Bitkilerde Tepki Kazanım Test Çöz
11. Sınıf Biyoloji dersi "Bitkilerde Tepki" konusu için MEB müfredatına uygun 20 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.
Soruların ön izlemede ve testte nasıl görüneceğini seç.
Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.
Sorular
- 1.
Tek yönlü ışık alan bir ortamda bulunan genç bir bitki fidesinde, ışık kaynağının konumu değiştirilmeden gövdenin bükülmesini önlemek ve dik olarak uzamasını sağlamak isteyen bir öğrenci kontrollü bir deney tasarlamaktadır. Buna göre öğrencinin amacına ulaşabilmesi için uygulaması gereken en uygun yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
- 2.
Karanlık bir ortamda çimlenmekte olan özdeş fasulye tohumları, embriyo uçları farklı yönlere (yukarı, aşağı, sağa ve sola) bakacak şekilde nemli dikey bir levhaya sabitlenmiştir. Çimlenme sürecinin sonunda tohumların başlangıçtaki duruşları ne olursa olsun tüm köklerin aşağıya, tüm gövdelerin ise yukarıya doğru yöneldiği belirlenmiştir. Buna göre deneyden elde edilen sonuçlar, bitkilerdeki yönelme hareketleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini doğrudan doğrular?
- 3.
Bitki köklerinin ışık uyarısına karşı gösterdiği yönelme hareketini (fototropizma) araştıran bir öğrenci, yer çekiminin kök üzerindeki yönlendirici etkisini (pozitif geotropizma) etkisiz hale getirerek yalnızca ışığa bağlı tepkiyi gözlemlemek istemektedir. Buna göre öğrencinin amacına ulaşabilmesi için kurması gereken en uygun deney düzeneği aşağıdakilerden hangisidir?
- 4.
Bitki köklerinin mineral gübreye doğru yönelmesinin (pozitif kemotropizma), gübre çözeltisindeki nemden (pozitif hidrotropizma) bağımsız ve kimyasal uyarana özgü bir hareket olduğunu kanıtlamak isteyen bir öğrenci kontrollü bir deney tasarlamaktadır. Buna göre öğrencinin deneyinde nem faktörünü kontrol altında tutarak yalnızca kimyasal uyarının yönlendirici etkisini belirleyebilmesi için kurması gereken en uygun düzenek aşağıdakilerden hangisidir?
- 5.
Bitki gövdesinde gerçekleşen fototropizma hareketinin turgor basıncı değişimine dayalı geçici bir tepki değil, hücrelerdeki asimetrik büyümeye bağlı kalıcı bir yönelme olduğunu kanıtlamak isteyen bir öğrenci kontrollü bir deney tasarlamaktadır. Buna göre öğrencinin hipotezini doğrulamak için elde etmesi gereken en uygun kanıt aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- 6.
Bezelye fidelerinin sülüklerinde gözlenen tigmotropizma (dokunmaya yönelme) hareketini araştıran bir öğrenci, temas uyarısının sarılma tepkisi üzerindeki etkisini kontrollü bir deneyle kanıtlamak istemektedir. Buna göre öğrencinin amacına ulaşması için kurması gereken en uygun deney ve kontrol grubu düzeni aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- 7.
Tek yönlü ışığın gövdede oluşturduğu fototropizma hareketini inceleyen bir öğrencinin, ışık kaynağının yaydığı ısının oluşturabileceği yönelme hatasını önlemek ve yalnızca ışık etkisini gözlemlemek için alması gereken en uygun tedbir aşağıdakilerden hangisidir?
- 8.
Köklerin yer çekimine yönelmesinde (pozitif geotropizma) kök ucu kapağının (kaliptra) işlevini araştıran bir öğrenci; karanlık, nemli ve sabit sıcaklıktaki bir ortamda yatay konumlandırdığı özdeş iki grup fideden birinci grubun kök uçlarındaki kaliptraları kesmiş, ikinci grubu ise kontrol grubu olarak sağlam bırakmıştır. Deney sonunda kontrol grubundaki köklerin aşağı doğru bükülerek uzadığı, kaliptrası kesilen köklerin ise bükülmeden yatay eksende doğrusal uzamaya devam ettiği belirlendiğine göre, bu deneyden elde edilen sonuçlar aşağıdaki yargılardan hangisini doğrudan destekler?
- 9.
Özdeş üç bitki fidesini tek yönlü olarak sırasıyla mavi, yeşil ve kırmızı ışıkla aydınlatan bir öğrenci, sadece mavi ışık alan fidenin ışık kaynağına doğru yöneldiğini, diğerlerinin ise dik uzadığını gözlemlemiştir. Öğrencinin bu deney sonuçlarına dayanarak ulaştığı aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- 10.
Bir öğrenci, bitki köklerinin suya yönelme tepkisinin (pozitif hidrotropizma) yer çekimine yönelme eğilimine (pozitif geotropizma) baskın gelip gelmediğini kontrollü bir deneyle test etmek istemektedir. Buna göre öğrencinin amacına ulaşması için kurması gereken en uygun deney düzeneği aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- 11.
Bir araştırmacı, tek yönlü ışık alan bir koleoptilin tepe bölgesinde üretilip alt kısımlara iletilen ve fototropizmayı sağlayan sinyalin suda çözünen, difüzyon yeteneğine sahip kimyasal bir madde olduğunu kanıtlamak istemektedir. Buna göre araştırmacının amacına ulaşabilmesi için kurması gereken en uygun deney düzeneği aşağıdakilerden hangisidir?
- 12.
Tek yönlü ışık alan bir koleoptilde gerçekleşen asimetrik büyümenin, oksin hormonunun ışıktan dolayı parçalanmasından mı yoksa gölge tarafa yanal taşınmasından mı kaynaklandığını test eden bir deneyde; tepesi dikey geçirimsiz bir bariyerle tamamen ikiye bölünen koleoptilin her iki tarafında eşit oksin saptanırken, tepesinde yanal geçişe izin verilen koleoptilin gölge tarafında belirgin biçimde daha fazla oksin biriktiği ölçülmüştür. Buna göre deney sonuçları, bitkideki fototropizma mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini doğrudan kanıtlar?
- 13.
Karanlık bir ortamda ucu kesilmiş iki özdeş yulaf koleoptilinden birinin kesik yüzeyinin yarısına saf agar blok, diğerinin aynı bölgesine ise oksin emdirilmiş agar blok yerleştirilmiştir. Deney sonucunda yalnızca oksinli blok yerleştirilen koleoptilin bloğun bulunduğu yönün aksine doğru büküldüğü gözlendiğine göre, bu deneyden çıkarılacak en doğru sonuç aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- 14.
Bir öğrenci, yer çekiminin bitki gövdesindeki asimetrik büyümeye etkisini araştırmak amacıyla karanlık ortamda yatay konumlandırılmış iki özdeş fideden birini sabit tutmuş, diğerini ise klinostat yardımıyla yatay eksende sürekli ve yavaşça döndürmüştür. Deney sonunda sabit tutulan fidenin gövdesi yukarı doğru yönelirken klinostat üzerindeki fidenin bükülmeden yatay eksende doğrusal büyüdüğü gözlenmiştir. Buna göre deney sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- 15.
Bir öğrenci, tek yönlü ışık alan bir bitki gövdesindeki yönelmenin ışık almayan taraftaki hücre bölünmesinin hızlanmasından mı yoksa mevcut hücrelerin asimetrik uzamasından mı kaynaklandığını deneysel olarak belirlemek istemektedir. Buna göre öğrencinin bu hipotezi test etmek için yapması gereken en uygun gözlem veya ölçüm aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- 16.
Bir öğrenci, bitki köklerinin kimyasal maddelere karşı gösterdiği yönelme hareketlerini incelemek amacıyla hazırladığı agar ortamının bir tarafına seyreltik gübre, diğer tarafına ise yüksek derişimli tuz yerleştirerek tohumları bu iki kaynağın tam ortasında çimlendirmiştir. Deney sonucunda köklerin gübreye doğru uzadığı, tuzlu bölgeden ise uzaklaştığı gözlendiğine göre bu deney ve sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- 17.
Tek yönlü ışık alan bir yulaf koleoptilinin tepe bölgesinin hemen altına, ışık almayan (gölge) tarafa yatay olarak yerleştirilen mika plakanın yönelmeyi engellediği, aynı plaka ışık alan tarafa yerleştirildiğinde ise ışığa doğru yönelmenin gerçekleştiği gözlenmiştir. Bu deneyden elde edilen sonuçlara göre bitkilerde yönelme hareketiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- 18.
Bitki köklerinin suya doğru yönelme (hidrotropizma) hareketini gözlemlemek isteyen bir öğrenci, homojen nemli toprağın tek bir tarafına yerleştirdiği gözenekli su kabıyla toprakta nem gradyanı oluşturmuş ve tohumların köklerinin bu nemli bölgeye doğru kıvrıldığını görmüştür. Öğrencinin köklerdeki bu asimetrik yönelmenin yalnızca su yoğunluğu farkından kaynaklandığını bilimsel olarak kanıtlayabilmesi için kurması gereken kontrol düzeneği aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- 19.
Bir öğrenci, bitki organlarının yer çekimi uyarısına tepkisini incelemek amacıyla karanlık bir ortamda yatay konumda tuttuğu genç fidenin gövdesinin yukarıya, kökünün ise aşağıya doğru yöneldiğini gözlemlemiştir. Öğrencinin yaptığı deneyden elde ettiği bu gözlem sonucunu açıklamak için ulaştığı aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- 20.
Tek yönlü ışığa maruz kalan bir bitkide fototropizma hareketinin gerçekleşebilmesi için ışık uyarısının gövdenin uzama bölgesi tarafından değil, sürgün tepe bölgesi tarafından algılandığını kanıtlamak isteyen bir öğrenci kontrollü bir deney tasarlamaktadır. Buna göre öğrencinin amacına ulaşabilmesi için tek yönlü ışık altında karşılaştırması gereken en uygun iki deney düzeneği aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.

