Homeostazi ve Canlılar İçin Önemi Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Nefesini tutarak soğuk suya dalan sağlıklı bir bireyde; yüz bölgesindeki duyu reseptörlerinin uyarılmasıyla kalp atım hızının dakikada 75'ten 42'ye düştüğü, uzuv damarlarının daralarak kan akışının beyin ve kalbe yönlendirildiği ve dalağın kasılarak dolaşıma ek alyuvar pompaladığı saptanmıştır. Bu verilere dayalı olarak homeostazinin sağlanmasında sistemlerin eş güdümlü işleyişine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) İç ortam dengesinin korunması sürecinde metabolik hız ve dolaşım debisi çevresel değişimlere karşı daima artış yönünde düzenlenir.
   • B) Kritik çevresel değişimlerde hayati organların işlevini sürdürebilmesi, farklı sistemlerin birbiriyle uyumlu ve bütüncül tepkileri sayesinde güvenceye alınır.
   • C) Sistemlerin eş güdümlü çalışması sürecinde iç organların etkinliği yalnızca dolaşım sistemi tarafından kontrol edilir ve depo organlar tepki vermez.
   • D) Canlılığın korunması hedeflendiğinde dokular arası kan dağılımı sabit tutularak tüm organlara her koşulda eşit hacimde kan pompalanır.
   • E) Vücut dengesini sağlayan sistemler, metabolik kısıtlılıklardan etkilenmeksizin birbirine bağımlı olmadan izole mekanizmalarla işlev görür.
2. 2.

   Kısa sürede aşırı miktarda saf su tüketen sağlıklı bir bireyde kan plazması ozmotik basıncının 290 mOsm/kg'dan 268 mOsm/kg'a gerilediği; buna bağlı olarak hipotalamusun denetimiyle ADH salınımının baskılandığı, böbreklerden seyreltik idrar atımının saatte 50 mL'den 600 mL'ye çıktığı ve hücrelerin aşırı su alıp şişmesinin önlendiği saptanmıştır. Elde edilen bu kanıtlara dayalı olarak homeostazinin korunmasında sistemlerin eş güdümlü çalışmasına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) Homeostatik dengenin yeniden kurulabilmesi için endokrin bezlerin hedef organları uyaran hormon miktarını her durumda artırması zorunludur.
   • B) İç ortamın ozmotik dengesinin korunması; sinir sisteminin değişimi algılaması, endokrin sistemin hormon salgısını azaltması ve boşaltım organlarının efektör olarak su atımını artırmasıyla sağlanır.
   • C) Plazma ozmotik basıncının dengelenmesi sürecinde böbrek nefronları, sinir ve endokrin sistemlerin denetiminden tümüyle bağımsız bir otoregülasyonla çalışır.
   • D) Kanda ozmotik basıncın düşmesi yalnızca dolaşım sistemini etkileyen bir durum olduğundan doku hücrelerinin su içeriğinde herhangi bir değişim riski oluşmaz.
   • E) Hipotalamusun homeostazideki rolü sadece çevresel iskelet kası hareketlerini koordine etmekle sınırlı olup iç salgı bezleri üzerinde düzenleyici bir etkiye sahip değildir.
3. 3.

   Yatar pozisyondan dik konuma geçen sağlıklı bir bireyde; yer çekimi etkisiyle kanın alt uzuvlarda toplanmasına bağlı olarak kalbe dönen kan hacminin ve kan basıncının anlık olarak düştüğü saptanmıştır. Bu değişimin ardından sempatik sinirsel uyarımın artmasıyla kalp atım hızının dakikada 70'ten 88'e çıktığı, çevresel damar düz kaslarının kasıldığı ve bacak iskelet kaslarının tonusunun artmasıyla kan basıncının birkaç saniye içinde yeniden referans değerine ulaştığı tespit edilmiştir. Elde edilen bu kanıtlara dayalı olarak homeostazinin korunmasında sistemlerin eş güdümlü çalışmasına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) Kan basıncındaki dalgalanmaların dengelenmesi, sinir sisteminin dolaşım ve iskelet sistemlerinden bağımsız olarak tek başına yürüttüğü bir süreçtir.
   • B) İç ortam parametrelerinin kararlı tutulması; sinir, dolaşım ve iskelet sistemlerinin birbirini tamamlayan hızlı tepkilerinin eş zamanlı işlemesiyle sağlanır.
   • C) Yer çekiminin neden olduğu hemodinamik değişimler, otonom sinir sisteminde sempatik uyarım yerine parasempatik etkinliğin artmasıyla telafi edilir.
   • D) İskelet kaslarının kasılma durumundaki değişim, kan basıncının düzenlenmesinde dolaşım sistemi üzerinde herhangi bir etki oluşturmaz.
   • E) Kalp atım hızının ve damar direncinin artırılması, iç ortam basıncını korumada yetersiz kalarak kan basıncının sürekli düşük kalmasına yol açar.
4. 4.

   Bakteriyel bir enfeksiyon geçiren bireyde; bağışıklık hücrelerinden salgılanan kimyasal uyarıcıların (sitokinlerin) hipotalamusu etkilemesiyle vücut sıcaklığı ayar noktasının yükseldiği, sempatik sinirlerin deri kılcal damarlarını daraltarak ısı kaybını azalttığı, iskelet kaslarında istemsiz kasılmalarla ısı üretiminin artırıldığı ve eş zamanlı olarak karaciğerde akut faz proteinlerinin sentezlenerek dolaşıma verildiği saptanmıştır. Bu verilere dayalı olarak homeostazinin korunmasında sistemlerin eş güdümlü çalışmasına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) Patojenlere karşı geliştirilen savunma tepkileri yalnızca bağışıklık sisteminin hücresel elemanlarınca yürütülür ve diğer sistemlerin işleyişini etkilemez.
   • B) İç ortam dengesinin korunması ve tehditlerin bertaraf edilmesi; sinir, bağışıklık, dolaşım ve destek-hareket sistemlerinin bütüncül ve eş güdümlü tepkileriyle gerçekleştirilir.
   • C) Vücut sıcaklığı ayar noktasının yükselmesi, sistemler arası koordinasyonun bozulduğunu ve homeostatik mekanizmaların işlevini yitirdiğini gösterir.
   • D) Karaciğerin savunma proteini sentezlemesi, sinir sisteminin dolaşım ve kas dokusu üzerindeki denetimini tamamen devraldığını kanıtlar.
   • E) Isı kaybını sınırlandırmak için deri damarlarının daralması, iç ortam parametrelerinin fiziksel çevreye karşı direnç gösteremediğini doğrular.
5. 5.

   Kandaki pH değerinin bazikleşerek 7,55 düzeyine çıktığı sağlıklı bir bireyde; sinir sisteminin solunum merkezini baskılamasıyla soluk alıp vermenin yavaşladığı, dolaşım sıvısında karbondioksit tutulumunun arttığı ve eş zamanlı olarak böbreklerden bikarbonat ($HCO_3^-$) atımının hızlandırılarak kan pH'sinin yeniden 7,40 düzeyine getirildiği saptanmıştır. Bu verilere dayalı olarak homeostazinin korunmasında sistemlerin eş güdümlü çalışmasına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) İç dengenin korunmasında solunum sistemi tek başına yeterli olup böbreklerin fizyolojik süreçlerdeki düzenleyici payı ihmal edilebilir düzeydedir.
   • B) Solunum hızının azaltılması dokularda geri dönüşsüz oksijen yetersizliğine yol açarak dolaşım fonksiyonlarının tamamen durmasına neden olur.
   • C) Boşaltım sistemi kan pH'sindeki sapmalara sinir sisteminden tamamen bağımsız olarak saniyeler içinde en hızlı yanıtı veren temel yapıdır.
   • D) Kandaki karbondioksit miktarının artırılması kan plazmasını daha da bazikleştirdiğinden denetleyici merkezler homeostazi aleyhine çalışmıştır.
   • E) İç dengenin yeniden tesisi; sinirsel denetimle solunumun gaz değişimini, boşaltım sisteminin ise iyon dengesini birbiriyle uyumlu biçimde ayarlamasıyla gerçekleşir.
6. 6.

   Kısa süreli ağır bir eforun ardından dinlenme evresine geçen sağlıklı bir sporcuda; kanda biriken laktik asidin (10 mmol/L) dolaşım sistemiyle karaciğere taşınarak glukoza dönüştürüldüğü, soluk alıp verme ve kalp atım hızının bir süre yüksek kalarak dokulardaki oksijen borcunun kapatıldığı ve aşırı ısının deri damarları ile ter bezleri aracılığıyla uzaklaştırıldığı saptanmıştır. Bu verilere dayalı olarak homeostazinin sağlanmasında sistemlerin eş güdümlü çalışmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) İskelet kaslarında oluşan metabolik atıkların nötralize edilmesi ve geri kazanımı, diğer sistemlere ihtiyaç duyulmaksızın yalnızca kas dokusunun kendi metabolizmasıyla sağlanır.
   • B) İç ortamın yeniden dengelenmesi; kas, dolaşım, solunum ve örtü sistemleri ile karaciğerin birbirini tamamlayıcı nitelikteki eş güdümlü faaliyetine bağlıdır.
   • C) Efor sonrasında açığa çıkan ısının ve metabolitlerin vücuttan uzaklaştırılması, dolaşım ve solunum hızının derhal dinlenme düzeyine düşürülmesiyle hızlandırılır.
   • D) Dokulardaki oksijen borcunun kapatılması ve asitliğin giderilmesi, merkezî denetim mekanizmalarından bağımsız olarak yalnız ilgili dokuların lokal yanıtlarıyla gerçekleştirilir.
   • E) Dinlenme sürecinde solunum ve dolaşım parametrelerinin bazal seviyenin üzerinde seyretmesi, sistemler arası koordinasyonun yetersiz kaldığını ve homeostazinin bozulduğunu gösterir.
7. 7.

   Ortam sıcaklığının 39 °C'ye ulaştığı bir günde vücut sıcaklığı 38,1 °C'ye çıkan sağlıklı bir bireyde; hipotalamusun denetimiyle deri altı kan damarlarının genişlediği, ter bezlerinin salgısının belirgin biçimde arttığı ve terin buharlaşmasıyla vücut sıcaklığının yeniden 36,8 °C düzeyine düşürüldüğü tespit edilmiştir. Elde edilen bu kanıtlara dayalı olarak homeostazinin korunmasında sistemlerin eş güdümlü çalışmasına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) Deri altı kan damarlarının genişlemesi, kanın çekirdek organlarda toplanmasını sağlayarak metabolik faaliyetleri tamamen durdurmuştur.
   • B) Ter bezlerinin uyarılması ve salgı yapması, diğer sistemlerden bağımsız olarak yalnız derideki yerel mekanizmalarla yönetilmiştir.
   • C) Sinir, dolaşım ve örtü sistemlerinin birbiriyle uyumlu tepkiler vermesi, iç ortam sıcaklığının referans aralığında tutulmasını sağlamıştır.
   • D) Dolaşım sistemi bu süreçte yalnızca dokulara oksijen sağlamış, ısının çevreye aktarılmasında doğrudan bir işlev üstlenmemiştir.
   • E) Vücut sıcaklığının dengelenmesi, iç ortamdaki sapmaların tek bir sistemin izole faaliyetiyle düzeltilebildiğini kanıtlamaktadır.
8. 8.

   36 saatlik açlık sürecinde plazma glikoz düzeyi 65 mg/dL'ye gerileyen sağlıklı bir bireyde; kanda glukagon ve kortizol hormonlarının arttığı, yağ dokudan serbest yağ asidi salınımının hızlandığı ve karaciğerde gliserol ile amino asitlerden üretilen glikozun dolaşıma verilmesiyle kan şekerinin dengelendiği saptanmıştır. Verilen bu kanıtlara dayalı olarak homeostazinin korunmasında sistemlerin eş güdümlü çalışmasına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) İç ortam dengesinin korunması, ilgili hedef dokuların hormonal uyarılara karşı duyarsızlaşması ve hücresel metabolizmanın durdurulmasıyla sağlanır.
   • B) Kan glikozunun dengelenmesi sürecinde endokrin bezlerin hedef organları uyarabilmesi için bu yapılar arasında doğrudan sinirsel bağlantı bulunması zorunludur.
   • C) Açlık kaynaklı homeostatik sapmalarda enerji gereksinimi, diğer sistemlerin katılımı olmaksızın yalnızca yağ dokunun iç dinamikleriyle karşılanır.
   • D) Endokrin sinyaller doğrultusunda farklı sistemlerin depo kaynaklarını dolaşıma aktarması, hücrelerin kesintisiz besin teminini güvenceye alır.
   • E) Homeostatik dengenin yeniden kurulması sürecinde dolaşımdaki besin monomerlerinin hücrelere geçişi kısıtlanarak dokuların beslenmesi durdurulur.
9. 9.

   Ani bir tehlike algısıyla karşılaşan sağlıklı bir bireyde kalp atım sayısının dakikada 70'ten 115'e çıktığı, sindirim kanalına giden kan akışı %60 azalırken iskelet kaslarına giden akışın belirgin şekilde arttığı ve karaciğerden kana glikoz salınımının hızlandığı tespit edilmiştir. Elde edilen bu kanıtlara dayalı olarak homeostazinin sağlanmasında sistemlerin eş güdümlü işleyişine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) Ani stres durumunda homeostazinin korunması amacıyla tüm organ ve dokuların metabolik etkinliği aynı oranda artırılır.
   • B) Sempatik sinirsel uyarılar ile iç salgı bezlerinden salınan hormonlar hedef organlar üzerinde birbirini engelleyici biçimde çalışır.
   • C) Değişen çevresel uyarılara karşı iç dengenin korunması, farklı sistemlerin etkinliklerinin amaca uygun biçimde eş güdümlü yeniden düzenlenmesiyle sağlanır.
   • D) Dolaşım ve solunumun hızlanması, hücresel düzeyde homeostatik dengenin tamamen çöktüğünü ve telafi mekanizmalarının yetersiz kaldığını gösterir.
   • E) Çizgili kaslara yönlendirilen kan miktarındaki artış, merkezi denetim devreye girmeksizin yalnızca kas dokusunun yerel tepkisiyle gerçekleşir.
10. 10.

    Ağır bir yük kaldırma anında ortalama kan basıncı 95 mmHg'den 145 mmHg'ye yükselen sağlıklı bir bireyde; aort ve şah damarındaki baroreseptörlerin gerilerek merkezi sinir sistemine ilettiği uyartı sıklığının arttığı, bunun üzerine parasempatik aktivitenin güçlenip sempatik uyarımın azaldığı, kalp atım hızının dakikada 90'dan 62'ye düşürüldüğü ve arteriyol düz kaslarının gevşetilmesiyle kan basıncının hızla referans değerine döndüğü saptanmıştır. Verilen bu kanıtlara dayalı olarak homeostazinin sağlanmasında sistemlerin eş güdümlü çalışmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Kan basıncındaki yükselmenin dengelenmesi; sinir sisteminin algılayıcı ve denetleyici merkezleri ile dolaşım sisteminin hedef organlarının negatif geri bildirim mekanizmasıyla eş güdümlü tepki vermesi sayesinde gerçekleşir.
    • B) Kan basıncındaki sapmaların giderilmesinde dolaşım sistemi organları, sinir sisteminden bağımsız olarak kendi çalışma ritmini ve damar direncini tek başına ayarlar.
    • C) Kalp atım hızının düşürülmesi ve damarların genişletilmesi, kan basıncını başlangıçtaki yüksek seviyenin de üzerine çıkaracak bir pozitif geri bildirim döngüsü oluşturur.
    • D) Parasempatik sinirsel uyarımın artması, arteriyollerin büzülmesini uyararak çevresel direnci ve kalbe dönen kan miktarını artırıcı yönde işlev görür.
    • E) Homeostazinin sürdürülebilmesi için kalp atım hızı ve damar çapı gibi fizyolojik değişkenlerin her koşulda mutlak sabit değerlerde korunması gerekir.
11. 11.

    Kandaki potasyum derişiminin referans değerin üzerine (6,0 mmol/L) çıkması sürecinde böbrek üstü bezinden aldosteron salgısının arttığı, nefron kanalcıklarından potasyum atılımının hızlandığı ve kalp ritmi bozulmadan kan potasyum düzeyinin dengelendiği saptanmıştır. Bu verilere dayalı olarak homeostazinin sağlanmasında sistemlerin eş güdümlü çalışmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Nefronlar kandaki mineral dengesini korurken hormonal uyarıcılara gereksinim duymaksızın bütünüyle otonom çalışır.
    • B) Dolaşımdaki iyon miktarının değişmesi, yalnızca sinir hücrelerinin uyarılma eşiğini etkileyen yalıtılmış bir süreçtir.
    • C) Boşaltım sistemi, kanda meydana gelen kimyasal sapmaları endokrin sistemden bağımsız biçimde doğrudan algılayıp tek başına giderir.
    • D) İç ortamın kimyasal dengesinin korunması, endokrin bezler ile hedef boşaltım organlarının kimyasal haberciler aracılığıyla uyumlu çalışmasını gerektirir.
    • E) Homeostatik dengelenme mekanizmaları, vücut sıvılarındaki iyon dengesini sabit tutmada yalnızca sindirim sisteminin emilim hızına bağımlıdır.
12. 12.

    Protein metabolizması sonucu kanda oluşan amonyak düzeyinin 90 μmol/L'ye çıkmasının ardından; karaciğerde ornitin döngüsüyle üre sentezinin hızlandığı, dolaşım sistemi aracılığıyla böbreğe ulaştırılan ürenin nefronlardaki süzülme ve geri emilim dengesiyle kandan uzaklaştırıldığı ve kan amonyak değerinin 35 μmol/L düzeyine gerilediği belirlenmiştir. Bu verilere dayalı olarak homeostazinin sağlanmasında sistemlerin eş güdümlü çalışmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Boşaltım sistemi, metabolik atıkların kimyasal yapısını tek başına değiştirerek doku hasarını doğrudan engeller.
    • B) Zehirli metabolitlerin vücuttan uzaklaştırılması, sindirim, dolaşım ve boşaltım organlarının kimyasal dönüşüm ve taşıma süreçlerindeki iş birliğine dayanır.
    • C) Karaciğerin üre sentezleme hızı, böbreklerin nefron kanalından üreyi geri emme kapasitesinden bağımsız olarak kural koyucudur.
    • D) Hücresel atıkların nötralizasyonu yalnızca dolaşım sistemindeki tampon bileşiklerin kimyasal tepkimeleriyle gerçekleştirilir.
    • E) Amonyağın kandan temizlenmesi sürecinde böbrekler, karaciğerin biyokimyasal desteğine gereksinim duymadan tam homeostazi sağlar.
13. 13.

    Aşırı tuz ve su tüketimine bağlı olarak dolaşım hacmi artan bir bireyde; kalbin kulakçıklarından ANP (atriyal natriüretik peptit) hormonunun salgılandığı, böbrek üstü bezinden aldosteron salgısının baskılandığı, böbreklerden sodyum ile su atılımının hızlandığı ve damar düz kaslarının gevşediği saptanmıştır. Elde edilen bu verilere dayalı olarak homeostazinin sağlanmasında sistemlerin eş güdümlü çalışmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Dolaşım hacminin dengelenmesi yalnızca endokrin ve boşaltım sistemlerinin etkileşimiyle sınırlı bir mekanizmadır.
    • B) Kalbin hormon üretmesi, homeostatik dengenin korunmasında sinir sisteminin düzenleyici rolünü tamamen geçersiz kılar.
    • C) ANP hormonunun aldosteron salgısını baskılaması, vücut sıvılarındaki mineral dengesini olumsuz yönde bozan bir tepkidir.
    • D) Böbreklerden sodyum atılımının hızlanması, damarların genişlemesiyle çelişerek kan basıncının daha da artmasına yol açar.
    • E) Farklı sistemlere ait organlar, kan hacmi ve basıncını dengede tutmak amacıyla birbirini tamamlayan fizyolojik tepkileri uyum içinde yürütür.
14. 14.

    Karbonhidratça zengin bir öğünün ardından kan glikoz düzeyi 80 mg/dL'den 150 mg/dL'ye yükselen sağlıklı bir bireyde; pankreastan insülin salgısının arttığı, karaciğer ve iskelet kası hücrelerinde glikojen sentezinin hızlandığı ve böbreklerden besin kaybı yaşanmaksızın kan glikozunun referans aralığına döndüğü saptanmıştır. Bu verilere dayalı olarak homeostazinin sağlanmasında sistemlerin eş güdümlü çalışmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) İç dengenin korunması sürecinde hedef dokulardaki hücresel değişimler, endokrin sistemden bağımsız olarak yalnızca sinirsel uyarılarla başlatılır.
    • B) Kanda derişimi artan organik besin maddelerinin dengelenmesi, öncelikle bu maddelerin böbrekler tarafından idrarla kandan uzaklaştırılmasıyla gerçekleşir.
    • C) Homeostazinin sürdürülmesi; kanda artan bir maddenin endokrin uyarılar eşliğinde farklı doku ve sistemlerin uyumlu yanıtıyla depolanıp korunmasını gerektirir.
    • D) Karaciğer ve kas dokusu hücreleri, kandaki fazla glikozun tamamını hücresel solunumu durdurarak kanda tutmaya programlanmıştır.
    • E) Vücutta düzenleyici tepkilerin devreye girebilmesi için ilgili fizyolojik değişkenin hücreler için geri dönüşsüz toksik düzeye ulaşması zorunludur.
15. 15.

    Kandaki kalsiyum seviyesi referans değerin altına inen sağlıklı bir bireyde parathormon salgısının artışına bağlı olarak idrarla atılan kalsiyum miktarının azaldığı, aktif D vitamini sentezinin uyarılmasıyla bağırsak emiliminin hızlandığı ve kemik dokudan kana kalsiyum salınımının arttığı belirlenmiştir. Elde edilen bu kanıtlara göre sistemlerin homeostaziyi korumadaki eş güdümlü işleyişine ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) İç ortam dengesinin korunmasında görev alan organ sistemleri, hormonal iletim olmaksızın yalnızca yerel hücresel mekanizmalarla tepki verir.
    • B) Kandaki kalsiyum açığı giderilirken kemik dokusunun mineral salınımı durdurularak kalsiyum yalnızca böbrekler üzerinden vücutta tutulur.
    • C) Plazma mineral düzeyinin dengelenmesi, iç depoların kullanımından bağımsız olarak sadece dış ortamdan besin yoluyla kalsiyum alımına bağlıdır.
    • D) Kalsiyum dengesinin yeniden kurulması; tek bir hormonal sinyalin farklı sistemlerde plazma derişimini artırıcı tamamlayıcı tepkileri eş güdümle yönetmesiyle sağlanır.
    • E) Endokrin uyarılar, yönlendirildikleri farklı organ sistemlerinin tamamında aynı hücresel mekanizmayı işleterek mineral dengesini korur.
16. 16.

    Sağlıklı bir bireyde akut kan kaybı sonrasında; kalp atım hızının dakikada 72'den 108'e yükseldiği, böbreklerdeki idrar oluşum hızının dakikada 1,2 mL'den 0,3 mL'ye gerilediği, kanda aldosteron seviyesinin arttığı ve sindirim ile deri damarlarında direncin yükseldiği tespit edilmiştir. Bu verilere dayalı olarak homeostazinin sağlanması sürecinde sistemlerin eş güdümlü çalışmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Dolaşım hacmindeki azalmaya karşı sinirsel ve hormonal denetim mekanizmaları devreye girerek kalp atımını artırmış, böbreklerden sıvı kaybını sınırlandırarak yaşamsal organların kanlanmasını önceliklendirmiştir.
    • B) Kan basıncının düşmesi yalnızca dolaşım sisteminin kendi mekanizmalarıyla dengelendiğinden boşaltım ve endokrin sistemlerin yanıtı ikincil ve etkisiz kalmıştır.
    • C) Kalp atım hızının artışı ile idrar miktarının azalması birbirine zıt fizyolojik hedeflere hizmet ederek homeostatik dengenin yeniden kurulmasını geciktirmiştir.
    • D) Damar direncinin değişmesi vücuttaki tüm dokularda eşit oranda gerçekleştiğinden dolaşım sıvısı organlar arasında herhangi bir ayrım yapılmaksızın paylaştırılmıştır.
    • E) Kanda yükselen aldosteron hormonu metabolik atıkların kandan uzaklaştırılma hızını artırarak dolaşım yükünü hafifletmeyi temel amaç edinmiştir.
17. 17.

    Deniz seviyesinden yüksek bir irtifaya çıkan sağlıklı bir bireyde arteriyel oksijen miktarının düşmesine bağlı olarak; soluk alıp verme hızının arttığı, kalp atımının hızlandığı ve ilerleyen süreçte böbreklerden salgılanan eritropoietin hormonunun kırmızı kemik iliğini uyararak alyuvar üretimini artırdığı saptanmıştır. Bu verilere dayalı olarak homeostazinin korunmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Dokulardaki oksijen yetersizliği, yalnızca dolaşım sisteminin mekanik faaliyetleriyle tamamen telafi edilir.
    • B) Sinirsel denetim mekanizmaları uzun vadeli uyumu sağlarken, hormonal mekanizmalar sadece anlık tepkilerde rol oynar.
    • C) İç çevredeki sapmaların düzeltilmesinde organlar arası iletişim doğrudan temasla gerçekleştiğinden dolaşım sıvısına gereksinim duyulmaz.
    • D) Eritropoietin hormonu doğrudan solunum yüzeyini genişleterek gaz difüzyon kapasitesini artırır.
    • E) Homeostatik dengenin korunması, sinirsel ve hormonal uyarılarla farklı organ sistemlerinin ardışık ve eş güdümlü çalışmasını gerektirir.
18. 18.

    Sıcak bir ortamda uzun süre su tüketmeyen sağlıklı bir bireyde kan plazması ozmotik basıncının 290 mOsm/kg'dan 310 mOsm/kg'a yükselmesi sürecinde; kanda ADH miktarının arttığı, böbreklerden suyun geri emiliminin yükselmesiyle idrarın derişikleştiği, susama merkezinin uyarılmasıyla birlikte çevresel damarların daraltılarak kan basıncının korunduğu saptanmıştır. Bu verilere dayalı olarak homeostazinin sağlanmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Plazma ozmotik basıncının artışı yalnızca boşaltım sisteminin yapısal tepkileriyle dengelenir.
    • B) Hipofiz bezinin uyarılması sonucu salgılanan hormonlar böbreklerde suyun geri emilimini baskılar.
    • C) İç ortamdaki ozmotik sapma; sinir, endokrin, dolaşım ve boşaltım sistemlerinin eş güdümlü tepkileriyle dengelenir.
    • D) Susama merkezinin uyarılması, dolaşım sistemindeki damar direncinin değişmesini engelleyerek kan basıncını düşürür.
    • E) Böbreklerdeki su geri emiliminin artması, vücuttaki ozmotik dengenin sağlanmasında hormonal uyarıya ihtiyaç duyulmadığını gösterir.
19. 19.

    Yoğun egzersiz yapan sağlıklı bir bireyde kan pH'sinin 7,20 değerine gerilemesiyle birlikte solunum hızının dakikada 14'ten 28'e çıktığı, kalp atım hacminin yükseldiği ve böbreklerden idrarla atılan hidrojen iyonu miktarının arttığı belirlenmiştir. Bu verilere dayalı olarak homeostazinin korunmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) İç çevrenin kimyasal kararlılığı, yalnızca sinir sisteminin hedef organlara ilettiği elektriksel uyarılar sonucunda yeniden kurulur.
    • B) Kan pH'sinde meydana gelen dalgalanmalar, diğer sistemler devreye girmeden sadece boşaltım sistemi organları tarafından dengelenir.
    • C) Hücresel atıkların uzaklaştırılma sürecinde solunum hızının artması, dolaşım sisteminin iş yükünü azaltarak işlevsiz kalmasına yol açar.
    • D) Kan pH'sinin optimum aralığa dönmesi; dolaşım, solunum ve boşaltım sistemlerinin birbirini bütünleyen fizyolojik yanıtlar vermesiyle sağlanmıştır.
    • E) Vücuttaki asit-baz dengesinin bozulması, dokulardaki kılcal damarların büzülerek kan akışını tamamen durdurmasıyla telafi edilir.
20. 20.

    Aşırı soğuğa maruz kalan sağlıklı bir bireyde vücut sıcaklığı dengelenirken deriye giden kan akışının azaldığı, iskelet kaslarında istemsiz titremeyle birlikte oksijen tüketiminin arttığı ve kanda metabolizmayı hızlandıran tiroksin ile adrenalin seviyelerinin yükseldiği gözlenmiştir. Bu verilere dayalı olarak homeostazinin sağlanmasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Çevresel sıcaklık değişimlerine karşı iç dengenin korunması yalnızca dolaşım sisteminin mekanik tepkileriyle yürütülür.
    • B) İskelet kaslarında gözlenen titreme tepkisi, kas dokusunun hormonal veya sinirsel kontrolden bağımsız çalıştığını kanıtlar.
    • C) Deri kılcallarındaki kan akışının azalması doğrudan ısı üretimini artırırken endokrin salgılar sadece ısı kaybını engeller.
    • D) Vücut sıcaklığının kararlı tutulması; dolaşım, kas ve endokrin sistemlerinin homeostazi amacıyla eş güdümlü çalışmasıyla gerçekleştirilir.
    • E) Kanda hormon seviyelerinin artması, dokularda hücresel solunumu yavaşlatıp enerji tüketimini sınırlandırmaya yöneliktir.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.