PDF İndirme Katmanı

Ahlakın Temel Unsurları

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi • İslam'da Ahlak İlkeleri • Kazanım • 10 soru

Ahlakın Temel Unsurları Kazanım PDF İndir

MEB · 9. Sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · İslam'da Ahlak İlkeleri

9. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi "Ahlakın Temel Unsurları" konusu için MEB müfredatına uygun 10 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Soruları PDF olarak indirebilirsin.

Sorular

  1. 1.

    İslam ahlakında zihinsel yetilerin dengesinden hikmet, bedensel ve maddi arzuların denetiminden iffet, korku ile atılganlık arasındaki dengeden ise şecaat erdemi doğar. Bu üç temel erdemin birbiriyle uyumlu bir bileşim oluşturarak her hak sahibine hakkının verilmesini sağlayan kuşatıcı ahlak unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Adalet
    • B) İhlas
    • C) Sıdk
    • D) Tevazu
    • E) Vefa
  2. 2.

    Ahlakın temel unsurlarından hikmet, akıl gücünün ölçülü kullanımıyla doğruyu kavramayı; iffet, arzu ve hazların itidal üzere denetlenmesini; şecaat ise öfke ve korku karşısında cesaretle hareket etmeyi ifade eder. Bu bilgilere dayanarak ahlakın temel unsurları arasındaki ilişkiyi sentezleyen en kapsayıcı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Adalet; hikmet, iffet ve şecaat erdemlerinin itidal üzere birleşmesiyle ortaya çıkan kuşatıcı temel unsurdur.
    • B) Hikmet erdemi, iffet ve şecaatten tamamen bağımsız gelişerek yalnız teorik bilgi birikimiyle sağlanan bir ilkedir.
    • C) Şecaat, insanın bedensel arzularını ve nefsi isteklerini kontrol altına almasını sağlayan tek temel güçtür.
    • D) İffet ve şecaat yalnızca bireysel yaşamda geçerliyken, hikmet ve adalet tamamen toplumsal kurallarla sınırlıdır.
    • E) Ahlakın temel unsurları arasında zamansal bir sıralama bulunur ve şecaat kazanılmadan iffet erdemi oluşmaz.
  3. 3.

    Bir öğrenci kulübü başkanı olan Kerem, bütçe kullanımıyla ilgili çıkan bir tartışmada öfkesine kapılmayıp cesaretle doğruyu savunmuş, kişisel arzularını ve yakınlıklarını arka plana atarak ölçülü davranmış, meseleyi akılcı bilgilerle analiz etmiş ve herkesin hakkını koruyan dengeli bir karar vermiştir. Kerem'in sergilediği bu tutumdan hareketle ahlakın temel unsurları arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

    • A) Ahlakın temel unsurları birbirinden bağımsız çalışır; kişinin tek bir erdemi sergilemesi olgunlaşması için yeterlidir.
    • B) Hikmet zihinsel, iffet bedensel ve arzuya dayalı, şecaat ise duygusal itidali sağlarken; adalet tüm bu unsurların dengeli bir uyumla hayata aktarılmasını ifade eder.
    • C) Şecaat erdemi sağlandıktan sonra hikmet ve iffete gerek kalmadan toplumsal adalet kendiliğinden tesis edilmiş olur.
    • D) İffet ve hikmet yalnızca bireysel davranışları düzenlerken, şecaat ve adalet sadece hukuki süreçlerde geçerlilik kazanır.
    • E) Adalet, diğer üç temel erdemden tamamen bağımsız olarak yalnız kanuni zorunluluklar neticesinde ortaya çıkan bir unsurdur.
  4. 4.

    İslam ahlak düşüncesinde insanın bilme ve düşünme gücünün dengelenmesiyle hikmet, arzu ve isteklerinin ölçülü kılınmasıyla iffet, öfke ve cesaretinin itidale kavuşmasıyla şecaat erdemleri doğar. Bu üç temel erdemin birbiriyle uyumlu bir şekilde hayata yansıtılması ise dördüncü temel unsur olan adaleti meydana getirir. Buna göre ahlakın temel unsurları arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A) Adalet, diğer üç temel erdemin ölçülü ve dengeli bir biçimde birleşmesiyle ortaya çıkan kuşatıcı bir unsurdur.
    • B) Hikmet erdemi kazanıldıktan sonra iffet ve şecaat erdemlerinin toplumsal hayatta bir işlevi kalmaz.
    • C) Şecaat erdemi, insanın bedensel ve maddi hazlara karşı mesafeli durmasını sağlayan nefis terbiyesidir.
    • D) İffet erdemi, akli ve zihinsel melekelerin doğru kararlar vermesini sağlayan bir yetidir.
    • E) Ahlakın temel unsurları birbirinden tamamen bağımsız olup aralarında bütünsel bir denge bulunmamaktadır.
  5. 5.

    İslam ahlak düşüncesinde insanın zihinsel süreçlerinde ölçülü olmasıyla hikmet, arzu ve bedensel hazlarını dizginlemesiyle iffet, korku ve öfke karşısında cesaretli ve dengeli durmasıyla şecaat erdemi kazanılır. Metne göre bu üç temel unsurun birbiriyle uyumlu ve dengeli biçimde sentezlenmesi sonucunda ortaya çıkan dördüncü temel ahlak unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Adalet
    • B) Cömertlik
    • C) Dürüstlük
    • D) Merhamet
    • E) Tevazu
  6. 6.

    Ahlakın temel unsurlarından akıl ve düşünmede ölçülülük hikmet, gazap ve cesarette ölçülülük şecaat, arzu ve bedensel hazlarda ölçülülük ise iffet olarak adlandırılır. Bir kimsenin bu üç temel erdemi hayatında dengeleyip itidalli davranarak hakkaniyeti sağlaması, bu unsurların birleşimiyle oluşan en kapsayıcı ahlaki değeri ortaya çıkarır. Bu açıklamada ifade edilen ve ahlakın diğer temel unsurlarını sentezleyen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Adalet
    • B) Cömertlik
    • C) Merhamet
    • D) Müsamaha
    • E) Tevazu
  7. 7.

    Ahmet, okuldaki münazara yarışmasında öfkesine yenik düşmeyip cesaretle doğru düşünceleri savunmuş, arkadaşlarına karşı tarafsız kalarak haklarını korumuş, kişisel arzu ve heveslerine kapılmadan ölçülü davranmış ve kararlarını derin bir akıl yürütmeyle almıştır. Ahmet'in bu davranışlarında sırasıyla ahlakın hangi temel unsurları öne çıkmaktadır?

    • A) Şecaat - Adalet - İffet - Hikmet
    • B) Hikmet - İffet - Adalet - Şecaat
    • C) İffet - Hikmet - Şecaat - Adalet
    • D) Adalet - Şecaat - Hikmet - İffet
    • E) Şecaat - İffet - Adalet - Hikmet
  8. 8.

    Bir lisenin kulüp temsilciliği seçiminde arkadaşının baskısına rağmen tarafsız davranmak isteyen bir öğrenci; adayların yetkinliklerini aklın ve bilginin rehberliğinde değerlendirmiş, bencil arzu ile kişisel çıkarlarının peşinden gitmeyip ölçülü davranmış, tepki almaktan korkmayarak doğruyu savunma cesareti göstermiş ve neticede hak edene görevi teslim ederek dengeli bir karar vermiştir. Bu öğrencide somutlaşan tutumlar dikkate alındığında, ahlakın temel unsurları arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?

    • A) İnsan ancak düşünme, arzu ve cesaret boyutlarında itidali yakalayıp bu erdemleri adalet ilkesiyle sentezlediğinde ahlaki bütünlüğe ulaşır.
    • B) Şecaat sahibi bir birey, hikmet ve iffet erdemlerine ihtiyaç duymaksızın tek başına toplumsal adaleti eksiksiz biçimde sağlayabilir.
    • C) Ahlakın temel unsurları birbiriyle örtüşmeyen bağımsız yapılar olduğu için duyguların denetimi adalet fikrini etkilemez.
    • D) Hikmet erdemi yalnızca teorik bilgiye ulaşmayı amaçladığından, bireyin pratik kararlarındaki cesaret ve ölçülülük düzeyini şekillendirmez.
    • E) İffet ve şecaat erdemleri bireysel disiplini sağlarken, adalet erdemi akla dayalı sorgulamaların ve doğru bilginin tamamen dışında kalır.
  9. 9.

    Bir genç, karşılaştığı haksızlık karşısında öfkesine yenilmeyip cesaretle hakkı savunmuş, nefsi arzularına uyarak haksız kazanç elde etmekten kaçınmış ve karar verirken aklını kullanarak ölçülü davranmıştır. Bu gencin hikmet, şecaat ve iffet erdemlerini birleştirerek sergilediği bu bütüncül ve dengeli tutum ahlakın hangi temel unsurunun tecelli ettiğini gösterir?

    • A) İffet
    • B) Hikmet
    • C) Şecaat
    • D) Adalet
    • E) Cömertlik
  10. 10.

    Ahmet Bey, bir haksızlık karşısında öfkesine kapılmayıp cesaretle doğruyu savunmuş, kişisel çıkarlarını gözetmeyip arzularını dizginlemiş ve ilim ile aklını kullanarak tarafsız bir değerlendirmede bulunmuştur. Ahmet Bey'in bu tutumu, ahlakın temel unsurları olan hikmet, iffet, şecaat ve adalet arasındaki ilişki bakımından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A) Adalet, diğer üç erdemin nefis ve öfke lehine feda edilmesiyle ulaşılan geçici bir durumdur.
    • B) Hikmet, iffet ve şecaat erdemlerinin itidal üzere dengelenmesi sonucunda adalet erdemi ortaya çıkar.
    • C) İffet ve şecaat, akli değerlendirmelerden bağımsız olarak yalnızca duygusal tepkilerle sağlanan niteliklerdir.
    • D) Hikmet erdemine ulaşılması, insanın arzu ve gazap yetilerini tamamen yok etmesini gerektirir.
    • E) Adalet, bireysel duygu ve tutkuların kontrolünden bağımsız olarak yalnızca kanuni zorunluluklarla şekillenir.