Proteinler Yeni Nesil PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Laboratuvarda çiğ patates dokusundaki katalaz enziminin hidrojen peroksiti parçalama hızını ölçen bir öğrenci grubu; pH 7 ve 37 °C koşullarında yoğun gaz çıkışı gözlemlerken pH 7 ve 0 °C'deki tüp ile pH 2 ve 37 °C'deki tüpte hiç reaksiyon gerçekleşmediğini belirlemiştir. Grup, reaksiyon vermeyen bu iki tüpü yeniden pH 7 ve 37 °C koşullarına getirip beklettiğinde yalnızca 0 °C'den aktarılan tüpte yeniden oksijen gazı çıkışının başladığını kaydetmiştir. Buna göre deney bulgularından yola çıkıldığında enzimlerin çalışmasıyla ilgili ulaşılabilecek en doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Düşük sıcaklık enzimin aktif merkezini kalıcı olarak parçalamış, aşırı asidik ortam ise enzim yapısını koruyarak tepkimeyi sadece yavaşlatmıştır.
   • B) Düşük sıcaklık enzimin protein yapısını bozmadan reaksiyonu geçici olarak durdurmuş, aşırı asidik ortam ise enzimi denatüre ederek kalıcı biçimde işlevsizleştirmiştir.
   • C) Her iki çevresel faktör de enzimlerin birincil yapısındaki peptit bağlarını geri dönüşsüz parçalayarak aktif bölgenin substrata bağlanmasını engellemiştir.
   • D) Asidik ortam enzimlerin yapısını korurken ortamdaki substratı tamamen tüketmiş, düşük sıcaklık ise enzim moleküllerinin kimyasal yapısını kalıcı olarak değiştirmiştir.
   • E) 0 °C'deki tüpte tepkimenin yeniden başlaması enzimlerin sıcaklıkla çoğaldığını, pH 2'deki tüpte tepkime olmaması ise substratın buharlaşarak kaybolduğunu gösterir.
2. 2.

   Süt ürünleri işletmesinde peynir üretiminden sorumlu bir gıda uzmanı, sütün pıhtılaşmasını sağlayan kimozin enziminin optimum çalışma koşullarını belirlemek amacıyla kontrollü bir deney tasarlamaktadır. Eşit miktarda süt ve kimozin içeren özdeş deney tüplerinde önce sıcaklığı 35 °C'de sabit tutarak farklı pH değerlerinin pıhtılaşma süresine etkisini ölçmüş; ardından en hızlı pıhtılaşmanın görüldüğü pH 5,5 değerini sabit tutarak ortam sıcaklığını kademeli olarak değiştirmiştir. Buna göre uzmanın deney tasarımı ve elde edeceği bulgularla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

   • A) Deneyin ilk aşamasında pH değeri bağımlı değişken, sütün pıhtılaşma süresi ise bağımsız değişkendir.
   • B) İkinci aşamada 70 °C'ye ısıtılan ve pıhtılaşma gözlenmeyen tüp tekrar 35 °C'ye soğutulursa pıhtılaşma yeniden başlar.
   • C) Deneyin her iki aşamasında da sütün pıhtılaşma süresinin en kısa olduğu değerler, enzimin ilgili faktörler bakımından optimum koşullarını gösterir.
   • D) Deney tüplerine eklenen enzim ve substrat miktarları her iki aşamada da bağımsız değişken olarak belirlenmiştir.
   • E) Sıcaklığın 0 °C'ye düşürüldüğü tüpte enzimin üç boyutlu yapısı tamamen bozulduğu için pıhtılaşma gerçekleşmez.
3. 3.

   Süt ürünleri işletmesinde yoğurt üretiminden sorumlu bir gıda teknikeri, süte eklenen fermantasyon enzimlerinin en yüksek verimle çalıştığı ideal koşulları belirlemek amacıyla eşit miktarda süt ve enzim içeren beş ayrı kap hazırlamıştır. Farklı pH ve sıcaklık değerlerinde tutulan kaplardaki pıhtılaşma sürelerini ölçen tekniker; 4°C ve pH 6,5 ortamında tepkimenin gerçekleşmediğini, 42°C ve pH 2,0 ortamında ise enzimin yapısının geri dönüşümsüz bozulduğunu ve ortam nötrleştirilse dahi pıhtılaşmanın başlamadığını kaydetmiştir. Buna göre teknikerin elde ettiği veriler doğrultusunda enzim aktivitesine ilişkin yapacağı aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) Düşük sıcaklık enzimin protein yapısını kalıcı olarak bozduğu için ürün oluşumunu tamamen engeller.
   • B) Uygun sıcaklık sağlansa bile aşırı asidik ortam enzimlerin üç boyutlu yapısını denatüre ederek işlevsiz kılabilir.
   • C) Enzimler her zaman en yüksek katalitik hıza yalnızca nötr pH ve oda sıcaklığında ulaşır.
   • D) Sıcaklık artışı pH değişimine kıyasla enzimin yapısında her zaman geri dönüşümsüz hasara yol açar.
   • E) Tepkimenin durduğu her olumsuz koşulda ortam normale döndürüldüğünde enzimler yeniden aktifleşir.
4. 4.

   Bir grup öğrenci, tükürük amilazının nişastayı sindirme hızına çevresel koşulların etkisini incelemek amacıyla eşit miktarda nişasta ve amilaz içeren özdeş üç deney tüpünden birincisini 0 °C ve pH 7'de, ikincisini 37 °C ve pH 7'de, üçüncüsünü ise 37 °C ve pH 2'de bekletmiş; ortama iyot damlatıldığında yalnızca ikinci tüpte mavi-mor rengin kaybolduğunu gözlemlemiştir. Süre sonunda birinci tüp 37 °C'ye getirildiğinde mavi-mor renk kaybolurken, üçüncü tüpün pH değeri 7'ye nötrlense dahi mavi-mor renk varlığını korumuştur. Öğrencilerin elde ettiği bu bulgulara dayanarak ulaştığı aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

   • A) Düşük sıcaklık enzimin protein yapısını kalıcı olarak bozarken, asidik pH değeri enzimi yalnızca geçici olarak inaktifleştirir.
   • B) Amilaz enzimi nötr pH ve 37 °C'de optimum etkinlik gösterirken, aşırı asidik ortam enzimin yapısında geri dönüşümsüz bozulmaya neden olmuştur.
   • C) Sıcaklığın artırılması her koşulda enzim etkinliğini artırırken, ortamın asitleşmesi nişasta moleküllerinin kimyasal yapısını kendiliğinden parçalamıştır.
   • D) Birinci tüpte sindirimin başta durması ortamda substrat tükenmesinden, üçüncü tüpte gerçekleşmemesi ise amilazın yapısının soğuktan etkilenmesinden kaynaklanır.
   • E) Enzimler yalnızca 0 °C'nin altındaki sıcaklıklarda ve asidik ortamlarda kararlı kalarak biyokimyasal tepkimeleri katalizleyebilir.
5. 5.

   Bir grup öğrenci, amilaz enziminin nişastayı sindirme hızına sıcaklık ve pH değişimlerinin etkisini araştırmak için eşit miktarda nişasta ve amilaz içeren özdeş deney tüpleri hazırlamıştır. Nişastanın varlığında mavi-mor renk veren iyot çözeltisi yardımıyla yapılan gözlemlerde; 37 °C ve pH 7'de rengin hızla kaybolduğu, 0 °C ve pH 7'de oluşan koyu rengin ancak tüp 37 °C'ye alındığında açıldığı, 85 °C ve pH 7'deki tüp 37 °C'ye soğutulsa bile rengin hiç değişmediği tespit edilmiştir. Öğrencilerin elde ettiği bu verilere göre enzimlerin çalışma ilkeleriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) Düşük sıcaklık enzimlerin üç boyutlu yapısını geri dönüşümsüz bozarken yüksek sıcaklık enzim etkinliğini sadece geçici olarak durdurur.
   • B) Amilaz enzimi, ortam pH'sindeki değişimlere sıcaklık değişimlerine kıyasla her zaman daha yüksek tolerans gösterir.
   • C) Yüksek sıcaklık enzimin protein yapısını kalıcı olarak bozarken düşük sıcaklık yapıyı bozmadan tepkimeyi geçici olarak durdurmuştur.
   • D) 0 °C'de tutulan tüpte mavi-mor rengin başlangıçta kaybolmaması, enzimin bu sıcaklıkta denatürasyona uğradığını kanıtlar.
   • E) Enzimler her sıcaklık değerinde çalışabilme özelliğine sahiptir ancak yalnızca nötr pH derecelerinde aktif kalabilir.
6. 6.

   Bir biyoloji deneyinde tükürük amilazı enziminin çalışma hızına sıcaklığın etkisini araştıran bir öğrenci; eşit miktarda nişasta ve enzim içeren üç özdeş tüpü sırasıyla 0 °C, 36 °C ve 75 °C sıcaklıktaki su banyolarında eşit süre bekletmiştir. Deney sonunda tüplere nişasta varlığında mavi renk veren iyot çözeltisi damlattığında, 36 °C'deki tüpte mavi rengin kaybolduğunu, 0 °C ve 75 °C'deki tüplerde ise koyu mavi rengin korunduğunu belirlemiştir. Bu öğrencinin 0 °C ve 75 °C'deki tüplerde reaksiyonun gerçekleşmeme nedenlerinin birbirinden farklı olduğunu bilimsel olarak kanıtlamak için yapması gereken en uygun uygulama hangisidir?

   • A) Her iki tüpe de aynı miktarda yeni nişasta çözeltisi ekleyip renk değişimini izlemek
   • B) Her iki tüpü de enzimin optimum çalıştığı 36 °C sıcaklığa getirip renk değişimini yeniden gözlemlemek
   • C) Her iki tüpün ortam pH değerini asidik düzeye getirip ortama yeniden iyot çözeltisi damlatmak
   • D) 75 °C'deki tüpü buz banyosuna, 0 °C'deki tüpü ise kaynar su banyosuna aktararak bekletmek
   • E) Her iki tüpe de başlangıçtaki miktarda amilaz enzimi ekleyerek tüpleri mevcut sıcaklıklarında tutmak
7. 7.

   Süt ürünleri imalathanesinde peynir üretiminden sorumlu olan bir gıda teknikeri, sütün pıhtılaşmasını sağlayan kimozin enziminin en verimli çalıştığı ortam koşullarını belirlemek amacıyla laboratuvarda kontrollü deneyler tasarlar. Eşit miktarda süt proteini içeren deney tüplerinde sıcaklığı 35 °C'de sabit tuttuğunda en hızlı pıhtılaşmanın pH 5,5 değerinde gerçekleştiğini, pH değerini 5,5'te sabit tuttuğunda ise en hızlı pıhtılaşmanın 37 °C'de olduğunu ve 70 °C'ye ısıtılan tüplerde pıhtılaşmanın tamamen durduğunu tespit eder. Teknikerin elde ettiği bu verilere dayanarak enzimlerin çalışma prensiplerine ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşması en doğrudur?

   • A) Kimozin enzimi bazik ortamlarda asidik ortamlara kıyasla her zaman daha yüksek kimyasal etkinlik sergiler.
   • B) Yüksek sıcaklık değerleri enzimin üç boyutlu yapısını bozarak işlevini geri dönüşümsüz olarak durdurmuştur.
   • C) Sıcaklığın 37 °C üzerine çıkarılması tepkime hızını sürekli artırarak ürün miktarını en üst düzeye ulaştırır.
   • D) Enzimin maksimum aktivite gösterdiği pH derecesi ile en uygun sıcaklık değeri arasında doğrudan ters bir orantı bulunur.
   • E) Enzimler yalnızca nötr pH değerinde ve oda sıcaklığında substratlarıyla kararlı bağ kurabilir.
8. 8.

   Bir biyoloji projesinde peynir mayalanmasını inceleyen Defne; eşit miktarda süt ve rennet enzimi içeren üç deney tüpünden birincisini 5 °C ve pH 6'da, ikincisini 35 °C ve pH 6'da, üçüncüsünü ise 35 °C ve pH 2'de bekletmiştir. Belirli bir süre sonunda yalnızca ikinci tüpte pıhtılaşma gerçekleştiğini, birinci ve üçüncü tüpte ise sütün sıvı kaldığını gözlemlemiştir. Buna göre Defne’nin deney verilerine ve enzimlerin yapısına dayanarak yapacağı aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) Birinci tüp 35 °C’ye getirildiğinde pıhtılaşmanın başlaması, düşük sıcaklığın enzimin üç boyutlu yapısını kalıcı olarak bozmadığını gösterir.
   • B) Üçüncü tüpün pH değeri 6’ya yükseltildiğinde sütün hızla pıhtılaşması, aşırı asidik ortamın enzimi geri dönüşümlü olarak yavaşlattığını kanıtlar.
   • C) Birinci tüpte pıhtılaşmanın gerçekleşmemesi, düşük sıcaklıkta substrat olan süt proteinlerinin kimyasal yapısının tamamen yıkılmasından kaynaklanır.
   • D) İkinci tüpte pıhtılaşmanın gözlenmesi, rennet enziminin yalnızca nötr ve bazik koşullarda en yüksek etkinlikte çalıştığını gösterir.
   • E) Bu deney kurgusunda pıhtılaşma süreci araştırmacı tarafından değiştirilen bağımsız değişken, sıcaklık ve pH değerleri ise sabit tutulan değişkenlerdir.
9. 9.

   Bir biyoloji laboratuvarında yoğurt mayalanma sürecinde görev alan laktaz enziminin etkinliğini inceleyen bir öğrenci; eşit miktarda süt ve laktaz enzimi içeren üç özdeş deney tüpünden birincisini 5 °C ve pH 6,5 koşulunda, ikincisini 37 °C ve pH 2,0 koşulunda, üçüncüsünü ise 37 °C ve pH 6,5 koşulunda belirli bir süre bekletmiştir. Süre sonunda yalnızca üçüncü tüpte laktozun glikoz ve galaktoza parçalandığı, birinci ve ikinci tüplerde ise ürün oluşmadığı tespit edilmiştir. Öğrencinin sıcaklık ve pH faktörlerinin enzim yapısına etkisini bilimsel olarak ayırt edebilmesi için yapması gereken en uygun kontrollü deney adımı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Birinci ve ikinci tüpleri 37 °C ve pH 6,5 optimum koşullarına getirerek tepkimenin yeniden başlayıp başlamadığını gözlemlemek
   • B) Tepkime gerçekleşmeyen tüplerdeki substrat miktarını iki katına çıkarıp sıcaklığı sabit tutmak
   • C) Üçüncü tüpün sıcaklığını 70 °C değerine çıkarıp ürün miktarındaki değişimi ölçmek
   • D) Deney tüplerine farklı bir sindirim enzimi ilave ederek laktoz yıkımını hızlandırmaya çalışmak
   • E) Birinci tüpün sadece pH değerini asidik düzeye getirip gaz çıkışını kaydetmek
10. 10.

    Bir biyoloji dersinde öğrenciler, taze patatesteki katalaz enziminin hidrojen peroksiti ($H_2O_2$) su ve oksijene parçalama hızını incelemek için eşit hacim ve derişimde substrat içeren üç ayrı deney tüpü hazırlamıştır. Özdeş patates parçalarını birinci tüpte pH 2 ortamında ve 37 °C'de, ikinci tüpte pH 7 ortamında ve 75 °C'de, üçüncü tüpte ise pH 7 ortamında ve 37 °C'de tutarak gaz çıkışını gözlemlemişlerdir. Yalnızca üçüncü tüpte yoğun oksijen kabarcığı oluştuğunu belirleyen öğrencilerin, deney sonuçlarına göre ulaştığı aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Katalaz enzimi asidik ortamlarda bazik ortamlara göre her zaman daha yüksek hızda çalışır.
    • B) Yüksek sıcaklık ve uygun olmayan pH değerleri enzimin üç boyutlu yapısını bozarak etkinliğini engellemiştir.
    • C) İkinci tüp oda sıcaklığına soğutulursa katalaz enzimi tekrar aktifleşerek gaz çıkışını başlatır.
    • D) Enzim aktivitesinin durmasının temel nedeni birinci ve ikinci tüplerdeki substrat moleküllerinin tükenmesidir.
    • E) Katalaz enziminin çalışabilmesi için ortam sıcaklığının mutlaka 75 °C'nin üzerine çıkması gerekir.