Birleşik fiiller oluşumlarına göre; yardımcı eylemle kurulanlar, kurallı birleşik fiiller ve anlamca kaynaşmış (deyimleşmiş) birleşik fiiller olmak üzere üçe ayrılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kurallı birleşik fiil kullanılmıştır?
- A) Salondaki konuklar sahnedeki sanatçının muhteşem performansına hayran kaldı.
- B) Yönetim kurulu, fabrikanın modernizasyonu için ayrılan bütçeyi nihayet onayladı.
- C) Şiddetli tipi yüzünden kapanan köy yolunu açmak için ekipler saatlerce uğraşadursun.
- D) Tecrübeli avukat, duruşma esnasında tanığın ifadelerine hemen itiraz etti.
- E) Yaşanan talihsiz olaylar karşısında elinden hiçbir şey gelmeyince küplere bindi.
Ek fiil (ek eylem), isim soylu sözcüklere gelerek onları yüklem yapar ya da basit zamanlı fiillere gelerek onları birleşik zamanlı fiil yapar. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, isim soylu bir sözcüğü yüklem yapma göreviyle kullanılmıştır?
- A) Çocukken her yaz tatilinde dedesinin köyündeki meyve bahçesine giderdi.
- B) Toplantıya katılan tüm delegeler, sunulan çözüm önerisini oy birliğiyle kabul etmişti.
- C) Şairin son kitabında yer alan mısralar, okurun ruhuna dokunan en etkili ezgiydi.
- D) Gece geç saatlere kadar laboratuvarda deney sonuçlarını titizlikle inceliyordu.
- E) Yarışmayı birinci bitiren sporcu, madalyasını alırken gözyaşlarını tutamamıştı.
Çokluk eki -lar / -ler, eklendiği sözcüğe sadece sayıca çokluk anlamı katmaz; cümleye aile, abartma, saygı, benzerlik ve yaklaşıklık gibi çeşitli anlam incelikleri de kazandırır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde çokluk eki cümleye "yaklaşıklık / zaman" anlamı katmıştır?
- A) Türk edebiyatı, nice Yunus Emre'ler ve Mevlana'lar yetiştirmiş köklü bir geleneğe sahiptir.
- B) Dün gece otuz yaşlarında bir genç, danışma merkezine gelerek görevlilere bir zarf bıraktı.
- C) Yarın akşam Mustafa Beyler de şirket yemeğine katılacaklarını yönetime bildirdiler.
- D) Çocuğun yüksek ateşten sabaha kadar ateşler içinde kıvrandığını duyunca hemen hastaneye koştuk.
- E) Haftasonu Ahmet giller ile birlikte göl kenarında piknik yapmak için sözleştik.
Yansıma sözcükler; doğadaki canlı veya cansız varlıkların çıkardığı seslerin taklit edilmesiyle oluşan köklerdir. Bu köklerden yapım ekleriyle yeni isimler veya fiiller türetilebilir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansımadan türemiş bir sözcük kullanılmıştır?
- A) Salonun tavanından sızan su damlaları parkelerin üzerine düzenli aralıklarla damlıyordu.
- B) Gece boyunca esen sert rüzgârın etkisiyle pencerenin menteşeleri durmaksızın gıcırdadı.
- C) Bahçedeki rengârenk çiçekler sabah güneşinin parlaklığıyla adeta göz kamaştırıyordu.
- D) Karşı tepeden yankılanan çoban kavalı vadide derin ve hüzünlü bir ezgi bıraktı.
- E) Çocuklar yaz tatilinde köy meydanında toplanıp neşeyle koşuşuyorlardı.
Türkçede bazı sözcükler türetilirken (yapım eki alırken) veya birleşirken kökte ünlü düşmesi meydana gelir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde türetilme esnasında ünlü düşmesine uğramış bir sözcük vardır?
- A) Şehrin karmaşasından uzaklaşarak zihnini dinlendirmek için sessiz bir çevreye sığındı.
- B) Şiddetli baş ağrısı nedeniyle gün boyu planladığı işleri tamamlamakta zorlandı.
- C) Yıllar sonra karşılaştığı çocukluk arkadaşının omzuna samimiyetle dokundu.
- D) Ani bir haberle sarsılan genç adamın aklı darmadağın olmuş, ne yapacağını bilememişti.
- E) Karşı kaldırımdan gelen sesin kime ait olduğunu anlamak için etrafına dikkatle baktı.
Türkçede -da / -de eki çoğunlukla bulunma durumu eki olarak çekim eki görevinde kullanılırken bazı kullanımlarda kalıplaşarak sıfat ya da zarf türeten bir yapım ekine dönüşebilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde -da / -de eki, işlevi bakımından diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?
- A) Bilim kurulu üyeleri, haftalık değerlendirme toplantısını ana binada gerçekleştirdi.
- B) Çiftçiler, hasat ettikleri taze ürünleri kasabanın en işlek pazarında satışa sundular.
- C) Alanında uzmanlaşmış gözde yazarlar, fuar kapsamında düzenlenen panele katıldı.
- D) Arşivdeki nadide el yazması eserler özel olarak iklimlendirilen odada muhafaza ediliyor.
- E) Çocukluğunun geçtiği sakin sokakta uzun süre nostaljik anılarla baş başa kaldı.
Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.
