Tarım Uygulamalarında Sürdürülebilirlik Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Sürdürülebilir tarımın değerlendirildiği bir panelde konuşan uzman, "Doğayı bir düşman değil, ortak olarak görmeliyiz" demiştir. Uzmanın bu sözüyle doğrudan ilişkili olan ve ekolojik dengeyi gözeten tarım yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Endüstriyel (monokültür) tarım
   • B) Plantasyon tarımı
   • C) Ekstansif (ilkel) tarım
   • D) Ekolojik (organik) tarım
   • E) Nadasa dayalı kuru tarım

2. Türkiye’de tarımsal sürdürülebilirlik açısından en büyük tehditlerden biri de tarım topraklarının amaç dışı kullanımıdır. Aşağıdakilerden hangisi bu tehdide doğrudan bir örnektir?

   • A) Birinci sınıf tarım arazilerinin sanayi ve konut imarına açılması
   • B) Mera alanlarının ıslah edilerek hayvancılığa kazandırılması
   • C) Eğimli alanlarda meyve bahçelerinin kurulması
   • D) Kurak alanlarda nadas yerine ekim nöbetinin uygulanması
   • E) Tuzlu toprakların drenaj çalışmaları ile tarıma kazandırılması

3. Permakültür (sürdürülebilir tarım tasarımı), doğadaki ekosistemleri taklit ederek kendi kendine yeten üretim alanları oluşturmayı amaçlar. Buna göre permakültür felsefesiyle tasarlanmış bir çiftlikte aşağıdakilerden hangisinin yapılması beklenir?

   • A) Tek çeşit ürün yetiştirerek tüm arazinin bu ürüne ayrılması
   • B) Yabani bitki ve hayvanların çiftlikten tamamen uzaklaştırılması
   • C) Toprak verimliliğini artırmak için sadece ithal sentetik gübrelerin kullanılması
   • D) Atıkların geri dönüştürülerek kompost gübreye çevrilmesi ve çoklu üretim yapılması
   • E) Yeraltı su kaynaklarının sınırsız şekilde sulamaya ayrılması

4. Yerel tohumların (ata tohumu) korunması ve üretilmesi, gıda güvenliği ve biyoçeşitlilik açısından hayati önem taşır. Yerel tohumların kullanımının sürdürülebilir tarımdaki en büyük avantajı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Tek tip (monokültür) tarımın yaygınlaşmasını kolaylaştırması
   • B) Her iklim koşulunda aynı yüksek verimi garanti etmesi
   • C) Yerel iklim ve toprak koşullarına, hastalıklara karşı doğal adaptasyon ve direnç yeteneğinin yüksek olması
   • D) Kimyasal gübre ve ilaçlara olan bağımlılığı artırarak üretimi hızlandırması
   • E) Sadece ihraç edilecek ürünlerde yüksek pazar payı sağlaması

5. Türkiye’de pamuk üretimi yüksek su ve gübre tüketimi nedeniyle çevresel baskı oluşturabilmektedir. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) alanlarında pamuk tarımının sürdürülebilirliğini sağlamak için hangisi öncelikli adımdır?

   • A) Vahşi (salma) sulama yerine damla ve yağmurlama sistemlerinin teşvik edilmesi
   • B) Pamuk ekim alanlarının her yıl iki katına çıkarılması
   • C) Üretimde insan gücü yerine sadece kimyasal kurutucuların kullanılması
   • D) Pamuk yerine su tüketimi daha da yüksek olan tropikal bitkilerin ekilmesi
   • E) Yeraltı su kuyularının tamamen kapatılarak üretimin durdurulması

6. Tarım teknolojilerinde yaşanan gelişmeler, çevresel sürdürülebilirliği korumada yeni araçlar sunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi çevre dostu hassas tarım teknolojilerinin sağladığı doğrudan bir faydadır?

   • A) Kimyasal ilaç kullanımını artırarak zararlıları tamamen yok etmesi
   • B) Uydu ve sensörler yardımıyla sadece ihtiyaç duyulan alana, gerektiği kadar su ve gübre verilmesi
   • C) Doğal tohumların yerine tamamen yapay laboratuvar ürünlerinin ikame edilmesi
   • D) Tarım topraklarının tamamen örtü altı seralara dönüştürülmesini zorunlu kılması
   • E) Tarımda çalışan insan gücü maliyetini artırarak kırsal nüfusu şehirlere göç ettirmesi

7. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), sürdürülebilir tarımın açlığı bitirmede en önemli araç olduğunu belirtmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde sürdürülebilir tarımın yaygınlaştırılması öncelikle hangi küresel sorunun çözümüne katkı sağlar?

   • A) Sanayi atıklarının geri dönüşüm oranlarının artırılmasına
   • B) Güvenli gıdaya erişimin artmasıyla açlık ve yetersiz beslenmenin önlenmesine
   • C) Madencilik faaliyetlerinin çevreye olan etkilerinin azaltılmasına
   • D) Şehir içi ulaşımda fosil yakıt tüketiminin azaltılmasına
   • E) Deniz aşırı ülkeler arasındaki gümrük vergilerinin kaldırılmasına

8. Türkiye'de fındık ve çay gibi dik yamaçlarda üretilen ürünlerin gelecekte de ülke ekonomisine katkı sunabilmesi hedeflenmektedir. Bu dik yamaçlarda sürdürülebilirliği sağlamak ve toprak kayıplarını önlemek için öncelikle hangi yöntem uygulanmalıdır?

   • A) Yamaçların tamamen düzleştirilerek sanayi tesislerine açılması
   • B) Kimyasal gübre miktarının iki katına çıkarılması
   • C) Yamaç yönünün güneş ışığından daha az yararlanacak şekilde değiştirilmesi
   • D) Taraçalama (sekileme) yapılarak eğimin azaltılması ve toprak örtüsünün korunması
   • E) Tarım alanlarının nadasa bırakılarak tamamen boş tutulması

9. Anız yakılması, hasat sonrasında tarlada kalan sapların yakılarak temizlenmesi işlemidir. Bu yöntemin toprağın biyolojik yapısına ve sürdürülebilir gıda üretme kabiliyetine etkisiyle ilgili hangisi doğrudur?

   • A) Topraktaki yararlı mikroorganizmaları yok ederek toprağı verimsizleştirir ve erozyonu hızlandırır.
   • B) Toprağın havalanmasını sağlayarak bir sonraki yılın ürün kalitesini artırır.
   • C) Yabani otları temizlediği için uzun vadede gübre ihtiyacını tamamen ortadan kaldırır.
   • D) Toprağın nem oranını artırarak sulama maliyetlerini ciddi oranda düşürür.
   • E) Mineral dengesini koruyarak yerel tohumların daha hızlı çimlenmesini sağlar.

10. Bir grup araştırmacı, Türkiye'deki tarım alanlarının sürdürülebilirlik analizini yapmak için bir harita hazırlayacaktır. Buna göre, araştırmacıların haritada öncelikle göstermesi gereken ve sürdürülebilirliği en çok tehdit eden coğrafi unsur hangisidir?

    • A) Akarsu havzalarındaki alüvyal düzlükler
    • B) Şiddetli rüzgar ve su erozyonuna maruz kalan hassas eğimli araziler
    • C) Karasal iklim bölgelerindeki geniş düzlükler
    • D) Sulama kanallarının geçtiği ova tabanları
    • E) Karadeniz kıyı kuşağındaki nemli orman altı toprakları

11. Türkiye’de zeytin, pamuk ve incir gibi katma değeri yüksek ürünlerin sürdürülebilir yöntemlerle üretilmesi dış ticaretimiz için kritiktir. Aşağıdaki uygulamalardan hangisi bu ürünlerin küresel pazarda uzun vadeli sürdürülebilir rekabet gücünü olumsuz etkiler?

    • A) Coğrafi işaret tescili alarak ürünlerin yerel özgünlüğünün tescillenmesi
    • B) Organik tarım sertifikasyonu ile Avrupa pazarına ihracatın kolaylaştırılması
    • C) Sulama suyunu azaltmak amacıyla yoğun ve kontrolsüz kimyasal büyüme hormonu kullanılması
    • D) İyi tarım uygulamaları (İTU) kriterlerine uygun üretim yapılması
    • E) Kooperatifleşme yoluyla üreticilerin pazar gücünün artırılması

12. Altı Şapkalı Düşünme yöntemini kullanan bir coğrafya sınıfında yeşil şapkayı takan bir öğrenci sürdürülebilir tarım için yaratıcı fikirler üretmektedir. Buna göre, yeşil şapkayı temsil eden öğrencinin aşağıdaki önerilerden hangisini sunması beklenir?

    • A) Kimyasal ilaçların zararlarını sayısal verilerle ortaya koymalıyız.
    • B) Tarım işçilerinin karşılaştığı zorlukları empati kurarak hissetmeliyiz.
    • C) Kentlerde dikey tarım ve topraksız tarım gibi yenilikçi, doğayla dost teknolojileri geliştirmeliyiz.
    • D) Organik tarımın maliyetli olduğunu ve pazar payının çok düşük kalacağını unutmamalıyız.
    • E) Sürdürülebilir tarımın dünyadaki tek kurtuluş yolu olduğunu heyecanla savunmalıyız.

13. Sürdürülebilir tarım sadece çevreyle sınırlı olmayıp, kırsal nüfusun ekonomik refahını ve sosyal adaletini de kapsar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilir tarımın sosyo-ekonomik ölçütlerinden biri olarak değerlendirilebilir?

    • A) Kimyasal gübre yerine sadece hayvan gübresi kullanılması
    • B) Adil ticaret (fair trade) ilkeleriyle küçük ölçekli çiftçilerin gelirlerinin güvenceye alınması
    • C) Tarım arazilerinin eğime dik sürülerek erozyonun azaltılması
    • D) Akarsu boylarında taraçalama yapılarak tarım alanlarının genişletilmesi
    • E) Tohum bankaları aracılığıyla yerel gen kaynaklarının koruma altına alınması

14. Türkiye'de Konya Havzası gibi kuraklığın belirgin olduğu alanlarda aşırı su tüketen ürünlerin yetiştirilmesi yeraltı sularını tüketmektedir. Sürdürülebilirlik ilkelerine göre bu havzada gelecekte tarımsal üretimin devam edebilmesi için hangi strateji uygulanmalıdır?

    • A) Havzada suya daha az ihtiyaç duyan kuraklığa dayanıklı yem ve baklagil bitkilerine yönelinmesi
    • B) Yeraltı sularını daha derinden çekebilmek için güçlü sondaj kuyularının açılması
    • C) Tarım arazilerinin tamamının nadasa bırakılarak üretime ara verilmesi
    • D) Birim alandan çok yüksek kazanç getiren nemcil tropikal meyvelerin ekilmesi
    • E) Havzadaki tarım nüfusunun tamamının sanayi sektörüne kaydırılması

15. Bir bölgede aşırı ve bilinçsiz sulama yapılması, yeraltı su seviyesinin hızla düşmesine ve toprakta tuzlanmaya yol açar. Bu durum, sürdürülebilir tarımın hangi temel ölçütüne doğrudan zarar vermektedir?

    • A) Ekonomik karlılık
    • B) Sosyal adalet ve istihdam
    • C) Teknolojik dışa bağımlılık
    • D) Küresel pazarlama entegrasyonu
    • E) Çevresel kalite ve doğal kaynak koruması

16. Geleneksel nadas yöntemi, toprağı bir yıl boş bırakarak su ve mineral birikimi sağlasa da erozyon riskini artırır. Nadas yerine ekim nöbeti (münavebeli ekim) uygulanmasının sürdürülebilirliğe en önemli katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Tarımsal ithalat oranlarını düşürmesi
    • B) Toprak örtüsünü koruyarak erozyonu önlemesi ve biyolojik çeşitliliği koruması
    • C) Tarımda çalışan insan gücü ihtiyacını tamamen ortadan kaldırması
    • D) Sadece suya nadas kadar ihtiyaç duyan tek tip ürün yetiştirilmesi
    • E) Sanayi bitkilerinin ekim alanlarını sınırlandırması

17. Sürdürülebilir tarım, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını tehlikeye atmadan bugünün gıda talebini karşılamayı hedefler. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi tarımda çevresel sürdürülebilirliği doğrudan destekleyen bir uygulama değildir?

    • A) Kimyasal gübre yerine organik ve yeşil gübre tercih edilmesi
    • B) Damla sulama yöntemiyle su kaynaklarının tasarruflu kullanılması
    • C) Birim alandan alınan verimi artırmak için tarım ilaçlarının kullanımının artırılması
    • D) Münavebeli (ekim nöbeti) tarım yapılarak toprağın dinlendirilmesi
    • E) Doğal zararlılarla biyolojik mücadele yöntemlerinin benimsenmesi

18. Türkiye'nin tahıl ambarı olarak bilinen Konya Havzası'nda iki farklı tarım işletmesi incelenmiştir. Birinci işletme (A), her yıl üst üste aynı araziye mısır ekimi yapmakta, derin kuyu pompalarıyla sınırsız sulama yapmakta ve yüksek verim için yoğun kimyasal gübre kullanmaktadır. İkinci işletme (B) ise mısırın yanı sıra baklagillerle ekim nöbeti (münavebe) uygulamakta, damla sulama sistemi kullanmakta ve toprak analiz sonuçlarına göre minimum düzeyde gübreleme yapmaktadır. On yılın sonunda yapılan ölçümlerde, A işletmesinin bulunduğu alanda yeraltı su seviyesinin 40 metre çekildiği ve toprakta tuzlanmanın arttığı; B işletmesinde ise toprak verimliliğinin korunduğu ve birim maliyetlerin uzun vadede düştüğü görülmüştür. Bu bilgilere göre; A işletmesinin uyguladığı yöntemlerin, sadece ekolojik dengeyi bozmakla kalmayıp, gelecek nesillerin gıda üretim kapasitesini ve ekonomik refahını da tehlikeye attığı için sürdürülebilirlik ölçütlerinin tümüyle çeliştiği söylenebilir.

19. Akdeniz kıyı kuşağında geniş tarım arazilerine sahip olan bir işletme, mevcut tarım faaliyetlerini yeniden yapılandırmak istemektedir. Bu amaçla hazırlanan raporda şu maddelere yer verilmiştir: I. Kimyasal gübre yerine münavebeli (ekim nöbeti) ekim ve organik kompost kullanımına geçilmesi. II. Yeraltı su seviyesini korumak adına vahşi sulama yerine akıllı sensörlü damla sulama sistemlerinin kurulması. III. Yerel tohumların ıslah edilerek üretimde önceliklendirilmesi ve bölge halkına istihdamda kota ayrılması. IV. Üretilen ürünlerin doğrudan yerel pazarlara ve kooperatiflere sunularak nakliye maliyetlerinin ve karbon ayak izinin düşürülmesi. Bu raporun içeriği dikkate alındığında, uygulanan stratejilerin sürdürülebilirliğin ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlarıyla ilişkisi hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

    • A) I. madde, toprak ekosistemini korumaya yönelik olduğu için çevresel sürdürülebilirlik ölçütüyle doğrudan ilişkilidir.
    • B) II. maddedeki teknolojik dönüşüm, doğal kaynakların korunmasını sağlayarak gelecek nesillerin gıda üretim kabiliyetini güvence altına alır.
    • C) III. maddedeki istihdam vurgusu ve yerel kaynak kullanımı, projenin sosyal sürdürülebilirlik boyutunu güçlendirmektedir.
    • D) IV. maddede belirtilen kooperatifleşme ve yerel pazar odaklılık, sadece ekonomik kârı maksimize etmeyi amaçlayan geleneksel tarım modelini temsil eder.
    • E) Raporun genelinde çevresel duyarlılık ile ekonomik süreklilik arasında dengeli bir ilişki kurulmaya çalışıldığı görülmektedir.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.