Organik Moleküller Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Hücrelerde bulunan organik moleküllerin yapı ve işlevlerine yönelik güvenilir bilimsel kaynakları inceleyen bir öğrenci, polisakkaritlerle ilgili ulaştığı bilgileri doğrulamak istemektedir. Buna göre öğrencinin ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

   • A) Selüloz, bitki hücrelerinde çeper yapısına katılan ve çok sayıda glikoz biriminin birbirine bağlanmasıyla oluşan yapısal bir polisakkarittir.
   • B) Nişasta, hayvan hücrelerinde fazla glikozun karaciğer ve çizgili kaslarda depolanmasını sağlayan temel polisakkarittir.
   • C) Glikojen, mantar ve bakterilerde hücre çeperinin ana iskeletini kuran suda çözünmez yapısal bir polisakkarittir.
   • D) Kitin, yapısında sadece karbon, hidrojen ve oksijen atomları bulunduran bitkisel bir depo polisakkaritidir.
   • E) Polisakkaritler, hücresel solunum tepkimelerine doğrudan katılabilen ve hücre zarından kolaylıkla geçebilen monomerlerdir.
2. 2.

   Organik moleküller üzerine araştırma yapan bir öğrenci, güvenilir bilimsel kaynaklardan doymuş ve doymamış yağ asitlerinin kimyasal özellikleri hakkında derlediği bilgileri doğrulamak istemektedir. Buna göre öğrencinin incelediği aşağıdaki yargılardan hangisi bilimsel açıdan doğrudur?

   • A) Doymuş yağ asitlerinin karbon iskeletinde en az bir adet çift bağ yer aldığından bu moleküller hidrojen bakımından fakirdir.
   • B) Doymamış yağ asitlerinde karbon atomları arasında çift bağların bulunması molekülde bükülmelere yol açarak oda sıcaklığında sıvı olmalarını sağlar.
   • C) Doymuş yağ asitleri genellikle bitkisel kaynaklıdır ve oda sıcaklığında akışkan sıvı formda bulunur.
   • D) Doymamış yağ asitleri karbon atomlarının tamamının hidrojene doymuş olması nedeniyle düz zincirli bir yapı gösterir.
   • E) Yağ asitlerinin gliserole bağlanması sürecinde doymamış yağ asitleri ester bağı kuramazken sadece doymuş yağ asitleri bağ kurabilir.
3. 3.

   Yumurta akı çözeltisine derişik nitrik asit ($HNO_3$) damlatılıp tüp hafifçe ısıtıldığında çözeltide belirgin bir sarı renk oluşmaktadır. Ksantoproteik tepkime olarak bilinen bu gözlem yumurta akında hangi organik bileşik grubunun bulunduğunu doğrular?

   • A) Disakkaritler
   • B) Nötral yağlar
   • C) Proteinler
   • D) Polisakkaritler
   • E) İnorganik tuzlar
4. 4.

   Taze patates yumrusundan kesilen ince bir dilimin üzerine Lugol çözeltisi damlatıldığında dokunun yoğun koyu mavi-mor renk aldığı gözlenmiştir. Bu deney sonucu patates hücrelerinde hangi organik molekülün depolandığını doğrudan gösterir?

   • A) Trigliserit
   • B) Nişasta
   • C) Glikojen
   • D) Pepton
   • E) DNA
5. 5.

   Bir araştırmacı, Biuret ayracının proteinlerle mor renk oluşturma hızına sıcaklığın etkisini incelemek için özdeş tüplerdeki protein çözeltilerini 10°C, 25°C ve 40°C sıcaklıklarda test etmektedir. Bu kontrollü deneydeki bağımsız değişken aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Ortam sıcaklığı
   • B) Oluşan mor rengin tonu
   • C) Kullanılan protein miktarı
   • D) Eklenen Biuret ayracı miktarı
   • E) Kullanılan deney tüpünün hacmi
6. 6.

   Sudan III boyasının deney tüpündeki yağ damlacıklarını kırmızı renge boyayarak diğer moleküllerden ayırt etmesini sağlayan temel kimyasal özellik nedir?

   • A) Peptit bağlarını parçalayabilmesi
   • B) Glikozit bağlarına bağlanması
   • C) Yağlarda çözünen apolar (lipofilik) bir boyar madde olması
   • D) Suda çok hızlı çözünerek asidik ortam oluşturması
   • E) Proteinleri çökelterek denatüre etmesi
7. 7.

   Yağ, nişasta ve protein içeren üç ayrı deney tüpüne sırasıyla Sudan III, Lugol ve Biuret ayracı eklendiğinde tüplerde beklenen renk oluşumları hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?

   • A) Mavi-mor — Kırmızı — Kiremit kırmızısı
   • B) Sarı — Mavi-mor — Yeşil
   • C) Mor — Kiremit kırmızısı — Kırmızı
   • D) Kiremit kırmızısı — Mor — Kırmızı
   • E) Kırmızı — Mavi-mor — Mor
8. 8.

   Sıcak su banyosunda ısıtıldığında Fehling veya Benedict ayracı ile kiremit kırmızısı çökelti oluşturan organik bileşik hangisidir?

   • A) Glikoz (İndirgen şeker)
   • B) Nötral yağ (Trigliserit)
   • C) Albümin (Protein)
   • D) Selüloz
   • E) Kolesterol
9. 9.

   İçinde nişasta bulunan bir deney tüpüne amilaz enzimi eklenip sindirim tamamlandıktan sonra tüpe Lugol çözeltisi damlatılmıştır. Tüpte beklenen mavi-mor rengin oluşmamasının nedeni nedir?

   • A) Amilaz enziminin Lugol ayracını parçalamış olması
   • B) Nişastanın hidroliz edilerek maltoz ve dekstrine dönüşmesi
   • C) Ortamdaki suyun iyot moleküllerini buharlaştırması
   • D) Lugol çözeltisinin ortamı aşırı asitleştirmesi
   • E) Amilaz enziminin protein yapısının bozulması
10. 10.

    Bilinmeyen bir besin özütünden alınan örneklere uygulanan testlerde; Biuret ayracı ile mor renk oluştuğu, kurutma kâğıdında ise kalıcı şeffaf leke meydana geldiği belirlenmiştir. Buna göre incelenen besinin yapısında hangi iki organik molekül kesin olarak bulunmaktadır?

    • A) Nişasta ve Glikoz
    • B) Yağ ve Karbohidrat
    • C) Vitamin ve Mineral
    • D) Protein ve Yağ
    • E) Glikoz ve Protein
11. 11.

    Besin analiz deneylerinde ayracın kendi rengini ve olası sahte pozitif sonuçları kontrol etmek amacıyla, deney tüpüne besin maddesi yerine hangi sıvının konulması 'negatif kontrol' sağlar?

    • A) Glikoz çözeltisi
    • B) Etil alkol
    • C) Saf su
    • D) Protein çözeltisi
    • E) Sıvı yağ
12. 12.

    Bitkisel bir besin özütüne damlatıldığında nişasta varlığına bağlı olarak mavi-mor renk veren ayraç hangisidir?

    • A) Lugol (İyot) çözeltisi
    • B) Biuret çözeltisi
    • C) Sudan III ayracı
    • D) Nitrik asit
    • E) Metilen mavisi
13. 13.

    İndirgen şekerlerin (glikoz gibi) varlığını tespit etmek için kullanılan Benedict veya Fehling ayracının kiremit kırmızısı renk oluşturabilmesi için yapılması gereken zorunlu işlem nedir?

    • A) Karışıma asit eklenmesi
    • B) Çözeltinin santrifüj edilmesi
    • C) Tüpün karanlıkta bekletilmesi
    • D) Karışımın dondurulması
    • E) Karışımın su banyosunda ısıtılması
14. 14.

    Peptit bağları içeren organik bileşiklerin varlığını belirlemek amacıyla kullanılan ve çözeltide mor renk oluşturan ayraç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Lugol (İyot) çözeltisi
    • B) Biuret ayracı
    • C) Benedict çözeltisi
    • D) Sudan III boyası
    • E) Eozin boyası
15. 15.

    Bir besin maddesi kâğıt üzerine sürüldüğünde kalıcı şeffaf leke bırakmakta ve üzerine Sudan III boyası damlatıldığında kırmızı renk oluşturmaktadır. Bu gözlemlere göre söz konusu besinde ağırlıklı olarak hangi organik bileşik grubu bulunmaktadır?

    • A) Karbohidratlar
    • B) Proteinler
    • C) Nükleik asitler
    • D) Yağlar (Lipitler)
    • E) Mineraller
16. 16.

    Çift zincirli sarmal bir DNA molekülünde adenin nükleotitlerinin karşısına timin, guanin nükleotitlerinin karşısına sitozin nükleotitleri gelmektedir. Buna göre tam bir DNA molekülünde aşağıdaki sayısal eşitliklerden hangisi her zaman geçerlidir?

    • A) Pürin bazları toplamı = Piramidin bazları toplamı
    • B) Adenin bazı sayısı = Guanin bazı sayısı
    • C) Deoksiriboz sayısı = İki katı Fosfat sayısı
    • D) Timin bazı sayısı = Sitozin bazı sayısı
    • E) Guanin bazı sayısı = Toplam nükleotit sayısı
17. 17.

    Aşağıda verilen vitamin özelliklerinden hangisi suda çözünen vitaminler (B grubu ve C vitamini) için doğru bir ifadedir?

    • A) Fazlası karaciğer ve yağ dokuda uzun süre depolanabilir.
    • B) Yağların emilim bozukluğunda vücuttan ilk olarak bu vitaminler eksilir.
    • C) Günlük beslenmede yetersiz alındıklarında eksiklik belirtileri yağda çözünenlere göre daha kısa sürede ortaya çıkar.
    • D) Yüksek dozda alındıklarında vücutta birikerek hipervitaminoza (zehirlenmeye) neden olurlar.
    • E) Bağırsaklardan emilimleri için safra sıvısına ve sindirilmiş yağlara doğrudan ihtiyaç duyarlar.
18. 18.

    Bir disakkarit olan laktozun sentezi sırasında iki heksoz molekülünün birleşmesiyle kurulan kimyasal bağ türü aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Peptit bağı
    • B) Ester bağı
    • C) Glikozit bağı
    • D) Fosfodiester bağı
    • E) Hidrojen bağı
19. 19.

    Karbonhidratlar, lipitler ve proteinlerin hücresel solunumda enerji verici olarak kullanım sırası ile hücresel yapıya katılma oranları karşılaştırıldığında, hücrede yapıya en çok katılan organik molekül grubu hangisidir?

    • A) Karbonhidratlar
    • B) Nötral yağlar
    • C) Vitaminler
    • D) Nükleik asitler
    • E) Proteinler
20. 20.

    Bileşik enzimlerin yapısında protein olan apoenzim kısmının yanında yardımcı kısım olarak yer alan organik yapıdaki moleküllere ne ad verilir?

    • A) Kofaktör (Mineral)
    • B) Koenzim
    • C) Substrat
    • D) İnhibitör
    • E) Polipeptit

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.