Deyim ve Atasözü Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Bir müze küratörü, sergideki tarihî eserlerin her birinin ardında saklanan anlatıları ziyaretçilere aktarırken onların sadece şekillere bakmakla yetinmeyip eserin ruhunu kavramalarını istemiştir. Küratörün ziyaretçilerden beklediği bu derinlemesine kavrayış tutumu aşağıdaki deyimlerden hangisiyle ifade edilir?

   • A) Üstünkörü geçmek
   • B) Satır aralarını okumak
   • C) Kulak tıkamak
   • D) Göstermelik yapmak
   • E) Başından savmak

2. Deneyimli bir cerrah, ameliyathaneye yeni katılan asistanına "Bu meslekte her vakanın kendine has bir yapısı olduğunu unutmamalısın; genel kurallar sana rehberlik eder ancak her hastaya aynı şablonla yaklaşamazsın." tavsiyesinde bulunmuştur. Cerrahın bu tavsiyesi aşağıdaki atasözlerinden hangisinin iletisiyle tam olarak örtüşür?

   • A) Rüzgâr eken fırtına biçer.
   • B) Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır.
   • C) Her damardan kan alınmaz.
   • D) Gün doğmadan neler doğar.
   • E) Güvenme varlığa, düşersin darlığa.

3. Bir eğitim bilimci, öğrencilerin öğrenme sürecinde yalnızca teorik bilgi yüklenmesinin yetersiz olduğunu; bilginin ancak uygulamaya döküldüğünde ve pratikle pekiştirildiğinde kalıcı hale geleceğini savunmaktadır. Eğitim bilimcinin bu yaklaşımı aşağıdaki atasözlerinden hangisiyle doğrudan ilişkilendirilebilir?

   • A) Akıl yaşta değil baştadır.
   • B) Üzüm üzüme baka baka kararır.
   • C) Lafla peynir gemisi yürümez.
   • D) Balık baştan avlanır.
   • E) Kaz gelen yerden tavuk esirgenmez.

4. Ekonomi analisti, piyasalardaki ani dalgalanmalar karşısında yatırımcıların panikle hareket ettiğini ve hiçbir somut gerekçe yokken ellerindeki tüm varlıkları aceleyle elden çıkardıklarını gözlemlemiştir. Buna göre yatırımcıların sergilediği bu aşırı ve temelsiz telaş aşağıdaki deyimlerden hangisiyle tanımlanabilir?

   • A) Pireyi deve yapmak
   • B) Devede kulak kalmak
   • C) Saman altından su yürütmek
   • D) Ununu eleyip eleğini asmak
   • E) Çantada keklik görmek

5. Uçuş emniyeti konusunda eğitim veren tecrübeli bir pilot, kokpitteki en küçük bir ihmalin bile geri dönülemez felaketlere yol açabileceğini, bu nedenle her göstergeyi defalarca kontrol ettiklerini belirtmiştir. Aşağıdaki deyim çiftlerinden hangisi pilotun bu titiz tutumunu en iyi şekilde ifade eder?

   • A) Kulak arkası etmek - Göz ardı etmek
   • B) Can evinden vurmak - Başından savmak
   • C) İpe un sermek - Çamura yatmak
   • D) Nabza göre şerbet vermek - Suya sabuna dokunmamak
   • E) İnce eleyip sık dokumak - Kılı kırk yarmak

6. Deyimler kalıplaşmış söz öbekleridir; deyimi oluşturan sözcüklerin yerine eş anlamlıları dahi getirilemez ve sözcüklerin dizilişi değiştirilemez. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmamasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

   • A) Zorlu sınavın ardından nihayet rahat bir nefes aldık.
   • B) Yaptığı hatalardan dolayı amirinin gözünden tamamen düştü.
   • C) Yeni projeyi duyduğunda sevinçten ağzı kulaklarına erdi.
   • D) Konuşmacının her kelimesine büyük bir ciddiyetle kulak kabarttı.
   • E) O kadar telaşlıydı ki eli ayağı birbirine dolanmıştı.

7. Bir sosyolog, kırsaldan kente göç eden ailelerin karşılaştıkları zorlukları incelerken bir arada yaşayan akrabaların birbirlerine destek olarak kriz anlarını çok daha kolay atlattıklarını gözlemlemiştir. Sosyoloğun bu gözlemini en iyi yansıtan atasözü aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Mum dibine ışık vermez.
   • B) Ağaç köküyle yaşar.
   • C) Horozu çok olan köyün sabahı geç olur.
   • D) Balık baştan kokar.
   • E) Körün istediği bir göz, iki olursa ne söz.

8. Müzik prodüktörü, yeni çıkacak albümün tanıtım sürecinde tüm detayları önceden planladıklarını ve hiçbir şeyi tesadüfe bırakmadıklarını söylemiştir. Buna göre prodüktörün anlatımı aşağıdaki deyimlerden hangisiyle çelişmektedir?

   • A) İşi sıkı tutmak
   • B) Tedbiri elden bırakmamak
   • C) Eşeğini sağlam kazığa bağlamak
   • D) İşi oluruna bırakmak
   • E) Hesabını kitabını bilmek

9. Bir deniz biyoloğu, deniz ekosistemindeki kirliliğin önüne geçilmezse nesli tükenmekte olan canlıların geri dönülmez biçimde yok olacağını, bu yüzden vakit kaybetmeden koruyucu önlemler alınması gerektiğini belirtmiştir. Biyoloğun bu yaklaşımını özetleyen atasözü aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Ağaç yaş iken eğilir.
   • B) Testi kırılmadan önce yol gösteren çok olur.
   • C) Çıkmadık candan umut kesilmez.
   • D) Demir nemden, insan gamdan çürür.
   • E) Erteye kalan arkaya kalır.

10. Başarılı bir şef aşçı, yarışmada jüri üyelerine sunduğu özel yemeğin lezzetini tarif ederken misafirlerin bu tadı ömür boyu unutamayacak kadar çok beğeneceklerini iddia etmiştir. Buna göre aşçının iddiasını karşılayan en uygun deyim aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Ağzı kulaklarına varmak
    • B) Burnundan kıl aldırmamak
    • C) Çam devirmek
    • D) Karnı zil çalmak
    • E) Parmaklarını ısırtmak

11. I. Danışan dağı aşmış, danışmayan düz yolda şaşmış. II. Akıl akıldan üstündür. III. Birlikten kuvvet doğar. IV. El el ile, değirmen yel ile. Numaralanmış atasözlerinden hangileri doğrudan "fikir alışverişinde bulunmanın ve ortak akla başvurmanın önemi" konusunu işlemektedir?

    • A) I ve III
    • B) I ve II
    • C) II ve IV
    • D) III ve IV
    • E) II ve III

12. Edebiyat eleştirmeni, genç yazarın son romanını değerlendirirken "Yazar, anlatımında kelimelerin bilinen anlam sınırlarını aşmış; imgeler yoluyla okurun zihninde derin çağrışımlar uyandırmayı başarmıştır." demiştir. Eleştirmenin yazarın üslubuna yönelik bu tespiti aşağıdaki deyimlerden hangisiyle ifade edilebilir?

    • A) Lafı ağzında gevelemek
    • B) Ağzından çıkanı kulağı duymamak
    • C) Kelimelere yeni anlamlar yüklemek
    • D) Dilinde tüy bitmek
    • E) Sözü ayağa düşürmek

13. Bir mimar, projesini hazırlarken çevredeki binalarla uyumu gözetmemiş ve kendi yapısını diğer yapılardan tamamen bağımsız, yalnız bir anıt gibi tasarlamıştır. Yapı tamamlandığında ise kent dokusu içinde eğreti durmuş ve işlevini tek başına yerine getirememiştir. Mimarın bu durumunu açıklayan en uygun atasözü aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Körle yatan şaşı kalkar.
    • B) Damdan düşen damdan düşenin hâlini bilir.
    • C) Minareyi çalan kılıfını hazırlar.
    • D) Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır.
    • E) Yalnız taş duvar olmaz.

14. Bir ceza avukatı, müvekkilinin masum olduğunu kanıtlamak için duruşma boyunca en küçük ayrıntıyı bile dikkatle incelemiş ve hakimin kararını etkileyecek tüm noktaları titizlikle ortaya koymuştur. Buna göre avukatın tavrını ifade etmek için aşağıdaki deyimlerden hangisinin kullanılması uygun olmaz?

    • A) Göz yummak
    • B) İnce eleyip sık dokumak
    • C) Kılı kırk yarmak
    • D) Gözden kaçırmamak
    • E) Can damarına basmak

15. Atasözlerinin büyük bir kısmı mecaz anlam taşırken bazı atasözleri yalnızca gerçek anlamlarıyla kullanılır ve doğrudan doğruya genel bir kuralı ya da deneyimi bildirir. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi bu açıklamaya örnek gösterilebilir?

    • A) Terzi kendi söküğünü dikemez.
    • B) Ayağını yorganına göre uzat.
    • C) Ağaç yaprağıyla gürler.
    • D) Son pişmanlık fayda etmez.
    • E) Bal tutan parmağını yalar.

16. Kütüphanede çalışan iki araştırmacıdan biri araştırma yaparken acele edilmemesi gerektiğini, sabırla çalışmanın başarı getireceğini savunurken diğeri zaman kaybetmeden hemen harekete geçmenin zorunlu olduğunu ileri sürmüştür. Buna göre araştırmacıların savunduğu tutumları temsil eden atasözleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

    • A) Ne ekersen onu biçersin - Rüzgâr eken fırtına biçer
    • B) Acele işe şeytan karışır - Demir tavında dövülür
    • C) Sakla samanı gelir zamanı - Ak akçe kara gün içindir
    • D) İşleyen demir pas tutmaz - Yuvarlanan taş yosun tutmaz
    • E) Gülme komşuna gelir başına - Ev alma komşu al

17. Bir arkeolog, katıldığı seminerde antik kentteki kazıların büyük bir gizlilik ve titizlikle yürütüldüğünü, bulguların zarar görmemesi için ekibin son derece özenli davrandığını anlatırken yanlış bir deyim kullanmıştır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan deyim bu bağlama ters düşecek şekilde kullanılmıştır?

    • A) Eserleri gün yüzüne çıkarırken kılı kırk yaran bir dikkatle hareket ettik.
    • B) Çalışmalarımızı kimseye duyurmadan, ser verip sır vermeyerek sürdürdük.
    • C) Tarihî duvarların temizliğini yaparken kıldan ince kılıçtan keskin bir titizlik sergiledik.
    • D) Bulunan mozaiklerin zarar görmemesi için adeta üzerlerine titredik.
    • E) Kazı alanındaki her yeni buluntuyu baştan savma bir anlayışla inceleyip koruma altına aldık.

18. Girişimci bir çiftçi, modern sera yatırımı yaparken tüm sermayesini tek bir tarım ürününe bağlamış ve beklenmedik bir don olayı sonucunda ciddi zarara uğramıştır. Deneyimli bir ziraat mühendisi ise çiftçiye olası riskleri dağıtması gerektiğini, tek bir alana bağımlı kalmanın tehlike doğuracağını ifade etmiştir. Ziraat mühendisinin bu uyarısı aşağıdaki atasözlerinden hangisinin iletisiyle doğrudan örtüşür?

    • A) Damlaya damlaya göl olur.
    • B) Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yer.
    • C) Bütün yumurtalar aynı sepete konmaz.
    • D) Taşıma su ile değirmen dönmez.
    • E) Ağaç yaş iken eğilir.

19. Tiyatro yönetmeni, başrol oyuncusunun sahnede sergilediği tutumu eleştirirken "Rolün gerektirdiği heyecanı bir türlü hissettiremiyorsun; sanki olup biten hiçbir şey seni ilgilendirmiyormuş gibi çok kayıtsız davranıyorsun." demiştir. Buna göre yönetmenin oyuncuya yönelik eleştirisi aşağıdaki deyimlerden hangisiyle nitelendirilebilir?

    • A) Oralı olmamak
    • B) Can kulağıyla dinlemek
    • C) Etekleri zil çalmak
    • D) Gözünü dört açmak
    • E) Yüreği ağzına gelmek

20. Bir yazılım firmasının yöneticisi, ekibinin aylar süren yoğun çalışmaların ardından geliştirdiği yapay zekâ modelinin sektörde büyük bir ilgiyle karşılanıp hemen benimsendiğini belirtmek istemektedir. Buna göre yöneticinin durumunu en iyi ifade eden deyim aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) İğne ile kuyu kazmak
    • B) Suya sabuna dokunmamak
    • C) Kulak kabartmak
    • D) El üstünde tutulmak
    • E) Gözden düşmek

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.