Hücrenin Organizasyonu Yeni Nesil PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Bir biyoloji projesinde çok hücreli bir canlının solunum ve dolaşım faaliyetlerini inceleyen bir öğrenci; oksijen bağlayan alyuvarları, bu hücrelerin bir araya gelmesiyle oluşan kanı, kanı pompalayan kalbi ve kalbin damarlarla birlikte oluşturduğu dolaşım bütünlüğünü basitten karmaşığa doğru aşamalandırmıştır. Öğrenci aynı hiyerarşik kuralı bitkilerdeki fotosentez ve madde iletimi süreçlerine de uygulayarak canlılar dünyasında geçerli ortak bir organizasyon modeli kurmak istemektedir. Buna göre öğrencinin kurduğu örüntüden yola çıkarak yapacağı tümevarımsal genelleme aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Çok hücreli canlılarda benzer yapı ve görevdeki hücreler dokuları, farklı dokular organları, organlar ise sistemleri oluşturarak canlının kararlı iç dengesini sağlar.
   • B) Canlıların tamamında dokulaşma görüldüğü için hücrelerin farklılaşması doğrudan canlının tek başına bağımsız yaşamasını olanaksız kılar.
   • C) Bitkilerde organ ve doku düzeyinde bir organizasyon bulunurken sistem basamağı yalnızca aktif hareket edebilen hayvanlara özgüdür.
   • D) Canlılarda organizasyon basamakları karmaşıklaştıkça bir üst basamağı oluşturan alt birimlerin genetik yapısı ve temel işlevleri birbirinden tamamen farklılaşır.
   • E) Hücreden sisteme doğru ilerleyen basamaklı yapılanma, metabolik faaliyetleri hızlandırmaktan ziyade hücrelerin enerji ihtiyacını azaltmak için özelleşmiştir.
2. 2.

   Bir biyoloji projesinde çok hücreli bir canlının yapısal organizasyon basamaklarını modelleyen bir öğrenci; kasılabilen miyosit birimlerini bir araya getirerek çizgili kas lifi demetlerini, bu demetleri kan damarları ve bağ dokuyla birleştirerek diyafram yapısını, diyaframı ise soluk borusu ve akciğerlerle koordine ederek solunum mekanizmasını temsil etmiştir. Öğrencinin bu modelleme sürecinde basitten karmaşığa doğru kurduğu ilişkisel örüntü dikkate alındığında, çok hücreli canlıların organizasyonu hakkında ulaşılabilecek en kapsamlı genelleme hangisidir?

   • A) Benzer yapı ve görevdeki hücreler dokuları, farklı dokular organları, organlar ise sistemleri oluşturarak organizmanın bütünlüğünü ve kararlılığını sağlar.
   • B) Çok hücreli canlılardaki tüm dokular aynı tip hücrelerin farklılaşmadan bir araya gelmesiyle doğrudan organ düzeyine dönüşür.
   • C) Organlar sistemleri oluştururken yalnızca aynı embriyonik kökene sahip tek tip doku çeşidini bir araya getirir.
   • D) Hücreden sisteme uzanan organizasyon basamaklarında yapı karmaşıklaştıkça birimlerin genetik çeşitliliği zorunlu olarak artar.
   • E) Sistemlerin birlikte çalışması yalnızca solunum ve dolaşım gibi belirli yaşamsal olaylarla sınırlı bir organizasyon düzeyidir.
3. 3.

   Bir biyoloji projesinde çok hücreli bir canlının iç dengesini koruma sürecini modelleyen Elif; kasılabilen benzer yapıdaki hücre gruplarını, bu grupların bir araya gelmesiyle kan pompalayan yapıyı ve bu yapının damarlarla bütünleşerek oluşturduğu dolaşım ağını aşamalı olarak temsil etmiştir. Bu modeldeki hiyerarşik basamakları basitten karmaşığa doğru inceleyen bir öğrencinin, çok hücreli canlılardaki biyolojik organizasyonla ilgili aşağıdaki genellemelerden hangisine ulaşması beklenir?

   • A) Bir organı oluşturan tüm dokular aynı embriyonik kökenden gelerek tamamen özdeş hücre tiplerinden meydana gelir.
   • B) Benzer hücrelerin oluşturduğu dokular farklılaşmış organları, organlar ise organizmada homeostaziyi sağlayan sistemleri meydana getirir.
   • C) Sistem düzeyindeki organizasyon yalnızca dolaşım ve boşaltım gibi madde iletimi yapan yapılarda görülür.
   • D) Canlılarda işlevsel karmaşıklık arttıkça alt basamaklardaki hücrelerin yapısal ve işlevsel özelleşme derecesi azalır.
   • E) Çok hücreli bir canlıda her doku tek başına bağımsız bir sistem gibi davranarak iç dengeyi doğrudan tek başına kurar.
4. 4.

   Biyomühendislik laboratuvarında yapay bir doku iskelesi üzerinde çalışan bir araştırmacı; ritmik kasılma yeteneğine sahip kalp kası hücrelerini bir araya getirerek kasılabilen lifler oluşturmuş, bu lifleri bağ doku ve damar bileşenleriyle birleştirerek sıvı pompalayan bir odacık geliştirmiş ve son olarak bu yapıyı boru ağlarıyla entegre ederek kapalı bir dolaşım mekanizmasını başarıyla tamamlamıştır. Araştırmacının bu basamaklı modelleme sürecinde elde ettiği bulgulardan hareketle çok hücreli canlılardaki biyolojik yapılanma hakkında yapabileceği en kapsamlı genelleme hangisidir?

   • A) Farklı görevler üstlenen hücre grupları doğrudan birleşerek ara basamaklara gereksinim duymadan canlının yaşamsal sistemlerini tek adımda kurar.
   • B) Belirli bir işlev için özelleşmiş hücreler dokuları, farklı dokular bir araya gelerek organları, organlar ise iç dengeyi koruyan sistemleri hiyerarşik olarak oluşturur.
   • C) Canlı organizasyonunda üst basamaklara geçildikçe alt basamaktaki hücrelerin yapısal ve işlevsel özellikleri tamamen ortadan kalkar.
   • D) Kompleks canlılardaki her bir organ, dokusal çeşitlilik içermeksizin yalnızca tek tip hücrenin sayıca çoğalmasıyla meydana gelir.
   • E) Canlı organizasyonunda hücreler doğrudan bağımsız organizmayı kurar; doku ve organ oluşumları yalnızca destekleyici geçici aşamalardır.
5. 5.

   Bir biyoloji laboratuvarında bitki ve hayvan numunelerini inceleyen Elif; benzer yapı ve işleve sahip miyositlerin birleşerek kas liflerini, bu liflerin kan damarları ve bağ dokuyla bir araya gelerek mideyi, midenin ise yemek borusu ve bağırsaklarla koordineli çalışıp sindirim mekanizmasını oluşturduğunu gözlemler. Benzer hiyerarşik düzenin yaprak hücresi, mezofil tabakası, yaprak ve sürgün mekanizması arasında da var olduğunu fark eden Elif'in bu özel gözlemlerden yola çıkarak çok hücreli canlıların organizasyonu hakkında ulaştığı en kapsamlı genelleme hangisidir?

   • A) Çok hücreli canlılar, benzer görevdeki hücrelerin dokuları, dokuların organları ve organların sistemleri meydana getirdiği hiyerarşik bir bütünlükle iç dengelerini korur.
   • B) Canlılardaki tüm dokular aynı tip hücrelerin bir araya gelmesiyle oluştuğundan farklı organların çalışma hızları daima birbirine eşitlenir.
   • C) Bitki ve hayvanlarda sistem düzeyindeki yapılanmalar tam bir benzerlik gösterdiğinden aynı doku çeşidi her iki canlı aleminde de ortak bulunur.
   • D) Hücreden sisteme doğru gidildikçe canlıların yapısal karmaşıklığı azaldığı için homeostazinin devamlılığı yalnızca tekil hücrelerin sorumluluğundadır.
   • E) Canlı yapısındaki organlar dokulardan bağımsız şekilde doğrudan özelleşmiş hücre kümelerinin birleşmesiyle inşa edilir.
6. 6.

   Bir biyoloji proje ekibi, çok hücreli canlılarda yaşamın sürdürülmesini modellemek amacıyla hayvanlarda 'düz kas hücresi → düz kas dokusu → mide → sindirim sistemi' ve bitkilerde 'soymuk borusu hücresi → iletim dokusu → yaprak → sürgün sistemi' organizasyon basamaklarını listelemiştir. Ekip, farklı âlemlerde yer alan bu iki canlı grubundaki basamakların işleyiş ilişkisini inceleyerek genel bir organizasyon ilkesine ulaşmayı hedeflemiştir. Buna göre proje ekibinin bu iki modeldeki ortak örüntüden yola çıkarak yapacağı aşağıdaki tümevarımsal genellemelerden hangisi doğrudur?

   • A) Çok hücreli canlılarda sistemlerin oluşabilmesi için doku basamağı atlanarak hücrelerin doğrudan organların ana çatısını kurması zorunludur.
   • B) Basitten karmaşığa doğru ilerleyen organizasyonda organel düzeyindeki farklılaşmalar ortadan kalkarak her organ tüm canlılık olaylarını tek başına yürütür.
   • C) Belirli bir işlevi üstlenen benzer hücreler dokuları, dokular iş birliği içinde organları, organlar ise kararlı bir iç ortam sağlamak üzere sistemleri oluşturur.
   • D) Canlılarda doku ve organ basamakları yalnızca besin üretimini gerçekleştirmek üzere evrilmiş geçici hücresel kümelenmelerdir.
   • E) Organizasyon düzeyi geliştikçe hücrelerin özelleşme derecesi azalır ve tüm sistemler dış çevreyle doğrudan madde alışverişi yapar.
7. 7.

   Bir biyoloji projesinde çok hücreli bir canlının yaşamsal faaliyetlerini inceleyen bir öğrenci; oksijen taşınmasında görevli alyuvarları, kan sıvısıyla bir araya gelen hücre topluluğunu, bu sıvıyı tüm vücuda pompalayan kalbi ve akciğerlerle birlikte çalışan dolaşım yapılarını basitten karmaşığa doğru hiyerarşik bir modelde eşleştirmiştir. Öğrenci bu özel yapısal basamaklardan yola çıkarak çok hücreli canlıların tamamını kapsayan genel bir organizasyon ilkesine ulaşmak istemektedir. Buna göre öğrencinin kurduğu modelden hareketle yapacağı tümevarımsal genelleme hangisinde en doğru ifade edilmiştir?

   • A) Çok hücreli canlılarda benzer yapı ve işlevdeki hücreler birleşerek dokuları, farklı dokular organları, organlar sistemleri oluşturarak organizmanın bütünlüğünü sağlar.
   • B) Canlılardaki tüm organlar yalnızca tek bir doku çeşidinin bir araya gelmesiyle oluşur ve doğrudan bağımsız bir organizma gibi işlev görür.
   • C) Hücrelerin bir araya gelmesiyle oluşan sistemler, ara basamaklar olan doku ve organlara gereksinim duymadan doğrudan canlıyı meydana getirir.
   • D) Çok hücreli canlılardaki her hücre tipi, canlının hayatta kalabilmesi için gereken tüm fizyolojik işlevleri tek başına ve eksiksiz yürütür.
   • E) Canlı organizasyonu karmaşık sistemlerden başlayarak zamanla daha basit doku ve hücre birimlerine doğru ayrışarak homeostaziyi korur.
8. 8.

   Bir biyomühendislik laboratuvarında hasarlı kalp kası bölgesini onarmak amacıyla laboratuvar ortamında yapay doku üretimi planlanmaktadır. Araştırma ekibi; önce kök hücreleri özelleşmiş kalp kası hücrelerine dönüştürmüş, ardından bu hücrelerin bir araya gelerek senkronize kasılan şeritler oluşturmasını ve son aşamada kan pompalayabilen minyatür bir odacık yapısı kazanmasını hedeflemiştir. Araştırmacıların izlediği bu adımsal modelleme dikkate alındığında, çok hücreli canlılardaki organizasyon hiyerarşisi ile ilgili aşağıdaki genellemelerden hangisine ulaşılır?

   • A) Hücreler doğrudan bir araya gelerek sistemleri oluşturur ve doku basamağı ara bir işlev üstlenmez.
   • B) Benzer yapı ve görevdeki hücreler dokuları, farklı dokular belirli bir işlevi yürütmek üzere organları oluşturur.
   • C) Organlar bağımsız hücre kümelerinden oluşur ve dokuların birleşmesine ihtiyaç duymadan doğrudan çalışır.
   • D) Canlıdaki tüm sistemler tek tip hücrenin farklı organlarda tekrarlanmasıyla meydana gelir.
   • E) Hücreden organizmaya uzanan basamaklarda yapısal karmaşıklık arttıkça hücreler arasındaki iş bölümü ortadan kalkar.
9. 9.

   Bir biyoteknoloji laboratuvarında yapay bir sindirim kanalı modeli geliştirmek isteyen araştırmacı; önce özelleşmiş düz kas ve epitel hücrelerini çoğaltmış, ardından bu hücrelerden kasılma ve salgı işlevini yürüten doku katmanları üretmiştir. Devamında farklı doku katmanlarını bir araya getirerek besin sindirimini sağlayan bir mide maketi kurmuş ve son basamakta bu yapıyı yemek borusu ile ince bağırsak modelleriyle bağlayarak tam bir kanal mekanizması oluşturmuştur. Araştırmacının bu modelleme sürecinde izlediği örüntüden yola çıkıldığında yüksek yapılı canlılardaki biyolojik organizasyona ilişkin hangi genellemeye ulaşılır?

   • A) Bir organizmadaki tüm organlar, yalnızca aynı doku çeşidinin farklı oranlarda birleşmesiyle yapısal ve işlevsel bütünlük kazanır.
   • B) Yapısal ve işlevsel birliktelik gösteren hücreler dokuları, farklı dokular organları, organlar ise canlılık bütünlüğünü sağlayan sistemleri oluşturur.
   • C) Sistemler, benzer yapıdaki tek bir hücre kümesinin ara birimlere gerek kalmadan doğrudan bir araya gelmesiyle şekillenir.
   • D) Doku düzeyindeki organizasyon tamamlandığında organ ve sistem basamaklarına ihtiyaç duyulmadan bağımsız yaşam sürdürülebilir.
   • E) Çok hücreli canlılarda hücrelerin özelleşmesi, doku ve organlar arasındaki iş birliğini ve hiyerarşik bağımlılığı ortadan kaldırır.
10. 10.

    Biyomühendislik kulübündeki öğrenciler, zarar görmüş bir yapıyı onarmak amacıyla hazırladıkları modelleme çalışmasında; önce kasılabilen özelleşmiş tekil kas hücrelerini çoğaltmış, ardından bu hücreleri bir araya getirerek kas dokusunu, kas dokusunu bağ dokuyla birleştirerek diyaframı, diyaframı ise akciğer ve hava yollarıyla koordine ederek solunum mekanizmasını başarıyla taklit etmişlerdir. Öğrencilerin mikro düzeydeki tekil birimlerden yola çıkarak gerçekleştirdiği bu modellemeden hareketle, çok hücreli canlıların yapılanışına ilişkin aşağıdaki genellemelerden hangisine ulaşması tümevarımsal akıl yürütmeyle tam uyumludur?

    • A) Farklı görevleri üstlenen hücre grupları, organ basamağına gereksinim duymadan doğrudan birleşerek sistem düzeyindeki işlevleri eksiksiz yürütür.
    • B) Çok hücreli canlılarda benzer yapı ve işleve sahip birimlerin basitten karmaşığa hiyerarşik örgütlenmesi, organizmanın iç dengesini koruyan sistemleri oluşturur.
    • C) Dokuları oluşturan hücrelerin genetik ve yapısal özellikleri farklılaştıkça, olası bir aksama durumunda organların çalışması sistemlerden bağımsız hâle gelir.
    • D) Canlılığın sürdürülebilmesi için bütün yaşamsal faaliyetler hiyerarşik yapıya gerek kalmaksızın tek tip özelleşmiş hücreler tarafından eş zamanlı gerçekleştirilir.
    • E) Organ düzeyine erişmiş bir biyolojik yapı, dokular arasındaki iş bölümü ortadan kalksa bile ait olduğu sistemin görevini tek başına kesintisiz sürdürür.
11. 11.

    Bir biyoloji projesinde çok hücreli canlıların vücut yapılanmasını modelleyen bir öğrenci; düz kas hücresi, kas dokusu, mide ve sindirim sistemi arasındaki hiyerarşik basamakları incelemektedir. Öğrenci, bu basamaklar arasındaki işlevsel ilişkileri ve parça-bütün uyumunu temel alarak tüm gelişmiş canlıları kapsayan genel bir sonuca ulaşmak istemektedir. Buna göre öğrencinin incelediği örüntüden yola çıkarak tümevarımsal bir yaklaşımla yapabileceği en kapsamlı bilimsel genelleme hangisidir?

    • A) Farklı görevler üstlenen bağımsız hücreler, çevreyle madde alışverişini hızlandırmak amacıyla dokuları oluşturmadan doğrudan organlara dönüşür.
    • B) Benzer yapı ve işleve sahip hücreler bir araya gelerek dokuları, farklı dokular organları, organlar ise kararlı iç dengeyi sağlayan sistemleri oluşturur.
    • C) Hücreden sisteme doğru ilerleyen organizasyon basamakları yalnızca hayvanlara özgü olup diğer canlı alemlerinde organ düzeyinde bir yapılanma bulunmaz.
    • D) Organizasyon düzeyi basitten karmaşığa ilerledikçe birimler arasındaki iş bölümü ortadan kalkar ve her organ sistemden bağımsız çalışır.
    • E) Canlı vücudundaki bir sistemin görevini yerine getirebilmesi için o sistemi oluşturan organların tamamının tek tip hücreden meydana gelmesi gerekir.
12. 12.

    Bir grup öğrenci, hücre zarı modelinde ozmoz ve difüzyon olaylarını test etmek amacıyla eşit kütleli ve özdeş patates silindirlerini farklı derişimlerdeki sükroz çözeltilerine bırakmıştır. İki saatlik bekleme süresinin ardından patates silindirlerini hassas terazi ile yeniden tartan öğrenciler, %10 sükroz çözeltisindeki patatesin kütlesinin azaldığını, saf sudaki patatesin kütlesinin arttığını, %3 sükroz çözeltisindeki patatesin kütlesinde ise belirgin bir değişim olmadığını gözlemlemiştir. Öğrencilerin elde ettiği bu verilere ve kontrollü deney değişkenlerine dayanarak ulaştığı aşağıdaki çıkarımlardan hangisi bilimsel olarak doğrudur?

    • A) Saf suya konulan patates hücreleri dış ortamdan sükroz moleküllerini pasif taşıma ile alarak kütle artışı sağlamıştır.
    • B) Patates hücrelerinin iç sıvı yoğunluğu yaklaşık %3 sükroz çözeltisine eş değer olup bu ortamda hücre ile çözelti arasında net su geçişi olmamıştır.
    • C) %10 sükroz çözeltisinde patates hücre zarındaki seçici geçirgenlik bozulduğu için sükroz molekülleri hücre içine difüzyonla geçmiştir.
    • D) Deneydeki bağımsız değişken patates silindirlerinin başlangıç kütlesi, bağımlı değişken ise çözeltilerin yoğunluk farkıdır.
    • E) Saf sudaki patates hücreleri hipertonik ortama bırakıldığı için su alarak turgor durumuna geçmiştir.
13. 13.

    Bir grup öğrenci, hücre zarından madde geçişini incelemek amacıyla eşit kütle ve hacimdeki patates silindirlerini farklı derişimlere sahip X, Y ve Z sıvılarına bırakarak belirli bir süre bekletmiştir. Deney sonunda X sıvısındaki patatesin kütlesinin arttığı ve sertleştiği, Y sıvısındakinin kütlesinin değişmediği, Z sıvısındakinin ise büzülerek kütle kaybettiği belirlenmiştir. Elde edilen bu verilere göre sıvıların ozmotik derişimleri ve gerçekleşen madde geçişiyle ilgili olarak yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) X sıvısının çözünen madde derişimi patates hücrelerinin sitoplazmasından daha yüksektir.
    • B) Y sıvısına bırakılan patates diliminde su moleküllerinin hücre zarı üzerinden geçişi tamamen durmuştur.
    • C) Z sıvısı patates hücrelerine göre hipertonik olduğundan patates hücreleri ozmozla su kaybetmiştir.
    • D) X sıvısındaki patates hücreleri, ortamdaki çözünmüş maddeleri pasif taşıma ile içine alarak kütlesini artırmıştır.
    • E) Başlangıçtaki çözelti yoğunlukları arasındaki ilişki X > Y > Z şeklinde sıralanır.
14. 14.

    Bir grup öğrenci, taze patatesten eşit kütlede (10 g) kestikleri üç silindirik parçayı sırasıyla %1, %5 ve %20 derişimli sükroz çözeltileri içeren özdeş kaplara bırakarak 40 dakika bekletmiştir. Süre sonunda parçalar kurutma kâğıdıyla nazikçe kurulanıp tartıldığında kütlelerin sırasıyla 11,8 g, 10,0 g ve 8,1 g olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bu deney verilerine göre aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) %1'lik sükroz çözeltisi patates hücrelerine göre hipertonik olduğundan hücre içine sükroz molekülleri difüzyonla geçmiştir.
    • B) %20'lik çözeltiye konulan patates parçası hipertonik ortama su vererek plazmoliz olmuş ve kütle kaybetmiştir.
    • C) %5'lik çözeltide kütle değişmemesi, hücre zarı ile çözelti arasındaki su molekülü geçişinin tamamen durduğunu gösterir.
    • D) %20'lik çözeltide bekletilen hücrelerin su kaybetmesi sonucunda hücre içi turgor basıncı artmış, emme kuvveti azalmıştır.
    • E) %1'lik ortamda bekletilen patates hücrelerinin su alması sürecinde hücre zarı boyunca aktif taşıma ile enerji harcanmıştır.
15. 15.

    Bir biyoteknoloji laboratuvarında tek hücreli bir canlının ortamdan aldığı üç farklı maddenin geçiş özellikleri belirlenmiştir. Yapılan analizlerde; küçük yapılı X maddesinin yüksek yoğunluklu ortamdan hücre içine enerji harcanmadan geçtiği, küçük yapılı Y maddesinin düşük yoğunluklu ortamdan hücre içine ATP harcanarak taşındığı, büyük yapılı Z maddesinin ise hücre zarının içeriye doğru çökmesiyle oluşan kofullarla hücreye dahil edildiği tespit edilmiştir. Bu verilere göre X, Y ve Z maddelerinin hücre içine alınma yöntemlerinin doğru sınıflandırması hangisidir?

    • A) X: Aktif taşıma, Y: Pasif taşıma, Z: Ekzositoz
    • B) X: Pasif taşıma, Y: Endositoz, Z: Aktif taşıma
    • C) X: Pasif taşıma, Y: Aktif taşıma, Z: Endositoz
    • D) X: Endositoz, Y: Pasif taşıma, Z: Aktif taşıma
    • E) X: Aktif taşıma, Y: Endositoz, Z: Pasif taşıma
16. 16.

    Bir biyoloji laboratuvarında tek hücreli bir canlının bulunduğu ortama eklenen üç farklı besin maddesinin hücre içine geçiş süreçleri incelenmiştir. Küçük moleküllü X maddesinin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama hücresel enerji harcanmadan, küçük moleküllü Y maddesinin az yoğun ortamdan çok yoğun ortama ATP harcanarak, büyük moleküllü Z maddesinin ise zar cebi oluşturulup koful yardımıyla enerji harcanarak hücreye alındığı belirlenmiştir. Buna göre incelenen maddelerin hücre içine alınma yöntemleri ile ilgili aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi doğrudur?

    • A) X maddesi difüzyonla, Y maddesi aktif taşımayla, Z maddesi ise endositozla hücre içine alınmıştır.
    • B) X maddesi aktif taşımayla, Y maddesi osmozla, Z maddesi ise ekzositozla hücre içine alınmıştır.
    • C) X ve Y maddeleri polimer yapılı olup hücre içine fagositozla, Z maddesi ise difüzyonla alınmıştır.
    • D) X maddesi difüzyonla, Y maddesi endositozla, Z maddesi ise aktif taşımayla hücre içine alınmıştır.
    • E) X ve Z maddeleri enerji gerektiren aktif taşımayla, Y maddesi ise enerji harcanmayan difüzyonla alınmıştır.
17. 17.

    Bir araştırma ekibi, tek hücreli bir su canlısının sitoplazmasında bulunan K, L ve M maddelerinin hücre içi ve dış ortam yoğunlukları ile bu maddelerin hücre içine alınma süreçlerini incelemektedir. Yapılan ölçümlerde küçük bir molekül olan K maddesinin hücre dışındaki derişiminin hücre içine göre çok yüksek olduğu ve hücreye alınırken ATP harcanmadığı; yine küçük yapılı L maddesinin hücre içindeki derişiminin dış ortama göre çok yüksek olmasına rağmen hücre içine enerji harcanarak alınmaya devam ettiği; polimer yapılı M maddesinin ise koful oluşturularak ve ATP harcanarak hücre içine taşındığı tespit edilmiştir. Elde edilen bu kanıtlara göre K, L ve M maddelerinin hücre içine alınmasını sağlayan taşıma yöntemleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

    • A) K: Difüzyon, L: Aktif taşıma, M: Endositoz
    • B) K: Aktif taşıma, L: Difüzyon, M: Ekzositoz
    • C) K: Difüzyon, L: Endositoz, M: Aktif taşıma
    • D) K: Osmoz, L: Aktif taşıma, M: Ekzositoz
    • E) K: Endositoz, L: Difüzyon, M: Aktif taşıma
18. 18.

    Bir tatlı su amibinin beslenme ve madde alışverişini inceleyen araştırmacılar, hücre içine alınan üç farklı maddenin geçiş özelliklerini belirlemiştir. Hücre zarından geçebilen X maddesi derişiminin yüksek olduğu ortamdan hücre içine hücresel enerji harcanmadan alınırken, yine zardan geçebilen Y maddesi hücre içinde daha yoğun olmasına karşın ATP harcanarak hücreye taşınmaktadır; zardan geçemeyecek büyüklükteki polimer yapılı Z maddesi ise zarın içeri çökmesiyle oluşan cepler sayesinde hücre içine aktarılmaktadır. Bu gözlemlere göre X, Y ve Z maddelerinin hücre içine alınmasını sağlayan madde geçiş yöntemleri hangi seçenekte doğru adlandırılmıştır?

    • A) X: Aktif taşıma, Y: Difüzyon, Z: Ekzositoz
    • B) X: Aktif taşıma, Y: Difüzyon, Z: Endositoz
    • C) X: Difüzyon, Y: Aktif taşıma, Z: Endositoz
    • D) X: Difüzyon, Y: Aktif taşıma, Z: Ekzositoz
    • E) X: Difüzyon, Y: Endositoz, Z: Aktif taşıma
19. 19.

    Bir sucul ekosistemden izole edilen tek hücreli bir amipin madde alışverişini inceleyen bir araştırmacı; hücre içinde yoğunluğu dış ortama göre daha fazla olan bir mineralin ATP harcanarak hücre içine alınmaya devam ettiğini, suda çözünmüş oksijen gazının ise çok yoğun olduğu ortamdan hücre içine enerji harcanmadan geçtiğini gözlemlemiştir. Ayrıca amipin, hücre zarından doğrudan geçemeyecek büyüklükteki bir besin parçacığını zarında cep oluşturup enerji harcayarak sitoplazmasına dahil ettiğini belirlemiştir. Bu araştırmacının incelediği madde geçiş yöntemlerinin bilimsel ölçütlere göre doğru sınıflandırılması aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

    • A) Mineral alımı: Pasif taşıma — Oksijen geçişi: Aktif taşıma — Besin parçacığı alımı: Ekzositoz
    • B) Mineral alımı: Aktif taşıma — Oksijen geçişi: Endositoz — Besin parçacığı alımı: Pasif taşıma
    • C) Mineral alımı: Aktif taşıma — Oksijen geçişi: Pasif taşıma — Besin parçacığı alımı: Endositoz
    • D) Mineral alımı: Pasif taşıma — Oksijen geçişi: Pasif taşıma — Besin parçacığı alımı: Aktif taşıma
    • E) Mineral alımı: Endositoz — Oksijen geçişi: Pasif taşıma — Besin parçacığı alımı: Ekzositoz
20. 20.

    Bir biyoloji laboratuvarında tek hücreli bir su canlısının sitoplazmasındaki potasyum iyonu derişiminin yaşadığı tatlı sudakinden 25 kat fazla olduğu ve ortamdaki glikozun hücre içine alınmaya devam ettiği belirlenmiştir. Aynı canlının hücre içine alamayacağı büyüklükteki bir protein parçasını ise koful oluşturarak hücre dışına salgıladığı gözlenmiştir. Hücrede gerçekleşen bu madde alışverişi süreçleri molekül büyüklüğü, enerji ihtiyacı ve yoğunluk farkı dikkate alınarak sınıflandırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru olur?

    • A) Potasyum iyonlarının hücre içine alınması pasif taşıma, proteinin salgılanması ise ekzositoz örneğidir.
    • B) Potasyum iyonu geçişinde enerji harcanmazken proteinin hücre dışına verilmesinde ATP tüketilir.
    • C) Düşük derişimli ortamdan potasyum alınması aktif taşıma, büyük yapılı proteinin dışarı verilmesi ise ekzositozdur.
    • D) Hücre zarı her iki madde geçişinde de yapısal değişime uğrayarak koful oluşumunu sağlar.
    • E) Proteinin salgılanması hücre içi ve dışı derişim farkına bağlı olarak kendiliğinden gerçekleşir.
21. 21.

    Bir biyoloji laboratuvarında tek hücreli bir su canlısının bulunduğu ortamdan hücre içine aldığı üç farklı maddenin (K, L ve M) geçiş özellikleri incelenmiştir. Küçük yapılı K maddesinin hücre içi derişimi dış ortamdan yüksek olmasına rağmen ATP harcanarak hücre içine alınmaya devam ettiği, zardan doğrudan geçemeyecek büyüklükteki katı L besininin hücre zarının cep oluşturması ve ATP harcanmasıyla koful şeklinde içeri aktarıldığı, küçük yapılı M maddesinin ise çok yoğun olduğu dış ortamdan az yoğun olduğu hücre içine enerji harcanmadan geçtiği saptanmıştır. Bu inceleme sonuçlarına göre K, L ve M maddelerinin hücre içine alınmasını sağlayan taşıma yöntemleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

    • A) K: Aktif taşıma — L: Endositoz — M: Difüzyon
    • B) K: Difüzyon — L: Ekzositoz — M: Aktif taşıma
    • C) K: Aktif taşıma — L: Ekzositoz — M: Osmoz
    • D) K: Difüzyon — L: Endositoz — M: Aktif taşıma
    • E) K: Osmoz — L: Ekzositoz — M: Difüzyon
22. 22.

    Bir hücre kültürü çalışmasında tek hücreli bir canlının ortamdan aldığı üç farklı maddenin taşınma özellikleri incelenmiştir. İncelemede; K maddesinin hücre içi derişimi dış ortamdan yüksek olmasına rağmen ATP harcanarak içeri alındığı, L polimerinin hücre zarının çöküntü oluşturması ve enerji harcanmasıyla hücreye aktarıldığı, M molekülünün ise dış ortamdaki yüksek derişiminden dolayı enerji harcanmadan hücreye girdiği belirlenmiştir. Elde edilen bu kanıtlara göre K, L ve M maddelerinin hücreye alınma yöntemleri hangi seçenekte doğru gruplandırılmıştır?

    • A) K: Pasif taşıma — L: Aktif taşıma — M: Endositoz
    • B) K: Endositoz — L: Pasif taşıma — M: Aktif taşıma
    • C) K: Aktif taşıma — L: Endositoz — M: Pasif taşıma
    • D) K: Aktif taşıma — L: Ekzositoz — M: Pasif taşıma
    • E) K: Pasif taşıma — L: Endositoz — M: Aktif taşıma
23. 23.

    Bir biyoteknoloji laboratuvarında tek hücreli bir canlının dış ortamdan aldığı K, L ve M maddelerinin geçiş özellikleri incelenmiştir. K maddesinin hücre dışındaki yoğunluğu hücre içindekinden daha az olmasına rağmen enerji harcanarak hücre içine alındığı, L maddesinin hücre dışındaki yoğunluğu yüksek olduğu için enerji harcanmadan hücre içine geçtiği, polimer yapılı M maddesinin ise hücre zarından koful oluşturularak ve enerji harcanarak hücre içine alındığı tespit edilmiştir. Bu gözlemlere göre K, L ve M maddelerinin hücreye alınma yöntemlerinin doğru sınıflandırılması aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) K: Difüzyon, L: Aktif taşıma, M: Ekzositoz
    • B) K: Aktif taşıma, L: Difüzyon, M: Endositoz
    • C) K: Endositoz, L: Difüzyon, M: Aktif taşıma
    • D) K: Aktif taşıma, L: Ozmoz, M: Ekzositoz
    • E) K: Difüzyon, L: Ozmoz, M: Endositoz
24. 24.

    Bir biyoteknoloji laboratuvarında tek hücreli bir su canlısının sitoplazmasına aldığı üç farklı maddenin (X, Y ve Z) geçiş koşulları incelenmektedir. Küçük yapılı X maddesi çok yoğun olduğu dış ortamdan hücre içine metabolik enerji harcanmadan doğrudan geçerken, yine küçük yapılı Y maddesi hücre içinde daha yoğun olmasına rağmen ATP harcanarak içeri alınmakta; zardan doğrudan geçemeyecek büyüklükteki polimer Z maddesi ise zarın içeri doğru çöküp koful oluşturması ve enerji harcanmasıyla hücreye dahil edilmektedir. Bu verilere göre X, Y ve Z maddelerinin hücre zarına ait geçiş yöntemleriyle doğru eşleştirilmesi aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

    • A) X: Aktif taşıma — Y: Difüzyon — Z: Endositoz
    • B) X: Difüzyon — Y: Aktif taşıma — Z: Endositoz
    • C) X: Difüzyon — Y: Endositoz — Z: Aktif taşıma
    • D) X: Osmoz — Y: Aktif taşıma — Z: Ekzositoz
    • E) X: Aktif taşıma — Y: Osmoz — Z: Ekzositoz
25. 25.

    Bir araştırmacı, tek hücreli bir canlının bulunduğu ortamdan üç farklı maddeyi alırken sergilediği özellikleri kaydediyor: K maddesi (küçük yapılı bir mineral) az yoğun ortamdan çok yoğun olduğu hücre içine enerji harcanarak alınıyor; L maddesi (büyük yapılı bir protein) hücre zarında çöküntü oluşup zarın kofula dönüşmesiyle enerji harcanarak alınıyor; M maddesi (küçük bir gaz molekülü) ise çok yoğun olduğu ortamdan hücre içine kendiliğinden ve enerji harcanmadan geçiyor. Bu gözlemlere göre araştırmacının incelediği madde geçiş yolları ile ilgili yaptığı aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) K ve L geçişleri hücre zarındaki porlardan doğrudan geçemeyen büyük moleküllerin taşınmasını sağlar.
    • B) K ve M geçişlerinde enerji harcanmadığı için bu olaylar pasif taşıma grubu altında toplanır.
    • C) K ve L olaylarında molekül büyüklüğüne bakılmaksızın metabolik enerji harcanırken, M olayı derişim farkına bağlı pasif bir geçiştir.
    • D) L ve M olayları moleküllerin yalnızca az yoğun ortamdan çok yoğun ortama aktarılmasını sağlayan aktif yöntemlerdir.
    • E) M ve K olayları hücre zarında cep ve koful oluşturularak gerçekleştirilen endositoz örnekleridir.
26. 26.

    Bir araştırmacı, tek hücreli bir canlının bulunduğu ortamdan hücre içine aldığı üç farklı maddenin geçiş özelliklerini incelemiştir: K maddesi, hücre içi derişimi dış ortamdan yüksek olmasına rağmen ATP harcanarak zardan içeri alınmaktadır; polimer yapılı L maddesi hücre zarının içeri çökmesiyle oluşan koful aracılığıyla içeri aktarılmaktadır; M maddesi ise zardan geçebilen küçük bir molekül olup derişiminin yüksek olduğu dış ortamdan hücre içine enerji harcanmadan geçmektedir. Buna göre canlının K, L ve M maddelerini hücre içine alma yöntemleri aşağıdakilerin hangisinde doğru sınıflandırılmıştır?

    • A) K: Difüzyon, L: Endositoz, M: Aktif taşıma
    • B) K: Pasif taşıma, L: Ekzositoz, M: Aktif taşıma
    • C) K: Aktif taşıma, L: Endositoz, M: Pasif taşıma
    • D) K: Aktif taşıma, L: Ekzositoz, M: Difüzyon
    • E) K: Endositoz, L: Aktif taşıma, M: Pasif taşıma
27. 27.

    Bir biyoloji laboratuvarında tek hücreli bir canlının bulunduğu çözeltiden üç farklı maddeyi hücre içine alma süreci incelenmiştir. Deneyde küçük yapılı K maddesinin ortamda az bulunmasına rağmen enerji harcanarak hücre içine alındığı, çok yoğun ortamda bulunan küçük yapılı L maddesinin enerji harcanmadan hücre içine geçtiği ve büyük yapılı M molekülünün ise zar yüzeyinde koful oluşturulup enerji kullanılarak içeri aktarıldığı gözlenmiştir. Yapılan bu gözlemlere göre maddelerin hücre içine taşınma yöntemleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

    • A) K: Aktif taşıma, L: Difüzyon, M: Endositoz
    • B) K: Difüzyon, L: Aktif taşıma, M: Ekzositoz
    • C) K: Aktif taşıma, L: Endositoz, M: Difüzyon
    • D) K: Difüzyon, L: Ekzositoz, M: Aktif taşıma
    • E) K: Endositoz, L: Difüzyon, M: Aktif taşıma
28. 28.

    Bir araştırma ekibi, protein yapılı bir enzimin hücre dışına salgılanma sürecinde radyoaktif işaretli amino asitlerin sırasıyla ribozom, granüllü endoplazmik retikulum ve Golgi aygıtından geçerek hücre zarına ulaştığını izlemiştir. Deneyin ikinci aşamasında hücreye mitokondride ATP üretimini engelleyen özgül bir kimyasal uygulandığında, sentezlenen enzimlerin endoplazmik retikulum içinde biriktiği ve Golgi aygıtına aktarılamadığı belirlenmiştir. Bu deney verilerine dayanarak hücre alt birimlerinin işlevsel ilişkisiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?

    • A) Mitokondri faaliyeti durduğunda serbest ribozomlar polipeptit üretimini derhal durdurarak amino asitleri sitoplazmaya geri verir.
    • B) Endoplazmik retikulum, ATP yetersizliğinde proteinleri Golgi aygıtına gereksinim duymadan doğrudan hücre dışına salgılar.
    • C) Organeller arasındaki veziküler madde iletimi ve salgılama basamakları mitokondrinin sağladığı hücresel enerjiye bağımlıdır.
    • D) Salgı proteinlerinin işlenmesi sürecinde yer alan organeller birbirinden tamamen bağımsız metabolik hızlara sahiptir.
    • E) Golgi aygıtı, mitokondriden gelen ATP moleküllerini depolayarak ribozomun translasyon etkinliğini kontrol eden ana merkezdir.
29. 29.

    Bir biyoloji laboratuvarında, hücre dışına protein yapılı antikor salgılayan B lenfosit hücrelerinin organel etkinlikleri incelenmiştir. Araştırmacılar, hücreye Golgi aygıtının zar kaynaşmasını engelleyen özgül bir kimyasal madde eklediklerinde; ribozom ve granüllü endoplazmik retikulumdaki protein üretiminin sürdüğünü, ancak salgı kofullarının oluşmadığını ve hücre dışına antikor salgılanmasının tamamen durduğunu tespit etmiştir. Bu araştırma sonuçlarına göre, hücredeki alt birimlerin işlevsel ilişkisiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?

    • A) Ribozomda üretilen polipeptitler, Golgi aygıtına uğramadan doğrudan hücre zarına iletilerek salgılanır.
    • B) Granüllü endoplazmik retikulum, salgılanacak proteinlerin son işlenme ve paketlenme basamağını tek başına tamamlar.
    • C) Hücresel iletim zincirindeki bir organelin işlevindeki aksama, kendisinden sonraki basamaklarda gerçekleşen salgılama sürecini durdurur.
    • D) Golgi aygıtının etkinliğini kaybetmesi, hücredeki ribozomların protein sentezleme kapasitesini doğrudan engeller.
    • E) Hücre dışına gönderilecek salgı ürünlerinin üretimi, organeller arasında herhangi bir bağımlılık bulunmadan yürütülür.
30. 30.

    Bir biyoteknoloji laboratuvarında hücre dışına protein yapılı antikor salgılayan ökaryotik hücreler incelenirken hücreye Golgi aygıtının zar tomurcuklanmasını durduran özgül bir kimyasal uygulanmıştır. Uygulama sonucunda ribozomlarda polipeptit sentezinin ve mitokondrilerde ATP üretiminin sürdüğü, granüllü endoplazmik retikulum içinde proteinlerin biriktiği ve hücre dışına antikor salgılanmasının tamamen durduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bu deneysel verilere göre hücresel alt birimlerin işlevsel ilişkisiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

    • A) Mitokondrinin sağladığı metabolik enerji, ribozomların doğrudan Golgi aygıtına bağlanmasında kullanılır.
    • B) Salgı proteinlerinin hücre dışına taşınması, endomembran sistemindeki organellerin ardışık ve bağımlı çalışmasını gerektirir.
    • C) Golgi aygıtının işlevini yitirmesi, çekirdeğin yönetiminde gerçekleşen protein sentezinin başlamasını doğrudan engeller.
    • D) Granüllü endoplazmik retikulum, salgı kofullarını oluşturarak proteinleri tek başına hücre zarına ulaştırabilir.
    • E) Hücre dışına salgılama süreci, mitokondrinin ATP üretimi olmaksızın ribozom ve Golgi iş birliğiyle tamamlanır.
31. 31.

    Bir araştırmada, dış ortama protein yapılı sindirim enzimi salgılayan ökaryotik bir hücrede radyoaktif işaretli amino asitlerin organeller arasındaki geçiş süreleri incelenmiş; işaretli moleküllerin 5. dakikada granüllü endoplazmik retikulumda, 20. dakikada Golgi aygıtında, 45. dakikada ise salgı kofullarında yoğunlaştığı belirlenmiştir. Hücreye Golgi aygıtının işlevini özgül olarak durduran bir inhibitör verildiğinde, ribozomlarda polipeptit üretiminin sürmesine rağmen hücre dışına enzim salgılanmasının durduğu ve endoplazmik retikulum kanallarında protein birikimi olduğu saptanmıştır. Bu deney sonuçlarına göre, hücredeki salgı faaliyetinde görev alan alt birimlerin işlevsel ilişkisiyle ilgili hangi yargıya ulaşılabilir?

    • A) Golgi aygıtının işlevini kaybetmesi, ribozomların amino asitleri kullanarak polipeptit sentezleme kapasitesini doğrudan ortadan kaldırır.
    • B) Hücre dışına salgılanacak proteinlerin son hâlini alması ve yönlendirilmesi yalnızca salgı kofullarının içindeki enzimlerle gerçekleşir.
    • C) Ribozomlarda sentezlenen ürünlerin hücre dışına aktarılabilmesi, endoplazmik retikulum ile Golgi aygıtının ardışık ve birbiriyle uyumlu çalışmasını gerektirir.
    • D) Granüllü endoplazmik retikulum, salgı proteinlerini doğrudan hücre zarına aktararak Golgi aygıtının devre dışı kalmasını telafi edebilir.
    • E) Salgı sürecinde yer alan hücresel alt birimler birbirinden bağımsız iş görür ve bir organeldeki aksama diğer yapıları etkilemez.
32. 32.

    Hücre dışına sindirim enzimi salgılayan ökaryot bir hücre kültüründe enzimin oluşum basamakları izlenmiş; radyoaktif işaretli amino asitlerin sırasıyla ribozom, granüllü endoplazmik retikulum ve Golgi cisimciğinde yoğunlaştığı saptanmıştır. Ortama mitokondrinin ATP üretimini durduran özgül bir inhibitör eklendiğinde ise amino asitlerin ribozomda polipeptit zincirine katılımının tamamen kesildiği gözlenmiştir. Bu deney verilerine göre hücre alt birimlerinin işleyişi ve aralarındaki ilişkilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Golgi cisimciği, salgılanacak proteinin birincil yapısını oluşturan amino asitleri sentezlemektedir.
    • B) Ribozomun protein sentezleme faaliyeti, mitokondrinin ürettiği hücresel enerjiye bağımlıdır.
    • C) Salgı enzimlerinin son işlenme ve paketlenme süreçleri granüllü endoplazmik retikulumda tamamlanmaktadır.
    • D) Mitokondri etkinliğinin durması, hücrede yalnızca salgılama kofullarının hareketini engellemektedir.
    • E) Granüllü endoplazmik retikulum, enzimin üretimi için gereken genetik şifreyi ribozoma doğrudan iletmektedir.
33. 33.

    Bir araştırma laboratuvarında protein yapılı bir hormonun hücre içi üretim ve salgılanma süreci incelenirken radyoaktif işaretli amino asitlerin sırasıyla granüllü endoplazmik retikulum, Golgi aygıtı ve salgı kofullarında yoğunlaştığı belirlenmiştir. Ortama mitokondri faaliyetini tamamen durduran özgül bir kimyasal madde eklendiğinde ise proteinlerin Golgi aygıtında paketlenmiş halde kaldığı ve hücre dışına salgılanamadığı gözlenmiştir. Bu deneysel verilere göre hücre alt birimleri arasındaki işlevsel ilişkiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

    • A) Salgı kofullarının hücre zarına taşınarak içeriğini boşaltması mitokondriden sağlanan enerjiye bağımlıdır.
    • B) Mitokondri etkinliğini yitirdiğinde granüllü endoplazmik retikulumda protein sentezi doğrudan durur.
    • C) Golgi aygıtı, hücre içi taşınmanın yönünü diğer organellerden bağımsız olarak tek başına belirler.
    • D) Proteinlerin işlenmesi ve salgı keselerine aktarılması hücresel enerji tüketimine ihtiyaç duymadan tamamlanır.
    • E) Salgılanacak moleküllerin son kimyasal düzenlemesi hücre zarındaki enzimler tarafından gerçekleştirilir.
34. 34.

    Bir araştırma laboratuvarında dış ortama protein yapılı enzim salgılayan ökaryot bir hücre hattı incelenmiş; ribozomlarda polipeptit üretiminin ve granüllü endoplazmik retikulumdaki protein miktarının normal düzeyde olduğu, buna karşın Golgi aygıtındaki protein miktarının ve hücre dışına salgılanan enzim oranının sıfıra indiği belirlenmiştir. Hücrede mitokondrinin ATP üretim veriminde herhangi bir aksama olmadığı tespit edilmiştir. Elde edilen bu verilere göre, hücresel yapılar arasındaki işlevsel ilişki dikkate alındığında aksaklığın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Çekirdek zarındaki porların tıkanması nedeniyle ribozom alt birimlerinin sitoplazmaya geçişinin durması
    • B) Hücre zarının esnekliğini yitirmesi sebebiyle salgı kofullarının hücre dışına ekzositoz yapamaması
    • C) Endoplazmik retikulumdan ayrılan taşıma keseciklerinin Golgi aygıtına ulaşamaması veya bu organelle kaynaşamaması
    • D) Golgi aygıtında paketlenen enzimlerin lizozom kofullarına aktarılamayarak sitoplazmaya dağılması
    • E) Mitokondri faaliyeti yetersiz kaldığı için serbest ribozomların amino asitleri birleştirememesi
35. 35.

    Bir biyoteknoloji laboratuvarında protein yapılı bir antikorun sentez ve salgılanma süreci incelenirken işaretli moleküllerin sırasıyla ribozom, granüllü endoplazmik retikulum, Golgi aygıtı ve salgı kofulu güzergâhını izlediği; bu esnada mitokondri aktivitesinin de belirgin biçimde arttığı saptanmıştır. Araştırmacılar, Golgi aygıtının taşıma keseciklerini kabul etmesini engelleyen özgül bir kimyasal uyguladıklarında antikor salgısının tamamen durduğunu ve granüllü endoplazmik retikulumda anormal protein birikimi gerçekleştiğini kaydetmiştir. Bu deney ve gözlem verilerine göre hücre alt birimlerinin işlevsel ilişkileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A) Salgılanacak proteinlerin olgunlaşması ve hücre dışına aktarılması, farklı zarlı organellerin ardışık ve eş güdümlü çalışmasını gerektirir.
    • B) Polipeptit zincirlerinin organeller arasında taşınması ve salgılanması mitokondrinin ürettiği metabolik enerjiden bağımsız gerçekleşir.
    • C) Golgi aygıtı işlevini yitirdiğinde ribozomlar protein sentezini derhâl durdurarak hücre içi madde birikimini tamamen engeller.
    • D) Hücre dışına salgılanacak moleküllerin tüm kimyasal değişimleri ve paketlenme basamakları yalnızca salgı kofullarında tamamlanır.
    • E) Granüllü endoplazmik retikulum, hücre içi madde iletimini sağlarken diğer tüm organellerin enzim üretim hızını tek başına denetler.
36. 36.

    Bir hücre biyolojisi laboratuvarında, hücre dışına salgılanacak bir sindirim enziminin sentez ve taşınma aşamalarını belirlemek amacıyla hücreye radyoaktif işaretli amino asitler verilmiştir. Yapılan ölçümlerde işaretli moleküllerin sırasıyla ribozom (0. dakika), granüllü endoplazmik retikulum (5. dakika), Golgi cisimciği (20. dakika) ve salgı kofulunda (35. dakika) yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Hücre alt birimlerinin bu işlevsel iş birliği dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Ribozomda üretilen protein molekülü, kimyasal bir değişikliğe uğramadan doğrudan salgı kofullarına aktarılmıştır.
    • B) Golgi cisimciği, genetik bilgiyi doğrudan okuyup amino asitleri birbirine bağlayarak polipeptit sentezini başlatmıştır.
    • C) Hücre dışına salgılanacak proteinin hazırlanması ve taşınması, hücresel alt birimlerin ardışık ve uyumlu iş birliğiyle gerçekleşir.
    • D) Granüllü endoplazmik retikulum, taşınma sürecinde ihtiyaç duyulan metabolik enerjiyi ATP formunda tek başına üretmiştir.
    • E) Salgı kofulu, taşıdığı sindirim enzimini sitoplazma içinde hidroliz ederek serbest amino asitlere dönüştürmüştür.
37. 37.

    Bir biyoteknoloji laboratuvarında hücre dışına protein yapılı sindirim enzimi salgılayan ökaryot bir hücre hattında, işaretli amino asitlerin organeller arasındaki geçiş süreleri takip edilmiştir. Takip sonucunda işaretli moleküllerin sırasıyla granüllü endoplazmik retikulum, Golgi aygıtı ve salgı kofullarında yoğunlaştığı; hücreye Golgi aygıtının vezikül oluşturma mekanizmasını engelleyen özgül bir kimyasal uygulandığında ise hücre dışına enzim salgılanmasının tamamen durduğu saptanmıştır. Bu araştırma verilerine dayanılarak hücre alt birimleri arasındaki işlevsel ilişki hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

    • A) Ribozomlarda sentezlenen proteinlerin hücre dışına gönderilebilmesi için Golgi aygıtı tarafından işlenip paketlenmesi zorunludur.
    • B) Granüllü endoplazmik retikulum, salgı kofullarının hücre zarına yönlendirilmesini doğrudan ve tek başına denetler.
    • C) Golgi aygıtının çalışması engellendiğinde ribozomların amino asit tüketim kapasitesi derhal sıfıra iner.
    • D) Enzimlerin son kimyasal olgunlaşması ve glikozillenmesi yalnızca salgı kofullarının iç ortamında gerçekleşir.
    • E) Hücre dışına verilecek büyük moleküllerin taşınmasında kofullar endoplazmik retikulumdan önce görev üstlenir.
38. 38.

    Ökaryotik bir hücrede dış ortama salgılanacak bir enzimin üretim ve taşınma sürecinde; 5. dakikada granüllü endoplazmik retikulumda, 15. dakikada Golgi aygıtında, 30. dakikada ise salgı kofullarında en yüksek radyoaktivite tespit edilmiştir. Deneyin ikinci aşamasında Golgi aygıtından vezikül oluşumunu engelleyen özgül bir kimyasal uygulandığında, granüllü endoplazmik retikulumda protein üretimi devam etmesine rağmen hücre dışına enzim salgılanmasının tamamen durduğu gözlenmiştir. Bu deneysel verilerden hareketle hücre alt birimlerinin işlevsel ilişkisiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Golgi aygıtının işlevini yitirmesi, granüllü endoplazmik retikulum yüzeyindeki ribozomların polipeptit sentezleme yeteneğini doğrudan sonlandırır.
    • B) Enzimin hücre dışına ulaştırılması; endoplazmik retikulum, Golgi aygıtı ve kofulların ardışık ve birbirine bağımlı işlevsel uyumuna dayanır.
    • C) Granüllü endoplazmik retikulum, Golgi aygıtı engellendiğinde salgı kofullarını kendi zarıyla oluşturup enzimi hücre dışına tek başına aktarır.
    • D) Salgı kofullarının hücre zarına ulaşamaması, hücredeki tüm metabolik faaliyetlerin ve amino asit kullanımının durduğunu kanıtlar.
    • E) Hücre dışına salgılanacak enzimlerin taşınması, organeller arasında herhangi bir düzenli aktarım sırası olmadan rastgele gerçekleşir.
39. 39.

    Bir araştırma laboratuvarında protein yapılı bir salgının hücredeki üretim ve taşınma aşamaları incelenmiştir. Normal hücrelerde ribozomda sentezlenen proteinlerin granüllü endoplazmik retikuluma, ardından Golgi aygıtına ve nihayetinde salgı kofullarıyla hücre zarına ulaştırıldığı gözlenmiştir. Organeller arası vezikül trafiğini durduran özgül bir kimyasal uygulandığında ise proteinlerin ribozomda sentezlenip granüllü endoplazmik retikulumda biriktiği fakat hücre dışına salgılanamadığı tespit edilmiştir. Bu bulgulara dayanarak hücre alt birimlerinin işleyişiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Granüllü endoplazmik retikulum, Golgi aygıtı engellense bile salgı ürününü doğrudan hücre dışına aktarabilir.
    • B) Deneyde uygulanan kimyasal madde, ribozomların çalışma mekanizmasını bozarak polipeptit üretimini durdurmuştur.
    • C) Hücre alt birimleri, salgılama sürecinde birbirini tamamlayan aşamalı ve koordineli bir sistemle çalışır.
    • D) Salgılama sürecinde görev alan organeller, hücresel işlevlerini diğerlerinden bütünüyle bağımsız ve yalıtılmış yürütür.
    • E) Proteinlerin ribozomda sentezlenebilmesi için Golgi aygıtının öncül molekülleri sitoplazmaya aktarması gerekir.