Cümlede Anlam Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. (I) Biyolojik çeşitliliğin korunması, gezegenimizdeki ekosistem dengesinin sürdürülebilmesi için vazgeçilmez bir zorunluluktur. (II) Sulak alanların kurutulması ve aşırı tarımsal ilaç kullanımı, endemik böcek türlerinin popülasyonunu son elli yılda yüzde kırk oranında azaltmıştır. (III) Türlerin hızla yok oluşu, besin zincirinin en üst basamağında yer alan yırtıcı kuşların üreme alanlarını da doğrudan tehdit etmektedir. (IV) Doğa koruma dernekleri, nesli tehlike altındaki türlerin kayıt altına alınması amacıyla gönüllü gözlem ağları kurmaktadır. (V) Gelecek nesillere yaşanabilir bir çevre bırakmak istiyorsak sanayi atıklarının arıtımında daha katı yasal yaptırımlar uygulamalıyız. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

   • A) I. cümlede bir gereklilik dile getirilmiştir.
   • B) II. cümlede sayısal veriden yararlanılarak saptama yapılmıştır.
   • C) III. cümlede bir durumun yol açtığı olumsuz etki açıklanmıştır.
   • D) IV. cümlede amaç-sonuç ilişkisine yer verilmiştir.
   • E) V. cümlede gerçekleşmiş bir eylemin pişmanlığı ifade edilmiştir.

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "hayıflanma" (kişinin yapmadığı veya kaçırdığı bir fırsat yüzünden duyduğu üzüntü) anlamı vardır?

   • A) Şehrin tarihî dokusunu bozan plansız yapılaşmaya yetkililerin seyirci kalması hepimizi derinden üzdü.
   • B) Gençlik yıllarımda elime geçen o burs imkânını değerlendirip yurt dışında sanat eğitimi almalıydım.
   • C) Toplantı sırasında meslektaşımın yaptığı yersiz eleştirilere sessiz kalmam büyük bir hataydı.
   • D) Komşularımızın bahçesindeki asırlık zeytin ağaçlarının yol yapımı için kesilmesine engel olamadık.
   • E) Yazarın son romanında kullandığı yapay dil ve ağdalı sözcükler okuma zevkini tamamen yok ediyor.

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "olasılık (ihtimal)" anlamı vardır?

   • A) Kazı alanındaki jeolojik tabakalaşma, yerleşimin Tunç Çağı'na ait olduğunu kesinleştirdi.
   • B) Şiddetli rüzgârın etkisiyle devrilen asırlık çınar ağacı, belediye ekiplerince yoldan kaldırıldı.
   • C) Bu saatlerde laboratuvar çalışmaları tamamlanmış, araştırmacılar rapor yazımına geçmiş olabilir.
   • D) Konferans salonundaki tüm teknik hazırlıklar, açılış konuşmasından bir saat önce bitti.
   • E) Arşivdeki belgeleri tasnif etmekle görevlendirilen uzmanlar, çalışmalarını titizlikle sürdürüyor.

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "karşılaştırma" yapılmıştır?

   • A) Şirket, yeni yazılım güncellemesini tüm kullanıcılara eş zamanlı olarak sundu.
   • B) Tarım kooperatifi, organik gübre kullanımını yaygınlaştırmak için çiftçilere seminerler verdi.
   • C) Laboratuvarda geliştirilen bu kompozit malzeme, çelikten çok daha hafif olmasına karşın darbelere karşı iki kat daha dayanıklıdır.
   • D) Mimar, kentsel dönüşüm projesinde yeşil alan oranını artırmak için binaları dikey olarak tasarladı.
   • E) Akustik mühendisleri, konser salonunun tavan kaplamalarında ses yutucu özel paneller kullandı.

5. (I) Geleneksel Türk ebru sanatı, kitreyle yoğunlaştırılmış su üzerine toprak boyaların serpilmesiyle icra edilen köklü bir kâğıt bezeme sanatıdır. (II) Teknolojik gelişmeler her ne kadar dijital illüstrasyonları öne çıkarsa da suyun üzerindeki o büyüleyici renk dansı canlılığını asla kaybetmemiştir. (III) Ebru ustaları, kullandıkları at kılı fırçaları ve gül dallarını doğadan temin ederek geleneksel üretim disiplinini yaşatmaktadır. (IV) Sanatçının fırçadan damlayan boyaya müdahale imkânının sınırlı olması, her eserin dünyada tek ve benzersiz olmasını sağlamaktadır. (V) Bu sanatı öğrenmek isteyen çıraklar, sabrın ve tevekkülün önemini ustalarının tezgâhında yıllar süren bir eğitimle kavrar. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi bir "tanım" cümlesidir?

   • A) I
   • B) II
   • C) III
   • D) IV
   • E) V

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "birliktelik (beraberlik)" anlamı yoktur?

   • A) Genç botanikçi, doktora tezini alanında uzman bir profesörle yürüttü.
   • B) Kazı heyeti, antik tiyatrodan çıkarılan heykelleri özenle kasalara yerleştirdi.
   • C) Dağcı grubu, zorlu tırmanışı tecrübeli yerel rehberlerle birlikte tamamladı.
   • D) Yönetmen, son festival filmini dünyaca ünlü bir görüntü yönetmeniyle çekti.
   • E) Müzisyen, geleneksel türküleri senfoni orkestrasıyla icra etti.

7. "Yazar, yeni deneme kitabında okurlarına alışıldık reçeteler sunmak yerine onların zihinlerinde yeni soruların filizlenmesine zemin hazırlıyor." Bu cümlede yazarın tutumuyla ilgili olarak anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Okuyucuların var olan sorunlarına kesin ve pratik çözümler ürettiği
   • B) Eserinde daha önce hiç işlenmemiş felsefi kavramları tartıştığı
   • C) Bilimsel gerçekleri edebi ve mecazlı bir dille aktarmaya çalıştığı
   • D) Geleneksel anlatım kalıplarını yıkarak dili yenilikçi bir biçimde kullandığı
   • E) Okuru hazır çözümlere yönlendirmeyip onu eleştirel ve sorgulayıcı düşünmeye sevk ettiği

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "gerçekleşmemiş bir beklenti" söz konusudur?

   • A) Sabah saatlerinde başlayan yoğun kar yağışı, kentin ana arterlerinde ulaşımı tamamen durma noktasına getirdi.
   • B) Yapılan tanıtım kampanyasının ardından romanın ilk haftada çok satanlar listesinin zirvesine yerleşeceğini ummuştuk.
   • C) Uluslararası kongreye sunulacak bildirilerin özet metinleri hakem heyeti tarafından incelenmeye başlandı.
   • D) Güneş panellerinin çatılara monte edilmesiyle birlikte binanın elektrik giderlerinde belirgin bir tasarruf sağlandı.
   • E) Yönetmen, yeni filminde popüler oyuncular yerine amatör tiyatroculara başrol vermeyi kararlaştırdı.

9. (I) Biyomimetik; doğadaki canlıların yapılarını, işlevlerini ve sistemlerini taklit ederek insan problemlerine sürdürülebilir teknolojik çözümler üreten multidisipliner bir bilim dalıdır. (II) Nilüfer çiçeğinin yaprak yapısı incelenerek geliştirilen kendini temizleyen dış cephe boyaları, bu alanın en bilinen somut örneklerindendir. (III) Doğanın milyonlarca yıllık evrimsel tecrübesi, günümüz mühendislerinin laboratuvarlarda ulaştığı en karmaşık tasarımlardan bile çok daha kusursuzdur. (IV) Balinaların yüzgeç kenarlarındaki çıkıntılardan esinlenilerek tasarlanan rüzgâr türbini kanatları, enerji verimliliğini yüzde yirmi oranında artırmıştır. (V) Bu disiplin, gelecekte enerji ve malzeme mühendisliğinin temel çalışma metodolojisi hâline gelecektir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?

   • A) I
   • B) II
   • C) III
   • D) IV
   • E) V

10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "doğrudan anlatım" yapılmıştır?

    • A) Başhekim, ameliyathane şartlarının uluslararası standartlara kavuşturulduğunu basın mensuplarına bildirdi.
    • B) Antrenör, oyuncularına rakip takımın hızlı hücumlarına karşı alan savunmasından ödün vermemelerini tembihledi.
    • C) Çevre mühendisi, atık suların arıtılmadan denize deşarj edilmesinin ekosistemi yok edeceğini savundu.
    • D) Tarihçi, konferansın sonunda dinleyicilere dönerek "Geçmişini belgeleyemeyen toplumlar geleceklerini kurgulayamaz." dedi.
    • E) Bilim kurulu üyesi, salgının seyrini değiştirmek adına aşı takvimine harfiyen uyulması gerektiğini vurguladı.

11. "Diyelim ki önümüzdeki yüzyılda tüm fosil yakıt rezervleri tamamen tükendi ve dünya yalnızca yenilenebilir enerji kaynaklarına bağımlı hâle geldi." Bu cümlenin anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Ön yargı
    • B) Kanıksama
    • C) Yadsıma
    • D) Varsayım
    • E) Tasarı

12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "öz eleştiri" anlamı vardır?

    • A) Projenin son teslim tarihine yetişmemesinde ekip üyelerinin koordinasyonsuzluğu büyük rol oynadı.
    • B) Hakem heyetinin tartışmalı kararları, sporcuların sahadaki motivasyonunu tamamen düşürdü.
    • C) Şirket yönetiminin aldığı aceleci kararlar, kriz anında bütçe açığının büyümesine yol açtı.
    • D) Romanımı yazarken yan karakterlerin psikolojik arka planını yeterince derinleştiremediğimi fark ettim.
    • E) Yayınevinin yaptığı baskı hataları yüzünden kitabın ikinci baskısı gecikmeli olarak piyasaya sürüldü.

13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir "aşamalı durum" bildirilmektedir?

    • A) Fabrikada üretilen yeni bataryalar, test sürüşlerinde beklenenden çok daha yüksek performans gösterdi.
    • B) Kurak geçen ayların ardından gölün su seviyesi günden güne azalarak kritik eşiğin altına indi.
    • C) Şehir meclisi, trafiği rahatlatmak amacıyla toplu taşıma araçlarının sefer sayılarını artırdı.
    • D) Genç mimarın çizdiği avan proje, jüri üyelerinin çoğunluğu tarafından onaylandı.
    • E) Kütüphanedeki eski el yazmaları, nemden zarar görmemesi için özel iklimlendirme odalarına taşındı.

14. (I) Belgesel yönetmeni, son projesinde Anadolu'nun unutulmaya yüz tutmuş masal anlatıcılığı geleneğini mercek altına alıyor. (II) Çekimlerin büyük bölümü Toroslar'daki dağ köylerinde, tamamen doğal ışık ve çevre sesleri kullanılarak gerçekleştirildi. (III) Yönetmen, anlatıcıların yüzündeki derin çizgileri ve ses tonlarındaki kırılmaları lirik bir görsel dille harmanlamayı başarmış. (IV) Yapım, toplam yetmiş beş dakikalık süresiyle izleyiciyi geçmiş ile bugün arasında nostaljik bir yolculuğa çıkarıyor. (V) Belgeselin kurgusunda arşiv kayıtlarına ve tanıklıklara kronolojik bir sırayla yer verilmiş. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde hem içerik hem de üslup ile ilgili bir değerlendirme yapılmıştır?

    • A) I
    • B) II
    • C) III
    • D) IV
    • E) V

15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "örtülü anlam" yoktur?

    • A) Şirketin bu yılki sürdürülebilirlik raporunu yine aynı bağımsız denetim kuruluşu hazırladı.
    • B) Sergiye katılan yerli sanatçılar da eserlerinde atık malzemelerin dönüştürülmesine odaklanmıştı.
    • C) Şehir tiyatroları bu sezon perdelerini yeni restore edilen tarihî sahnede açacak.
    • D) Şef, menüdeki geleneksel çorbanın lezzetini bu defa tam kıvamında tutturabilmişti.
    • E) Yarışmaya gönderilen projeler arasından yalnızca bizim ekibin çalışması finale kaldı.

16. "Yıllardır üzerinde çalıştığı kuramın meslektaşları tarafından görmezden gelinmesi bir yana, genç araştırmacıların deneylerinde bu kuramdan ilham aldığını görmek yüzünde buruk bir tebessüm oluşturdu." Bu cümleden söz konusu bilim insanıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine kesin olarak ulaşılır?

    • A) Kuramının bilimsel geçerliliği tüm akademi camiası tarafından kabul edilmiştir.
    • B) Kendi kuşağındaki araştırmacılardan beklediği ilgiyi görememiştir.
    • C) Genç araştırmacıların yaptığı deneylerin sonuçlarını hatalı bulmaktadır.
    • D) Yaptığı çalışmaların gelecekte ödüllendirileceğine inanmaktadır.
    • E) Kuramını geliştirmekten vazgeçip yalnızca gençlere rehberlik etmeye başlamıştır.

17. Bir romanın edebî başarısı; yazarının kelimeleri ne kadar süslü seçtiğinde değil, sıradan bir hayat hikâyesini bile insan ruhunun derinliklerine ayna tutacak bir içtenlikle işleyebilmesinde saklıdır. Bu cümleden çıkarılabilecek en kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Sanatlı ve süslü bir dil kullanan romanların kalıcı olması mümkün değildir.
    • B) İnsan psikolojisini konu edinmeyen eserler edebiyat çevrelerince değersiz kabul edilir.
    • C) Romanın niteliğini belirleyen temel unsur, gösterişli dilden ziyade insanı samimiyetle yansıtabilmesidir.
    • D) Sıradan olayları anlatan yazarlar, olağanüstü konuları işleyenlerden daha başarılıdır.
    • E) Bir eserin başarısı, ele aldığı konunun daha önce hiç işlenmemiş olmasına bağlıdır.

18. I. Cümle: James Webb Uzay Teleskobu, evrenin bilinen en uzak galaksilerinden gelen kızılötesi ışıkları yakalayarak gök bilimcilerin evrenin oluşumuna dair teorilerini güncellemesini sağladı. II. Cümle: Elde edilen yüksek çözünürlüklü veriler, Büyük Patlama'dan yalnızca birkaç yüz milyon yıl sonra devasa galaksilerin çoktan teşekkül ettiğini ortaya koydu. Bu iki cümlede ifade edilenlerin anlamca doğru bir biçimde birleştirilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) James Webb Uzay Teleskobu'nun yakaladığı kızılötesi ışıklar sayesinde elde edilen yüksek çözünürlüklü veriler, Büyük Patlama'dan yalnızca birkaç yüz milyon yıl sonra devasa galaksilerin oluştuğunu göstererek gök bilimcilerin evrenin oluşum teorilerini güncellemesini sağlamıştır.
    • B) Evrenin oluşum teorilerini tamamen çürüten James Webb Uzay Teleskobu, Büyük Patlama'dan hemen sonra ortaya çıkan dev galaksilerin kızılötesi görüntülerini ilk kez kaydetmiştir.
    • C) Gök bilimcilerin evren teorilerini değiştirmek amacıyla fırlatılan James Webb Uzay Teleskobu, bilinen en uzak galaksilerin yüksek çözünürlüklü fotoğraflarını çekmeyi başarmıştır.
    • D) Büyük Patlama'dan birkaç yüz milyon yıl sonra oluşan devasa galaksiler, James Webb Uzay Teleskobu'nun verileriyle incelenmiş ancak evrenin oluşum teorilerinde köklü bir değişim yaratamamıştır.
    • E) Bilinen en uzak galaksilerden gelen ışıkları inceleyen gök bilimciler, James Webb Uzay Teleskobu sayesinde Büyük Patlama'nın gerçekleşme zamanına ilişkin yeni kanıtlar bulmuştur.

19. (I) Restorasyon uzmanları, asırlık taş köprünün zeminindeki aşınmaları gidermek için geleneksel kireç harcı kullanmayı tercih etti. (II) Çimento esaslı modern harçlar taşların nefes almasını engellediğinden yapının ömrünü kısaltmaktadır. (III) Tarihî köprünün kemer ayakları, nehir yatağındaki akıntı rejimine uygun olacak şekilde aslına sadık kalınarak yeniden örüldü. (IV) Yapılan her müdahale, uluslararası koruma kurullarının belirlediği etik ilkeler doğrultusunda titizlikle belgelendi. (V) Bu titiz çalışma sayesinde köprü, sonraki kuşaklara özgün kimliğini yitirmeden aktarılabilecektir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde hem "amaç-sonuç" hem de "gerekçe" ilişkisi bir arada verilmemiştir; yalnızca "gerekçe (neden-sonuç)" bildirilmiştir?

    • A) I
    • B) II
    • C) III
    • D) IV
    • E) V

20. (I) Yapay zekâ algoritmaları, günümüzde tıp dünyasında erken teşhis süreçlerini hızlandırarak hekimlerin iş yükünü belirgin biçimde hafifletmektedir. (II) Radyoloji görüntülerinin analizinde insan gözünün gözden kaçırabileceği mikroskobik anomalileri dakikalar içinde tespit edebilmektedir. (III) Buna rağmen hiçbir teknolojik yazılımın bir hekimin klinik sezgisinin ve hastayla kurduğu empatik bağın yerini tutamayacağı unutulmamalıdır. (IV) Teşhis başarısı ne kadar yüksek olursa olsun, tedavi kararının nihai sorumluluğu daima uzman hekimin vicdani değerlendirmesine aittir. (V) Dolayısıyla sağlık kuruluşları, teknoloji yatırımlarını artırırken hekimlerin iletişim ve etik karar alma becerilerini geliştirmeyi de ihmal etmemelidir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde koşula bağlılık söz konusudur?

    • A) I
    • B) II
    • C) III
    • D) IV
    • E) V

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.