'-dık / -dik' eki bir ismin önüne gelerek sıfat-fiil kurabileceği gibi iyelik eki alarak adlaşmış sıfat-fiil de oluşturabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde '-dık / -dik' eki sıfat tamlaması oluşturmuştur?
- A) Söylediklerini dikkatle dinleyip not aldı.
- B) Bildiklerini kimseyle paylaşmak istemiyordu.
- C) Göremediklerini arkadaşına sorarak öğrendi.
- D) Tanıdık bir yüz arayarak kalabalığın içine baktı.
- E) Yazdıklarımı okuyunca çok duygulandı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kullanılan fiilimsi sayısı en fazladır?
- A) Gün doğarken yola çıkıp akşama varmayı hedefleyen dağcılar erkenden hazırlandı.
- B) Masanın üstündeki evrakları toparlayıp dosyaya yerleştirdi.
- C) Okuldan dönen çocuklar bahçede neşeyle koşuyordu.
- D) Kitap okumanın faydalarını herkes çok iyi bilir.
- E) Sorunları ertelemeden çözmek için toplandılar.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi grubu cümlenin öznesi durumundadır?
- A) Konuşmacı, kürsüye çıkarak dinleyicileri selamladı.
- B) Akşam serinliğinde yürüyüş yapmayı çok seviyordu.
- C) Kütüphanede sessizce kitap okumak insanı dinlendirir.
- D) Otobüsün gelmesini durakta sabırla beklediler.
- E) Soruları kolayca çözünce kendine güveni arttı.
İsim-fiiller, isimlerin aldığı tüm çekim eklerini (hâl, iyelik, çokluk vb.) alabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iyelik ve hâl eki almış bir isim-fiil vardır?
- A) Sanatçının şarkı söyleyişini salondaki herkes hayranlıkla dinledi.
- B) Erken saatte yürümek insana zindelik verir.
- C) Yağmur dindikten sonra çocuklar dışarı çıktı.
- D) Çalışan insanların emeğine daima saygı duyulmalıdır.
- E) Otobüsün hareket saatini öğrenmek için gişeye gitti.
Zarf-fiil eklerinden bazıları ikileme biçiminde kurularak eylemin durumunu bildirir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uygun bir zarf-fiil kullanılmıştır?
- A) Çocuklar güle oynaya parkın yolunu tuttu.
- B) Yavaş yavaş ilerleyen konvoy şehre ulaştı.
- C) İrili ufaklı taşlar patika yolu kapatmıştı.
- D) Ağır ağır çıkan merdivenler onu çok yordu.
- E) Koşa koşa gelen haberci nefes nefese kaldı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla fiilimsi kullanılmıştır?
- A) Akşam serinliğinde sahilde uzun bir yürüyüş yaptı.
- B) Kapıyı çalmadan içeri giren görevliyi herkes şaşkınlıkla izledi.
- C) Güneş dağların ardından usulca kayboluyordu.
- D) Bahçedeki kurumuş dalları özenle budadı.
- E) Yazar, yeni kitabının hazırlıklarını hızla tamamladı.
Fiilimsiler ek fiil alarak bir cümlenin yüklemi olabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem, ek fiil almış bir fiilimsidir?
- A) Tek arzusu, yıllardır görmediği köyüne bir an önce dönmekti.
- B) Masanın üzerinde duran eski defteri dikkatle inceledi.
- C) Rüzgâr sert estikçe ağaçların dalları şiddetle eğiliyordu.
- D) Sabahın erken saatlerinde limandan ayrılan gemi uzaklaştı.
- E) Sorunların üstesinden gelmek için elinden geleni yapıyordu.
Fiilimsiler yan cümlecik kurarak temel cümlenin bir ögesi olabilir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsinin oluşturduğu yan cümlecik temel cümlenin nesnesi görevindedir?
- A) Şiir yazmak, insanın iç dünyasını arındıran bir eylemdir.
- B) Yağmur başlayınca herkes saçak altlarına sığındı.
- C) Genç yazar, romanını bitirmeyi her şeyden çok istiyordu.
- D) Güneş battığında köyün sessizliği iyice belirginleşti.
- E) Yere dökülen yapraklar bahçıvan tarafından süpürüldü.
İsim-fiil eki olan '-ma / -me' ile olumsuzluk eki olan '-ma / -me' biçimce özdeş olduğundan birbiriyle karıştırılmamalıdır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde '-ma / -me' eki diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?
- A) Bu kadar zorlu bir parkurda tek başına yürüme, tehlikeli olabilir.
- B) Raporun son hâlini teslim etme süresi henüz dolmadı.
- C) Onun bu konuda fikir beyan etme yetkisi bulunmuyor.
- D) Çocukların düzenli spor yapma alışkanlığı kazanması önemlidir.
- E) Resim yapma becerisini geliştirmek için kursa yazıldı.
Sıfat-fiiller niteledikleri isim düştüğünde adlaşmış sıfat-fiil durumuna geçer. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde adlaşmış sıfat-fiil kullanılmıştır?
- A) Çalışan makinelerin sesi tüm fabrikada yankılanıyordu.
- B) Tanıdık simalarla karşılaşmak ona büyük moral vermişti.
- C) Kırlarda açan çiçekler baharın gelişini müjdeliyordu.
- D) Sınavda başarılı olanlar bir üst kura doğrudan geçecek.
- E) Akıp giden zamanı durdurmaya kimsenin gücü yetmez.
Zarf-fiiller cümleye durum veya zaman anlamı katar; eylemin nasıl ya da ne zaman yapıldığını bildirir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil cümleye ötekilerden farklı bir anlam katmıştır?
- A) Gün ağarırken yola çıkan kervan akşama şehre ulaştı.
- B) Soruları dikkatle okuyup sınav kâğıdını teslim etti.
- C) Salona girdiğinde herkes saygıyla ayağa kalkmıştı.
- D) Yaşlı adam, merdivenleri güçlükle soluklanarak çıktı.
- E) Zil çalar çalmaz öğrenciler bahçeye doğru koştu.
Bir dil bilimci, metin analizinde sıfat-fiil eklerinin kalıplaşarak kalıcı ad oluşturabildiğini belirtmiştir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil eki aldığı hâlde fiilimsi özelliğini yitirip kalıcı ad olmuş bir sözcük kullanılmıştır?
- A) Şehrin batı girişine yeni bir yakacak deposu kurulması planlanıyor.
- B) Gelecek günlerin bize neler getireceğini kimse tam olarak kestiremez.
- C) Toplantıda konuşulacak konular önceden üyelere tek tek iletildi.
- D) Yıkılası dağlar aramızda aşılmaz bir duvar gibi yükseliyordu.
- E) Bilinmedik sokaklarda saatlerce dolaşıp eski evleri fotoğrafladı.
Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.
