Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sözcük benzetme amacı gütmeksizin başka bir sözcüğün yerine kullanılmıştır?
- A) Gökyüzündeki pamuk gibi bulutlar dağların zirvesine doğru süzülüyordu.
- B) Kış aylarında sobada odun kalmayınca bütün ev soğuktan titremeye başladı.
- C) Güneşin altın sarısı ışıkları gölün durgun sularında pırıl pırıl parıldıyordu.
- D) Çocuğun inci gibi dişleri gülümsediğinde hemen herkesin dikkatini çekerdi.
- E) Aslan yürekli askerler vatan savunmasında canlarını ortaya koymaktan çekinmedi.
Bir orkestra şefi, provada "Müziğin dengesi, her enstrümanın kendi sınırında kalıp diğerinin sesini bastırmamasıyla kurulur." demiştir. Bu cümledeki bastırmamak sözcüğünün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bir etkinliğin başlama saatini öne almamak
- B) Bir duyguyu içinde tutarak dışa vurmaktan kaçınmak
- C) Bir şeyin görünmesini, duyulmasını veya etkisini engellememek, onu gölgede bırakmamak
- D) Fiziksel bir baskı uygulayarak şeklini değiştirmemek
- E) Yağmur veya kar gibi doğa olaylarının aniden şiddetlenmesine izin vermemek
Aşağıdaki dizelerin hangisinde karşıt (zıt) anlamlı sözcükler bir arada kullanılmamıştır?
- A) Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz / Ne hoş geçerdi eski günlerimiz
- B) Neden böyle düşman görünürsünüz / Yıllar yılı dost bildiğim aynalar
- C) Geceleyin çöken bu derin karanlık / Sabahın aydınlığıyla dağılır ansızın
- D) Ne varlığa sevinirim ne yokluğa yerinirim / Aşkın ile avunurum bana seni gerek seni
- E) Sessizce akıp giden ırmağın kıyısında / Yalnızlığımı paylaşıyorum serin rüzgârla
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "açmak" sözcüğü "bir kısıtlamayı, yasağı veya engeli kaldırmak" anlamında kullanılmıştır?
- A) Belediye ekipleri, kar yağışı nedeniyle kapanan köy yolunu ulaşıma açtı.
- B) Bahçedeki güller baharın gelmesiyle birlikte mis kokular yayarak açtı.
- C) Yeni aldığı spor ayakkabı iki gün içinde ayak bileklerini epeyce açtı.
- D) Kardeşine sürpriz yapmak için odadaki hediye paketini usulca açtı.
- E) Duvarın rengi koyu olunca odayı daha ferah göstermek için açık boya seçti.
Bir yazar, denemesinde "Kelimeler birer cansız taş değildir; kullanıldıkları cümlenin harcıyla yoğrulup metnin anlamına göre renk değiştirir." demiştir. Yazarın bu sözle anlatmak istediği dilsel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sözcüklerin köken bakımından farklı dillerden etkilenmesi
- B) Dil kurallarının zamanla değişip yeni kuralların oluşması
- C) Sözcüklerin anlamının bağlama ve kullanım ortamına göre şekillenmesi
- D) Edebi metinlerde yalnızca somut anlatımlara yer verilmesi
- E) Anlatımda yabancı kökenli sözcüklerden kaçınılması gerekliliği
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad aktarması (mecazımürsel) vardır?
- A) Şehrin batı yakasındaki geniş caddelerde trafik akşamüstü kilitlenirdi.
- B) Genç piyanist sahneye adım attığında bütün salon onu coşkuyla alkışladı.
- C) Bahçedeki rengârenk güller sabah esintisiyle sağa sola hafifçe eğiliyordu.
- D) Kütüphanedeki eski ciltli ansiklopediler araştırmacılar için zengin bir kaynaktı.
- E) Dağcılar, zirveye ulaşmak için zorlu tırmanış parkurunu başarıyla tamamladı.
"Sarmak" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde "büyük bir merak ve zevkle kendine bağlamak, etkilemek" anlamında kullanılmıştır?
- A) Kütüphaneden aldığı polisiye roman, kurgusuyla okuru ilk sayfadan sardı.
- B) Görevliler, kırılacak porselen tabakları tek tek gazete kâğıtlarına sardı.
- C) Akşam çökerken yoğun sis tabakası ovanın dört bir yanını bütünüyle sardı.
- D) Doktor, burkulan ayak bileğini elastik bandaj yardımıyla dikkatlice sardı.
- E) Bahçe duvarını boydan boya saran sarmaşıklar bahara doğru yeşerdi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde duyular arası aktarma (sinestezi) yapılmıştır?
- A) Odanın penceresinden içeriye taze fırın ekmeğinin kokusu doluyordu.
- B) Yağmur sonrasında toprakta beliren nemli hava yüzümüzü serinletti.
- C) Sanatçı, sahnede seslendirdiği parçayla salondaki herkesi büyüledi.
- D) Yan odadan gelen tatlı bir müzik sesi çalışma odamızı neşelendirmişti.
- E) Karanlık yolda ilerlerken uzaktaki sokak lambasının cılız ışığına sığındık.
I. Soğuk bir kış sabahı gölün donmuş yüzeyinde yürümeyi denediler. II. Görüşmede takındığı soğuk tavırlar ortamdaki gerginliği artırdı. III. Bize karşı gösterdiği bu soğuk ilgi yüzünden oradan erken ayrıldık. IV. Soğuk havalarda açık alanda uzun süre kalmak sağlığı tehdit eder. Numaralanmış cümlelerdeki "soğuk" sözcükleri anlam özelliklerine göre (gerçek-mecaz) ikişerli gruplandırılırsa doğru eşleştirme aşağıdakilerden hangisi olur?
- A) Gerçek Anlam: I ve II — Mecaz Anlam: III ve IV
- B) Gerçek Anlam: I ve IV — Mecaz Anlam: II ve III
- C) Gerçek Anlam: II ve III — Mecaz Anlam: I ve IV
- D) Gerçek Anlam: I ve III — Mecaz Anlam: II ve IV
- E) Gerçek Anlam: II ve IV — Mecaz Anlam: I ve III
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde somutlaştırma yapılmıştır?
- A) Bahçedeki yaşlı çınar ağacı, fırtınanın şiddetine dayanamayıp devrildi.
- B) Şair, zihninde büyüttüğü yalnızlığı omzuna ağır bir yük gibi bağlamıştı.
- C) Sabah güneşinin ilk ışıkları odanın ahşap zeminini kızıla boyamıştı.
- D) Yarışmada dereceye giren öğrencilere okul bahçesinde ödülleri dağıtıldı.
- E) Deniz kenarında yürürken dalgaların kıyıya vuran sesini dinledi.
Bir biyomühendislik makalesinde geçen "Geliştirilen yapay doku, nakledildiği bölgedeki biyolojik süreçleri tetikleyerek iyileşme hızını iki katına çıkarmıştır." ifadesindeki tetiklemek sözcüğünün yerine aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümlenin anlamı değişmez?
- A) yavaşlatıp geciktirerek
- B) denetim altına alarak
- C) başlatıp harekete geçirerek
- D) birbirinden bütünüyle ayırarak
- E) eski durumuna döndürerek
Bir araştırmacı, arkeolojik kazılarda gün ışığına çıkarılan buluntuları tanımlarken "Toprağın altından çıkan bu tabletler, geçmişin karanlıkta kalmış sayfalarını aydınlatıyor." demiştir. Bu cümledeki aydınlatmak sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bir yeri ışık yardımıyla görünür duruma getirmek
- B) Bilinmeyen, gizli veya anlaşılmamış bir konuya açıklık kazandırmak
- C) İnsanları yanıltıcı düşüncelerden uzaklaştırıp eğitmek
- D) Bir yapıtı estetik yönden kusursuz ve eksiksiz kılmak
- E) Çevredeki nesnelerin renk ve biçimlerini belirginleştirmek
"Ağır" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde "davranışları ölçülü, vakur ve ciddiye alınır" anlamında kullanılmıştır?
- A) Yaşlı adam, merdivenleri oldukça ağır adımlarla ve dinlenerek çıkıyordu.
- B) Toplantıda sergilediği ağır ve olgun tavırlarıyla salondaki herkesin saygısını kazandı.
- C) Fabrika bacalarından yayılan ağır koku, mahalle sakinlerini gün boyu rahatsız etti.
- D) Kamyona yüklenen ağır kolileri taşımak için çevredekilerden yardım istendi.
- E) Yapılan ağır eleştiriler karşısında genç yönetmen soğukkanlılığını koruyamadı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmamıştır?
- A) Hücre bölünmesi sırasında kromozomların kutuplara çekilmesi mikroskop altında incelendi.
- B) Tiyatro oyununun ikinci perdesinde dekorun değişmesi sahneye farklı bir canlılık kattı.
- C) Akşam saatlerinde başlayan serin rüzgâr, vadideki ağaçların yapraklarını usulca kımıldatıyordu.
- D) Hakem, ceza sahası dışındaki sert müdahaleyi serbest vuruş olarak değerlendirdi.
- E) Şiir tahlili yapılırken dizelerdeki zengin kafiye ve rediflerin ahenge katkısı vurgulandı.
Edebiyat eleştirmeni, genç şairin dizelerini değerlendirirken "Kelimeleri kendi doğal yataklarından çıkarıp onlara yepyeni anlam vadileri açıyor." saptamasında bulunmuştur. Eleştirmenin bu sözüyle şairin anlatımına dair vurgulamak istediği temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Günlük konuşma dilinin olanaklarından yararlanması
- B) Şiirlerinde geleneksel biçim özelliklerine bağlı kalması
- C) Okurun beklentilerini karşılayacak temalar seçmesi
- D) Sözcüklere alışılmışın dışında özgün çağrışımlar yüklemesi
- E) Düşüncelerini kanıtlamaya yönelik bir söyleyiş benimsemesi
Bir yazarın üslubundaki "fazlalıklardan arınmışlık", anlatımın duruluğunu sağlarken okuyucunun metne odaklanmasını kolaylaştırır. Bu parçadaki altı çizili ifadenin anlamca karşıtı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- A) Düşüncelerin açık ve anlaşılır biçimde aktarılması
- B) Anlatımda gereksiz söz ve süslemelere yer verilmesi
- C) Cümlelerin akıcı ve ritmik bir ahenkle kurulması
- D) Yazarın kendi iç dünyasını tarafsızca yansıtması
- E) Metinde herkesçe bilinen terimlerin tercih edilmesi
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "tutmak" sözcüğü, "bir durumu veya özelliği korumak, sürdürmek" anlamında kullanılmıştır?
- A) İki arkadaş, kiraladıkları yeni daireyi temizlemek için bütün hafta sonunu ayırdı.
- B) Laboratuvardaki hassas deney tüplerini belirlenen sıcaklıkta tutmak gerekiyordu.
- C) Yeni açılan sahaf, eski kitap meraklılarının yoğun ilgisi sayesinde kısa sürede tuttu.
- D) Şiddetli lodos yüzünden limandaki küçük balıkçı tekneleri kıyıya zor tutundu.
- E) Yarışmanın jüri üyeleri, sunulan projelerin bütçe hesabını baştan sona tuttu.
Bir mimari restorasyon uzmanı, "Tarihî yapıların onarımında geçmişin ruhunu incitmeden bugünün tekniğini devreye sokmalıyız." demiştir. Bu cümledeki incitmeden sözcüğünün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır?
- A) Eski metinleri günümüz Türkçesine aktarırken onların özgün dokusuna zarar vermemeye özen göstermeliyiz.
- B) Bilimsel araştırmalarda elde edilen verilerin güvenilirliğini titizlikle denetlemek gerekir.
- C) Yeni projeyi tasarlarken çevredeki modern yapıların estetik standartlarını göz önünde bulundurduk.
- D) Usta yazar, eserinde okuyucuyu derinden etkileyecek duygusal temaları ustalıkla işlemişti.
- E) Şehir planlamacılığı yapılırken ulaşım ağlarının birbirini aksatmayacak şekilde kurgulanması hedeflenir.
Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.
