Sınıflandırma ve Biyoçeşitlilik Özgün Kurgu PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Biyolojik restorasyon amacıyla kurulan yarı yapay bir vadi ekosisteminde; vadi tabanındaki bitkisel biyokütlenin çoğunluğunu oluşturan baskın bir ardıç türünde kuraklığa direnç sağlayan 30 farklı allel tespit edilmiştir. Buna karşılık vadide yer alan kanyon yarığı, kalkerli yamaç ve subasar çayır mikrohabitatlarının her birinde yalnızca o alana özgü ikişer omurgasız hayvan türü barınmaktadır. Şiddetli bir kuraklık döneminde ardıç popülasyonu yüksek allel zenginliği sayesinde canlılığını korurken, subasar çayır mikrohabitatının yok olmasıyla buradaki canlıların popülasyonları vadiden tamamen silinmiştir. Bu araştırma verilerine dayanılarak biyoçeşitliliği oluşturan unsurlar hakkında yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) Bir ekosistemdeki baskın üretici türün yüksek genetik çeşitliliğe sahip olması, o alandaki toplam tür çeşitliliğinin de dengeli ve zengin olduğunu kanıtlar.
   • B) Ekosistem çeşitliliğini oluşturan mikrohabitatların ortadan kalkması, yalnızca bitkisel biyokütleyi etkileyerek hayvan türlerinin hayatta kalma başarısını değiştirmez.
   • C) Tür içi genetik çeşitliliği az olan canlılar, çevresel stres durumunda diğer mikrohabitatlara hızla uyum sağlayarak yeni genetik varyasyonlar geliştirir.
   • D) Kilit bir türün geniş gen havuzuna sahip olması o türe adaptasyon gücü kazandırsa da, bu durum farklı mikrohabitatlara özelleşmiş türlerin yok olma riskini tek başına engelleyemez.
   • E) Canlıların çevresel değişimlere karşı hayatta kalabilmesi yalnızca genetik çeşitliliklerine bağlı olup mikrohabitat farklılıklarının biyoçeşitliliğin korunmasında rolü bulunmamaktadır.
2. 2.

   Kapalı bir ekolojik araştırma gemisinde yürütülen uzun süreli bir izleme çalışmasında, yapay bir orman alanındaki kilit tozlaştırıcı böcek popülasyonunda tür içi genetik varyasyonun %70 oranında azaldığı belirlenmiştir. Bu genetik kayba karşın ekosistemdeki toplam tür sayısının başlangıçta değişmediği, ancak ilerleyen süreçte böceklerin iklim dalgalanmalarına uyum sağlayamaması nedeniyle bitkilerin tohum bağlama oranının düştüğü ve orman tabanındaki mikrohabitatların yapısal dengesini yitirdiği kaydedilmiştir. Bu araştırma verilerine dayanılarak biyoçeşitliliği oluşturan unsurlar hakkında yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) Tür çeşitliliğinde ani bir sayısal azalma görülmese dahi bir popülasyondaki genetik çeşitliliğin daralması ekosistem çeşitliliğinin işleyişini ve sürekliliğini tehdit edebilir.
   • B) Bir alandaki toplam tür sayısının sabit kalması, o ekosistemin çevresel değişimlere karşı her zaman tam bir direnç göstereceğinin kesin kanıtıdır.
   • C) Ekosistem çeşitliliğini belirleyen temel unsur abiyotik çevre koşulları olduğundan genetik çeşitlilikteki değişimler habitat dengesini etkilemez.
   • D) Biyoçeşitliliği oluşturan unsurlardan genetik çeşitlilik yalnızca tür çeşitliliğini artırmak için gereklidir, ekosistemdeki trofik ilişkilere doğrudan katkı sağlamaz.
   • E) Popülasyonlardaki genetik varyasyon kaybı, tür çeşitliliğini doğrudan sıfırlamadığı sürece biyolojik sistemlerde işlevsel bir gerilemeye neden olmaz.
3. 3.

   Geleceğin ekolojik onarım istasyonunda çölleşmiş bir kıyı havzasını yeniden canlandırmak amacıyla uygulanan üç aşamalı yenileme sürecinde şu veriler kaydedilmiştir: 1. Aşamada alana yalnızca kuraklığa dayanıklı tek bir funda türünün genetik olarak birbirinden farklı 40 varyantı aktarılmış, arazi yapısı tekdüze düzlük olarak korunmuştur. 2. Aşamada sahaya yapay kumul sırtları, tatlı su göletleri ve tuzcul bataklık kuşakları entegre edilerek farklı fiziksel çevreler oluşturulmuştur. 3. Aşamada ise bu kuşaklara besin ağını tamamlayan 85 farklı omurgasız, kuş ve otsu bitki taksonu dengeli birey sayılarıyla yerleştirilmiştir. Bu izleme verilerine dayanılarak biyoçeşitliliği oluşturan unsurlar hakkında yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) 1. Aşamada sağlanan varyasyon zenginliği, diğer aşamalar uygulanmasa da havzadaki tür ve ekosistem çeşitliliğinin kendiliğinden en üst düzeye çıkması için tek başına yeterlidir.
   • B) 2. Aşama ekosistem çeşitliliğini, 3. Aşama ise tür çeşitliliğini artırarak biyoçeşitliliğin farklı organizasyon düzeylerinde birbirini tamamlayan unsurlardan oluştuğunu kanıtlar.
   • C) 3. Aşamada takson sayısının artırılması, 1. aşamadaki gen havuzu zenginliğine duyulan gereksinimi tamamen ortadan kaldırır.
   • D) Biyoçeşitliliğin unsurlarından genetik çeşitlilik yalnızca 3. aşamada ortaya çıkarken ekosistem çeşitliliği 1. aşamada tamamlanmıştır.
   • E) 2. Aşamada oluşturulan farklı çevre kuşakları, canlıların yaşam alanlarını sınırlandırarak alandaki toplam biyoçeşitlilik değerini azaltmıştır.
4. 4.

   Yapay zekâ destekli bir ekolojik keşif sondası, dış dünyadan yalıtılmış antik bir krater havzasında biyoçeşitliliği oluşturan unsurları analiz ederek şu bulguları kaydetmiştir: Havzanın tabanında tek tip bir göl bulunurken burada yaşayan tek bir balık türünün popülasyonunda 28 farklı bağışıklık alleli tespit edilmiştir. Buna karşılık havzanın sarp yamaçlarında yer alan kanyon, şelale ve mağara gibi farklı mikrohabitatlarda 60'tan fazla bitki türü dengeli bir dağılımla yaşamasına rağmen, tüm bu bitkilerin kuraklığa karşı aynı hassas genetik varyantı taşıdığı saptanmıştır. Bu araştırma verilerine dayanılarak havzadaki biyoçeşitlilik unsurlarıyla ilgili yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) Bir yaşam alanındaki ekosistem ve tür çeşitliliğinin yüksek olması, o alanda bulunan canlı popülasyonlarının genetik çeşitliliğinin de zorunlu olarak yüksek olacağını göstermez.
   • B) Tür çeşitliliğinin sınırlı olduğu habitatlarda, popülasyonların çevre koşullarındaki değişimlere karşı sahip olduğu allel zenginliği her zaman yetersiz kalır.
   • C) Havza yamaçlarındaki mikrohabitat zenginliği, bitki popülasyonlarının gen havuzundaki allel çeşitliliğini doğrudan ve zorunlu olarak artırmıştır.
   • D) Genetik çeşitlilik yalnızca farklı türlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkan ve tek bir türe ait popülasyonda gözlenemeyen bir unsurdur.
   • E) Krater havzasında ekosistem çeşitliliğini belirleyen temel etken, alandaki canlıların sahip olduğu bağışıklık allellerinin sayısıdır.
5. 5.

   Ekolojik canlandırma projesi yürüten bir araştırma ekibi, ıslah edilen iki farklı kanyon sahasındaki canlı topluluklarını izleyerek şu verileri kaydetmiştir: Birinci sahada 35 farklı canlı türü bulunmasına karşın bireylerin %85'inin tek bir baskın türe ait olduğu ve incelenen kilit omurgalı popülasyonunda genetik çeşitliliğin %12 ile sınırlı kaldığı belirlenmiştir. İkinci sahada ise yalnızca 18 canlı türü tespit edilmesine rağmen hiçbir türün baskınlık oranının %25'i aşmadığı ve aynı omurgalı popülasyonundaki genetik çeşitliliğin %68'e ulaştığı kaydedilmiştir. Bu verilere dayanılarak biyoçeşitliliği oluşturan unsurlarla ilgili yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) Birinci sahadaki tür zenginliğinin yüksek olması, buradaki canlıların ani çevresel değişimlere ve salgın hastalıklara karşı ikinci sahadakilere göre daha dirençli olmasını sağlar.
   • B) Bir alandaki tür sayısının fazla olması, o ekosistemde dengeli bir tür dağılımı veya zengin bir genetik çeşitlilik bulunduğunu tek başına kanıtlamaz.
   • C) İkinci sahadaki tür sayısının birinci sahaya göre daha az olması, bu sahadaki ekosistemin besin ağının ve enerji akışının tamamen bozulduğunu gösterir.
   • D) Birinci sahada tek bir türün %85 oranında baskın olması, o ekosistemdeki farklı yaşam alanı ve mikroklima çeşitliliğinin arttığını doğrular.
   • E) Her iki sahadaki canlıların genetik çeşitlilik oranları, alanlardaki tür sayısı ile doğrudan ve zorunlu bir doğru orantı sergilemektedir.
6. 6.

   Geleceğin ekolojik simülasyon merkezinde, yapay bir biyosferde meydana gelen ani bir mantar salgını sonrasında canlı topluluklarındaki değişimler izlenmiştir. Yapılan incelemelerde; baskın ağaç popülasyonunun yüksek allel çeşitliliği sayesinde enfeksiyona direnç gösterip korunduğu, ancak alternatif üretici taksonlarının yetersizliği nedeniyle besin bulamayan otobur türlerinin yarısının yok olduğu tespit edilmiştir. Buna karşın sahadaki kayalık yarıklar ve taban çöküntülerinin oluşturduğu mikroklimatik alanlar, bazı ayrıştırıcı canlı gruplarının olumsuz koşullardan korunarak hayatta kalmasına olanak tanımıştır. Bu gözlemlere dayanılarak biyoçeşitliliği oluşturan unsurlar hakkında yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) Baskın ağaç popülasyonunun salgına karşı direnç göstermesi, biyosferdeki ekosistem çeşitliliğinin birincil tüketicileri korumak için tek başına yeterli olduğunu kanıtlar.
   • B) Otobur canlı türlerinin azalması, ekosistemdeki genetik varyasyonun doğrudan üreticiler ile ayrıştırıcılar arasındaki enerji akışını kestiğini gösterir.
   • C) Ayrıştırıcı topluluklarının mikroklimatik alanlarda hayatta kalması, tür içi genetik farklılıkların habitat koşullarından bağımsız olarak korunduğunu gösterir.
   • D) Popülasyon düzeyindeki genetik çeşitlilik salgınlara karşı direnç sağlarken, üretici basamağındaki tür çeşitliliğinin yetersizliği trofik dengenin bozulmasına yol açmıştır.
   • E) Yapay biyosferdeki biyolojik çeşitlilik unsurlarından yalnızca ekosistem çeşitliliği canlıların çevresel değişimlere karşı hayatta kalma şansını belirlemiştir.
7. 7.

   Geleceğin biyo-koruma teknolojilerini geliştiren bir araştırma ekibi, kıyı habitatlarını taklit eden yapay bir biyom simülatöründe üç farklı algılayıcı modülünden şu verileri kaydetmiştir: 1. Modül, yalnızca tek bir tuzcul bitki popülasyonundaki bireylerin kuraklık ve tuz stresine karşı geliştirdiği allel zenginliğini ölçmüştür. 2. Modül, aynı alanda bir arada varlığını sürdüren üretici, tüketici ve ayrıştırıcı canlı taksonlarının sayısını ve göreceli bolluklarını saptamıştır. 3. Modül ise tatlı su deltası, kumul tepeleri ve subasar çayırların canlı topluluklarıyla birlikte oluşturduğu fiziksel ve biyolojik etkileşim alanlarını haritalandırmıştır. Buna göre modüllerin kaydettiği veriler üzerinden biyoçeşitliliği oluşturan unsurlarla ilgili yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) 1. Modül’ün kaydettiği veriler tür çeşitliliğini gösterirken bu düzeydeki çeşitlilik azaldıkça popülasyonun değişen ortam koşullarına uyum şansı artar.
   • B) 1. Modül genetik çeşitliliği, 2. Modül tür çeşitliliğini, 3. Modül ise ekosistem çeşitliliğini temsil ederek biyoçeşitliliğin birbirini bütünleyen farklı basamaklarını ortaya koymaktadır.
   • C) 2. Modül’ün topladığı veriler ekosistem düzeyindeki çeşitliliği yansıttığından alandaki canlı türü sayısının cansız çevreyle olan madde döngülerine hiçbir etkisi yoktur.
   • D) 3. Modül’ün elde ettiği bulgular genetik çeşitliliği doğrudan simgeler ve bu çeşitlilik yalnızca ortamdaki abiyotik etmenlerin farklılaşmasıyla belirlenir.
   • E) Biyoçeşitliliğin oluşumunda yalnızca 2. Modül’ün kaydettiği takson sayısı temel unsur olup genetik ve ekolojik farklılaşmalar biyoçeşitlilik kapsamına dâhil edilmez.
8. 8.

   Geleceğin okyanus araştırmalarını yürüten derin deniz keşif aracı, okyanus tabanındaki hidrotermal bacaların çevresinde yaptığı ekolojik analizlerde üç temel bulgu kaydetmiştir: İlk olarak, bacaların hemen kenarındaki aşırı sıcak bölgede yalnızca üç farklı kemosentetik bakteri türü yaşamasına karşın bu türlerin yüksek sıcaklık ve basınca tolerans sağlayan yüzlerce farklı gen varyasyonuna sahip olduğu belirlenmiştir. İkinci olarak, bacalardan uzaklaştıkça sıcaklığın azaldığı geçiş kuşağında omurgasızlar ve balıklar dahil seksenin üzerinde farklı canlı türünün dengeli bir besin ağı kurduğu tespit edilmiştir. Son olarak, araştırma havzasında sıcak püskürme bacaları, soğuk metan sızıntıları ve tortul düzlükler gibi farklı fiziksel ve kimyasal özelliklere sahip çok sayıda mikroekosistemin bir arada bulunduğu raporlanmıştır. Bu araştırma verilerine dayanılarak biyoçeşitliliği oluşturan unsurlar hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) Tür sayısının sınırlı olduğu zorlu yaşam alanlarında bile yüksek genetik çeşitlilik, popülasyonların uç çevresel baskılara uyum sağlayarak varlığını sürdürmesine olanak tanır.
   • B) Bir ekosistemdeki tür çeşitliliğinin artması, o alanda bulunan tüm türlerin genetik varyasyonunun da zorunlu olarak en üst düzeye ulaşmasını sağlar.
   • C) Ekosistem çeşitliliğini belirleyen temel ölçüt, alandaki türlerin genetik havuzlarının genişliğidir.
   • D) Canlılar arasındaki besin ağlarının karmaşıklığı, yalnızca aşırı sıcaklık ve kimyasal stresin bulunduğu dar yaşam alanlarında gelişir.
   • E) Genetik çeşitliliğin yüksek olması, bir popülasyonun ancak ekosistem çeşitliliğinin bulunmadığı bölgelerde hayatta kalabilmesini gerektirir.
9. 9.

   Gezegen keşif aracı Biyo-Sondaj’ın yeni incelenen bir vadiden kaydettiği üç farklı veri paketi şöyledir: I. Veri Paketi: Fotosentetik tek bir türe ait bireylerin kuraklığa direnç ve tuz toleransı genlerindeki allel farklılıkları II. Veri Paketi: Vadinin aynı tabanında birlikte yaşayan 60 farklı üretici, tüketici ve ayrıştırıcı canlı grubu III. Veri Paketi: Vadide yer alan termal su kaynakları, bazaltik kayaç yamaçları ve bataklıkların kendine özgü canlı topluluklarıyla oluşturduğu işlevsel çevre birimleri Bu verilere dayanılarak vadideki biyoçeşitlilik unsurları hakkında yapılan aşağıdaki bilimsel çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) I. Veri Paketi tür içi genetik çeşitliliği, II. Veri Paketi tür çeşitliliğini, III. Veri Paketi ise ekosistem çeşitliliğini doğrudan kanıtlar.
   • B) I. Veri Paketi'ndeki allel farklılıkları tür çeşitliliğini gösterirken II. Veri Paketi yalnızca genetik çeşitliliği açıklamaktadır.
   • C) III. Veri Paketi'ndeki farklı yaşam alanlarının varlığı doğrudan genetik çeşitliliği belgelerken I. Veri Paketi ekosistem çeşitliliğini yansıtır.
   • D) II. Veri Paketi'ndeki canlı grupları ekosistem çeşitliliğinin tek göstergesi olup vadide tür düzeyinde bir çeşitlilik bulunmadığını kanıtlar.
   • E) Veri paketlerinin tümü aynı biyolojik çeşitlilik düzeyine ait olup vadide yalnızca genetik çeşitliliğin geliştiğini ortaya koyar.
10. 10.

    Biyosfer Araştırma İstasyonu'nda kurulan iki farklı kapalı yaşam kubbesinde biyoçeşitlilik unsurları izlenmiş; 1. Kubbe'de 40 farklı bitki türü bulunmasına karşın tüm popülasyonların genetik varyasyonunun son derece düşük ve alanın tek tip toprak yapısına sahip olduğu belirlenmiştir. 2. Kubbe'de ise yalnızca 10 farklı bitki türü yer almasına rağmen bu türlerin geniş bir gen havuzuna sahip olduğu, ayrıca kubbede sulak alan, kayalık ve kumul gibi farklı mikrohabitatların korunduğu kaydedilmiştir. Araştırmacılar, her iki kubbede eş zamanlı olarak ani bir sıcaklık artışı ve şiddetli kuraklık simülasyonu başlatmıştır. Elde edilen bu verilere dayanılarak kubbelerdeki biyoçeşitlilik unsurları hakkında yapılan aşağıdaki bilimsel değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) 1. Kubbe'deki tür sayısının fazlalığı, popülasyonların genetik açıdan da ani kuraklık koşullarına 2. Kubbe'den daha dirençli olmasını sağlar.
    • B) Biyoçeşitlilik kavramı sadece alandaki canlı türlerinin sayısını içerdiğinden kubbelerdeki mikrohabitat farklılıkları biyoçeşitlilik kapsamında değerlendirilemez.
    • C) 2. Kubbe'deki tür içi genetik varyasyon ve mikrohabitat zenginliği, ani çevresel değişimlere karşı popülasyonların uyum sağlama ve hayatta kalma şansını artırır.
    • D) 1. Kubbe'de tür çeşitliliğinin yüksek olması, türler arasındaki kaynak rekabetini tamamen ortadan kaldırarak ekosistem dengesini güvenceye alır.
    • E) 2. Kubbe'deki mikrohabitatların varlığı, canlıların genetik çeşitliliğini zamanla azaltarak bireylerin tek tip özellik kazanmasına neden olur.
11. 11.

    Biyom-9 adı verilen kapalı bir yapay yaşam kapsülünde biyosfer dengesini kurmak isteyen araştırmacılar, üç farklı üst âleme (domain) ait K, L ve M canlı gruplarını hücresel özelliklerine göre incelemiştir. Yapılan incelemelerde K ve M gruplarının prokaryotik hücre yapısına ve ribozoma sahip yalnızca tek hücreli formlardan oluştuğu, L grubunun ise ökaryotik hücre yapısına sahip olup hem tek hem de çok hücreli türler barındırdığı belirlenmiştir. Elde edilen bu kanıtlara dayalı olarak üç üst âlem sistemindeki canlıların hücresel örüntüleri hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Farklı üst âlemlerde yer alsalar dahi incelenen tüm canlı gruplarında dokusal özelleşmeye sahip çok hücreli formlar ortak bir örüntü oluşturur.
    • B) Ribozom organeline sahip olma hücresel yaşamın evrensel bir özelliği iken, çok hücreli organizasyon ve zarlı çekirdek yapısı yalnızca Ökaryot üst âlemine özgüdür.
    • C) K ve M gruplarının prokaryotik hücre yapısına sahip olması, üç üst âlem sisteminde bu iki grubun aynı üst âlem altında sınıflandırıldığını gösterir.
    • D) L grubunda çekirdek zarı ve zarlı organellerin bulunması, bu gruptaki tüm canlı türlerinin zorunlu olarak çok hücreli olduğunu kanıtlar.
    • E) K ve M grupları hücre zarı ve ribozom gibi hücresel yapıları bulundurmadığı için L grubuna göre daha ilkel bir metabolizmaya sahiptir.
12. 12.

    Farklı habitatlardan izole edilen hücresel üç canlının temel özellikleri şu şekildedir: X canlısı: Çekirdek zarı ve zarlı organeli bulunmaz; tek hücrelidir; ılıman tatlı sularda ve organik ortamlarda yaşar.Y canlısı: Çekirdek zarı ve zarlı organeli bulunmaz; tek hücrelidir; hidrotermal bacalar ve aşırı tuzlu göller gibi zorlu ortamlarda yaşar.Z canlısı: Çekirdek zarı ve zarlı organelleri bulunur; tek veya çok hücreli formları vardır; geniş karasal ve sucul ekosistemlerde yaygındır.Bu veriler ve üç üst âlem (domain) sisteminin temel ilkeleri dikkate alındığında, incelenen canlılara ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Çekirdek zarı ve zarlı organel bulundurmayan X ve Y canlılarının tüm hücresel özellikleri özdeş olduğundan bu iki grup aynı üst âlemde sınıflandırılır.
    • B) Z canlısının ait olduğu üst âlemdeki bütün türler zorunlu olarak çok hücreli vücut planına sahip karmaşık organizmalardan oluşur.
    • C) Zorlu çevre koşullarına uyum sağlama yeteneği, canlıların mutlaka zarla çevrili bir çekirdeğe ve zarlı organellere sahip olmasını gerektirir.
    • D) Zarla çevrili çekirdek ve zarlı organellerin bulunmaması tek bir üst âleme özgü olmayıp prokaryotik hücresel yapıyı paylaşan farklı üst âlemlerde gözlenir.
    • E) X ve Y canlılarının tek hücreli yapıda olması, bu organizmaların metabolik faaliyetlerini sürdürebilmek için mutlaka bir konak hücreye bağımlı olduğunu kanıtlar.
13. 13.

    Okyanus-Alfa araştırma kubbesinde çalışan bir öğrenci grubu; 'Mavi Kılıçbalığı', 'Gök Afalinası', 'Kaya Mürekkepbalığı' ve 'Kızıl Denizyıldızı' türlerini sınıflandırmak için bir çalışma yapmıştır. Grup, ilk aşamada canlıların tamamının suda hareket etmesini ve aynı ortamı paylaşmasını ölçüt alarak bu canlıları kendi sistemlerinde 'Su Yüzücüleri' başlığı altında toplamıştır. Daha sonra canlıların biyolojik özelliklerini inceleyen öğrenciler; Gök Afalinası’nın akciğer solunumu yapıp yavrusunu sütle beslediğini, Mavi Kılıçbalığı’nın solungaç solunumu yaptığını, Kaya Mürekkepbalığı ile Kızıl Denizyıldızı’nın ise bir omurgaya sahip olmadığını saptamıştır. Buna göre öğrencilerin sınıflandırmada kullandıkları nitelikler ve canlıları bilimsel olarak gruplandırma süreçleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Öğrencilerin ilk aşamada belirlediği ortam ve hareket benzerliği, modern sınıflandırmada canlıların akrabalık derecesini saptamada başvurulan en temel ölçüttür.
    • B) Canlıların yaşam alanı ve hareket biçimi yerine omurga varlığı ile yavru bakımı gibi yapısal niteliklerin temel alınması, modern sınıflandırmada farklı taksonomik gruplara ayrılmalarını sağlamıştır.
    • C) Gök Afalinası ile Mavi Kılıçbalığı'nın benzer sucul ortamda bulunması, modern sınıflandırmaya göre bu iki canlının aynı tür içinde yer aldığını gösterir.
    • D) Kaya Mürekkepbalığı ile Kızıl Denizyıldızı'nın omurgaya sahip olmaması, bu iki canlının tüm yapısal ve hücresel özelliklerinin tamamen aynı olduğunu kanıtlar.
    • E) Canlıların günlük adlarındaki 'balık' benzerliği, modern sınıflandırmada bu türlerin bilimsel olarak aynı familyada etiketlenmesini zorunlu kılar.
14. 14.

    Biyom-Vesta kapalı araştırma serasındaki bitki çeşitliliğini haritalandıran bir ekip; incelediği türlerden I numaralı türde iletim demetleri ve tohumun bulunmadığını, II numaralı türde iletim demeti bulunup tohum oluşmadığını, III numaralı türde tohum bulunup meyve gelişmediğini, IV numaralı türde ise tohum ve meyvenin birlikte var olduğunu kaydetmiştir. Araştırmacılar, bu nitelikleri temel alarak canlıları tohum oluşturma durumuna göre tohumsuzlar ve tohumlular başlıkları altında gruplandırmış, ardından modern sınıflandırma ölçütlerine göre bilimsel olarak etiketlemiştir. Buna göre araştırmacıların canlıları ayrıştırma, gruplandırma ve bilimsel karşılıklarıyla etiketleme süreçlerine ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) İletim demetlerinin varlığı, incelenen dört türün tamamını birbirinden tek hamlede ayrıştıran temel bir ölçüttür.
    • B) Belirlenen niteliklere göre Tür I ve II tohumsuz bitkiler grubunda bir araya gelirken iletim demeti varlığı bu iki canlıyı birbirinden ayrıştırmada geçerli bir ölçüttür.
    • C) Tür III ve Tür IV'ün her ikisinde de tohum bulunması, bu canlıların meyve oluşturma niteliği açısından da aynı grupta etiketlenmesini zorunlu kılar.
    • D) Tür I'in iletim demeti ve tohum taşımaması, bu canlının modern sınıflandırmada kapalı tohumlu bitkiler başlığı altında etiketlenmesini gerektirir.
    • E) Meyve yapısının varlığı, Tür II ile Tür III'ü birbirinden ayrıştırmak için doğrudan kullanılabilecek belirleyici bir niteliktir.
15. 15.

    Yıldızlararası Biyosfer İstasyonu'nda görev yapan bir biyoloji araştırma ekibi, yapay yaşam alanında bulunan dört canlı türünü (K, L, M ve N) sınıflandırmak amacıyla adım adım işleyen bir tanılayıcı karar sistemi uygulamıştır. Ekip; hücrelerinde ribozom bulundurma özelliğinin tüm türlerde ortak olduğunu saptayarak bu niteliğin canlıları ayrıştırmada kullanılamayacağını belirlemiş, bunun yerine ışık enerjisiyle besin üretme niteliğini ölçüt alarak K ve L'yi üreticiler, M ve N'yi ise tüketiciler başlığı altında gruplandırmıştır. Sonraki aşamada ise K ile L'yi tohum oluşturma, M ile N'yi ise aktif yer değiştirme niteliklerine göre başarıyla birbirinden ayrıştırmıştır. Buna göre ekibin canlıları sınıflandırma, nitelik belirleme ve gruplandırma süreçleriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Bir niteliğin incelenen tüm canlılarda ortak olarak bulunması, bu canlıların modern sınıflandırmada aynı tür adı altında toplanması gerektiğini kanıtlar.
    • B) K ve L canlılarının ilk aşamada aynı başlık altında toplanması, bu iki canlının yapısal ve ekolojik tüm özelliklerinin birbiriyle özdeş olduğunu gösterir.
    • C) Sınıflandırma sürecinde tüm bireylerde ortak olan genel özellikler ayrıştırma sağlamazken canlılar arasındaki farklılıkları yansıtan nitelikler gruplandırmaya olanak tanır.
    • D) M ve N canlılarının besin üretme yeteneğine göre K ve L'den ayrılması, bu canlıların hücresel düzeyde hiçbir ortak biyolojik nitelik taşımadığını kanıtlar.
    • E) Canlıları sınıflandırırken biyokimyasal ve hücresel özellikler yerine yalnızca bireylerin vücut büyüklüğü ve yaşadıkları ortamın özellikleri ölçüt alınmalıdır.
16. 16.

    Geleceğin kapalı ekolojik yaşam kapsülünde gözlem yapan bir öğrenci grubu, alandaki dört canlı türünü günlük adları (Alaca Balıkçıl, Alaca Martı, Ak Balıkçıl, Ak Martı) ve bilimsel adları (Ardea herodias, Larus dominicanus, Ardea alba, Larus hyperboreus) üzerinden kaydetmiştir. Grup, canlıları sınıflandırmak için belirlediği ilk nitelikte tüy rengini ölçüt almış ve "Alaca" ön adına sahip olanlar ile "Ak" ön adına sahip olanları iki farklı grupta ayrıştırmıştır. Öğrencilerin kendi oluşturdukları bu gruplamayı modern sınıflandırma ölçütleri ve bilimsel etiketlerle karşılaştırmaları sürecine ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Günlük adlardaki ortak sıfatlar, canlıların modern sınıflandırmada kesinlikle aynı cins kategorisinde yer aldığını kanıtlar.
    • B) Bilimsel ikili adlandırmada ikinci kelimeleri farklı olan türler, ortak hücresel nitelikler taşısalar dahi aynı cins altında birleşemez.
    • C) Dış görünüşe dayalı yerel isimlendirmeler, canlıların biyolojik akrabalık derecelerini ikili adlandırma sisteminden daha güvenilir yansıtır.
    • D) Günlük adlardaki renk benzerlikleri yanıltıcı bir gruplamaya yol açabilir; modern sınıflandırmada canlıların bilimsel adındaki ilk kelimelerin aynı olması akrabalık ilişkilerini doğru gösterir.
    • E) Canlıların yaşam alanlarındaki benzerlikler, bilimsel adlarındaki ilk sözcükler farklı olsa bile aynı tür kabul edilmelerini sağlar.
17. 17.

    Yapay Yaşam ve Biyosfer Kubbesi Projesi'nde görev yapan biyologlar, izole bir ekosisteme yerleştirilen dört omurgalı hayvan türünü (I, II, III ve IV) modern sınıflandırma ilkelerine göre ayrıştırmak amacıyla şu gözlem verilerini kaydetmiştir: Tür I: Vücudu keratin pullarla kaplıdır, çevre sıcaklığına bağımlıdır ve akciğer solunumu yapar.Tür II: Vücudu tüylerle örtülüdür, sabit vücut sıcaklığına sahiptir ve kuluçkaya yatarak yavru bakımı gösterir.Tür III: Vücudu kıllarla örtülüdür, sabit vücut sıcaklığına sahiptir ve yavrularını süt bezlerinden salgıladığı sütle besler.Tür IV: Derisi nemli ve çıplaktır, çevre sıcaklığına bağımlıdır; larva döneminde solungaç, ergin dönemde ise deri ve akciğer solunumu yapar.Buna göre araştırmacıların bu canlıları modern sınıflandırma ölçütlerine göre ayrıştırma ve gruplandırma süreçleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Tür I ile Tür IV'ün çevre sıcaklığına bağımlı olması, bu iki canlının modern sınıflandırmada aynı sınıf başlığı altında toplanması için yeterli bir ölçüttür.
    • B) Günlük dildeki adlandırma alışkanlıklarına dayanarak Tür II ve Tür III'ün vücut örtüleri biyolojik olarak eşdeğer kabul edilir ve bu canlılar aynı sınıf içinde etiketlenir.
    • C) Tür II ve Tür III sabit vücut sıcaklığına sahip olmalarına karşın; tüy ve kıl gibi özelleşmiş vücut örtüleri ile süt bezinin varlığı bu canlıların farklı sınıflarda gruplandırılmasını sağlar.
    • D) Tür IV'ün larva evresinde solungaç solunumu yapması, bu canlının ergin dönemdeki özelliklerine bakılmaksızın doğrudan balıklar sınıfına dâhil edilmesini gerektirir.
    • E) Tür I, Tür II ve Tür III'ün ergin bireylerinde akciğer solunumunun görülmesi, bu üç canlının familya ve cins gibi alt sınıflandırma basamaklarında bir arada bulunmasını zorunlu kılar.
18. 18.

    Geleceğin Biyo-Sığınak Projesi kapsamında izole bir yeraltı ekosisteminde keşfedilen dört hayvan türü (K, L, M ve N) incelenerek modern sınıflandırma basamaklarına yerleştirilmiştir. Yapılan genetik ve anatomik analizler sonucunda; K ile L türünün birlikte yer aldığı en küçük sınıflandırma basamağının cins, K ile M türünün familya, L ile N türünün ise takım olduğu saptanmıştır. Bu bilgilere dayanarak incelenen canlıların sınıflandırılması ve bilimsel adlandırılmasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) K ve L canlılarının bilimsel adlarındaki ilk sözcükler aynı olup bu dört canlı türünün tamamı aynı sınıf ve şubede yer alır.
    • B) K ve M canlılarının cins adları aynı olup bu iki canlının protein benzerliği K ve L arasındakinden daha fazladır.
    • C) N canlısının K türüyle paylaştığı ortak özellik sayısı, M türüyle paylaştığı ortak özellik sayısından daha fazladır.
    • D) L ve N canlıları farklı şubelerde yer almalarına karşın aynı takım basamağında bulunabilir.
    • E) K, L ve M canlılarının ikili adlandırmalarında yer alan tanımlayıcı adların birbiriyle aynı olması zorunludur.
19. 19.

    Bir ekolojik araştırma istasyonunda çalışan araştırmacılar, izole bir vadide saptadıkları canlıları önce yaşam alanı ve hareket biçimlerine göre kendi kurdukları sistemde gruplandırmış, daha sonra bu canlıları modern sınıflandırma ölçütlerine göre yeniden incelemiştir. Araştırmacılar; ağaçlar arasında süzülen ve yavrusunu sütle besleyen 'Gök Süzüleni' ile havada uçan ve kitin yapılı dış iskelete sahip 'Vadi Uçarı'nı ilk sistemlerinde 'uçabilenler' başlığı altında bir araya getirmiştir. Buna karşın karada yürüyen ve yavrusunu sütle besleyen 'Ağaç Tırmanıcısı' ile 'Gök Süzüleni'nin modern sınıflandırmada aynı grupta yer aldığı belirlenmiştir. Buna göre araştırmacıların canlıları ayrıştırma ve bilimsel olarak gruplandırma süreçleriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Gök Süzüleni ile Vadi Uçarı'nın havada hareket etmesi, bu canlıların modern sınıflandırmada da aynı bilimsel başlık altında toplanmasını gerektirir.
    • B) Canlıların yalnızca hareket ve yaşam alanına göre gruplandırılması, temel biyolojik nitelikleri yansıtmadığı için modern sınıflandırmayla farklı sonuçlar üretir.
    • C) Ağaç Tırmanıcısı ile Gök Süzüleni'nin farklı hareket biçimlerine sahip olması, modern sınıflandırmada bu iki canlının aynı grupta yer almasını engeller.
    • D) Canlıların günlük dildeki isimlendirmeleri, onların modern sınıflandırma basamaklarındaki akrabalık ilişkilerini ve hücresel özelliklerini her zaman doğrudan gösterir.
    • E) Vadi Uçarı'nın kitin yapılı dış iskelete sahip olması, onun Ağaç Tırmanıcısı ile ortak bir bilimsel grupta sınıflandırılmasını zorunlu kılar.
20. 20.

    Yapay bir biyosfer kubbesinde yeni bir ekosistem tasarlayan araştırma ekibi, ortama dâhil edilen dört canlının yerel adlarını ve laboratuvarda saptanan biyolojik niteliklerini incelemiştir. Yapılan incelemelerde "Taş Yosunu"nun kloroplast içeren selüloz çeperli bir ototrof, "Buzul Süngeri"nin çepersiz bir heterotrof, "Buzul Küfü" ile "Kaya Küfü"nün ise kitin çeperli birer heterotrof olduğu belirlenmiştir. Canlıların modern sınıflandırma ölçütlerine göre ayrıştırılıp gruplandırılması süreci dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Canlıların yerel adlarındaki ortak sözcükler, modern sınıflandırmada bu canlıların aynı cins adı altında etiketlenmesi gerektiğini kanıtlar.
    • B) "Taş Yosunu" ve "Buzul Süngeri", hücre duvarı yapısına bakılmaksızın çok hücreli olmalarına dayanılarak aynı grupta etiketlenir.
    • C) "Buzul Süngeri" ile "Buzul Küfü"nün aynı ekstrem yaşam alanında bulunması, hücre yapılarındaki farklılıklardan daha öncelikli bir sınıflandırma ölçütüdür.
    • D) "Buzul Küfü" ile "Kaya Küfü"nün farklı yaşam alanlarını belirten yerel adlara sahip olması, bu canlıların farklı hücresel gruplara ayrılmasını zorunlu kılar.
    • E) Canlıların beslenme şekli ve hücre çeperi bileşeni gibi nitelikleri temel alındığında "Buzul Küfü" ile "Kaya Küfü" aynı grupta toplanırken yerel adlar yanıltıcı olabilir.
21. 21.

    Geleceğin kapalı ekosistemlerini tasarlayan bir araştırma ekibi, Biyo-Küre projesinde kullandıkları dört farklı canlı türünün hücresel ve metabolik özelliklerini incelemiştir. Yapılan analizlerde K türünün tek hücreli ve zarsız çekirdekli (prokaryot), L türünün selüloz çeperli ve fotosentetik, M türünün kitin çeperli ve heterotrof, N türünün ise çepersiz ve heterotrof olduğu belirlenmiştir. Araştırmacılar, elde ettikleri bu veriler doğrultusunda canlıları modern sınıflandırma ölçütlerine göre ayrıştırıp bilimsel olarak adlandırmayı hedeflemektedir. Buna göre araştırmacıların canlıları gruplandırma ve etiketleme süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) K ve L canlıları, kendi besinlerini üretebilme ortaklığı nedeniyle modern sınıflandırmada aynı âlem çatısı altında toplanır.
    • B) M canlısı hücre çeperine sahip olduğundan, beslenme biçimi dikkate alınmadan L canlısıyla birlikte bitkiler âleminde etiketlenir.
    • C) N canlısının çepersiz olması ve heterotrof beslenmesi, bu canlının mantarlar âlemine dâhil edilmesi için yeterli bir kanıttır.
    • D) Belirlenen hücresel ve metabolik nitelikler doğrultusunda K bakteri, L bitki, M mantar, N ise hayvanlar âleminde etiketlenir.
    • E) Canlıların tamamı ökaryotik hücresel organizasyona sahip olduğundan, yalnızca yaşam alanlarına göre ikili gruplara ayrılırlar.