Proteinler Kazanım Test Çöz

MEB · 9. Sınıf · Biyoloji · ORGANİZASYON

9. Sınıf Biyoloji dersi "Proteinler" konusu için MEB müfredatına uygun 20 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.

Görünüm:

Soruların ön izlemede ve testte nasıl görüneceğini seç.

Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.

Sorular

  1. 1.

    Farklı sıcaklık değerlerinin lipaz enziminin aktivitesine etkisini araştıran bir öğrenci, tepkime ilerledikçe açığa çıkan yağ asitlerinin deney ortamının pH değerini düşürdüğünü ve bu kontrolsüz değişimin sıcaklığın etkisini doğru ölçmeyi engellediğini belirlemiştir. Öğrencinin bu deneysel hata kaynağını ortadan kaldırarak yalnızca sıcaklığın enzim aktivitesine etkisini güvenilir şekilde ölçebilmesi için alması gereken en uygun tedbir aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Deney tüplerine tepkime boyunca pH değerini sabit tutan uygun bir tampon çözelti eklemek
    • B) Her bir deney tüpündeki enzim ve substrat derişimini başlangıçta iki katına çıkarmak
    • C) Deney süresini uzatarak tüplerdeki tüm substratların tamamen ürüne dönüşmesini beklemek
    • D) Reaksiyon ortamına kuvvetli bir asit ilave ederek pH değerini önceden aşırı düşük bir seviyeye sabitlemek
    • E) Deney tüplerinin tamamını tek bir sıcaklık derecesinde bekleterek sıcaklık farkını ortadan kaldırmak
  2. 2.

    Eşit miktarda enzim ve substrat içeren dört deney tüpünden I. tüp pH 7 ve 30 °C, II. tüp pH 7 ve 70 °C, III. tüp pH 3 ve 30 °C, IV. tüp ise pH 3 ve 70 °C koşullarında hazırlanmıştır. Sıcaklık ve pH değişimlerinin enzim aktivitesine etkisini ayrı ayrı gözlemlemek isteyen bir araştırmacı, sırasıyla hangi tüp çiftlerini karşılaştırmalıdır?

    • A) Sıcaklık için I ve IV; pH için II ve III
    • B) Sıcaklık için I ve II; pH için I ve III
    • C) Sıcaklık için I ve III; pH için I ve II
    • D) Sıcaklık için II ve III; pH için I ve IV
    • E) Sıcaklık için II ve IV; pH için II ve III
  3. 3.

    Bir öğrenci, sıcaklığın enzim aktivitesine etkisini araştırmak amacıyla hazırladığı tüplere enzim ve substratı ekledikten sonra tüpleri oda sıcaklığında bekleterek ardından farklı sıcaklıklardaki su banyolarına yerleştirmiştir. Tüm tüplerde henüz hedeflenen sıcaklıkların etkisi gözlenmeden ürün oluştuğunu belirleyen öğrencinin, bu deneysel hatayı gidermek için uygulaması gereken en doğru yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Her deney tüpüne eklenen substrat miktarını enzim miktarının iki katına çıkarmak
    • B) Su banyolarına yerleştirmeden önce tüm tüplerin pH değerini kuvvetli asidik düzeye getirmek
    • C) Enzim ve substrat çözeltilerini karıştırmadan önce hedeflenen sıcaklıklara getirmek ve tepkimeyi bu sıcaklıklarda başlatmak
    • D) Deney süresini olabildiğince uzatarak tüm tüplerde substratın tamamen tükenmesini beklemek
    • E) Tepkime hızını belirlemek amacıyla oluşan ürün miktarı yerine tüplerin son sıcaklığını kaydetmek
  4. 4.

    Zeytinyağı ve lipaz enzimi içeren, başlangıç pH değeri 8 olan ve 37 °C'de tutulan bir deney tüpünde yağ asidi oluşumuna bağlı pH düşüşünün gerçekleşmediği ve tepkimenin tamamen durduğu saptanmıştır. Yapılan incelemede ortama sonradan eklenen bir çözeltinin enzim aktivitesini geri dönüşümsüz olarak yok ettiği belirlenmiştir. Buna göre tüpteki reaksiyonun durmasına yol açan çözelti ve duruma ilişkin bilimsel gerekçe aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) Saf su çözeltisi; ortamdaki su oranını artırarak enzimlerin substrata bağlanmasını engellemiştir.
    • B) Nötr tuz çözeltisi; enzimin optimum sıcaklık değerini 37 °C'nin çok üzerine çıkarmıştır.
    • C) Gliserol çözeltisi; tepkime ürünü olduğu için substrat moleküllerinin kimyasal yapısını bozmuştur.
    • D) Kuvvetli hidroklorik asit çözeltisi; ortam pH'ını enzimin tolerans sınırlarının çok altına düşürerek yapısını denatüre etmiştir.
    • E) Zayıf sodyum hidroksit çözeltisi; ortamı bazikleştirdiği için tüm hidrolitik enzimlerin çalışmasını durdurmuştur.
  5. 5.

    Bir biyoloji dersinde öğrenciler, belirli bir enzimin aktivitesine sıcaklık ve pH değişimlerinin etkisini araştırmak üzere iki aşamalı bir deney planlamıştır. İlk aşamada pH değerini sabit tutan öğrenciler, farklı sıcaklık derecelerinde birim zamanda oluşan ürün miktarını ölçerek enzimin optimum sıcaklığını 37 °C olarak belirlemiştir. Buna göre öğrencilerin ikinci aşamada enzimin optimum pH değerini doğru ve güvenilir bir şekilde belirleyebilmek için uygulaması gereken deney yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Farklı pH değerlerinin her birinde ortam sıcaklığını da kademeli olarak artırarak iki faktörün etkisini aynı anda ölçmek
    • B) Sıcaklığı 0 °C'ye düşürerek farklı pH derecelerinde tepkimenin gerçekleşme süresini kaydetmek
    • C) Ortam pH'ını sabit tutup farklı sıcaklık değerlerinde ortama eklenen substrat miktarını artırmak
    • D) Sıcaklığı saptanan optimum değerde (37 °C) sabit tutarak ortamın pH değerini değiştirmek ve birim zamandaki ürün miktarını ölçmek
    • E) Enzim çözeltisini 70 °C'ye kadar ısıttıktan sonra farklı pH değerlerine sahip ortamlara aktararak tepkimeyi başlatmak
  6. 6.

    Katalaz enziminin optimum çalışma koşullarının pH 7 ve 37 °C olduğu bilinen bir deneyde; eşit miktarda substrat ve enzim içeren üç tüp sırasıyla pH 7 ve 0 °C (I. tüp), pH 2 ve 37 °C (II. tüp) ile pH 7 ve 70 °C (III. tüp) koşullarında bekletildikten sonra tüm tüpler optimum koşullara (pH 7 ve 37 °C) getirilmiştir. Buna göre son durumda tüplerde gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Yalnızca II. tüpte gaz kabarcığı oluşur çünkü asidik ortam enzimlerin üç boyutlu yapısını korur.
    • B) I ve II. tüplerde tepkime yeniden başlarken III. tüpte yüksek sıcaklık substrat moleküllerini parçaladığı için ürün oluşmaz.
    • C) Yalnızca I ve III. tüplerde gaz çıkışı gözlenir çünkü sıcaklık değişimleri enzimlerde kalıcı bozulmaya yol açmaz.
    • D) Yalnızca I. tüpte gaz kabarcığı oluşur çünkü düşük sıcaklık enzimin yapısını bozmazken aşırı asitlik ve yüksek sıcaklık enzimi denatüre etmiştir.
    • E) Yalnızca II ve III. tüplerde ürün oluşumu gözlenir çünkü pH ve sıcaklık artışı substratların aktif merkeze bağlanmasını kolaylaştırır.
  7. 7.

    Yoğurt mayalanmasını sağlayan enzimlerin etkinliğini inceleyen bir öğrenci; 42 °C sıcaklık ve pH 6,5 ortamında mayalanmanın gerçekleştiğini, ancak pH 2'ye düşürüldüğünde ya da sıcaklık 4 °C'ye indirildiğinde mayalanmanın durduğunu gözlemlemiştir. Öğrencinin bu deney sonuçlarına ve günlük yaşam uygulamalarına dayanarak yaptığı aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Düşük sıcaklıkta sütün ekşimesinin gecikmesi enzimlerin çalışmasının durmasıyla, aşırı asidik ortamda mayalanmanın durması ise pH'nin enzim işlevini engellemesiyle ilişkilidir.
    • B) Sıcaklığın 4 °C'ye düşürülmesi enzimlerin protein yapısını geri dönüşümsüz bozar; pH'nin 2'ye indirilmesi ise tepkimeyi hızlandırarak verimi artırır.
    • C) Mayalanma enzimlerinin en yüksek etkinlik gösterdiği optimum pH değeri aşırı asidik, optimum sıcaklık değeri ise sıfırın altındaki derecelerdir.
    • D) Sıcaklık ve pH değişimleri enzim etkinliğini değiştirmez; mayalanmanın durması yalnızca ortamdaki substratın tükenmesinden kaynaklanır.
    • E) Düşük sıcaklık ortamdaki enzimleri tamamen parçalarken pH'nin 2'ye indirilmesi enzimin üç boyutlu yapısını koruyarak çalışmasını destekler.
  8. 8.

    Bir deneyde farklı sıcaklıklarda bekletilen özdeş nişasta ve amilaz çözeltilerine belirli aralıklarla iyot damlatılarak mavi-mor rengin kaybolma süresi kaydedilmiştir. İyot çözeltisinin mavi-mor renk vermeyi en kısa sürede bıraktığı tüp ile ilgili hangisi söylenebilir?

    • A) Enzimin tamamen denatüre olduğu sıcaklıktır.
    • B) Substrat moleküllerinin tepkimeye hiç girmediği ortamdır.
    • C) Enzimatik sindirimin en hızlı gerçekleştiği optimum sıcaklık değeridir.
    • D) Moleküllerin kinetik enerjisinin en düşük olduğu sıcaklıktır.
    • E) Tepkimenin durduğu ve amilazın inaktif kaldığı sıcaklıktır.
  9. 9.

    Eşit miktarda hidrojen peroksit (H2O2H_2O_2) ve katalaz enzimi içeren üç deney tüpü sırasıyla pH 3, pH 7 ve pH 12 ortamlarında bekletiliyor. Katalazın optimum pH'ı 7 olduğuna göre, deney sonunda birim zamanda oluşan oksijen gazı miktarının karşılaştırılması hangi seçenekte doğru verilmiştir?

    • A) pH 3 > pH 7 > pH 12
    • B) pH 12 > pH 7 > pH 3
    • C) pH 3 = pH 7 = pH 12
    • D) pH 3 > pH 12 > pH 7
    • E) pH 7 > pH 3 ve pH 7 > pH 12
  10. 10.

    Bir araştırmacı, amilaz enziminin nişastayı sindirme hızına sıcaklığın etkisini test etmek için üç ayrı deney tüpü hazırlıyor. Bu kontrollü deneyin geçerli olabilmesi için tüplerde hangi koşulun mutlaka farklı olması gerekir?

    • A) Deney tüplerinin tutulduğu ortam sıcaklığı
    • B) Tüplere eklenen amilaz enzimi miktarı
    • C) Tüplere konulan nişasta (substrat) derişimi
    • D) Deney ortamlarının pH derecesi
    • E) Deney tüplerinin hacmi ve su miktarı
  11. 11.

    Ortam pH'ındaki aşırı sapmaların (aşırı asit veya aşırı baz) enzim aktivitesini durdurmasının moleküler düzeydeki temel sebebi nedir?

    • A) Substrat moleküllerinin tamamının gaza dönüşmesi
    • B) Ortamdaki serbest su moleküllerinin yok olması
    • C) Tepkimenin kendiliğinden enzimsiz olarak hızlanması
    • D) Aktif merkezdeki amino asitlerin yük dağılımının ve protein katlanmasının bozulması
    • E) Enzimlerin hücre dışına atılması
  12. 12.

    İnsan vücudunda mide ortamında (pH ≈ 2) çalışan pepsin enzimi ile ince bağırsak ortamında (pH ≈ 8.5) çalışan tripsin enziminin optimum pH değerlerinin farklı olması aşağıdakilerden hangisini gösterir?

    • A) Bütün enzimlerin sadece nötr ortamlarda çalıştığını
    • B) Enzimlerin ortam pH'ını kendi çalışma isteklerine göre değiştirdiğini
    • C) Farklı enzimlerin aktif bölgelerinin farklı pH aralıklarında en kararlı yapıda olduğunu
    • D) Sıcaklık değişimlerinin pH değerini tamamen etkisiz kıldığını
    • E) İnce bağırsakta çalışan enzimlerin protein yapılı olmadığını
  13. 13.

    Bir deney tüpünde -20°C'de dondurulan enzim-substrat karışımı daha sonra 35°C'ye (optimum değere) getirildiğinde reaksiyonun başladığı gözlenmiştir. Bu durum enzimlerle ilgili hangi gerçeği kanıtlar?

    • A) Düşük sıcaklığın enzimleri kalıcı olarak denatüre ettiğini
    • B) Düşük sıcaklığın enzim yapısını bozmadığını ve etkisinin geri dönüşümlü olduğunu
    • C) Enzimlerin yalnızca donma noktasının altındaki sıcaklıklarda sentezlendiğini
    • D) Sıcaklık artışının her koşulda reaksiyon hızını sürekli artırdığını
    • E) Enzimin sadece dondurulduğunda substratı ile bağ kurabildiğini
  14. 14.

    100°C'de 15 dakika boyunca kaynatılıp ardından 37°C'ye soğutulan bir enzim çözeltisine substrat eklendiğinde tepkimenin gerçekleşmemesinin nedeni nedir?

    • A) Yüksek sıcaklığın enzimin üç boyutlu protein yapısını kalıcı olarak bozması
    • B) Soğutma işlemi sırasında enzim moleküllerinin kinetik enerjisini tamamen kaybetmesi
    • C) Substrat moleküllerinin 37°C'de kendiliğinden parçalanması
    • D) Kaynatma sırasında ortamdaki suyun kimyasal yapısının değişmesi
    • E) Enzimin optimum pH değerinin yükselmesi
  15. 15.

    Bir biyoloji deneyinde farklı sıcaklıkların enzim aktivitesine etkisini belirlemek için birim zamanda açığa çıkan ürün miktarı ölçülmektedir. Bu deneydeki bağımlı değişken aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Deney tüplerinin sıcaklık derecesi
    • B) Ortama eklenen enzim miktarı
    • C) Deneyde kullanılan substrat çeşidi
    • D) Deney tüplerinin bulunduğu ortamın pH değeri
    • E) Enzimatik reaksiyonun hızı
  16. 16.

    Bir enzimatik reaksiyonda sıcaklık 0°C'den optimum sıcaklık değerine doğru yükseltilirken reaksiyon hızındaki artışın temel sebebi nedir?

    • A) Enzimin substrata olan özgüllüğünün azalması
    • B) Kinetik enerjinin artmasıyla enzim-substrat kompleksinin daha sık oluşması
    • C) Tepkime için gereken aktivasyon enerjisi miktarının yükselmesi
    • D) Enzimin primer yapısındaki peptit bağlarının çözülmesi
    • E) Substrat moleküllerinin kimyasal yapısının değişmesi
  17. 17.

    Bir enzimin en yüksek katalitik aktivite gösterdiği ve reaksiyon hızının maksimuma ulaştığı pH değerine ne ad verilir?

    • A) Kritik pH
    • B) Nötr pH
    • C) Eşik pH
    • D) Optimum pH
    • E) Tolerans pH
  18. 18.

    Sıcaklığı 0°C olan bir deney ortamında enzim etkinliğinin durmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Moleküllerin kinetik enerjisinin ve çarpışma olasılığının yetersiz olması
    • B) Enzimin aktif merkezinin kalıcı olarak parçalanması
    • C) Substratların tamamının ürüne dönüşmesi
    • D) Ortamın asidik hale gelerek enzimi denatüre etmesi
    • E) Tepkimenin aktivasyon enerjisinin sıfıra inmesi
  19. 19.

    Farklı pH değerlerinin bir enzimin çalışma hızına etkisini inceleyen kontrollü bir deneyde, sıcaklık faktörü hangi değişken türü olarak tutulmalıdır?

    • A) Bağımsız değişken
    • B) Bağımlı değişken
    • C) Sürekli değişken
    • D) Niteliksel değişken
    • E) Kontrol edilen (sabit tutulan) değişken
  20. 20.

    Bir enzimin yüksek sıcaklıkta yapısının bozulup geri dönüşümsüz olarak işlevini kaybetmesi olayına ne ad verilir?

    • A) İnhibisyon
    • B) Aktivasyon
    • C) Denatürasyon
    • D) Renatürasyon
    • E) Hidroliz

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.