Zamirler cümlede özne, nesne, dolaylı tümleç gibi farklı ögeler olabilirler. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişi zamiri cümlenin nesnesi görevinde kullanılmıştır?
- A) Biz yarın sabah erkenden fuar alanında olacağız.
- B) Öğretmenimiz törende seni gururla tebrik etti.
- C) O, her zaman dürüstlüğüyle herkese örnek bir insandı.
- D) Onlar tatil planlarını bu hafta sonu tamamlayacak.
- E) Siz bu konuda oldukça tecrübeli bir uzmansınız.
Belgisiz zamirler çoğul eki (-lar / -ler) ve iyelik eklerini alarak tamlama kurabilirler. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tamlananı belgisiz zamir olan bir belirtili isim tamlaması vardır?
- A) Bazı çalışanlar mesai bitiminde şirkette kaldı.
- B) Soruların birçoğu öğrencilerin beklediğinden daha kolaydı.
- C) Her insan hayatında unutamayacağı anlar biriktirir.
- D) Kimi zaman sahil kenarında uzun yürüyüşler yapardı.
- E) Hiçbir sorun çözümsüz kalmayacak kadar büyük değildir.
'Ne' sözcüğü cümlede soru sıfatı, soru zarfı veya soru zamiri olarak kullanılabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ne' sözcüğü soru zamiri görevindedir?
- A) Doğum gününde arkadaşına hediye olarak ne aldın?
- B) Tatilde ne gün yola çıkacağınızı henüz kararlaştırmadınız mı?
- C) Çocuk durup dururken arkamızdan ne ağlıyor öyle?
- D) Toplantıda ne tür konuların görüşüleceğini biliyor musunuz?
- E) Bize sormadan ne cesaretle böyle bir karar alabildiniz?
Aşağıdaki dizelerin hangisinde birden fazla zamir türüne yer verilmiştir?
- A) Sadece rüzgârın sesi duyuluyordu bu ıssız vadide.
- B) Biri bana bu derin sessizliğin sebebini anlatmalı.
- C) Eski hatıralar canlanır gözümde her akşamüstü.
- D) Yeşil pencerenden bir gül at bana ey sevgili.
- E) Şu yüksek dağların başında duman eksik olmaz.
İşaret zamirleri bazen bir cümlenin veya düşüncenin tamamının yerini tutabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret zamiri bir önceki cümlenin veya yargının yerini tutmuştur?
- A) Çocuklar bahçedeki ağaçtan elma topladı, bunu da sepete koydu.
- B) Yeni aldığımız masa salona sığmadı, onu balkona taşıdık.
- C) Eski dosyaları arşive kaldırdık, şunları ise masada bıraktık.
- D) Sınav tarihlerinin ertelendiği açıklandı, bunu hepimiz sevinçle karşıladık.
- E) Yolun sonundaki eski konağı gördü, oraya doğru hızla yürüdü.
Cümlede zamir kullanılmadığı halde cümlenin anlamından bir kişi zamirinin varlığı anlaşılabilir; bu duruma 'zamir eksikliği' ya da 'anlam belirsizliği' denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişi zamirinin kullanılmaması anlam belirsizliğine yol açmıştır?
- A) Dün akşam kütüphanede saatlerce ders çalıştım.
- B) Yarışmada birinci olduğunu dün sabah öğrendim.
- C) Bizimle sinemaya gelmek istemediğini söyledi.
- D) Kardeşim odasını her zaman düzenli tutar.
- E) Öğretmenimiz dersi dikkatle dinlememizi istedi.
'Kendi' dönüşlülük zamiri bir fiilin bildirdiği işin özne tarafından bizzat yapıldığını ve bu işten yine öznenin etkilendiğini gösterir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dönüşlülük zamiri farklı bir işlevde (tamlayan olarak) kullanılmıştır?
- A) Bu zorlu projeyi mimar tek başına kendisi tamamladı.
- B) Yazar, romanındaki kahramanın kendi dünyasını anlatıyor.
- C) Çocuk ayakkabılarını artık kendisi bağlayabiliyor.
- D) Bu ağır yükü tek başına kendisi taşımak istedi.
- E) Ödevlerini başkasına sormadan bizzat kendisi yaptı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret zamiri hem de soru zamiri kullanılmıştır?
- A) Bu kitabı kütüphaneden ne zaman ödünç aldın?
- B) Şunları masanın üstüne kim bıraktı acaba?
- C) Hangi öğrenci sınav kağıdını teslim etmedi?
- D) Oradaki evrakları ne gün arşivleyeceksiniz?
- E) Bunu bana neden daha önce söylemediniz?
Bir edebiyat öğretmeni tahtaya şu cümleyi yazar: 'Kimi yazarlar olayları nesnel bir dille aktarırken kimisi de duygularını ön plana çıkarır.' Bu cümledeki altı çizili 'kimi' ve 'kimisi' sözcüklerinin türleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
- A) Belgisiz zamir - Belgisiz sıfat
- B) İşaret sıfatı - İşaret zamiri
- C) Belgisiz sıfat - Belgisiz zamir
- D) Belgisiz zamir - Belgisiz zamir
- E) Niteleme sıfatı - Belgisiz zamir
Kişi zamirleri yönelme durumu eki (-e / -a) aldıklarında kökte ünlü değişimine uğrayabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kuralı örneklendiren bir sözcük kullanılmıştır?
- A) Bize bu konuda yardımcı olabileceğinizi belirtmiştiniz.
- B) Size gönderilen postaları mesai bitimine kadar inceleyiniz.
- C) Onlara toplantı saatini bildiren bir ileti attık.
- D) Bana anlattığı hikâye hepimizi çok duygulandırdı.
- E) Kendine yeni hedefler koyarak çalışmaya devam etti.
Zamirler, isim çekim eklerini (hâl, çokluk, tamlama ekleri) alabilirler ve isim tamlamalarında tamlayan ya da tamlanan olabilirler. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zamir, bir isim tamlamasında tamlayan görevindedir?
- A) Sınıftaki öğrencilerin birkaçı geziye katılmak istemedi.
- B) Yolcuların çoğu aktarma trenini kaçırmaktan korkuyordu.
- C) Onun sözleri salondaki herkesi derinden etkilemişti.
- D) Evin anahtarlarından birini komşumuza emanet ettik.
- E) Kitapların hepsini alfabetik sıraya göre dizdik.
İyelik ekleri (-m, -n, -i, -miz, -niz, -leri), eklendiği ismin kime veya neye ait olduğunu belirten ekler olup kişi zamirleriyle karıştırılmamalıdır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem iyelik eki hem de kişi zamiri bir arada kullanılmıştır?
- A) Kütüphanedeki eski kitapların sayfaları sararmıştı.
- B) Biz yarın sabah erken saatlerde yola çıkacağız.
- C) Sen bu zorlu süreçte daima kendi aklına güvenmelisin.
- D) Herkes sınav sonuçlarının açıklanmasını heyecanla bekliyordu.
- E) Oradaki tarihi yapıları korumak için önlemler alındı.
İlgi zamiri olan '-ki', tamlanan durumundaki ismin yerini tutar ve her zaman tamlayan ekine (-ın / -in / -un / -ün veya -im) bitişik yazılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ilgi zamiri kullanılmıştır?
- A) Senin dosyan tamamlandı ancak benimki henüz onaylanmadı.
- B) Bahçedeki çiçekleri sabah erkenden sulamayı unutma.
- C) Anladım ki bu konuda herkes farklı bir düşünceye sahip.
- D) Evdeki hesap çarşıya uymayınca planı değiştirmek zorunda kaldık.
- E) Dünkü tartışma hepimizin moralini oldukça bozmuştu.
Soru zamirleri, isimlerin yerini soru yoluyla tutan ve cevapları da isim veya zamir olan sözcüklerdir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamı bir zamirle sağlanmıştır?
- A) Dün yapılan önemli toplantıya hangi yönetici katıldı?
- B) Masadaki evrakları dün akşam kime teslim ettiniz?
- C) Şehir merkezindeki yeni müzeyi nasıl buldunuz?
- D) Yarışma için hazırladığınız sunum ne zaman bitecek?
- E) Bu kadar yolu bizimle yürümeyi sen de ister misin?
Dönüşlülük zamiri olan 'kendi', kişi zamirleriyle birlikte kullanıldığında cümlede anlatımı pekiştirir ve özneyi güçlendirir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu duruma uygun bir kullanım vardır?
- A) Bu zorlu kararı sadece kendi çıkarlarını düşünerek verdi.
- B) Çocuklar bahçede kendi aralarında eğlenceli oyunlar kuruyordu.
- C) Herkes kendi sorumluluğunu bilerek üzerine düşeni yapmalıdır.
- D) Tüm bu lezzetli yemekleri akşam için ben kendim hazırladım.
- E) Kendi fikirlerini başkalarına kabul ettirmek için çok çabaladı.
Kişi zamirleri sadece insan isimlerinin yerini tutarken işaret zamirleri insan dışındaki varlık veya kavramların yerini tutar; 'o' ve 'onlar' sözcükleri her iki görevde de kullanılabilir. Buna göre 'o' sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişi zamiri olarak kullanılmıştır?
- A) O, yıllar önce dedemin köy meydanına diktiği heybetli bir çınardı.
- B) O, her sabah erkenden kalkıp laboratuvardaki deneylerini kontrol ederdi.
- C) O, antika dükkânının en üst rafında duran porselen bir vazoydu.
- D) O, geçen hafta kütüphaneden aldığım sürükleyici bir romandı.
- E) O, sahil kasabasında yazın kullanılan ahşap bir teknedir.
Belgisiz zamirler, karşıladıkları varlıkların sayısını veya niteliğini kesin olarak belirtmeyen sözcüklerdir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belgisiz zamir ek eylem alarak yüklem görevinde kullanılmıştır?
- A) Toplantıya katılanların birkaçı henüz salondan ayrılmamıştı.
- B) Bizim aradığımız huzur, aslında buradaki herkesin içindeydi.
- C) Dün akşam kütüphanede çalışan tek kişi bendim.
- D) Geziye katılacak öğrencilerden bazıları otobüse bindi.
- E) Salondaki dinleyicileri heyecanlandıran şey aslında hepsiydi.
Bir dil bilimci, işaret bildiren sözcüklerin bir ismin yerini tuttuğunda işaret zamiri, bir ismi niteleyip belirttiğinde ise işaret sıfatı olduğunu hatırlatır. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret bildiren sözcük türce diğerlerinden farklıdır?
- A) Öteki projeyi gelecek ay değerlendirmeye alacaklar.
- B) Şu raporu toplantıdan önce gözden geçirmelisin.
- C) Bunu arşiv odasındaki mavi dosyaya yerleştiriniz.
- D) Diğer aday mülakat için içeriye davet edildi.
- E) Beriki masayı temizleyip yeni misafirlere hazırladı.
Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.
