Paragrafta Anlatım Teknikleri Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

TYT · TYT · Türkçe · Paragrafta Anlatım Teknikleri

TYT Türkçe dersi "Paragrafta Anlatım Teknikleri" konusu için TYT müfredatına uygun 20 soruluk yeni nesile geçiş testi. Yeni nesil sorulara hazırlayan geçiş soruları. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.

Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.

Sorular

  1. Yaşlı adam bastonuna dayanarak yavaşça doğruldu ve bahçe kapısındaki gence doğru baktı. "Bu mektubu sana baban mı verdi evlat?" diye sordu titreyen bir ses tonuyla. Genç adam başını hafifçe eğip cebinden çıkardığı mühürlü zarfı uzatarak "Evet, emaneti yalnızca size ulaştırmamı istedi." dedi. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinde verilenler bir arada kullanılmıştır?

    • A) Tartışma - Açıklama - Tanımlama
    • B) Bilgilendirme - Sayısal veri - Örnekleme
    • C) Betimleme - Tanık gösterme - Benzetme
    • D) Açıklama - Monolog - Karşılaştırma
    • E) Öyküleme - Betimleme - Diyalog
  2. Uçsuz bucaksız vadide kıvrıla kıvrıla akan nehir, çevresindeki sarp kayalıkları ve yemyeşil meşe korularını yararak ilerliyordu. Gökyüzündeki koyu gri bulutlar, az sonra kopacak fırtınanın habercisi gibi dağların zirvesine doğru alçalmaktaydı. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

    • A) Görsel ögeler
    • B) İşitme duyusuna ait ayrıntılar
    • C) İkileme
    • D) Benzetme
    • E) Niteleyici sözcükler
  3. Kendi kendime, "Şimdi bu kapıyı açıp içeri girersem hayatım eskisi gibi olacak mı?" diye sordum. Kalbimin gürültülü çarpıntısını duyabiliyordum ama geri dönmek artık bütün emeklerimi çöpe atmak demekti. Derin bir nefes alarak tokmağı çevirdim. Bu parçanın anlatımında aşağıdaki tekniklerden hangisine başvurulmuştur?

    • A) Bilinç akışı ve tanık gösterme
    • B) Geriye dönüş ve mektup tekniği
    • C) Montaj ve pastiş tekniği
    • D) İç konuşma (monolog) ve öyküleme
    • E) Açıklama ve karşılaştırma
  4. Laboratuvar ortamında geliştirilen yeni sensör cihazı; 5 cm uzunluğunda, 2 cm genişliğinde dikdörtgen prizma şeklinde olup üzerinde iki adet led gösterge ve bir veri aktarım yuvası barındırmaktadır. Cihazın dış kasası darbeye dayanıklı polimer malzemeden üretilmiş ve ağırlığı sadece 45 gramdır. Bu parçanın anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Açıklayıcı (Nesnel) betimleme
    • B) Öyküleyici anlatım
    • C) Tartışmacı anlatım
    • D) İzlenimsel betimleme
    • E) Düşsel anlatım
  5. Güneş batarken bozkırın sarı örtüsü kızıla boyanıyor, insana sonsuzluk hissi veren bu engin düzlük derin bir sükûnete bürünüyordu. Rüzgârın fısıltısı ruhumu dinginleştirirken ufuktaki kızıllık içimde tarif edilmez bir hüzün ve hayranlık uyandırıyordu. Bu parçada hangi tür betimleme tekniği ağır basmaktadır?

    • A) Açıklayıcı (Nesnel) betimleme
    • B) Teknik betimleme
    • C) İzlenimsel (Öznel) betimleme
    • D) Portre betimlemesi
    • E) Kanıtlayıcı betimleme
  6. Geçmişin dar ve samimi sokaklarında komşular birbiriyle dertleşirken bugünün göğe uzanan devasa sitelerinde insanlar yan komşusunu bile tanımıyor. Eski zamanların yokluk içindeki sıcaklığı, yerini günümüzün lüks içindeki buz gibi yalnızlığına ve yabancılaşmasına bıraktı. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisinden belirgin biçimde yararlanılmıştır?

    • A) Tanımlamadan
    • B) Tanık göstermeden
    • C) Sayısal verilerden
    • D) Alaycı anlatımdan
    • E) Karşıtlıklardan ve karşılaştırmadan
  7. Roman yazarı, toplumun gerçeklerinden tamamen koparsa ürettiği kurmaca dünya okurun zihninde yankı bulamaz. Çünkü edebiyat, insan deneyimlerinin toprağında filizlenen ve ancak gerçeklikle beslendiğinde solmayan canlı bir ağaçtır. Bu parçanın anlatımında aşağıdaki anlam ilişkilerinden hangileri kullanılmıştır?

    • A) Amaç-sonuç ve benzetme
    • B) Koşul-sonuç ve gerekçe bildirme
    • C) Karşılaştırma ve alıntı yapma
    • D) Tanımlama ve abartma
    • E) Örnekleme ve tezat
  8. Sabah sisinin henüz dağılmadığı sessiz limanda, balıkçı tekneleri birbiri ardına rıhtıma yanaşıyordu. Ağlarını toplayan yorgun denizciler, kasalara doldurdukları gümüş pullu balıkları tezgâhlara hızla taşıyıp alıcılarla pazarlığa tutuşuyordu. Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A) Birinci kişili anlatımla kurgulanmıştır.
    • B) Düşünceyi geliştirme yollarından tanımlamaya dayanmaktadır.
    • C) Tartışmacı anlatımla bir sav savunulmuştur.
    • D) Öyküleme ve betimleme iç içe kullanılmıştır.
    • E) Bilimsel bir tezi açıklamak için yazılmıştır.
  9. Türkiye'nin yüzölçümü bakımından en büyük gölü olan Van Gölü, sodalı sularıyla dünyadaki benzerlerinden ayrılan muazzam bir doğa harikasıdır. Gölün kıyısındaki dik yamaçlar ve berrak mavi sular, ziyaretçilerine adeta masalsı bir atmosfer sunarak onları büyüler. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangileri bir arada kullanılmıştır?

    • A) Nesnel ve öznel yargılar
    • B) Sayısal veriler ve alıntılar
    • C) Diyaloglar ve iç monologlar
    • D) Karşıtlıklar ve tanık gösterme
    • E) Öyküleme ve betimleyici mizah
  10. Yolun kenarında yıkık bir değirmen... Çatısından sarkan kuru otlar, paslanmış bir çark ve uzaklardan gelen hafif bir su sesi... İnsan buralarda zamanın nasıl akıp gittiğini unutuyor doğrusu. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisine başvurulmuştur?

    • A) Açıklayıcı ve öğretici anlatıma
    • B) Kanıtlayıcı verilere ve istatistiklere
    • C) Eksiltili cümlelere ve görsel ögelere
    • D) Karşılaştırma ve tanımlamalara
    • E) Karşıt görüşleri çürütmeye
  11. Yaz tatilinde dedemin köyüne gitmiş, erkenden uyanıp tarladaki işlere yardım etmiştim. Toprağın serinliğini ayaklarımın altında hissederken traktörün arkasındaki römorka saman balyalarını dizmiştik. Akşama doğru köy kahvesinde oturup çay içerken günün yorgunluğunu üzerimizden atmıştık. Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A) Olaylar üçüncü kişi ağzıyla anlatılmıştır.
    • B) Bilgilendirici ve nesnel bir dil kullanılmıştır.
    • C) Tartışmacı anlatım biçimi benimsenmiştir.
    • D) Yazar, düşüncelerini kanıtlamak için tanık göstermiştir.
    • E) Anlatım birinci kişi (kahraman anlatıcı) ağzıyla yapılmıştır.
  12. Bahçedeki rengârenk güller mis gibi kokuyor, sabah rüzgârında hafif hafif sallanıyordu. Gökyüzündeki bembeyaz bulutlar küme küme toplanmış, pırıl pırıl parlayan güneşin önünü kapatmaya çalışıyordu. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisinden yararlanılmıştır?

    • A) Deyim aktarmalarından ve devrik cümlelerden
    • B) İkilemelerden ve pekiştirmeli sözcüklerden
    • C) Terimlerden ve doğrudan alıntılardan
    • D) Tanımlamalardan ve sayısal verilerden
    • E) Karşıt anlamlı sözcüklerden ve tanık göstermeden
  13. Gecenin koyu karanlığında yalnız kalan eski köşk, rüzgârın sert vuruşlarıyla acıyla inliyordu. Pencerelerinden içeri süzülen ay ışığı, kırık tahtaların üzerinde çaresizce dans ediyor ve terk edilmişliğin hüznünü fısıldıyordu. Bu parçanın anlatımında aşağıdaki edebî sanatlardan / anlatım niteliklerinden hangisi belirgindir?

    • A) Abartma (Mübalağa)
    • B) Tezat (Karşıtlık)
    • C) Tariz (İğneleme)
    • D) Kişileştirme (Teşhis)
    • E) Alıntı yapma
  14. Valizini toplayıp kapının önüne çıktığında mahallenin üzerine çöken hüzünlü sessizliği içine çekti. Yıllardır oturduğu bu evin her çatlağında bir hatırası saklıydı; ayrılmanın onu bu denli sarsacağını hiç hesaba katmamıştı. İçindeki derin boşluğu gizlemek istercesine adımlarını hızlandırdı ve durağa doğru yürüdü. Bu parçanın anlatımında kullanılan bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) İlahi (Hâkim) bakış açısı
    • B) Gözlemci (Müşahit) bakış açısı
    • C) Kahraman (Benmerkezci) bakış açısı
    • D) Çoğulcu bakış açısı
    • E) Nesnel-tutanakçı bakış açısı
  15. Dünya genelinde tatlı su kaynaklarının %70'i tarımsal sulamada kullanılmakta olup küresel ısınma nedeniyle bu rezervler hızla tükenmektedir. Nitekim hidrolog Prof. Dr. John Evans, "Gelecek yirmi yıl içinde su tasarruflu damlama sistemlerine geçilmezse küresel gıda üretimi %30 oranında gerileyecektir." diyerek tehlikenin boyutunu açıkça ifade etmektedir. Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangilerine başvurulmuştur?

    • A) Tanımlama - Örnekleme
    • B) Benzetme - Karşılaştırma
    • C) Sayısal verilerden yararlanma - Tanık gösterme
    • D) Karşıtlıklardan yararlanma - Benzetme
    • E) Somutlaştırma - Tanımlama
  16. Yapay zekâ algoritmaları son yıllarda tıp, mühendislik ve eğitim gibi alanlarda insan verimliliğini katbekat artırmıştır. Örneğin erken evre kanser taramalarında kullanılan derin öğrenme modelleri, radyologların gözden kaçırabileceği mikroskobik doku değişimlerini saniyeler içinde tespit edebilmektedir. Bu parçanın anlatımında kullanılan düşünceyi geliştirme yolu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Benzetme
    • B) Tanık gösterme
    • C) Karşılaştırma
    • D) Tanımlama
    • E) Örnekleme
  17. Şiir, duyguların en yoğun ve en süzülmüş hâlini yansıtan estetik bir söz sanatıdır. Roman insan yaşamını geniş bir nehir gibi bütün kollarıyla kuşatırken şiir, bu nehrin derinliklerinde parıldayan eşsiz bir inciye benzer. Tıpkı bir mimarın her taşı özenle yerine oturtması gibi şair de her sözcüğü kuyumcu titizliğiyle işler. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinde verilen düşünceyi geliştirme yolları birlikte kullanılmıştır?

    • A) Sayısal verilerden yararlanma - Tanık gösterme
    • B) Tanımlama - Benzetme
    • C) Örnekleme - Sayısal verilerden yararlanma
    • D) Tanık gösterme - Tanımlama
    • E) Örnekleme - Karşıtlıklardan yararlanma
  18. Fırından yeni çıkmış sıcacık ekmeğin çıtır kabuğuna dokunduğumda avucumun içi ısınıverdi. Bir parça koparıp ağzıma attığımda damağımı saran o hafif mayhoş buğday tadı, çocukluğumun taş değirmenli fırınlarını hatırlattı. Sokaktan geçen tahta tekerlekli arabanın çıkardığı gıcırtı ve havayı kaplayan yanık un kokusu bu anı daha da derinleştirdi. Bu parçanın anlatımında aşağıdaki duyulardan hangisine yer verilmemiştir?

    • A) Dokunma
    • B) Tatma
    • C) İşitme
    • D) Görme
    • E) Sezgi
  19. Modern edebiyatta klasik olay örgüsünün terk edildiğini ve bireyin iç dünyasına odaklanmanın sanatsal bir zorunluluk olduğunu iddia edenler var. Oysa olay örgüsü olmadan bir kurgu oluşturmak, temeli atılmamış bir binanın katlarını yükseltmeye çalışmak gibidir; eninde sonunda çökmeye mahkûmdur. Sağlam bir hikâye omurgası kurulmadan yalnızca psikolojik çözümlemelerle kalıcı bir eser üretilemez. Bu parçada yazar, düşüncelerini aktarmak için hangi anlatım biçiminden yararlanmıştır?

    • A) Tartışmacı anlatım
    • B) Öyküleyici anlatım
    • C) Açıklayıcı anlatım
    • D) Düşsel anlatım
    • E) Destansı anlatım
  20. Eski taş köprünün kemerleri altından çağıldayarak akan nehir, sabahın erken saatlerinde vuran güneşle birlikte gümüş bir şerit gibi parıldıyordu. Kıyıdaki söğüt ağaçlarının suya sarkan ince dalları, serin esintide hafifçe salınırken taze çimen ve ıslak toprak kokusu havayı sarıyordu. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

    • A) Tartışma
    • B) Açıklama
    • C) Betimleme
    • D) Öyküleme
    • E) Örnekleme

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.