renk, zeytinyağına iyot çözeltisi damlatıp mavi-mor renk gözlemlemek
   • C) Yumurta akına Biüret çözeltisi ekleyip kiremit kırmızısı renk, patatese Sudan III ekleyip kırmızı renk, zeytinyağına iyot çözeltisi damlatıp mavi-mor renk gözlemlemek
   • D) Yumurta akına Biüret çözeltisi ekleyip menekşe-mor renk, patatese iyot çözeltisi damlatıp mavi-mor renk, zeytinyağına Sudan III ekleyip kırmızı renk gözlemlemek
   • E) Yumurta akına iyot çözeltisi damlatıp kiremit kırmızısı renk, patatese Biüret çözeltisi ekleyip mavi-mor renk, zeytinyağına Sudan III ekleyip menekşe-mor renk gözlemlemek
8. 8.

   Bir öğrenci, taze sıkılmış üzüm suyunda karbohidrat bulunup bulunmadığını belirlemek amacıyla deney tüpündeki örneğe iyot çözeltisi damlatmış ancak mavi-mor renk değişimi gözlemleyemediği için bu besinde karbohidrat bulunmadığı sonucuna varmıştır. Öğrencinin bu deneysel yanılgıyı gidererek üzüm suyundaki temel karbohidrat varlığını doğru şekilde belirleyebilmesi için yapması gereken uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Deney tüpüne damlatılan iyot çözeltisi miktarını artırıp karışımı oda sıcaklığında uzun süre bekletmek
   • B) Üzüm suyunu kaynatarak süzdükten sonra elde edilen sıvı kısma yeniden iyot çözeltisi eklemek
   • C) Deney tüpüne Sudan III çözeltisi ilave ederek sıvıdaki kırmızı renkli damlacıkları aramak
   • D) Deney tüpüne Benedict çözeltisi ekleyip karışımı su banyosunda ısıtarak renk değişimini izlemek
   • E) Deney tüpüne Biüret ayracı damlatıp ortamda menekşe-mor renk oluşumunun gerçekleşmesini beklemek
9. 9.

   Sütün yapısındaki organik bileşikleri araştıran bir öğrenci, süte asit damlatıp çökelme oluşturduktan sonra karışımı süzerek elde ettiği katı çökelti ile kalan sıvı süt serumunu iki ayrı kaba almıştır. Öğrencinin katı çökeltide protein, sıvı serumda ise basit şeker varlığını tespit etmek için bu kısımlara sırasıyla uygulaması gereken ayraç ve yöntem aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

   • A) Katı kısma iyot çözeltisi damlatma — Sıvı kısma Sudan III ekleyip çalkalama
   • B) Katı kısma Benedict çözeltisi ekleyip ısıtma — Sıvı kısma iyot çözeltisi damlatma
   • C) Katı kısma Sudan III ekleme — Sıvı kısma Biüret ayracı damlatıp bekletme
   • D) Katı kısma Biüret ayracı damlatma — Sıvı kısma iyot çözeltisi ekleyip soğutma
   • E) Katı kısma Biüret ayracı damlatma — Sıvı kısma Benedict çözeltisi ekleyip ısıtma
10. 10.

    Eşit hacimde su ve zeytinyağı bulunan bir deney tüpünü çalkalayıp fazların yeniden ayrılmasını bekleyen bir öğrenci, kaba birkaç damla Sudan III çözeltisi damlatmıştır. Yağların varlığını belirlemede kullanılan Sudan III boyasının apolar yapıda olduğu ve yalnızca yağda çözündüğü bilindiğine göre, öğrencinin deney tüpünde gözlemlemesi gereken durum aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) Sudan III boyasının polar su molekülleriyle etkileşerek alt fazı kırmızıya boyaması ve üstteki yağın renksiz kalması
    • B) Yoğunluğu sudan ve yağdan fazla olan Sudan III moleküllerinin dipte çökelerek tüp içinde hiçbir renk değişimi oluşturmaması
    • C) Sudan III boyasının üstteki yağ fazında çözünerek kırmızı bir tabaka oluşturması ve alttaki suyun boyanmaması
    • D) Çözücünün etkisiyle yağ ve suyun emülsiyon oluşturup tüm tüp boyunca homojen açık pembe renge dönüşmesi
    • E) Sudan III çözeltisinin her iki faz arasında asılı kalarak tüpün tam orta hizasında mor renkli bir halka meydana getirmesi
11. 11.

    Sert kabuklu bir tohumun içeriğindeki organik bileşikleri ayraçlar yardımıyla tespit etmek isteyen bir öğrenci, tohumu bütün hâlde deney tüpüne koyup üzerine ayraç damlattığında belirgin bir renk değişimi gözlemleyememiştir. Öğrencinin bu deneyde güvenilir ve net bir sonuca ulaşabilmesi için uygulaması gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Deney tüpünü doğrudan bek alevinde tohum tamamen kömürleşene kadar ısıtmak
    • B) Tohumun dış kabuğunu kazıyarak elde edilen toza derişik asit çözeltisi damlatmak
    • C) Tohumu havanda ezerek saf su yardımıyla özütünü çıkarmak ve ayracı bu sıvı karışıma eklemek
    • D) Tohumu bütün hâlde uzun süre kaynatarak açığa çıkan gazları ayrı bir tüpte yoğunlaştırmak
    • E) Tohumu parçalamadan üzerine ayraç miktarını aşırı derecede artırıp günlerce bekletmek
12. 12.

    Bir öğrenci, ezdiği bir tohum örneğini beyaz bir kâğıda sürdüğünde kâğıt üzerinde ışığı geçiren şeffaf bir leke oluştuğunu gözlemlemiştir. Öğrencinin bu lekenin tohumdaki sudan değil yağdan kaynaklandığını doğrulamak için yapması gereken uygulama ve gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Kâğıdın üzerine iyot çözeltisi damlatmalıdır; çünkü iyot, su bulunan bölgelerde mavi-mor renk oluşturarak yağı ayırt eder.
    • B) Kâğıdı hemen soğuk su banyosuna daldırmalıdır; çünkü yağlar soğuk suda çözünerek kâğıdın liflerine kalıcı olarak bağlanır.
    • C) Kâğıdın oda sıcaklığında kurumasını beklemelidir; çünkü su buharlaşarak kaybolurken yağ kâğıt üzerinde kalıcı şeffaf leke bırakır.
    • D) Kâğıt üzerine Biüret ayracı ekleyip ısıtmalıdır; çünkü Biüret çözeltisi yağ molekülleriyle tepkimeye girerek kiremit kırmızısı çökelek verir.
    • E) Kâğıdı doğrudan açık aleve tutmalıdır; çünkü su alevin etkisiyle kırmızı renk oluştururken yağ buharlaşarak uçar.
13. 13.

    Bir öğrenci, farklı besinlerden hazırladığı üç deney tüpündeki organik bileşik içeriklerini belirlemek amacıyla bu özütlere iyot çözeltisi ve Biüret ayracını uygulamıştır. Deney sonucunda I. özütün yalnızca iyot çözeltisi ile mavi-mor renk, II. özütün yalnızca Biüret ayracı ile menekşe-mor renk, III. özütün ise her iki ayraçla da pozitif renk değişimi verdiği gözlenmiştir. Buna göre I, II ve III numaralı özütlerin elde edildiği besin maddeleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

    • A) I: Zeytinyağı — II: Patates — III: Yumurta akı
    • B) I: Yumurta akı — II: Mercimek — III: Patates
    • C) I: Patates — II: Yumurta akı — III: Mercimek
    • D) I: Patates — II: Zeytinyağı — III: Mercimek
    • E) I: Mercimek — II: Yumurta akı — III: Zeytinyağı
14. 14.

    Laboratuvarda et özütü ve patates özütü içeren iki deney tüpünü etiketlemeyi unutan bir öğrencinin, bu tüplerin içeriğini tek bir ayraç kullanarak ayırt edebilmesi için uygulaması gereken yöntem ve beklenen gözlem aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) Her iki tüpe de iyot çözeltisi damlatıp mavi-mor renk değişimi gösteren tüpün patates özütü olduğunu belirlemek
    • B) Her iki tüpe de Biüret çözeltisi damlatıp mor renk değişimi gösteren tüpün patates özütü olduğunu belirlemek
    • C) Her iki tüpe de Sudan III damlatıp kırmızı renk tabakası oluşturan tüpün patates özütü olduğunu belirlemek
    • D) Her iki tüpe de iyot çözeltisi damlatıp kiremit kırmızısı renk değişimi gösteren tüpün et özütü olduğunu belirlemek
    • E) Her iki tüpe de Benedict çözeltisi ekleyip oda sıcaklığında mavi rengin kaybolduğu tüpün et özütü olduğunu belirlemek
15. 15.

    Bir besin maddesindeki nişasta ve protein varlığını araştıran bir öğrenci, tek bir deney tüpüne koyduğu besin özütüne hem iyot çözeltisini hem de Biüret ayracını aynı anda eklemiş; oluşan koyu ve karmaşık renk nedeniyle ayraca özgü renk değişimlerini ayırt edememiştir. Öğrencinin bu deneysel sorunu çözerek her iki organik bileşiğin varlığını güvenilir şekilde belirlemesi için yapması gereken uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Deney tüpünü su banyosunda kaynatarak oluşan koyu rengin açılmasını sağlamak
    • B) Besin özütünü iki ayrı deney tüpüne bölerek tüplerden birine sadece iyot çözeltisi, diğerine ise sadece Biüret ayracı damlatmak
    • C) Karışıma nötralleşme sağlamak amacıyla asit çözeltisi ilave edip tüpü oda sıcaklığında bekletmek
    • D) Aynı deney tüpüne Sudan III boyası ekleyerek oluşan renk tonlarını birbirinden ayrıştırmak
    • E) Deney tüpündeki karışımı süzgeç kâğıdından geçirip kâğıt üzerinde kalan tortunun rengini incelemek
16. 16.

    Bir besin özütüne Biüret çözeltisi ekleyen bir öğrenci, tüpte oluşan rengin ayracın kendi renginden mi yoksa besindeki proteinle gerçekleşen tepkimeden mi kaynaklandığını doğrulamak istemektedir. Öğrencinin bu deneyin bilimsel güvenilirliğini sağlamak için kurması gereken kontrol grubu uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Besin özütünü yüksek sıcaklıkta kaynattıktan sonra üzerine Biüret çözeltisi eklemek
    • B) Besin özütü yerine eşit hacimde saf su bulunan bir tüpe Biüret çözeltisi eklemek
    • C) Özütün bulunduğu deney tüpüne Biüret çözeltisi ile birlikte iyot çözeltisi de eklemek
    • D) Deney tüpüne Biüret çözeltisi ekledikten sonra ortama asit ilave ederek pH değerini düşürmek
    • E) Aynı besin özütünü içeren ikinci bir deney tüpünü hiçbir ayraç eklemeden bekletmek
17. 17.

    Fındık tohumunda yağ ve protein bulunduğunu deney yoluyla kanıtlamak isteyen bir öğrencinin, hazırladığı iki ayrı fındık özütü tüpüne sırasıyla eklemesi gereken ayraçlar ve bu ayraçların ilgili moleküllerle vereceği pozitif renk değişimleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) 1. tüpe Sudan III (kırmızı renk) — 2. tüpe Biüret (mor renk)
    • B) 1. tüpe İyot çözeltisi (mavi-mor renk) — 2. tüpe Benedict çözeltisi (kiremit kırmızısı)
    • C) 1. tüpe Biüret (mor renk) — 2. tüpe İyot çözeltisi (mavi-mor renk)
    • D) 1. tüpe Benedict çözeltisi (kiremit kırmızısı) — 2. tüpe Sudan III (kırmızı renk)
    • E) 1. tüpe Sudan III (kırmızı renk) — 2. tüpe İyot çözeltisi (sarı-kahverengi)
18. 18.

    Bir besin özütünde glikoz bulunup bulunmadığını test etmek isteyen bir öğrenci, hazırladığı deney tüpüne Benedict çözeltisi eklemiş ancak oda sıcaklığında tuttuğu karışımda beklenen renk değişimini gözlemleyememiştir. Öğrencinin bu deneyi amacına uygun ve doğru şekilde sonuçlandırabilmesi için yapması gereken uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Karışıma asit ilave ederek ortamın pH değerini nötrün altına düşürmek
    • B) Benedict çözeltisi yerine deney tüpüne nişasta ayracı olan iyot çözeltisi damlatmak
    • C) Sıvı derişimini azaltmak amacıyla karışıma saf su ekleyip tüpü çalkalamak
    • D) Deney tüpünü su banyosuna yerleştirerek belirli bir süre kontrollü şekilde ısıtmak
    • E) Karışımı ışık almayan karanlık bir dolapta 24 saat boyunca bekletmek
19. 19.

    Bir besin örneğindeki organik bileşikleri araştıran bir öğrenci, hazırladığı özütü üç ayrı deney tüpüne paylaştırarak birinci tüpe Biüret çözeltisi damlatıp mor renk elde etmiş, ikinci tüpe Benedict çözeltisi ekleyip su banyosunda ısıtarak kiremit kırmızısı renk gözlemlemiş, üçüncü tüpe damlattığı iyot çözeltisinde ise herhangi bir renk değişimi tespit edememiştir. Buna göre öğrencinin yaptığı deney ve gözlemlerden hareketle ulaştığı aşağıdaki sonuçlardan hangisi doğrudur?

    • A) Besinde nişasta bulunur ancak serbest glikoz bulunmaz.
    • B) Besinde yalnızca yapısal polisakkarit çeşitleri yer almaktadır.
    • C) Besin maddesi protein ve indirgeyici şeker içerirken nişasta içermemektedir.
    • D) Besin özütündeki yağ varlığı üçüncü tüpteki iyot çözeltisiyle belirlenmiştir.
    • E) Benedict çözeltisinin renk verebilmesi için besindeki peptit bağlarının hidroliz edilmesi gerekir.
20. 20.

    Bir öğrenci, içeriği bilinmeyen bir besin çözeltisini üç ayrı deney tüpüne paylaştırarak birinci tüpe iyot çözeltisi, ikinci tüpe Sudan III, üçüncü tüpe ise Biüret ayracı eklemiştir. Deney sonucunda yalnızca üçüncü tüpte mor renk oluşumu gözlendiğine göre, öğrencinin incelediği besin içeriğiyle ilgili vardığı doğru sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Besin çözeltisinde yüksek oranda nişasta ve lipit bulunmaktadır.
    • B) Çözeltideki glikoz molekülleri iyot ayracı ile tepkimeye girerek çökelmiştir.
    • C) Deney ortamı ısıtılmadığı için polisakkarit ayracı renk değişimi göstermemiştir.
    • D) Besin çözeltisinde protein bulunmakta olup nişasta ve yağ tespit edilmemiştir.
    • E) Çözelti yalnızca yağ asitleri ve gliserol içeren bitkisel bir özüttür.
21. 21.

    Bileşik enzimlerin yapısını ve bileşenleri arasındaki etkileşimleri güvenilir bilimsel kaynaklardan araştıran bir öğrenci, ulaştığı verileri doğrulamaktadır. Buna göre öğrencinin bileşik enzimlerin yapısıyla ilgili ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi bilimsel açıdan doğrudur?

    • A) Bileşik enzimlerin protein olmayan yardımcı kısmı, etki edeceği substratı doğrudan tanıyarak tepkimeye özgüllük kazandırır.
    • B) Bir apoenzim çeşidi yalnızca belirli bir yardımcı kısımla çalışırken bir yardımcı kısım çeşidi farklı apoenzimlerle birlikte görev alabilir.
    • C) Holoenzimin yapısında apoenzim bulunmadığı durumlarda yardımcı kısım tek başına kimyasal tepkimeyi katalizleyebilir.
    • D) Bileşik enzimlerin yardımcı kısmı daima inorganik iyonlardan oluşur ve organik moleküller bu yapıda yer alamaz.
    • E) Yüksek sıcaklığa maruz kalan bir bileşik enzimde apoenzim yapısını korurken inorganik yapılı kofaktör hızla denatüre olur.
22. 22.

    Canlıların yapısına katılan yağ asitlerinin moleküler özellikleri ve sınıflandırılması üzerine güvenilir bilimsel yayınları tarayan bir araştırmacı, elde ettiği verileri doğrulamaktadır. Buna göre araştırmacının doymuş ve doymamış yağ asitleriyle ilgili ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi bilimsel olarak doğrudur?

    • A) Doymuş yağ asitlerinin karbon iskeletinde en az bir tane çift bağ bulunur ve bu yağlar oda sıcaklığında genellikle sıvıdır.
    • B) Doymamış yağ asitlerinde karbon atomlarının tüm bağları hidrojen ile doyurulduğu için molekül bükülme göstermeyen düz bir zincir oluşturur.
    • C) Doymuş yağ asitleri bitkisel yağların çoğunda temel bileşenken doymamış yağ asitleri çoğunlukla memelilerin depo yağlarında baskındır.
    • D) Doymamış yağ asitleri içerdikleri hidrojen atomu sayısı bakımından aynı karbon sayısına sahip doymuş yağ asitlerine göre daha zengindir.
    • E) Doymamış yağ asitlerinin karbon atomları arasında bir veya daha fazla çift bağ bulunması molekülde bükülmelere yol açar.
23. 23.

    Hücrede bulunan monosakkaritlerin çeşitleri ve biyolojik rolleri üzerine bilimsel yayınları inceleyen bir öğrenci, edindiği bilgileri doğrulamak amacıyla karşılaştırmalar yapmaktadır. Buna göre öğrencinin güvenilir kaynaklardan ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi bilimsel açıdan doğrudur?

    • A) Beş karbonlu şekerler olan riboz ve deoksiriboz birbirine glikozit bağıyla bağlanarak hücre zarından geçebilen disakkaritleri oluşturur.
    • B) Heksoz grubunda yer alan glikoz, fruktoz ve galaktozun kapalı formülleri ve atomlarının uzaysal dizilişleri birbiriyle tamamen aynıdır.
    • C) Deoksiriboz şekeri, kimyasal yapısındaki oksijen atomu sayısının riboz şekerine göre bir fazla olmasıyla ribozdan ayırt edilir.
    • D) Beş karbonlu monosakkaritler hücresel solunumda enerji verici olarak yıkılmazken, altı karbonlu monosakkaritler hücrenin temel enerji kaynağı olarak kullanılır.
    • E) İnsan sindirim kanalında glikoz ve galaktoz doğrudan emilebilirken, fruktoz molekülü polimer yapıda olduğundan sindirilmeden kana geçemez.
24. 24.

    Hücrenin genetik bilgisini taşıyan ve metabolik olayları yöneten nükleik asitler üzerine bilimsel makaleleri inceleyen bir öğrenci, DNA molekülünün yapısal özelliklerine ilişkin verileri doğrulamaktadır. Buna göre öğrencinin incelediği güvenilir araştırma raporlarında yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel açıdan doğrudur?

    • A) Çift sarmallı DNA molekülünde adenin nükleotitlerinin karşısına her zaman urasil bazı içeren nükleotitler yerleşir.
    • B) DNA molekülündeki nükleotitler birbirine deoksiriboz şekeri ile azotlu organik baz arasında kurulan fosfodiester bağlarıyla bağlanır.
    • C) DNA zincirlerinde pürin bazlarının toplam sayısı, pirimidin bazlarının toplam sayısına bağlı olmaksızın türden türe değişkenlik gösterir.
    • D) Çift zincirli bir DNA molekülünde guanin ile sitozin nükleotitleri arasında üçlü, adenin ile timin nükleotitleri arasında ise ikili zayıf hidrojen bağları kurulur.
    • E) DNA molekülünün yapısında bulunan beş karbonlu riboz şekeri, moleküle genetik bilginin aktarılmasını sağlayan kararlı yapıyı kazandırır.
25. 25.

    İnsan sağlığı ve metabolizması açısından vitaminlerin işlevlerini bilimsel kaynaklardan araştıran bir öğrenci, vitamin çeşitlerinin çözünürlük özelliklerine bağlı olarak vücuttaki depolanma ve kullanılma durumlarını incelemektedir. Buna göre öğrencinin ulaştığı güvenilir araştırma bulgularında yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel açıdan doğrudur?

    • A) Suda çözünen vitaminler karaciğer ve yağ dokuda uzun süre depolandığından günlük beslenmeyle düzenli olarak tüketilmelerine ihtiyaç duyulmaz.
    • B) Yağda çözünen vitaminler, hücrelerin temel enerji gereksinimini karşılamak amacıyla hücresel solunum tepkimelerinde doğrudan substrat olarak kullanılır.
    • C) Yağda çözünen A, D, E ve K vitaminleri vücutta depolanabildiğinden yetersiz alımlarında eksiklik belirtileri suda çözünen vitaminlere göre daha geç ortaya çıkar.
    • D) C vitamini vücutta yoğun şekilde depolandığı için yüksek dozda tüketimi toksik etki oluştururken A vitamini fazlası böbrekler yoluyla idrarla atılır.
    • E) Bütün vitamin çeşitleri sindirim kanalında hidroliz tepkimeleriyle monomerlerine parçalandıktan sonra bağırsak epitelinden kana emilir.
26. 26.

    Hücrelerde biyolojik katalizör olarak görev yapan enzimlerin yapısı ve genel özellikleri üzerine güvenilir bilimsel kaynaklardan araştırma yapan bir öğrenci, ulaştığı verileri doğrulamak istemektedir. Buna göre öğrencinin enzimlerle ilgili ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi bilimsel açıdan doğrudur?

    • A) Bütün enzimler yalnızca amino asitlerden oluşur ve işlev gösterebilmek için yardımcı bir gruba gereksinim duymaz.
    • B) Gerçekleştiği tepkimenin net serbest enerji değişimini artırarak kimyasal reaksiyonun kendiliğinden başlamasını sağlarlar.
    • C) Katıldıkları biyokimyasal tepkimelerde tamamen tüketildiklerinden her tepkime için baştan sentezlenmek zorundadırlar.
    • D) Biyokimyasal tepkimelerin aktivasyon enerjisini düşürerek tepkimenin daha düşük bir enerji düzeyinde gerçekleşmesini sağlarlar.
    • E) Katalitik etkinliklerini sadece canlı hücre içinde gösterebilirler ve hücre dışı ortamlarda hiçbir koşulda çalışamazlar.
27. 27.

    Hücrelerde sentezlenen polisakkaritlerin yapısal ve işlevsel özelliklerini güvenilir biyoloji kaynaklarından tarayan bir araştırmacı, elde ettiği bulguları doğrulamak üzere incelemektedir. Araştırmacının bu moleküllerle ilgili ulaştığı aşağıdaki saptamalardan hangisi bilimsel literatürle tam bir uyum gösterir?

    • A) Nişasta ve selüloz bitkilerde aynı amaca hizmet eder; her ikisi de lökoplastlarda depolanarak hücrenin enerji ihtiyacını karşılar.
    • B) Kitin, yapısında azot atomu bulunduran bir monosakkarit çeşidi olup eklem bacaklıların dış iskeletine sertlik kazandırır.
    • C) Glikojen, yalnız hayvan hücrelerine özgü bir depo polisakkariti olup hücre zarının yapısına doğrudan katılarak dayanıklılık sağlar.
    • D) Glikoz birimlerinin birbirine bağlanma biçimlerindeki farklılık, aynı monomerden oluşan nişasta ve selülozun canlılardaki sindirilebilirliğini değiştirir.
    • E) Selüloz molekülü, dallanmış glikoz zincirlerinin hidrojen bağlarıyla tutunması sonucu oluşan ve suda kolayca çözünen bir yapıya sahiptir.
28. 28.

    Nükleik asitlerin temel yapı birimlerini güvenilir bilimsel kaynaklardan araştıran bir öğrenci, elde ettiği bulguları doğrulamak için bir çalışma yapmaktadır. Buna göre öğrencinin nükleotitlerin yapısıyla ilgili ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi bilimsel olarak doğrudur?

    • A) DNA ve RNA moleküllerinde yer alan nükleotitlerin tamamı aynı beş karbonlu şekeri içerir.
    • B) Bir nükleotitte azotlu organik baz ile fosfat grubu doğrudan birbirine bağlanarak nükleoziti oluşturur.
    • C) Bir nükleotidin temel yapısında azotlu organik baz ile beş karbonlu şeker arasında glikozit bağı kurulur.
    • D) Pürin grubu bazlar tek halkalı yapıya sahipken pirimidin grubu bazlar çift halkalıdır.
    • E) Canlı hücrelerde bulunan RNA molekülleri, yapılarındaki timin bazı sayesinde DNA'dan ayırt edilir.
29. 29.

    Proteinlerin moleküler yapısı ve canlılardaki işlevsel çeşitliliği üzerine güvenilir bilimsel kaynaklardan bilgi toplayan bir öğrenci grubu, elde ettiği verileri doğrulamak için bir çalışma yürütmektedir. Buna göre öğrencilerin ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi bilimsel olarak doğrudur?

    • A) Proteinlerin yapısına katılan standart amino asit çeşitlerinin tamamı, insan vücudundaki hücreler tarafından diğer moleküllerden dönüştürülerek sentezlenebilir.
    • B) Farklı protein çeşitlerinin özgül yapı ve işlev kazanmasında; yapılarındaki amino asitlerin sayısı, çeşitleri ve diziliş sıraları belirleyici olmaktadır.
    • C) Protein moleküllerinde peptit bağı, birbirini takip eden amino asitlerin değişken radikal grupları arasında su açığa çıkmasıyla kurulur.
    • D) Yüksek sıcaklık veya aşırı pH değerleri sebebiyle denatürasyona uğrayan bir protein molekülü, biyolojik aktivitesini eksiksiz sürdürür.
    • E) Canlı hücrelerde DNA kontrolünde üretilen proteinler, hücresel solunum tepkimelerinde her zaman birincil enerji verici kaynak olarak tüketilir.
30. 30.

    Hücre zarının yapısına katılan ve enerji metabolizmasında rol oynayan lipit çeşitleri üzerine araştırma yapan bir öğrenci, güvenilir bilimsel kaynaklardan ulaştığı verileri doğrulamak istemektedir. Buna göre öğrencinin lipit çeşitlerinin yapısı ve özellikleri ile ilgili ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

    • A) Kolesterol, yapısında üç molekül yağ asidi ve bir gliserol bulunduran polimer yapılı bir lipittir.
    • B) Nötr yağlar (trigliseritler), hücre zarının temel çift katmanlı iskeletini oluşturan yapısal moleküllerdir.
    • C) Doymamış yağ asitleri, karbon atomları arasında yalnızca tekli bağlar içeren ve oda sıcaklığında katı olan lipit birimleridir.
    • D) Fosfolipitler, gliserole bağlı iki yağ asidinden oluşan hidrofobik kuyruk ile fosfat grubu içeren hidrofilik baş kısmına sahiptir.
    • E) Steroitler, yapısında çok sayıda ester bağı bulunduran ve hücresel solunumda öncelikli enerji verici olarak kullanılan moleküllerdir.
31. 31.

    Organik moleküllerin genel özellikleri ve canlılardaki işlevleri üzerine güvenilir bilimsel kaynaklardan araştırma yapan bir öğrenci, edindiği bilgileri doğrulamak istemektedir. Buna göre öğrencinin derlediği aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel açıdan doğrudur?

    • A) Trigliseritlerin sentezi sırasında bir molekül gliserol ile üç molekül yağ asidi arasında peptit bağları kurulur.
    • B) Proteinlerin amino asit diziliminden oluşan yapısı peptit bağlarıyla kurulurken, yüksek sıcaklık ve pH değişimiyle işlevsel biçiminin bozulması denatürasyondur.
    • C) Nükleotitlerin yapısında yer alan azotlu organik baz ile beş karbonlu şeker arasında fosfodiester bağı bulunur.
    • D) Glukoz ve fruktoz gibi monosakkaritler, hücre zarındaki porlardan geçebilmek için öncelikle sindirim enzimleri tarafından hidrolize uğratılmalıdır.
    • E) Yağda çözünen vitaminler, hücrelerde enerji açığı oluştuğunda hücresel solunum tepkimelerine doğrudan katılarak ATP sentezinde kullanılır.