Sıfat tamlamalarında tamlayan olan sıfat, tamlananın taşıdığı anlamı derecelendiren üstünlük veya en üstünlük zarflarıyla nitelenebilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sıfat, üstünlük bildiren bir zarfla derecelendirilmiştir?
- A) Bu yazar, edebiyatımızın en üretken şahsiyetlerinden biridir.
- B) Gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakmalıyız.
- C) Çok güzel günlerin bizi beklediğine yürekten inanıyorum.
- D) Oldukça zor bir sınavı geride bırakmanın rahatlığını yaşıyordu.
- E) Pek sevimli bir çocuk yanımıza gelip saati sordu.
Sıfat-fiiller (ortaçlar), fiil kök veya gövdelerine gelen özel eklerle türetilerek cümlede genellikle sıfat görevinde kullanılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil diğerlerinden farklı görevde kullanılmıştır?
- A) Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç artık.
- B) Koşar adımlarla merdivenleri hızla tırmandı.
- C) Görünen köy kılavuz istemez sözünü hep hatırlatır.
- D) Gelecek hafta yeni projelerimizi yönetim kuruluna sunacağız.
- E) Yarışmada dereceye girenler törende tek tek ödüllendirildi.
Kurallı birleşik sıfatların bir türü de bir sıfat tamlamasında isimle sıfatın yerinin değiştirilip isme 3. tekil kişi iyelik eki (-i, -si) getirilmesiyle kurulur. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uygun bir birleşik sıfat vardır?
- A) Geniş bahçeli bir villada sakin bir yaşam sürüyordu.
- B) Üç günlük dünyada kimseyi kırmaya değmez diyordu.
- C) Gözü pek bir denizci dalgalarla korkusuzca mücadele etti.
- D) Kapısı kırık dolabı tamir etmek için usta çağırdı.
- E) Beş parasız adam sokaklarda çaresizce dolaşıyordu.
Sıfatlar çekim eki aldıklarında genellikle adlaşır ve sıfat olma özelliklerini kaybederler. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala bir örnek vardır?
- A) Güzel günler göreceğiz güneşli ve aydınlık yarınlarda.
- B) İyiler daima kazanır masalların sonunda olsa bile.
- C) Kırmızı güller bahçenin en güzel köşesinde açmıştı.
- D) Soğuk sular aktı yaylanın dik yamaçlarından aşağıya.
- E) Yağmurlu havalarda evde oturup müzik dinlemeyi çok severdi.
"Bir" sözcüğü cümlede herhangi bir varlığı belirsiz şekilde bildirdiğinde "belgisiz sıfat", sayı değeri ifade ettiğinde ise "asıl sayı sıfatı" olur. Buna göre "bir" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde asıl sayı sıfatı olarak kullanılmıştır?
- A) Bir akşam ansızın çıkıp gelsen ne kadar mutlu olurum.
- B) Bir gün sen de bu yaşananların değerini anlayacaksın.
- C) Masada sadece bir bardak su kalmıştı, onu da bana uzattı.
- D) Kendine sakin bir yer bulup kitabını okumaya başladı.
- E) Karşımıza aniden sevimli bir sokak köpeği çıktı.
Sayı sıfatları; asıl sayı, sıra sayı, üleştirme sayısı ve kesir sayısı sıfatı olmak üzere dörde ayrılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde üleştirme sayı sıfatı kullanılmıştır?
- A) Öğretmen, proje ödevi için her gruba üçer konu verdi.
- B) Şirket bu yıl çalışanlarına yüzde yirmi zam yapma kararı aldı.
- C) Yarışmada ikinci sırayı alan sporcu büyük bir sevinç yaşadı.
- D) Toplantıya katılan on beş delege görüşlerini sırayla açıkladı.
- E) Yarım porsiyon yemekle öğle molasını hızlıca geçiştirdi.
Birden çok sıfat, tek bir ismi niteleyebilir veya belirtebilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim birden fazla niteleme sıfatı almıştır?
- A) Genç yazar ilk kitabıyla edebiyat dünyasında büyük bir yankı uyandırdı.
- B) Şair, duygulu ve ahenkli mısralarıyla okurlarının gönlünde taht kurdu.
- C) Bu zorlu yolculukta yanımıza sadece gerekli eşyaları aldık.
- D) Eski model bir araçla dik yokuşu güçlükle tırmandılar.
- E) Bahçedeki kırmızı güller sabahın ilk ışıklarıyla parıldıyordu.
Unvan sıfatları; kişi isimlerinin önüne ya da arkasına gelerek onların meslek, rütbe, akrabalık veya sosyal konumlarını belirten sözcüklerdir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde unvan sıfatı kullanılmıştır?
- A) Genç avukat, mahkeme heyetine kapsamlı bir savunma metni sundu.
- B) Başarılı mimar, kentin silüetini değiştirecek modern projeler tasarlıyor.
- C) Emekli öğretmen, mahalledeki çocuklara ücretsiz ders veriyordu.
- D) Mahallemizin sevilen simalarından Hasan Çavuş dün akşam vefat etti.
- E) Uzman hekim, hastaların tahlil sonuçlarını dikkatle değerlendirdi.
Pekiştirme sıfatları; "m, p, r, s" ünsüzleriyle türetilen sözcüklerle veya ikilemelerin isimlerin önüne getirilmesiyle oluşturulur. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde pekiştirilmiş bir sıfat kullanılmıştır?
- A) Sabahın erken saatlerinde gökyüzü masmavi bir renge bürünmüştü.
- B) Yürüyüş parkurunda hızlı hızlı yürüyerek kondisyonunu artırmaya çalışıyordu.
- C) Odadaki eşyalar uzun zamandır temizlenmediği için tozluydu.
- D) Sınav yaklaştıkça öğrencilerin heyecanı günden güne artıyordu.
- E) Geniş caddelerde akşamüstü yoğun bir araç trafiği oluşurdu.
İşaret bildiren sözcükler bir ismi işaret yoluyla belirttiklerinde işaret sıfatı, bir ismin yerini işaret yoluyla tuttuklarında ise işaret zamiri olurlar. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret bildiren sözcük türce diğerlerinden farklıdır?
- A) Bu fidanları baharın ilk günlerinde okulun bahçesine dikmiştik.
- B) Şuradaki eski konağın restorasyon çalışmaları gelecek ay başlayacak.
- C) O tabloyu sergide gören sanatseverler hayranlıklarını gizleyemedi.
- D) Öteki yolu tercih ederseniz şehir merkezine daha çabuk ulaşırsınız.
- E) Şunu unutmayın ki başarıya giden yolda en önemli unsur sabırdır.
Kurallı birleşik sıfatlar; sıfat tamlamalarına "-lı/-li", "-lık/-lik" ekleri getirilerek ya da sıfat tamlamasında isimle sıfatın yeri değiştirilip isme iyelik eki eklenerek oluşturulabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu yollardan biriyle oluşturulmuş birleşik sıfat vardır?
- A) Salonun ortasında duran geniş gövdeli çınar ağacı bahçeye derin bir serinlik veriyordu.
- B) Yağmurdan sonra sokakları saran keskin toprak kokusu herkesi büyülemişti.
- C) Eski model arabasını tamir ettirmek için sabahtan beri sanayide bekliyordu.
- D) Kitap fuarında en çok ilgi gören eserler tarihî romanlar oldu.
- E) Sessiz sakin geçen tatil günleri ona tüm yorgunluğunu unutturdu.
Soru bildiren sözcükler bir ismi belirttiklerinde "soru sıfatı", bir ismin yerini tuttuklarında "soru zamiri", fiili veya fiilimsiyi etkilediklerinde ise "soru zarfı" olurlar. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamı bir sıfatla sağlanmıştır?
- A) Konferans salonundaki katılımcılardan hangisi paneliste bu soruyu yöneltti?
- B) Şehir merkezine gitmek için hangi otobüse binmemiz gerektiğini biliyor musun?
- C) Yarışmaya gönderilen projeler arasından nasıl bir çalışma jürinin dikkatini çekti?
- D) Bu zorlu problemi arkadaşlarına nasıl anlattın?
- E) Dünkü toplantıda yöneticiler sana tam olarak ne söylediler?
Niteleme sıfatlarının nitelediği isim düştüğünde sıfat, o ismin yerine geçerek adlaşır. Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde adlaşmış sıfat kullanılmıştır?
- A) Ağır adımlarla çıktı dik yokuşu, yorgunluğu gözlerinden okunuyordu.
- B) Yüksek dağların doruklarına erken çökerdi sonbaharın hüznü.
- C) Yaşlılar, geçmişin birikimini genç kuşaklara aktaran köprülerdir.
- D) Kırık dökük anılar zihnimin derinliklerinde ansızın canlandı.
- E) Sessiz gecede rüzgârın uğultusu pencereleri titretirdi.
Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.
