Sanayileşmenin Mekânsal Etkileri Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Gelişmekte olan bir bölgede, yerli savunma sanayisine yönelik büyük bir teknoloji üssü kurulması planlanmaktadır. Bu tesisin kurulacağı alanın seçiminde; limanlara yakınlık, nitelikli iş gücüne erişim ve stratejik güvenlik kriterleri ön planda tutulmuştur. Tesisin faaliyete geçmesiyle birlikte bölgede konut fiyatları artmış, tarım alanları sanayi parseline dönüşmüş ve çevre illerden yoğun bir 'beyaz yakalı' göçü yaşanmıştır. Ancak yapılan çevresel etki analizlerinde, tesisin enerji ihtiyacını karşılamak için kurulan ek ünitelerin bölgedeki yerel su ekosisteminde geri dönülemez bir bozulmaya yol açacağı tespit edilmiştir. Bu senaryo, sanayi faaliyetlerinin mekânsal etkileri ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde analiz edildiğinde; 'tesisin ulusal güvenlik ve ekonomik büyüme üzerindeki stratejik katkılarının, yerel çevresel yıkımdan daha üstün bir kamu yararı taşıması nedeniyle, bu mekânsal planlama uzun vadede sürdürülebilir ve başarılı bir model olarak kabul edilir' yargısına ulaşılır.

2. Bir sanayi yatırım grubu, geleneksel tarım ve hayvancılıkla geçinen 'Yeşilvadi' bölgesine büyük bir gıda işleme ve paketleme kompleksi kurmuştur. Tesisin faaliyete geçmesinden beş yıl sonra yapılan gözlemlerde şu veriler elde edilmiştir: I. Bölgedeki genç nüfusun büyük kentlere göçü durmuş, bölge dışarıdan teknik personel göçü almaya başlamıştır. II. Fabrika çevresindeki verimli alüvyal topraklar üzerinde konut projeleri ve tır parkları inşa edilmiştir. III. Tesisin yüksek su ihtiyacı nedeniyle yer altı su seviyesinde 15 metrelik bir düşüş saptanmış ve yerel akarsudaki oksijen seviyesi azalmıştır. IV. Yerel halkın gelir düzeyi artmış; bankacılık, ulaşım ve ticaret gibi hizmet sektörü kolları çeşitlenmiştir. Bu gözlemlerden hareketle, sanayi faaliyetlerinin Yeşilvadi üzerindeki mekânsal ve sosyo-ekonomik etkileriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

   • A) Sanayileşme süreci, bölgenin fonksiyonel değişimine neden olarak arazi kullanım planlarını etkilemiştir.
   • B) Bölgedeki ekonomik dönüşüm, beşerî yapının (nüfus) hem miktarında hem de niteliğinde farklılaşmaya yol açmıştır.
   • C) Endüstriyel faaliyetlerin yarattığı ekonomik büyüme, doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı ilkesiyle çelişen durumlar ortaya çıkarmıştır.
   • D) Sanayi tesisinin kurulması, bölgenin mutlak konum değerlerini değiştirerek iklimsel özelliklerin tamamen başkalaşmasına neden olmuştur.
   • E) Üretim faaliyetlerindeki artış, bölgede ikincil ekonomik faaliyetlerden üçüncül ekonomik faaliyetlere doğru bir genişlemeyi tetiklemiştir.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.