Sınıflandırma ve Biyoçeşitlilik Yeni Nesile Geçiş PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Bir akarsu havzasının memba ve delta bölgelerinde biyoçeşitlilik unsurlarını inceleyen araştırmacılar; delta bölgesinde 5 farklı habitat tipi ve 92 canlı türü saptarken hedef bir kerevit popülasyonunda 4 farklı alel tespit etmiştir. Buna karşılık tek bir habitat tipine ve 14 canlı türüne sahip memba bölgesinde, aynı kerevit popülasyonunda 12 farklı alel belirlenmiştir. Elde edilen bu kanıtlara dayanılarak biyoçeşitliliği oluşturan unsurlar arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Bir bölgedeki habitat ve tür çeşitliliğinin yüksek olması, o bölgede yaşayan tüm türlerin genetik çeşitliliğinin de zorunlu olarak yüksek olacağını göstermez.
   • B) Ekosistem çeşitliliği ile popülasyon içi genetik çeşitlilik doğadaki tüm ortamlarda doğru orantılı olarak birlikte değişir.
   • C) Canlı türü sayısının azalması, popülasyonların çevreye uyumunu sağlayan gen havuzundaki çeşitliliği her zaman kısıtlar.
   • D) Habitat çeşitliliğinin artması, ortamdaki popülasyonların genetik varyasyonunun doğrudan azalmasına yol açan temel etkendir.
   • E) Biyoçeşitliliğin kararlılığı sadece tür sayısına dayalı olup ekosistem ve genetik çeşitlilik unsurlarından tümüyle bağımsızdır.
2. 2.

   Bir araştırma ekibi, kuraklık baskısı altındaki üç farklı bitki topluluğunun (K, L ve M) yirmi yıllık süreçteki değişimlerini inceleyerek çeşitli veriler kaydetmiştir. Başlangıçta 45 türe sahip ancak genetik varyasyonu düşük olan K topluluğunda tür sayısı 12'ye düşerken; 20 türe sahip ancak genetik varyasyonu yüksek olan L topluluğunda 19 tür varlığını korumuştur. Yüksek habitat çeşitliliğine sahip heterojen bir alanda bulunan M topluluğundaki 30 türün tamamı ise uygun mikrohabitatlara çekilerek neslini sürdürmüştür. Bu verilere dayanılarak biyoçeşitliliği oluşturan unsurlar ve ekosistem dengesiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Popülasyonların genetik çeşitliliği ne kadar düşük olursa olsun, başlangıçtaki tür sayısı fazla olan topluluklar çevresel streslere her zaman daha dirençlidir.
   • B) Çevresel baskılar karşısında tür kaybını önlemenin tek koşulu, alandaki türlerin genetik yapısının değişmeden tamamen aynı kalmasıdır.
   • C) Biyoçeşitliliğin korunmasında yalnızca tür sayısının yüksek olması yetersiz kalabilmekte; popülasyon içi genetik varyasyon ve ekosistemdeki habitat çeşitliliği belirleyici rol oynamaktadır.
   • D) Habitat çeşitliliğinin yüksek olması, türlerin çevresel değişimlere uyum sağlamasını engelleyerek popülasyonların hızla tükenmesine yol açar.
   • E) Genetik çeşitliliği yüksek olan popülasyonlar, tür zenginliği sınırlı ekosistemlerde çevresel değişimlere karşı tolerans gösteremez.
3. 3.

   Bir araştırma grubu, kırsal bir bölgede uygulanan iki farklı tarım modelinin biyoçeşitlilik unsurları üzerindeki etkilerini incelemiştir. Geleneksel karma üretim yapılan birinci alanda 4 farklı mikrohabitat tipi, 36 yabani polinatör böcek türü ve yerel bir buğday popülasyonunda 15 genetik varyant kaydedilmiştir. Tek tip endüstriyel üretim yapılan ikinci alanda ise tek bir homojen habitat, 7 polinatör böcek türü ve aynı buğday popülasyonunda sadece 2 genetik varyant saptanmıştır. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde biyoçeşitliliği oluşturan unsurlar arasındaki ilişkiyle ilgili hangi çıkarım yapılabilir?

   • A) Tür çeşitliliğindeki değişimler, genetik çeşitlilikten bütünüyle bağımsız olarak yalnızca abiyotik faktörlere bağlı gelişir.
   • B) Ekosistem çeşitliliğinin daralması, popülasyonlardaki tür içi genetik varyasyon düzeyinin yükselmesini sağlar.
   • C) Ekosistem ve habitat çeşitliliğinin korunması, hem tür çeşitliliğinin hem de popülasyonlardaki genetik çeşitliliğin sürdürülmesini destekler.
   • D) Popülasyondaki genetik varyant sayısının azalması, ekosistemdeki mikrohabitat çeşitliliğini doğrudan artıran temel etkendir.
   • E) Polinatör tür çeşitliliği azaldıkça popülasyonlar genetik varyasyonlarını yitirerek çevresel baskılara karşı daha dayanıklı hâle gelir.
4. 4.

   Bir biyoloji araştırma grubu, bir dağ ekosistemindeki üç farklı yükselti kuşağında biyoçeşitlilik unsurlarını inceleyerek şu verileri kaydetmiştir: • 1. Kuşak (500 m): 2 farklı habitat tipi, 42 bitki türü, hedef adaçayı popülasyonunda 5 farklı genetik varyant • 2. Kuşak (1200 m): 5 farklı habitat tipi, 88 bitki türü, hedef adaçayı popülasyonunda 14 farklı genetik varyant • 3. Kuşak (1900 m): 1 habitat tipi, 26 bitki türü, hedef adaçayı popülasyonunda 9 farklı genetik varyant Bu veriler birlikte değerlendirildiğinde biyoçeşitliliği oluşturan unsurlar arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Bir ekosistemdeki tür çeşitliliği arttıkça o ekosistemde yaşayan popülasyonların genetik çeşitliliği zorunlu olarak azalır.
   • B) Biyoçeşitliliği oluşturan habitat çeşitliliği, yalnızca deniz seviyesine en yakın olan alçak kuşaklarda yüksek değerlere ulaşır.
   • C) Tür çeşitliliği bakımından en zengin alanlar, ekolojik niş sayısını azaltan tek tip habitat yapısına sahip bölgelerdir.
   • D) Habitat çeşitliliğinin artması tür zenginliğini desteklerken, bir popülasyonun genetik çeşitliliği tür sayısı daha az olan ortamlarda da yüksek bulunabilir.
   • E) Bir alandaki genetik çeşitliliğin korunması, o ekosistemde bulunan toplam tür sayısının her zaman en üst seviyede tutulmasına bağlıdır.
5. 5.

   Bir milli parkta kara yolu nedeniyle parçalanan iki orman alanını birleştirmek amacıyla yaban hayatı ekolojik köprüsü kurulmuştur. Beş yıllık izleme verilerine göre bölgedeki toplam tür sayısı 38 olarak değişmeden kalmış; ancak hedef bir popülasyondaki genetik çeşitlilik düzeyi belirgin şekilde yükselmiş ve parçalanmış habitatlar yeniden işlevsel bir ekosistem olarak bütünleşmiştir. Bu izleme verilerine dayanılarak biyoçeşitliliği oluşturan unsurlarla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Bir popülasyondaki genetik çeşitliliğin artışı, her zaman bölgeye dışarıdan yeni türlerin göç etmesiyle gerçekleşir.
   • B) Ekosistem çeşitliliğindeki yapısal iyileşmeler, ancak bölgedeki toplam tür sayısının artmasıyla kanıtlanabilir.
   • C) Biyoçeşitlilik yalnızca tür sayısıyla sınırlı olmayıp popülasyon içi genetik yapıyı ve ekosistemin işlevsel bütünlüğünü de kapsar.
   • D) Tür sayısının değişmemesi, bölgedeki biyolojik çeşitlilik unsurlarının hiçbirinde niteliksel bir gelişme olmadığını gösterir.
   • E) Genetik çeşitliliğin yükselmesi, ekosistemdeki tüm canlı türlerinin birey sayılarının zamanla eşitlenmesini zorunlu kılar.
6. 6.

   Bir araştırmacı, benzer fiziksel koşullara sahip iki farklı gölet ekosisteminde (I ve II) biyoçeşitlilik unsurlarını incelemiş ve her iki gölette de aynı beş sucul bitki türünün eşit sayıda bireyle yer aldığını saptamıştır. Yapılan genetik analizlerde I. göletteki bitkilerin vejetatif yöntemle çoğaltılmış klonlardan oluştuğu, II. göletteki bitkilerin ise tohumla çoğalan yüksek genetik varyasyona sahip popülasyonlardan meydana geldiği belirlenmiştir. Gölet sularında aniden ortaya çıkan tuzluluk artışı sonucunda I. göletteki bitki popülasyonlarının tamamı hızla yok olurken II. göletteki bitkilerin varlığını sürdürdüğü ve ekolojik dengenin korunduğu gözlenmiştir. Bu verilere dayanılarak biyoçeşitliliği oluşturan unsurlar ve ekosistem kararlılığı ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Bir komünitedeki tür sayısı eşit olduğunda, canlıların maruz kaldığı ani çevresel değişimlere direnci popülasyonların genetik yapısından bağımsız şekilde gerçekleşir.
   • B) Ekosistemlerdeki biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliği, tür içi genetik çeşitlilikten ziyade ortamda yaşayan toplam birey sayısının yüksek olmasına bağlıdır.
   • C) Genetik çeşitliliği düşük olan tek tip popülasyonlar, tür zenginliği yüksek olduğu sürece abiyotik faktörlerdeki dalgalanmalara karşı daha hızlı uyum geliştirir.
   • D) Biyoçeşitliliğin unsurlarından olan tür çeşitliliği, genetik çeşitliliğin yetersiz olduğu durumlarda popülasyonların neslinin tükenmesini tek başına engeller.
   • E) Tür sayısının aynı olması biyolojik çeşitliliğin tüm boyutlarıyla özdeş olduğunu göstermez; tür içi genetik çeşitlilik, ekosistemlerin çevresel değişimlere karşı direncini ve kararlılığını belirleyen temel bir unsurdur.
7. 7.

   Bir biyolog, bir ada ekosistemine giren istilacı bir otçul türün biyoçeşitlilik unsurları üzerindeki etkisini izlemek amacıyla 15 yıl arayla topladığı verileri kaydetmiştir. Başlangıçta adada 3 farklı habitat tipi (orman, kıyı bataklığı, kayalık çalılık), 52 yerli bitki türü ve adaya özgü bir çalı popülasyonunda 18 farklı genetik varyant saptanmıştır. İstilacı türün baskısı altındaki 15. yılın sonunda ise aşırı otlatma nedeniyle ortam tek tip kuru otsu alana dönüşmüş, yerli bitki türü sayısı 11'e gerilemiş ve varlığını sürdüren yerli çalı popülasyonundaki genetik varyant sayısı 3'e düşmüştür. Bu verilerden hareketle biyoçeşitliliği oluşturan unsurlar ve aralarındaki ilişkilerle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Biyoçeşitliliğin temel unsurları birbirinden bağımsız işlediğinden habitat çeşitliliğindeki kayıplar popülasyonların genetik yapısını etkilemez.
   • B) Bir alanda tür sayısının azalması, rekabeti düşürdüğü için hayatta kalan türlerin genetik varyasyonunun kendiliğinden artmasını sağlar.
   • C) Biyoçeşitlilik yalnızca tür sayısıyla belirlendiğinden ortamdaki habitatlar tekdüzeleşse dahi ekosistem düzeyindeki çeşitlilik korunur.
   • D) Çevresel baskı altındaki bir popülasyonun o habitatta varlığını koruması, başlangıçtaki genetik varyantların eksiksiz korunmasına bağlıdır.
   • E) Ekosistem düzeyindeki çeşitliliğin kaybolması, hem tür zenginliğinin azalmasına hem de hayatta kalan popülasyonun genetik çeşitliliğinin daralmasına yol açabilir.
8. 8.

   Bir ekoloji araştırma grubu, restorasyon uygulanan iki farklı vadideki (Vadi-1 ve Vadi-2) biyoçeşitlilik unsurlarını incelemiş ve şu verileri kaydetmiştir: Vadi-1'de 4 farklı habitat tipi bulunurken toplam 60 böcek türü tespit edilmiş ve bu türler arasında birey sayıları dengeli bir dağılım göstermiştir. Vadi-2'de ise 2 farklı habitat tipi ve yine toplam 60 böcek türü kaydedilmiş; ancak tek bir böcek türünün alandaki toplam bireylerin %85'ini oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca her iki vadide ortak yaşayan bir çekirge popülasyonunun genetik varyasyon düzeyinin Vadi-1'de, Vadi-2'ye göre belirgin derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu verilere dayanılarak biyoçeşitliliği oluşturan unsurlar ve aralarındaki ilişkilerle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Bir ekosistemdeki toplam tür sayısının eşit olması, o alanların tür çeşitliliği ve genetik yapı bakımından da özdeş olduğunu kanıtlar.
   • B) Ekosistem çeşitliliğinin azalması, popülasyon içi genetik varyasyonu artırarak canlıların çevresel değişimlere uyumunu kolaylaştırır.
   • C) Tür zenginliği aynı olsa dahi türlerin nispi bolluğu ile habitat ve genetik düzeydeki farklılıklar, alanların genel biyoçeşitlilik düzeylerini farklı kılar.
   • D) Vadi-2'de tek bir türün aşırı baskın hâle gelmesi, bu alandaki ekosistem ve genetik çeşitliliğin Vadi-1'den daha kararlı olduğunu gösterir.
   • E) Biyoçeşitlilik analizlerinde ekosistem ve genetik düzeyler göz ardı edilip yalnızca ortamda bulunan toplam tür sayısı temel ölçüt alınmalıdır.
9. 9.

   Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Veritabanı çalışmaları kapsamında, kuraklık tehdidi altındaki iki farklı sulak alanda (X ve Y) yaşayan sazancık balığı popülasyonları ile ortam koşulları incelenmiştir. Yapılan ölçümlerde her iki alandaki toplam tür çeşitliliği ve balık birey sayıları birbirine yakın bulunurken X alanında farklı mikrohabitat tipleri ile sazancık balığı popülasyonundaki genetik varyasyon düzeyinin Y alanına göre belirgin biçimde daha yüksek olduğu kaydedilmiştir. Bu verilere dayanılarak incelenen alanlardaki biyoçeşitlilik unsurlarıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) X alanı, tür çeşitliliği Y alanı ile benzer düzeyde olmasına karşın ekosistem ve genetik çeşitlilik unsurları bakımından daha zengin bir yapı sergilemektedir.
   • B) Y alanındaki balık popülasyonunun değişen çevre koşullarına uyum sağlama potansiyeli X alanındaki popülasyondan daha yüksektir.
   • C) Alanlardaki mikrohabitat çeşitliliğinin farklı olması, iki bölgedeki toplam tür çeşitliliğinin de mutlaka farklı olmasını gerektirir.
   • D) Biyoçeşitliliğin tüm unsurları birlikte değerlendirildiğinde Y alanı kuraklık riskine karşı ekolojik olarak daha dirençli durumdadır.
   • E) İki alanda hedef balık türünün birey sayıları yakın olduğundan popülasyonların genetik çeşitlilik düzeyleri de özdeş kabul edilir.
10. 10.

    Bir araştırmada benzer yüz ölçümüne sahip K ve L koruma alanlarında biyoçeşitlilik unsurları incelenmiş; K alanında 3 farklı habitat tipi, 120 bitki türü ve hedef bir ardıç popülasyonunda 14 farklı alel kaydedilmiştir. Buna karşılık L alanında tek bir habitat tipi, 120 bitki türü ve aynı ardıç popülasyonunda 4 farklı alel tespit edilmiştir. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde bu alanlardaki biyoçeşitlilik unsurlarıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) İki alanda da tür sayısının eşit olması, biyoçeşitliliğin tüm unsurları bakımından bu alanların özdeş olduğunu gösterir.
    • B) Farklı habitat tiplerine sahip olmak, bir bölgedeki tür sayısının diğer bölgelerden mutlaka daha yüksek çıkmasını gerektirir.
    • C) L alanındaki ardıç popülasyonunun olası iklim değişikliklerine uyum sağlama potansiyeli K alanındakine göre daha yüksektir.
    • D) K alanı, tür zenginliği L alanı ile aynı olmasına karşın ekosistem ve genetik çeşitlilik unsurları açısından daha zengindir.
    • E) Biyoçeşitliliğin bütüncül olarak belirlenmesinde yalnızca tür sayısı verisi yeterli ve kapsayıcı bir bilimsel kanıttır.
11. 11.

    Bir biyoloji projesinde üç üst âleme ait türlerin hücresel organizasyonları ve biyolojik önemlerine ilişkin veriler incelenmiştir. İncelemede; çekirdek zarı ve zarlı organeli bulunmayan tek hücreli iki gruptan birinin madde döngüleri ile fermantasyonda, diğerinin ise atık arıtımı ve biyogaz üretimi gibi süreçlerde etkin olduğu; zarlı organellere sahip grubun ise fotosentez ve besin ağlarında temel rolleri üstlendiği belirlenmiştir. Elde edilen bu kanıtlara dayalı olarak canlıların üst âlemleri ve özellikleri hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Zarlı organel bulundurma özelliği, bir canlının ekosistemde işlev görebilmesi için mutlaka çok hücreli bir organizasyona sahip olmasını gerektirir.
    • B) Atık arıtımı ve biyogaz üretiminde görev alan grup, hücresel düzeyde zarlı bir çekirdeğe sahip olmasıyla diğer tek hücrelilerden ayrılır.
    • C) Madde döngüleri ve fermantasyonda rol alan grup, hücresel organizasyonundaki gelişmiş zarlı organeller sayesinde bu işlevleri yürütür.
    • D) Çekirdek zarı ve zarlı organel bulundurmamak, prokaryot canlıların madde döngüsü ve enerji dönüşümü gibi temel biyolojik süreçlerde rol oynamasını engellemez.
    • E) Bir üst âlemin tek hücreli türler içermesi, o üst âlemdeki canlıların tamamının çekirdek zarı ve zarlı organellerden yoksun olduğunu gösterir.
12. 12.

    Bir biyoloji dersinde 'Üç Domaini Birbirinden Ayıran Temel Özellikler' tablosunu dolduran bir öğrenci; hücresel yapı, çekirdek zarı, zarlı organeller ve ribozom varlığı gibi ölçütleri incelemiştir. Öğrenci, tablodaki verilerden hareketle canlılara ait bazı hücresel özelliklerin üst âlemleri belirlemedeki tanısal değerini kanıta dayalı olarak değerlendirmiştir. Buna göre öğrencinin yaptığı aşağıdaki çıkarımlardan hangisi bilimsel olarak doğrudur?

    • A) Hücrede ribozom bulunması canlının ait olduğu üst âlemi belirlemede tek başına yeterli bir kanıt değildir; çünkü ribozom üç üst âlemdeki tüm canlılarda ortak olarak bulunur.
    • B) Sitoplazmada serbest hâlde DNA bulunması, incelenen canlının kesinlikle bakteriler üst âleminde yer aldığını kanıtlayan ayırt edici bir ölçüttür.
    • C) Hücrede çekirdek zarının varlığı, canlının tek hücreli bir organizasyon sergileme olasılığını tamamen ortadan kaldıran bir bulgudur.
    • D) Hücrede zarlı organellerin bulunmaması, söz konusu canlının yalnızca arkeler üst âlemi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini gösterir.
    • E) Canlının çok hücreli olması, onun bakteriler veya ökaryotlar üst âlemlerinden birine ait olduğunu doğrulamak için yeterlidir.
13. 13.

    Bir biyoloji çalışma grubunun üç üst âlem (domain) sistemindeki canlı türleri üzerinde yürüttüğü incelemelerde; çekirdek zarı ve zarlı organeli bulunmayan canlıların tümünün tek hücreli olduğu, buna karşılık zarlı çekirdeğe sahip canlılar arasında hem tek hücreli hem de çok hücreli türlerin yer aldığı belirlenmiştir. Elde edilen bu kanıtlara dayalı olarak üç üst âlemdeki canlıların hücresel organizasyonlarıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Çok hücreli organizasyon düzeyi, üç üst âlemin tamamında farklı canlı gruplarında gözlenen ortak bir örüntüdür.
    • B) Çekirdek zarı ve zarlı organel taşımayan tüm canlı türleri, tek bir üst âlem çatısı altında toplanmaktadır.
    • C) Tek hücreli hücresel yapı sergileme, bir canlının Ökaryotlar üst âleminde yer alamayacağını kesin olarak kanıtlar.
    • D) Prokaryotik hücresel yapıya sahip canlılar iki farklı üst âlemde yer alırken, çok hücreli canlıların tamamı yalnızca Ökaryotlar üst âleminde bulunur.
    • E) Zarlı organel bulundurma özelliği, mikroskobik tek hücreli canlı türlerinin hiçbirinde rastlanmayan bir durumdur.
14. 14.

    Bir biyoloji laboratuvarında üç farklı canlı grubundan alınan örneklerin hücresel yapıları incelenmiş ve elde edilen bulgular kaydedilmiştir: 1. örneğin sitoplazmasında ribozom dışında herhangi bir organel bulunmadığı ve kalıtım materyalinin zarsız olduğu; 2. örneğin çekirdek zarına ve mitokondri gibi zarlı organellere sahip olduğu; 3. örneğin ise çekirdek zarı taşımamasına karşın hücresel protein sentezleme mekanizmaları açısından 2. örnek ile yüksek düzeyde benzerlik gösterdiği saptanmıştır. Bu inceleme sonuçlarına dayalı olarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) 2. örneğin ait olduğu üst âlemde yer alan canlı türlerinin tamamı çok hücreli vücut yapısına sahiptir.
    • B) 1 ve 3. örnekler prokaryotik hücre yapısına sahip olmalarına rağmen farklı üst âlemlerde (domain) sınıflandırılır.
    • C) 3. örneğin zarlı organel taşımaması, bu canlının 1. örnek ile kesinlikle aynı üst âlemde yer almasını gerektirir.
    • D) 1 ve 2. örneklerin ortak olarak ribozom bulundurması, bu iki canlının aynı üst âlem içinde değerlendirilmesi için yeterlidir.
    • E) 1. örnek Ökaryotlar üst âlemine, 2 ve 3. örnekler ise Bakteriler üst âlemine dahil edilir.
15. 15.

    Üç üst âlem (domain) sisteminde yer alan canlı türlerini hücresel organizasyonlarına göre inceleyen bir biyoloji çalışma grubu; Bakteriler ve Arkeler üst âlemlerindeki tüm türlerin tek hücrelilerden oluştuğunu, Ökaryotlar üst âleminde ise hem tek hücreli hem de çok hücreli türlerin bulunduğunu tespit etmiştir. Çalışma grubu, bu hücresel örüntüleri canlıların sınıflandırılması ilkeleri doğrultusunda değerlendirmiştir. Buna göre elde edilen verilerden hareketle aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Bakteriler ve Arkeler üst âlemindeki canlılar tek hücreli oldukları için hücresel yapı ve organizasyon bakımından birbiriyle tamamen aynı kabul edilir.
    • B) Doğadan yeni izole edilen tek hücreli bir organizmanın zarlı bir çekirdeğe sahip olamayacağı kesin olarak söylenebilir.
    • C) Bir canlının tek hücreli olması ait olduğu üst âlemi belirlemek için yetersizken, çok hücreli olması onun Ökaryotlar üst âleminde yer aldığını kanıtlar.
    • D) Zarlı çekirdeğe sahip olmayan prokaryotik hücre yapısındaki tüm canlılar tek bir üst âlem altında sınıflandırılır.
    • E) Çok hücreli organizmaları barındıran bir üst âlemde tek hücreli canlı örneklerine rastlanması mümkün değildir.
16. 16.

    Üç üst âlem sisteminde yer alan canlı gruplarını inceleyen bir araştırmacı; birinci grubun tamamının çekirdek zarı bulunmayan tek hücrelilerden oluştuğunu, ikinci grupta zarlı çekirdeğe sahip tek ve çok hücreli türlerin yer aldığını, üçüncü grubun ise çekirdek zarsız olmasına karşın hücresel örüntüler bakımından ikinci gruba daha yakın olduğunu belirlemiştir. Araştırmacının elde ettiği bu verilere dayalı olarak aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Birinci ve üçüncü gruptaki canlıların tümü sadece ekstrem çevre koşullarında canlılığını sürdürebilir.
    • B) Çok hücreli organizasyon düzeyi, incelenen her üç üst âlemdeki canlılarda da yaygın biçimde görülür.
    • C) Çekirdek zarına sahip olmama durumu, canlıların aynı üst âlem altında toplanması için tek başına yeterli bir ölçüt değildir.
    • D) Zarlı çekirdeğe sahip canlılar, hücresel özellikler bakımından birinci gruba üçüncü gruptan daha yakındır.
    • E) Canlıların üst âlemlere ayrılmasında temel ölçüt, organizmaların yalnızca mikroskobik boyutta olup olmamasıdır.
17. 17.

    Bir araştırmada yeni keşfedilen üç farklı canlı grubunun hücresel yapıları ve yaşam alanları incelenmiştir. K grubunun tek hücreli, çekirdek zarsız ve aşırı tuzlu sularda yaşayabilen canlılardan; L grubunun zarlı çekirdeğe, mitokondri gibi organellere ve çok hücreli türlere sahip canlılardan; M grubunun ise çekirdek zarı ile zarlı organeli bulunmayan ve ılıman ortamlarda yaşayan tek hücreli canlılardan oluştuğu saptanmıştır. Bu verilerden hareketle canlıların ait olduğu üst âlemlerle (domain) ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) L grubunun çok hücreli formlar ve zarlı organel barındırması Ökaryotlar üst âlemine, K grubunun ise prokaryot yapısına rağmen ekstrem koşullara özelleşmesi Arkeler üst âlemine ait olduğunu gösterir.
    • B) K ve M gruplarının çekirdek zarına sahip olmaması, her iki grubun da kesinlikle aynı üst âlem altında sınıflandırılmasını gerektirir.
    • C) M grubunun tek hücreli olması ve zarlı organel taşımaması, bu canlıların Ökaryotlar üst âleminin basit yapılı üyeleri olduğunu kanıtlar.
    • D) L grubundaki tek hücreli türler zarlı organel taşısalar dahi hücre sayılarından ötürü Bakteriler üst âlemine dahil edilmelidir.
    • E) K grubunun aşırı tuzlu ortamlarda yaşayabilmesi, bu canlıların karmaşık zarlı organellere sahip gelişmiş bir hücresel organizasyona ulaştığını gösterir.
18. 18.

    Aynı sınıfta yer aldıkları bilinen dört farklı hayvan türünün birlikte bulunduğu en küçük sınıflandırma basamakları; 1 ve 2. canlılar için cins, 1 ve 3. canlılar için familya, 1 ve 4. canlılar için ise takımdır. Bu türlerin akrabalık derecelerini ve sistematik özelliklerini araştıran bir öğrenci, elde ettiği verilere dayanarak canlılar arasındaki benzerlikleri karşılaştırmıştır. Buna göre sınıflandırma basamakları ve canlılar arasındaki ilişkilerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) 1 ve 4. canlılar arasındaki protein benzerliği ve ortak gen oranı, 1 ve 2. canlılar arasındakinden daha fazladır.
    • B) 1 ve 3. canlılar aynı cinste yer aldıklarından ikili adlandırmalarındaki cins adları birbiriyle aynıdır.
    • C) 1 ve 2. canlıların ikili adlandırmasındaki ilk sözcükleri aynı olup verilen canlıların tamamı aynı takım ve şube içinde yer alır.
    • D) 1 ve 4. canlıların birlikte bulunduğu en dar basamak takım olduğundan bu canlılar farklı şubelerde incelenir.
    • E) 1 ve 2. canlılar aynı cinste bulunduklarından doğal ortamda çiftleşip verimli döller oluşturabilen tek bir türü temsil eder.
19. 19.

    Bir grup öğrenci, çevrelerinde gözlemledikleri dört memeli hayvan türünün bilimsel adlandırmalarını ve dahil oldukları sistematik basamakları inceleyerek şu verileri kaydetmiştir: 1. Canlı: Canis lupus — Cins: Canis, Familya: Canidae, Takım: Carnivora2. Canlı: Canis latrans — Cins: Canis, Familya: Canidae, Takım: Carnivora3. Canlı: Vulpes vulpes — Cins: Vulpes, Familya: Canidae, Takım: Carnivora4. Canlı: Ursus arctos — Cins: Ursus, Familya: Ursidae, Takım: CarnivoraVerilen sistematik basamaklar ve canlılar arasındaki ilişkiler analiz edildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Canis lupus ile Canis latrans arasındaki ortak gen ve protein benzerliği, Canis lupus ile Vulpes vulpes arasındakinden daha fazladır.
    • B) Ursus arctos ile Vulpes vulpes türlerinin dahil oldukları sınıf ve şube basamakları birbirinden farklıdır.
    • C) Vulpes vulpes ile Canis lupus arasındaki ortak özellik sayısı, Ursus arctos ile Canis lupus arasındakinden daha azdır.
    • D) Canis lupus ile Canis latrans bireyleri doğal ortamda çiftleştiklerinde verimli döller oluşturabilir.
    • E) Verilen dört canlı türü içerisinde akrabalık derecesi birbirine en uzak olan iki canlı Canis latrans ve Vulpes vulpes türleridir.
20. 20.

    Bir grup öğrenci; kara yosunu, ekmek küfü mantarı, ev faresi ve yoğurt bakterisini sınıflandırmak amacıyla hücresel organizasyon, hücre çeperi varlığı ve depo polisakkarit türü niteliklerini belirlemiştir. İncelemeler sonucunda bakterinin prokaryot; kara yosunu, mantar ve farenin ise ökaryot hücre yapısına sahip olduğu kaydedilmiştir. Çeper taşıyan ökaryotlardan kara yosununun nişasta, ekmek küfü mantarının ise kitin çeper taşıyıp glikojen depoladığı; farenin ise çepersiz olup glikojen depoladığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin belirledikleri bu niteliklere göre yaptıkları ayrıştırma ve bilimsel gruplandırma süreciyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Ekmek küfü mantarı ile kara yosunu, hücre çeperi bulundurma niteliği bakımından modern sınıflandırmada aynı alem altında toplanır.
    • B) Ev faresi ile yoğurt bakterisi, hücresel organizasyonları farklı olsa da aynı temel beslenme grubunda yer aldıkları için birlikte sınıflandırılır.
    • C) Hücre çeperine sahip olma niteliği, bir canlının kesinlikle ototrof beslendiğini ve nişasta depoladığını gösteren temel bir ölçüttür.
    • D) Ekmek küfü mantarı ile ev faresinin depo polisakkarit benzerliği, bu iki canlının hücresel organizasyon basamağında ayrışmasını engeller.
    • E) Hücre tipi yoğurt bakterisini diğer üç canlıdan en başta ayrıştırırken depo polisakkariti niteliği çeperli ökaryotlar olan kara yosunu ile ekmek küfü mantarının farklı alemlerde gruplandırılmasını sağlar.
21. 21.

    Bir grup öğrenci, okul bahçesindeki dört farklı ağaç türünü modern sınıflandırma ilkelerine göre inceleyerek şu verileri kaydetmiştir: • 1. Canlı: Salix alba (Cins: Salix, Familya: Salicaceae) • 2. Canlı: Salix babylonica (Cins: Salix, Familya: Salicaceae) • 3. Canlı: Populus tremula (Cins: Populus, Familya: Salicaceae) • 4. Canlı: Fagus sylvatica (Cins: Fagus, Familya: Fagaceae) Tablodaki sınıflandırma basamakları ve bilimsel adlandırmalar analiz edildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisi doğru olur?

    • A) 1 ve 3. canlılar arasındaki akrabalık bağı, 1 ve 2. canlılar arasındaki akrabalık bağından daha güçlüdür.
    • B) 3 ve 4. canlılar aynı cins altında gruplandırıldıklarından hücresel nitelikleri bakımından tamamen özdeştir.
    • C) 1 ve 2. canlılar aynı cins kategorisinde yer aldıklarından, 3. canlıya kıyasla birbirleriyle daha yakın akrabadır.
    • D) 4. canlı ile 3. canlı aynı familyada bulunduklarından ikili adlandırmadaki tanımlayıcı adları aynı olmak zorundadır.
    • E) Canlıların bilimsel adlarındaki ilk sözcük ait oldukları familyayı, ikinci sözcük ise cinslerini ifade eder.
22. 22.

    Bir grup öğrenci, okul bahçesindeki tatlı su havuzundan aldıkları örneklerde yer alan dört canlı türünü sınıflandırmak amacıyla "hücrede klorofil bulundurma", "aktif yer değiştirme" ve "çok hücreli yapı gösterme" niteliklerini belirlemiştir. Yapılan gözlemler sonucunda Euglena viridis türünün klorofil taşıyıp tek hücreli olarak aktif hareket ettiği, Paramecium caudatum türünün klorofil taşımayıp tek hücreli olarak aktif hareket ettiği, Spirogyra cinsine ait bir su yosununun klorofil taşıyan çok hücreli ve hareketsiz bir yapıda olduğu, Daphnia magna (su piresi) türünün ise klorofil taşımayan çok hücreli ve aktif hareket eden bir canlı olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin belirlediği bu nitelikler doğrultusunda yaptıkları gruplandırma ve bilimsel sınıflandırma ilişkisi değerlendirildiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Canlıların tümünün tek bir ortak grupta toplanabilmesi için klorofil bulundurma niteliği tek başına yeterli bir ölçüttür.
    • B) Aktif yer değiştirme niteliği, incelenen tek hücreli canlıların tamamını çok hücreli canlılardan kesin olarak ayrıştırmıştır.
    • C) Klorofil bulundurma niteliği esas alındığında Euglena viridis ile Spirogyra türü ototrof beslenenler, diğer iki canlı ise heterotrof beslenenler kümesinde gruplandırılır.
    • D) Çok hücreli yapı gösterme niteliği, incelenen canlıların tamamında aktif hareket yeteneğinin bulunmasını zorunlu kılmıştır.
    • E) Paramecium caudatum ile Daphnia magna canlılarının aynı grupta yer alması, bilimsel sınıflandırmada aynı cinse ait olduklarını kanıtlar.
23. 23.

    Bir grup öğrenci, inceledikleri dört farklı canlı türünü sınıflandırmak amacıyla hücresel yapı, hücre sayısı ve beslenme biçimi niteliklerini belirlemiştir. Yapılan incelemede K canlısının çekirdek zarı bulunmayan tek hücreli bir ototrof, L canlısının çekirdek zarlı tek hücreli bir heterotrof, M canlısının çok hücreli bir ototrof, N canlısının ise çok hücreli bir heterotrof olduğu kaydedilmiştir. Öğrencilerin belirledikleri bu niteliklere göre canlıları ayrıştırması ve gruplandırmasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Canlıların tek veya çok hücreli olması, hücresel yapılarının prokaryot ya da ökaryot olarak ayrıştırılmasında tek başına belirleyici bir ölçüttür.
    • B) K ve M canlılarının fotosentez yapması, bu iki canlının hücresel yapı ve organizasyon bakımından aynı grupta sınıflandırılmasını gerektirir.
    • C) L ve N canlılarının heterotrof beslenmesi, bu canlıların hücresel organizasyon farkı gözetilmeksizin aynı cins altında toplanmasını sağlar.
    • D) K ve L canlılarının tek hücreli olması, bu iki canlının modern sınıflandırmada M ve N canlılarına göre birbirleriyle daha yakın akraba olduğunu gösterir.
    • E) Çekirdek zarının varlığı L, M ve N canlılarını K canlısından ayrıştırırken; çok hücreli olma niteliği M ve N canlılarının ortak bir grupta toplanmasına olanak tanır.
24. 24.

    Bir grup öğrenci, çevrelerindeki canlıları sınıflandırmak amacıyla meşe (Quercus petraea), çörek mantarı (Boletus edulis), bal arısı (Apis mellifera) ve bahçe salyangozunun (Helix aspersa) hücresel niteliklerini incelemiştir. İnceleme sonucunda meşenin hücre çeperine sahip ve fotosentetik; mantarın hücre çeperine sahip ancak dış ortamdan beslenen; arı ile salyangozun ise hücre çeperi bulunmayan ve dış ortamdan beslenen canlılar olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin bu nitelikleri kullanarak yaptıkları ayrıştırma ve modern sınıflandırma ilişkisiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Hücre çeperi varlığı tek başına temel alındığında, çörek mantarı ile meşe modern sınıflandırmada aynı alem altında toplanır.
    • B) Canlıların tümünün çok hücreli olması, bu dört türün ikili adlandırmadaki cins adlarının da zorunlu olarak aynı olmasını sağlar.
    • C) Beslenme şekline dayalı bir ayrıştırma yapıldığında çörek mantarı fotosentetik kabul edilerek meşe ile aynı başlık altında gruplandırılır.
    • D) Beslenme tipi niteliği mantar ile hayvanları üreticilerden ayrıştırırken, hücre çeperi varlığı niteliği mantarın hayvanlardan da farklı bir grupta sınıflandırılmasını sağlar.
    • E) Bal arısı ve bahçe salyangozunun hücre çeperi taşımaması, bu iki türün ikili adlandırmada aynı tanımlayıcı ada sahip olmasını gerektirir.
25. 25.

    Bir grup öğrenci, çevrelerindeki bitkileri inceleyerek elde ettikleri verileri şu şekilde kaydetmiştir: • I. Canlı: Populus alba (Ak kavak) • II. Canlı: Populus nigra (Kara kavak) • III. Canlı: Morus alba (Ak dut) • IV. Canlı: Morus nigra (Kara dut) Öğrencilerin bu canlıları bilimsel sınıflandırma ilkelerine göre gruplandırmasıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Türkçe adlarındaki "ak" ve bilimsel adlarındaki "alba" sözcükleri aynı olduğundan I ve III numaralı canlılar aynı cins grubunda toplanır.
    • B) Bilimsel sınıflandırmada yakın akrabalık ilk kelime olan cins adına dayandığından I ile II bir grupta, III ile IV ise ayrı bir grupta toplanır.
    • C) İkili adlandırmadaki ikinci kelimeler canlıların temel yapısal akrabalığını belirlediğinden II ve IV numaralı canlılar arasındaki benzerlik en fazladır.
    • D) Canlıların günlük yaşamdaki adları morfolojik benzerlikleri tam yansıttığı için kavak ve dut türleri modern sistemde aynı grupta birleştirilir.
    • E) Bilimsel adlandırmayı oluşturan niteleyici sözcükler farklı canlı gruplarını ayırdığı için bu dört canlı dört ayrı cins altında sınıflandırılır.
26. 26.

    Bir araştırmacı, çevresinde gözlemlediği dört canlının bilimsel adlarını ve temel beslenme özelliklerini Pinus nigra (karaçam - fotosentetik ototrof), Pinus brutia (kızılçam - fotosentetik ototrof), Felis catus (evcil kedi - heterotrof) ve Felis leo (aslan - heterotrof) olarak kaydetmiştir. Araştırmacı, bu canlıları modern sınıflandırma ilkelerine göre ikili adlandırma ve hücresel beslenme özelliklerini ilişkilendirerek gruplara ayırmıştır. Yapılan bu sınıflandırma çalışması ve elde edilen veriler değerlendirildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Pinus nigra ile Felis catus türlerinin tanımlayıcı adları benzer yapıda olduğundan bu canlılar aynı cins altında toplanır.
    • B) Yalnızca beslenme biçimlerine göre yapılan bir gruplandırma, canlılar arasındaki akrabalık derecesini belirlemede cins birliğinden daha önceliklidir.
    • C) Pinus brutia ile Felis leo arasındaki biyokimyasal benzerlik, aynı cins adını paylaşan türler arasındaki benzerlikten daha fazladır.
    • D) İkili adlandırmadaki ilk kelimeleri aynı olan canlı türleri, yalnızca benzer beslenme özelliğini paylaşan farklı cinslerdeki türlere göre daha yakın akrabadır.
    • E) Canlıların günlük adlandırmalarındaki sözcük benzerlikleri, modern sınıflandırmada kullanılan Latince cins adlarından daha güvenilir bir akrabalık göstergesidir.