PDF İndirme Katmanı

Bitkilerde Tepki

Biyoloji • TEPKİ • Kazanım • 60 soru

Bitkilerde Tepki Kazanım PDF İndir

MEB · 11. Sınıf · Biyoloji · TEPKİ

11. Sınıf Biyoloji dersi "Bitkilerde Tepki" konusu için MEB müfredatına uygun 60 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Soruları PDF olarak indirebilirsin.

Sorular

  1. 1.

    Tek yönlü ışık alan bir yulaf koleoptilinin tepe ucu ile uzama bölgesi arasına, kimyasal iletimi engelleyen mika levha ışık alan tarafa yerleştirildiğinde koleoptilin ışığa doğru yönelmeye devam ettiği gözlenmiştir. Bu deney bulgusu, koleoptildeki fototropizma mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini doğrudan kanıtlar?

    • A) Yönelmeyi uyaran kimyasal sinyalin yalnızca ışık alan taraftan tabana iletildiğini
    • B) Büyümeyi ve yönelmeyi sağlayan kimyasal sinyalin gövdenin ışık almayan gölge tarafından iletildiğini
    • C) Mika levhanın koleoptil ucundaki asimetrik oksin üretimini tamamen durdurduğunu
    • D) Yönelme hareketinin koleoptil ucundaki ışığı algılayan bölgeden bağımsız gerçekleştiğini
    • E) Asimetrik büyümenin ışık alan taraftaki hücrelerin daha hızlı uzaması sonucu oluştuğunu
  2. 2.

    Tek yönlü ışık alan bir bitki fidesinin gövdesinde pozitif fototropizma gözlenirken, oksin hormonunun asimetrik dağılımı sonucunda gölgede kalan taraftaki hücrelerin daha fazla uzadığı bilinmektedir. Buna göre karanlık bir ortamda tepe tomurcuğu kesilmiş bir fidenin kesik yüzeyinin yalnız sağ tarafına oksin emdirilmiş agar blok yerleştirilirse gövdede gerçekleşecek yönelme ve nedeni aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır?

    • A) Oksin sağ taraftaki hücrelerin boyca uzamasını uyardığı için gövde sola doğru yönelir.
    • B) Oksin yerleştirilen sağ tarafta hücre bölünmesi durduğu için gövde sağa doğru yönelir.
    • C) Ortamda ışık uyaranı bulunmadığı için gövdede herhangi bir asimetrik büyüme veya yönelme gerçekleşmez.
    • D) Agar bloktaki oksin gövdeye homojen dağıldığı için gövde yönelme yapmadan dik olarak uzar.
    • E) Oksin yerçekimi doğrultusunda tabana iletildiğinden gövde pozitif geotropizma ile aşağı doğru kıvrılır.
  3. 3.

    Yulaf koleoptilinde tek yönlü ışık etkisiyle gerçekleşen yönelme hareketinde, asimetrik büyümenin oksin hormonunun ışık almayan tarafa geçerek aşağı taşınmasından kaynaklandığını test etmek isteyen bir araştırmacı, hazırladığı deney düzeneğinde yönelmeyi durdurmak için hangi uygulamayı yapmalıdır?

    • A) Koleoptil ucunun ışık alan tarafına ışık geçirmeyen opak bir başlık takmalıdır.
    • B) Koleoptil ucu ile gövde arasına suda çözünen maddeleri ileten jelatin bir blok yerleştirmelidir.
    • C) Koleoptil ucunun ışık almayan tarafına kimyasal madde geçişini engelleyen mika bir levha yerleştirmelidir.
    • D) Koleoptil ucunun ışık gören tarafına kimyasal madde geçişini engelleyen mika bir levha yerleştirmelidir.
    • E) Koleoptil ucunu tamamen kesip gövdeyi tek yönlü ışık alan ortamda bekletmelidir.
  4. 4.

    Bitki gövdesinde ışığa yönelme (pozitif fototropizma) hareketinde oksin hormonunun rolünü ve asimetrik büyümenin etkisini inceleyen bir öğrenci, tek yönden ışık alan yulaf koleoptili ile kontrollü bir deney tasarlamıştır. Bu deneyde öğrencinin asimetrik büyümenin yönelmeye yol açtığını bilimsel kanıtlarla doğrulaması için aşağıdaki gözlemlerden hangisini yapması gerekir?

    • A) Koleoptilin ışık alan yüzeyindeki hücre bölünmesi hızının diğer yüzeye göre daha yüksek olduğunu saptaması
    • B) Koleoptil tepesi ışık geçirmeyen opak bir başlıkla kapatıldığında ışığa doğru bükülmenin hızlandığını gözlemlemesi
    • C) Koleoptilin ışık almayan tarafında biriken oksinin bu bölgedeki hücrelerin boyca uzamasını daha fazla uyardığını belirlemesi
    • D) Koleoptil ucu kesilip uzaklaştırıldığında gövdedeki primer uzamanın kesintisiz devam ettiğini kaydetmesi
    • E) Koleoptilin her iki tarafına eşit miktarda oksin içeren agar blok yerleştirildiğinde gövdede yönelme oluştuğunu tespit etmesi
  5. 5.

    Bir araştırmacı, tek yönlü ışık alan yulaf koleoptilindeki yönelme hareketinin, tepe bölgesinde üretilen oksin hormonunun asimetrik dağılımı ve buna bağlı asimetrik büyümeden kaynaklandığını kanıtlamak istemektedir. Buna göre araştırmacının ışık uyaranı olmaksızın bu asimetrik büyümeyi doğrudan gözlemleyebilmek için tasarlayacağı en uygun deney uygulaması hangisidir?

    • A) Koleoptil tepesini ışık geçirmeyen opak bir kukuleta ile kapatıp tek yönden ışık uygulamak
    • B) Koleoptilin orta gövde bölgesini opak bir kılıfla sarıp tek yönden ışık vermek
    • C) Tepe bölgesi kesilmiş koleoptilin kesik yüzeyinin yalnızca bir yarısına oksin emdirilmiş agar bloğu koyup karanlıkta bekletmek
    • D) Sağlam koleoptili sürekli dönen bir tabla üzerine yerleştirip tek yönlü ışığa maruz bırakmak
    • E) Koleoptil tepesini kesip yerine oksin içermeyen saf agar bloğu koyarak karanlıkta bekletmek
  6. 6.

    Tek yönlü ışık alan yulaf koleoptilinin tepe bölgesinin fototropizmadaki rolünü incelemek amacıyla ucu kesilmiş, ucu ışık geçirmeyen opak kukuletayla kapatılmış ve ucu şeffaf kukuletayla kapatılmış fidelerle kontrollü bir deney tasarlanmıştır. Yalnızca şeffaf kukuletalı fidenin ışığa doğru yöneldiği bu deneyin sonuçlarına göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Işık algısı ve asimetrik büyümeyi tetikleyen hormonal etki koleoptilin tepe bölgesinde gerçekleşir.
    • B) Oksin hormonu koleoptil ucunun ışık alan tarafında birikerek buradaki hücrelerin daha hızlı uzamasını sağlar.
    • C) Koleoptilde meydana gelen yönelme tepkisi, uyaranın yönünden bağımsız gerçekleşen bir nasti hareketidir.
    • D) Tepe bölgesi kesilen fideler, ışık kaynağının geliş açısına bağlı olarak negatif fototropizma gösterir.
    • E) Opak kukuleta koleoptilin alt kısımlarına besin ve su taşınımını mekanik olarak durdurmuştur.
  7. 7.

    Bir öğrenci, koleoptillerde fototropizma hareketinin temelinde yatan mekanizmayı araştırmak için ucu kesilmiş bir yulaf koleoptilinin gövdesinin sadece sağ yarısına oksin emdirilmiş bir agar blok yerleştirmiş ve düzeneği karanlık ortamda bekletmiştir. Deney sonucunda koleoptilin sola doğru yöneldiği gözlendiğine göre, bu durumun ortaya çıkmasını sağlayan hücresel mekanizma aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır?

    • A) Oksin hormonu temas ettiği taraftaki hücrelerin mitoz bölünmesini hızlandırarak doku hacmini artırmıştır.
    • B) Agar bloktaki oksin, gövdenin sağ tarafındaki hücrelerin boyca uzamasını uyararak asimetrik büyümeye neden olmuştur.
    • C) Oksin hormonu karanlık ortamda gövdenin sol tarafına aktif taşımayla iletilerek o kısımdaki turgor basıncını düşürmüştür.
    • D) Koleoptilin sağ tarafındaki hücreler oksin etkisiyle su kaybedip büzülmüş ve gövdenin sola bükülmesini sağlamıştır.
    • E) Agar bloğun uyguladığı mekanik baskı, temas yüzeyindeki hücrelerin gelişimini engelleyerek yönelmeyi başlatmıştır.
  8. 8.

    Bir öğrenci, tek yönden ışık alan yulaf koleoptilinde fototropizma hareketini incelemek amacıyla koleoptil ucunu kesip araya suda çözünen maddeleri geçiren agar bloğu yerleştirdiğinde koleoptilin ışığa doğru yöneldiğini gözlemlemiştir. Aynı öğrenci, ucu kesilen özdeş başka bir koleoptilde agar yerine kimyasal maddeleri geçirmeyen mika levha kullandığında ise yönelmenin gerçekleşmediğini tespit etmiştir. Bu deney sonuçlarına göre bitkilerde yönelme hareketiyle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?

    • A) Yönelme hareketi, koleoptil ucunda üretilen kimyasal bir maddenin alt kısımlara iletilmesiyle gerçekleşir.
    • B) Işık uyaranı, oksin hormonunun sentezlenmesini engelleyerek büyüme hareketini tamamen durdurur.
    • C) Asimetrik büyümenin sağlanabilmesi için ışığın bitkiye her yönden eşit şiddette uygulanması gerekir.
    • D) Mika levha, koleoptil ucunun ışık uyaranını algılamasını fiziksel olarak önlediği için yönelme durmuştur.
    • E) Agar blok, hücre bölünmesini doğrudan hızlandırarak koleoptilin yalnızca ışık alan tarafında uzama sağlar.
  9. 9.

    Tek yönlü ışık alan bir yulaf fidesinin koleoptilinde ışığa doğru yönelme (pozitif fototropizma) hareketinin gerçekleşmesini önlemek isteyen bir öğrenci, aşağıdaki deney uygulamalarından hangisini tercih etmelidir?

    • A) Koleoptilin tepe ucunu ışık geçirmeyen opak bir başlıkla kapatmak
    • B) Koleoptil ucu ile gövde arasına kimyasal geçişe izin veren agar blok yerleştirmek
    • C) Koleoptilin ışık alan tarafına dikey olarak kimyasal geçirmeyen mika levha batırmak
    • D) Koleoptil ucunun hemen altındaki uzama bölgesini siyah kâğıtla sarmak
    • E) Koleoptilin sadece kök bölgesini doğrudan tek yönlü ışığa maruz bırakmak
  10. 10.

    Bir araştırmacı, bitki gövdesinde fototropizma yönelmesine oksin hormonunun asimetrik dağılımının ve buna bağlı tek taraflı büyümenin neden olduğunu kanıtlamak istemektedir. Buna göre araştırmacının hipotezini doğrulamak amacıyla ucu kesilmiş bir yulaf koleoptili kullanarak hazırlayacağı aşağıdaki deney düzeneklerinden hangisi en uygundur?

    • A) Oksin emdirilmiş bir agar bloğunu koleoptil gövdesinin üst yüzeyini tamamen örtecek biçimde yerleştirip karanlıkta bekletmek
    • B) Oksin emdirilmiş bir agar bloğunu koleoptil gövdesinin yalnızca bir yarısına temas edecek biçimde yerleştirip karanlıkta bekletmek
    • C) Koleoptil kesik yüzeyi ile gövde arasına suda çözünen kimyasalları geçirmeyen mika yerleştirip her yönden eşit ışık vermek
    • D) Koleoptilin tepe bölgesini tamamen ışıktan yalıtılmış siyah bir kılıfla kapatıp tek yönlü ışık altında gelişimini incelemek
    • E) Ucu kesik koleoptili hiçbir madde eklemeden tek yönlü ışık kaynağının karşısına koyarak tepki vermesini beklemek
  11. 11.

    Işığa doğru yönelen bir bitki gövdesi ile dokunulduğunda yapraklarını kapatan küstüm otunun sergilediği tepki mekanizmaları incelenmektedir. Bu iki hareketin biyolojik olarak tropizma ve nasti şeklinde sınıflandırılmasında kullanılan temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Tepkinin oluşumu sırasında hücre bölünmesi hızının değişmesi
    • B) Tepki sürecinde bitkinin toplam kuru ağırlığında artış meydana gelmesi
    • C) Tepkinin gerçekleşebilmesi için gerekli olan hücresel enerji tüketim miktarı
    • D) Hareketin yönünün uyaranın geldiği yöne bağlı olup olmaması
    • E) Uyarının algılanmasını sağlayan reseptör ve pigmentlerin hücresel konumu
  12. 12.

    Bir serada yapılan gözlemlerde, ayçiçeği gövdesinin ışığın geliş doğrultusuna doğru yöneldiği, küstüm otunun ise yapraklarına dokunulduğunda temasın yönünden bağımsız olarak yaprakçıklarını hızla kapattığı belirlenmiştir. Bu iki hareketin sınıflandırılmasında temel alınan ölçüt ve hareket mekanizmalarının bilimsel adlandırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Temel ölçüt uyaranın yönü olup ayçiçeğindeki tepki tropizma, küstüm otundaki tepki nastidir.
    • B) Temel ölçüt uyaranın şiddeti olup ayçiçeğindeki tepki nasti, küstüm otundaki tepki tropizmadır.
    • C) Temel ölçüt tepkinin hızı olup ayçiçeğindeki tepki tropizma, küstüm otundaki tepki taksistir.
    • D) Temel ölçüt turgor basıncı değişimi olup ayçiçeğindeki tepki nasti, küstüm otundaki tepki tropizmadır.
    • E) Temel ölçüt hücresel farklılaşma olup ayçiçeğindeki tepki taksis, küstüm otundaki tepki nastidir.
  13. 13.

    Bitkilerde gözlenen yönelim (tropizma) ve durum değiştirme (nasti) hareketlerinin birbirinden ayrılmasında ve sınıflandırılmasında kullanılan temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Tepkinin gerçekleştiği bitki organındaki hücrelerin canlı olup olmaması
    • B) Hareketin uyarının geliş yönüne bağlı olarak gerçekleşip gerçekleşmemesi
    • C) Tepki sırasında kimyasal enerji (ATP) harcanıp harcanmaması
    • D) Uyarının yalnızca içsel hormon değişimleriyle tetiklenmesi
    • E) Tepkinin sadece odunsu gövdeye sahip bitkilerde ortaya çıkması
  14. 14.

    Bir bitki fizyolojisi laboratuvarında gözlemlenen birinci saksı bitkisinin gövdesini tek yönlü gelen ışığa doğru eğdiği, ikinci saksı bitkisinin ise ışık şiddetinin artmasıyla birlikte çiçek yapraklarını açtığı belirlenmiştir. Buna göre bu bitkilerdeki tepki mekanizmalarının bilimsel sınıflandırmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Birinci bitkideki tepki, uyaranın yönüne bağlı olmayan bir durum değişikliğidir.
    • B) İkinci bitkideki tepki, doğrudan uyaranın geliş yönüne bağlı bir yönelmedir.
    • C) Birinci bitkide tropizma, ikinci bitkide ise nasti mekanizması gerçekleşmiştir.
    • D) Her iki tepki mekanizmasında da hareketin yönü uyarının geliş açısı tarafından belirlenir.
    • E) Her iki bitki de tepkisini asimetrik büyüme olmaksızın sadece turgor değişimiyle tamamlar.
  15. 15.

    Bitkilerde gerçekleşen tepki mekanizmaları, tepkinin ortaya çıkmasında uyaranın yönünün belirleyici olup olmamasına göre yönelim (tropizma) ve durum değiştirme (nasti) hareketleri olarak sınıflandırılır. Buna göre, aşağıdaki bitki tepkilerinden hangisi uyaranın yönüne bağlı olmaksızın turgor basıncındaki değişimle gerçekleşen bir durum değiştirme hareketidir?

    • A) Bitki köklerinin topraktaki suya doğru uzaması
    • B) Sarılıcı gövdenin temas ettiği bir desteğe dolanması
    • C) Akşamsefası bitkisinin çiçeklerinin hava karardığında açılması
    • D) Bitki gövdesinin tek taraftan gelen ışığa doğru bükülmesi
    • E) Tohum çimlenirken ana kökün yer çekimi doğrultusunda derinlere doğru uzaması
  16. 16.

    Bir serada tek yönden aydınlatılan fasulye fidelerinin ışığın geldiği tarafa doğru büküldüğü, aynı ortamda bulunan küstüm otunun (Mimosa pudica) ise yaprağına dokunulduğunda yaprakçıklarını hızla kapattığı gözlenmiştir. Bitkilerde gerçekleşen bu iki tepki mekanizmasını bilimsel olarak birbirinden ayıran ve sınıflandırmada kullanılan temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Tepkinin meydana geldiği dokunun canlı olup olmaması
    • B) Tepkinin doğrudan uyaranın geliş yönüne bağlı olup olmaması
    • C) Tepki sırasında enerji harcanıp harcanmaması
    • D) Uyarının yalnızca kimyasal maddeler tarafından algılanması
    • E) Tepkinin gerçekleşmesi için eşik şiddetinde uyarana ihtiyaç duyulması
  17. 17.

    Bir araştırmacı, tek yönden gelen ışık kaynağına doğru gövdesi eğilen bir ayçiçeği fidesi ile dokunulduğunda uyarının geldiği yöne bakılmaksızın yapraklarını hızla kapatan bir küstüm otunu incelemektedir. Buna göre bu bitkilerde gerçekleşen tepki mekanizmalarının bilimsel ölçütlere göre sınıflandırılması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) Ayçiçeği: Uyaranın yönüne bağlı (Durum değiştirme) / Küstüm otu: Uyaranın yönüne bağlı olmayan (Yönelim)
    • B) Ayçiçeği: Uyaranın yönüne bağlı (Yönelim) / Küstüm otu: Uyaranın yönüne bağlı olmayan (Durum değiştirme)
    • C) Ayçiçeği: Uyaranın yönüne bağlı olmayan (Yönelim) / Küstüm otu: Uyaranın yönüne bağlı (Durum değiştirme)
    • D) Ayçiçeği: Uyaranın yönüne bağlı (Yönelim) / Küstüm otu: Uyaranın yönüne bağlı (Durum değiştirme)
    • E) Ayçiçeği: Uyaranın yönüne bağlı olmayan (Durum değiştirme) / Küstüm otu: Uyaranın yönüne bağlı olmayan (Yönelim)
  18. 18.

    Bir araştırmacı, tek yönden ışık alan yulaf filizlerinin ışık kaynağına doğru yöneldiğini, sarsılan küstüm otu yapraklarının ise dokunmanın yönüne bağlı kalmaksızın kapandığını gözlemlemiştir. Bu iki bitkisel tepkinin sınıflandırılmasında temel alınan ölçüt ve hareketlerin bilimsel adlandırılması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) Uyaranın yönü — Fototropizma ve Sismonasti
    • B) Uyaranın şiddeti — Fotonasti ve Tigmotropizma
    • C) Tepkinin hızı — Kemotropizma ve Termonasti
    • D) Uyaranın yönü — Fotonasti ve Geotropizma
    • E) Hücrelerin bölünme yeteneği — Travmatotropizma ve Fotonasti
  19. 19.

    Bir biyoloji öğretmeni, tek yönden ışık alan ayçiçeği gövdesinin ışığa doğru eğilmesi ile dokunulan küstüm otu yaprakçıklarının hızla kapanması olaylarını inceleterek öğrencilerinden bu tepkileri hareketin yönü ve uyaran ilişkisine göre sınıflandırmalarını istemiştir. Bu iki tepki mekanizmasının bilimsel sınıflandırmasıyla ilgili hangi ifade doğrudur?

    • A) Her iki tepki de uyaranın yönüne bağlı olarak gerçekleştiğinden tropizma kategorisinde sınıflandırılır.
    • B) Ayçiçeğindeki hareket uyaranın yönüne bağlı yönelim (tropizma) iken küstüm otundaki hareket uyaranın yönüne bağlı olmayan durum değişikliğidir (nasti).
    • C) Küstüm otundaki tepki oksin hormonunun asimetrik dağılımıyla yönelim sağlarken ayçiçeğindeki tepki turgor basıncı değişimine bağlı durum değişikliğidir.
    • D) Her iki hareket de uyaranın geliş yönünden bağımsız olarak yalnızca hücre çeperinin kalınlaşmasıyla meydana gelir.
    • E) Ayçiçeğinde gerçekleşen tepki uyaranın yönüne bağlı olmayan nasti, küstüm otundaki tepki ise uyarana doğru yönelim gösteren pozitif tropizmadır.
  20. 20.

    Bir araştırmacı bitkilerde gerçekleşen; I. gövdenin tek yönden gelen ışığa doğru bükülmesi, II. dokunulduğunda küstüm otu yapraklarının kapanması, III. yer çekimi etkisiyle kökün toprağın derinliklerine uzaması, IV. akşam saatlerinde ortam aydınlığı azaldığında akşamsefası çiçeklerinin açılması hareketlerini incelemiştir. Bu hareketlerin 'uyaranın yönüne bağlı olanlar (tropizma)' ve 'uyaranın yönüne bağlı olmayanlar (nasti)' olarak doğru sınıflandırılması aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

    • A) Tropizma: I ve II — Nasti: III ve IV
    • B) Tropizma: I ve IV — Nasti: II ve III
    • C) Tropizma: I ve III — Nasti: II ve IV
    • D) Tropizma: II ve III — Nasti: I ve IV
    • E) Tropizma: II ve IV — Nasti: I ve III
  21. 21.

    Bir araştırmacı, kapalı bir kapta olgun bir elmayla bekletilen yeşil muzların hızla sararıp yumuşadığını; benzer şekilde kuraklık stresine maruz bırakılan bir saksı bitkisinde ise büyümenin durup yaprak dökümünün başladığını gözlemlemiştir. Bitkilerde gerçekleşen bu iki fizyolojik yanıtın ortak mekanizması dikkate alındığında, etilen ve absisik asit hormonlarının işlevine ilişkin yapılabilecek en doğru çıkarım hangisidir?

    • A) Her iki hormon da hücre bölünmesini ve boyca uzamayı doğrudan uyararak doku yenilenmesini hızlandırır.
    • B) Her iki hormon da olumsuz çevre şartlarında veya gelişimsel döngünün belirli evrelerinde yaşlanma, olgunlaşma ve durgunluk süreçlerini teşvik eder.
    • C) Her iki hormon da klorofilin parçalanmasını engelleyip fotosentez hızını en üst düzeye çıkarır.
    • D) Her iki hormon da tohumun çimlenmesini erkene alarak bitkide vegetatif büyümeyi sürekli aktif tutar.
    • E) Her iki hormon da stomaların sürekli açık kalmasını sağlayarak terleme ve su kaybını artırır.
  22. 22.

    Kapalı bir kapta olgunlaşmış meyvelerle bir arada tutulan ham meyvelerin hızla yumuşayıp renk değiştirdiği, susuz bırakılan bir saksı bitkisinde ise stomaların kapanarak yaprakların erken döküldüğü gözlemlenmiştir. Bitkilerde gerçekleşen bu iki fizyolojik durum ve bu durumlarda görev alan hormonların (etilen ve absisik asit) etki mekanizmaları dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Her iki hormon da apikal meristemde hücre bölünmesini hızlandırarak bitkide primer büyümeyi doğrudan uyarır.
    • B) Her iki hormon da gelişimsel sonlanma ya da olumsuz çevre koşullarına karşı büyümeyi sınırlandırıcı ve olgunlaşmayı teşvik edici tepkiler oluşturur.
    • C) Her iki hormon da tohumun uyku halini sonlandırarak embriyonun çimlenme sürecini metabolik olarak başlatır.
    • D) Her iki hormon da terleme hızını kontrol etmek amacıyla sadece stomaların açılıp kapanma mekanizmasında rol alır.
    • E) Her iki hormon da klorofil sentezini artırıp yaprak yaşlanmasını geciktirerek fotosentez verimini yükseltir.
  23. 23.

    Bir araştırmacı; kapalı bir ortamda olgun elmayla bekletilen yeşil muzların hızla yumuşayıp sarardığını, kuraklık stresine maruz bırakılan bir saksı bitkisinde ise büyümenin durarak stomaların kapandığını ve tohumların uyku (dormansi) hâlinde kaldığını tespit etmiştir. Meyve olgunlaşmasında rol oynayan etilen ile stres tepkilerini yöneten absisik asidin etkileri analojik olarak karşılaştırıldığında bu iki hormonun bitki yaşamındaki ortak işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Hücre bölünmesini hızlandırarak yeni vejetatif organların oluşumunu teşvik etme
    • B) Büyüme ve gelişimi doğrudan uyarmak yerine yaşamsal süreçleri yavaşlatıcı veya olgunlaştırıcı yönde düzenleme
    • C) Yalnızca gaz fazında yayılarak hedef dokularda klorofil sentezini artırma
    • D) Çevresel koşullardan bağımsız olarak tohumun çimlenme sürecini başlatma
    • E) Kökten alınan su ve minerallerin yapraklara taşınım hızını en üst düzeye çıkarma
  24. 24.

    Bir araştırmacı, kapalı bir kapta olgun bir muzla birlikte bekletilen ham domateslerin hızla olgunlaşıp yumuşadığını; aşırı kuraklığa maruz bırakılan bir saksı bitkisinde ise sürgün uzamasının durduğunu ve tohumların uyku hâlini sürdürdüğünü gözlemlemiştir. Bu iki farklı fizyolojik yanıtta rol oynayan temel bitkisel hormonlar (etilen ve absisik asit) birlikte değerlendirildiğinde, bu hormonların etki mekanizmalarındaki ortak amaç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Hücre bölünmesini ve boyca uzamayı uyararak vejetatif büyümeyi hızlandırmak
    • B) Büyüme ve metabolik süreçleri sınırlandırarak olgunlaşma, yaşlanma veya uyku evresini yönetmek
    • C) Gövdede asimetrik büyümeye yol açarak ışığa doğru yönelim hareketlerini sağlamak
    • D) Klorofil sentezini kesintisiz artırarak dokularda gençlik evresini korumak
    • E) Tohumun su alımını kolaylaştırıp embriyo gelişimini başlatarak çimlenmeyi tetiklemek
  25. 25.

    Kapalı bir cam fanusta olgun bir meyveyle tutulan ham meyvelerin hızla olgunlaştığı, su kısıtı uygulanan bir saksı bitkisinde ise stomaların kapandığı ve büyümenin durakladığı gözlenmiştir. Bu iki gözlem birlikte değerlendirildiğinde etilen ve absisik asit hormonlarının bitki yaşamındaki rollerine ilişkin kurulabilecek en doğru analojik çıkarım hangisidir?

    • A) Her iki hormon da hücre bölünmesini teşvik ederek organların hacimce büyümesini sağlar.
    • B) Her iki hormon da fotosentez hızını artırarak klorofil sentezini sürekli kılar.
    • C) Her iki hormon da bitkiyi gelişimsel sınırlara veya elverişsiz koşullara uyarlamak için metabolik yavaşlama ve yaşlanma süreçlerini yönetir.
    • D) Her iki hormon da dormansiyi kırarak tohumun çimlenme sürecini doğrudan başlatır.
    • E) Her iki hormon da primer büyümeden sorumlu apikal meristem hücrelerinin bölünme hızını artırır.
  26. 26.

    Bir araştırmacı, kapalı bir kapta olgunlaşmış bir elmanın yanına konan yeşil muzların hızla sararıp yumuşadığını; benzer şekilde kuraklık stresine maruz bırakılan bir saksı bitkisinde ise yaprak dökümünün hızlanarak büyümenin durduğunu gözlemliyor. Bu iki farklı bitkisel süreçte görev alan etilen ve absisik asit hormonlarının etki mekanizmaları arasındaki benzerlik dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Her iki hormon da bitkide primer büyüme sürecini hızlandırarak doku yenilenmesini uyarır.
    • B) Her iki hormon da hücresel yaşlanmayı ve doku ayrılmasını teşvik eden stres yanıtlarında rol oynar.
    • C) Her iki hormon da tohum dormansisini kırarak embriyonun çimlenmesini doğrudan başlatır.
    • D) Her iki hormon da stomaların sürekli açık kalmasını sağlayarak fotosentez hızını artırır.
    • E) Her iki hormon da klorofil sentezini artırarak yaprakların yeşil kalma süresini uzatır.
  27. 27.

    Kapalı bir ortamda olgun bir meyvenin yanına konulan ham meyvelerin hızla olgunlaşması ve su kıtlığı yaşayan bir bitkide stomaların kapanarak büyümenin durdurulması süreçleri incelenmiştir. Bu iki olayda rol oynayan etilen ve absisik asit hormonlarının bitki yaşamındaki etkileri karşılaştırıldığında, bu hormonların ortak işleviyle ilgili hangi çıkarım yapılabilir?

    • A) Yaşam döngüsünün kritik evrelerinde veya çevresel stres durumlarında büyümeyi sınırlandırıcı ve doku değişimini tamamlayıcı yönde iş görmeleri
    • B) Hücre bölünmesini ve boyca uzamayı doğrudan uyararak bitkide metabolizma hızını sürekli yüksek tutmaları
    • C) Tohumun uyku evresini sonlandırıp embriyonun çimlenme sürecini doğrudan başlatmaları
    • D) Klorofil sentezini uyararak yaprakların sararmasını ve dokuların erken yaşlanmasını engellemeleri
    • E) Stomaların sürekli açık kalmasını sağlayarak terleme ve madde iletimini en üst düzeye çıkarmaları
  28. 28.

    Bir araştırmacı; kapalı bir kapta olgun bir meyveyle bir arada tutulan ham meyvelerin hızla olgunlaştığını, su kısıtı uygulanan bir saksı bitkisinde ise büyümenin durup yaprak stomalarının kapandığını gözlemlemiştir. Bu iki olayda görev alan etilen ve absisik asit hormonlarının işlevsel etkileri arasındaki temel benzerlik aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?

    • A) Hücre bölünmesini ve doku büyümesini hızlandırarak bitkisel verimi artırmaları
    • B) Gaz hâlinde çevreye yayılarak komşu dokularda doğrudan savunma başlatmaları
    • C) Tohumun çimlenmesini uyararak embriyonun metabolik hızını yükseltmeleri
    • D) Bitki gelişimini veya doku ömrünü sınırlandırıcı yönde düzenleyici rol oynamaları
    • E) Kökten emilen suyun ksilemde taşınma hızını artırıcı etki göstermeleri
  29. 29.

    Bir araştırmacı; kapalı bir kapta olgun bir elmanın yanına konulan ham muzların hızla sararıp yumuşadığını, kuraklık stresine maruz bırakılan bir saksı bitkisinde ise büyümenin yavaşlayarak stomaların kapandığını ve yaprak dökümünün hızlandığını gözlemliyor. Bu iki farklı fizyolojik olayda görev alan etilen ve absisik asit hormonlarının etki mekanizmaları karşılaştırıldığında, her iki hormonun ortak işlevi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

    • A) Hücre bölünmesini hızlandırarak doku ve organların hacimsel büyümesini teşvik ederler.
    • B) Tohum çimlenmesini uyararak embriyonun metabolik faaliyetlerini başlatırlar.
    • C) Yaşlanma, olgunlaşma veya stres tepkilerini yöneterek bitki gelişimini sınırlayıcı yönde düzenlerler.
    • D) Fotosentez hızını sürekli artırarak organik besin depolanmasını sağlarlar.
    • E) Kök ve gövdede primer büyümeyi hızlandırıp hücre uzamasını doğrudan uyarırlar.
  30. 30.

    Bir araştırmacı, kapalı bir fanustaki ham muzların yanına olgun bir elma konulduğunda muzların hızla olgunlaştığını; su verilmeyen bir saksı bitkisinde ise büyümenin durarak stomaların kapandığını gözlemler. Gerçekleşen bu iki durumun denetiminde rol oynayan hormonlar ve bu hormonların işlevsel benzerliğiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) İlk durumda oksin, ikinci durumda giberellin etkilidir; her iki hormon da hücre bölünmesini uyararak metabolizmayı hızlandırır.
    • B) İlk durumda etilen, ikinci durumda absisik asit etkilidir; her iki hormon da yaşlanma, olgunlaşma veya stres tepkileri gibi kısıtlayıcı/sonlandırıcı süreçlerde rol oynar.
    • C) İlk durumda absisik asit, ikinci durumda etilen etkilidir; her iki hormon da tohumun çimlenmesini doğrudan teşvik eder.
    • D) İlk durumda etilen, ikinci durumda oksin etkilidir; her iki hormon da bitkide terleme hızını artırarak su kaybını kolaylaştırır.
    • E) İlk durumda giberellin, ikinci durumda absisik asit etkilidir; her iki hormon da yaprak dökümünü bütünüyle engelleyerek büyümeyi sürdürür.
  31. 31.

    Yulaf fidelerinde tek yönlü ışık uyarısına bağlı yönelme hareketinin, koleoptil ucundan alt kısımlara iletilen kimyasal bir sinyal (oksin) aracılığıyla gerçekleştiğini kanıtlamak isteyen bir öğrencinin, tek yönlü ışık alan özdeş ortamlarda aşağıdaki düzenek çiftlerinden hangisini birlikte gözlemlemesi gerekir?

    • A) Ucu kesilip araya geçirgen jelatin blok yerleştirilmiş fide ile araya geçirimsiz mika yerleştirilmiş fide
    • B) Ucu sağlam bırakılmış fide ile kök ucu kesilerek yatay konuma getirilmiş fide
    • C) Tepe bölgesi ışık geçirmeyen kılıfla örtülmüş fide ile gövdesi tamamen karartılmış fide
    • D) Ucu tamamen kesilmiş fide ile her yönden eşit ışık alan ucu sağlam fide
    • E) Koleoptil ucu çıkarılmış fide ile karanlık ortamda dikey büyütülen sağlam fide
  32. 32.

    Bir öğrenci, tek yönlü gelen ışığın yulaf fidelerinde asimetrik büyümeye yol açarak ışığa doğru yönelmeyi sağladığını deneysel olarak göstermek istemektedir. Buna göre öğrencinin, tek yönlü ışık alan sağlam bir fide ile birlikte kuracağı kontrol grubunda aşağıdaki uygulamalardan hangisini yapması hipotezini doğrudan doğrulamak için en uygundur?

    • A) Fideyi karanlık ortamda yatay konuma getirerek gövde gelişimini izlemesi
    • B) Fideyi her yönden eşit ışık alan özdeş bir ortama yerleştirerek gelişimini izlemesi
    • C) Fidenin sürgün ucunu keserek tek yönlü ışık alan ortamda bekletmesi
    • D) Fidenin gövde ucuna geçirimsiz mika yerleştirip tek yönlü ışık vermesi
    • E) Fide köklerini tamamen su dolu bir kaba daldırarak tek yönlü ışıkta tutması
  33. 33.

    Tek yönlü ışık alan bir yulaf koleoptilinde fototropizma hareketinin, uç kısımdan salgılanan kimyasal bir maddenin ışık almayan tarafta daha fazla birikerek asimetrik büyümeye yol açmasından kaynaklandığını kanıtlamak isteyen bir araştırmacı, karanlık ortamda tepe noktası kesilmiş koleoptile aşağıdakilerden hangisini uygulamalıdır?

    • A) Uç bölgesini ışık geçirmeyen metal bir başlıkla kapatıp tepeye simetrik olarak yerleştirmelidir.
    • B) Uç bölge tarafından salgılanan kimyasalı emmiş bir agar bloğunu koleoptil kesitinin yalnızca bir yarısına koymalıdır.
    • C) Koleoptil tepesi ile gövdesi arasına suda çözünen kimyasalları geçirmeyen mika bir plaka yerleştirmelidir.
    • D) Kesilen ucu gövdeye araya jelatin blok koyarak yeniden simetrik biçimde yapıştırmalıdır.
    • E) Koleoptilin tepe kesitine hormon içermeyen boş bir agar bloğunu tam ortalayarak yerleştirmelidir.
  34. 34.

    Bir araştırmacı, tek yönden ışık alan yulaf koleoptilinde yönelmenin ışık almayan tarafa taşınan kimyasal bir sinyalden kaynaklandığını kanıtlamak amacıyla bir deney tasarlamıştır. Araştırmacı, özdeş koleoptillerden birinin gövdesinin ışık almayan tarafına yatay olarak mika levha batırmış, diğerinin ise aynı bölgesine jelatin blok yerleştirmiştir. Buna göre tek yönlü ışık alan bu düzeneklerin sonuçları ve yapılacak analizle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Jelatin blok yerleştirilen koleoptil, kimyasal sinyalin iletimi kesintiye uğradığı için ışığa doğru bükülemez.
    • B) Mika levha batırılan koleoptil, ışık görmeyen taraftaki kimyasal iletim engellendiği için ışığa doğru yönelemez.
    • C) Mika levha koleoptil ucundaki oksin üretimini durdurduğu için koleoptilin uzaması tamamen sonlanır.
    • D) Jelatin blok yerleştirilen koleoptilde oksin birikimi ışık alan tarafta yoğunlaşarak bitkinin ışıktan kaçmasına neden olur.
    • E) Her iki koleoptil de eşit oranda yönelme göstererek yönelmenin fiziksel engellerden etkilenmediğini kanıtlar.
  35. 35.

    Işığın tek yönden gelmesinin gövdede asimetrik büyümeye yol açtığını gözlemlemek amacıyla kontrollü bir deney tasarlayan bir öğrenci, özdeş yulaf fidelerinden oluşan deney grubunu tek yönden ışık alan ortama yerleştirmiştir. Öğrencinin bu deneyde fototropizmaya neden olan temel değişkenin etkisini kesin olarak kanıtlayabilmesi için kontrol grubuna uygulaması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Fidelerin uç kısımlarını keserek tek yönden ışık alan ortama koymak
    • B) Fideleri yer çekimi uyarısını engellemek için karanlıkta yatay konumda tutmak
    • C) Fideleri diğer tüm şartlar özdeş tutularak her yönden eşit ışık alan ortama yerleştirmek
    • D) Fidelerin kök uçlarını kesip gövdeye tek taraflı su vermek
    • E) Fidelerin koleoptil ucunu mika bir bariyerle tabanından ayırıp bekletmek
  36. 36.

    Özdeş üç yulaf koleoptili kullanılarak hazırlanan bir deneyde; birinci koleoptilin kesilen ucu ile gövdesi arasına jelatin blok, ikincisinde ise kimyasal madde geçişini engelleyen mika plaka yerleştirilmiş, üçüncü koleoptile ise müdahale edilmemiştir. Koleoptiller tek yönden ışıklandırıldığında birinci ve üçüncü düzeneklerde ışığa doğru yönelme gözlenirken ikinci düzenekte yönelme gerçekleşmediğine göre bu deneyden aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılır?

    • A) Yönelme hareketi, koleoptil boyunca gerçekleşen elektriksel sinyallerin iletimine bağlıdır.
    • B) Fototropizma tepkisi, tepe bölgesinden alt kısımlara difüzyonla aktarılan kimyasal bir uyarıcıya bağlıdır.
    • C) Işığa yönelme, ışığı doğrudan alan taraftaki hücrelerin mitoz bölünmeyi hızlandırmasıyla ortaya çıkar.
    • D) Işığın algılanması ve yönelme tepkisinin başlatılması koleoptilin taban bölgesinde gerçekleşir.
    • E) Jelatin blok, oksin hormonunun gövde boyunca taşınmasını engelleyerek simetrik büyümeyi sağlar.
  37. 37.

    Tek yönlü ışığın yulaf koleoptillerindeki yönelme hareketine etkisini araştıran bir öğrenci; özdeş üç koleoptilden birincisini doğal hâliyle bırakmış, ikincisinin uç kısmını kesmiş, üçüncüsünün uç kısmını ise ışık geçirmeyen bir kılıfla kapatarak her üçünü de aynı yönden ışık alan ortama yerleştirmiştir. Yalnızca birinci koleoptilde ışığa doğru yönelme gerçekleştiği gözlendiğine göre, bu deneyden elde edilen bulgular aşağıdaki yargılardan hangisini doğrudan kanıtlar?

    • A) Koleoptilde ışık uyarısının algılanması ve yönelmenin başlatılması uç kısımdaki mekanizmaya bağlıdır.
    • B) Işık almayan bitki gövdesi kısımlarında oksin hormonu sentezi tamamen durur.
    • C) Bitkilerde yönelme tepkisi yalnızca tepe tomurcuğundaki hızlı hücre bölünmeleriyle sağlanır.
    • D) Koleoptilin alt kısımları ışık dalga boyundaki değişimlere uç kısımdan daha duyarlıdır.
    • E) Bitkilerde tropizma hareketleri turgor basıncının ani ve tersinir değişimleri sonucunda oluşur.
  38. 38.

    Bir araştırmacı, tek yönlü ışık alan yulaf koleoptillerinde yönelme hareketinin asimetrik hormon dağılımından kaynaklandığını doğrulamak amacıyla bir deney tasarlamıştır. Araştırmacı, koleoptil ucunu kesip araya kimyasal maddelerin geçişini engelleyen mika bir levhayı ışık almayan tarafa yerleştirdiğinde yönelmenin engellendiğini, mika levhayı ışık alan tarafa yerleştirdiğinde ise koleoptilin ışığa doğru yöneldiğini gözlemlemiştir. Buna göre deney sonucunda gözlemlenen yönelme hareketi aşağıdakilerden hangisine doğrudan bağlıdır?

    • A) Işık almayan taraftaki hücrelerin oksin birikimi sonucu daha fazla uzamasına
    • B) Işık alan taraftaki hücrelerde mitoz bölünme hızının belirgin biçimde artmasına
    • C) Koleoptil ucundaki fotosentez hızının asimetrik olarak değişmesine
    • D) Gövdenin ışık alan yüzeyinde yerçekimi algılayıcı amiloplastların birikmesine
    • E) Işığın ulaştığı taraftaki hücre çeperlerinin asit salgısıyla gevşeyip genişlemesine
  39. 39.

    Tek yönlü ışık alan bir yulaf koleoptilinde fototropizma hareketinin gerçekleşebilmesi için tepe bölgesinde üretilen kimyasal uyarının (oksin) alt büyüme bölgesine asimetrik olarak iletilmesi gerekir. Koleoptil ucu ile büyüme bölgesi arasına kimyasal maddelerin geçişini engelleyen mika plaka veya suda çözünen kimyasalların geçişine izin veren agar blok yerleştirilerek hazırlanan deney düzenekleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Mika plaka ışık alan tarafa yerleştirildiğinde gövdenin ışığa doğru yönelmesi engellenir.
    • B) Agar blok yerleştirilen koleoptil tek yönlü ışık aldığında ışığa doğru yönelme hareketi gerçekleşir.
    • C) Mika plaka ışık almayan tarafa yerleştirildiğinde koleoptilde ışıktan bağımsız hızlı bir uzama gözlenir.
    • D) Agar blok oksin hormonunun taşınmasını durdurduğu için koleoptilde büyüme tamamen sonlanır.
    • E) Koleoptil ucunun tamamen kesilip atıldığı deney grubunda asimetrik büyüme kendiliğinden hızlanır.
  40. 40.

    Tek yönlü ışıktan kaynaklanan fototropizma hareketinde asimetrik büyümenin, oksin hormonunun ışık almayan tarafa taşınarak o bölgedeki hücre uzamasını artırmasıyla gerçekleştiğini kanıtlamak isteyen bir öğrenci kontrollü bir deney tasarlamaktadır. Bu hipotezi test etmek için öğrencinin koleoptil ucu ile uzama bölgesi arasına kimyasal maddeleri geçirmeyen mika levhayı yerleştirirken deney ve kontrol gruplarında uygulaması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Deney grubunda mikayı ışık almayan tarafa, kontrol grubunda ise ışık alan tarafa yerleştirmek
    • B) Deney grubunda koleoptil ucunu tamamen kesmek, kontrol grubunda ise ucu ışık geçirmeyen bir kılıfla örtmek
    • C) Deney grubunda mikayı uç kısmın tamamına enine yerleştirmek, kontrol grubunda ise bitkiyi karanlıkta bekletmek
    • D) Deney grubunda mikayı ışık alan tarafa yerleştirmek, kontrol grubunda ise bitkiye her yönden eşit ışık vermek
    • E) Deney grubunda koleoptil ucuna agar blok koymak, kontrol grubunda ise mikayı kök ucuna yerleştirmek
  41. 41.

    Bir bitki fidesinin tek yönden gelen ışığa doğru yönelmesi (I) ve dokunulan bir küstüm otunun yaprakçıklarını uyarının geliş açısından bağımsız olarak kapatması (II) gözlemlenmiştir. Bitkilerde gerçekleşen bu iki tepki mekanizmasının uyarının yönüne bağlılık durumu ve bilimsel karşılığı aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

    • A) I. Hareket: Uyaranın yönüne bağlı olmayan (Nasti) — II. Hareket: Uyaranın yönüne bağlı (Tropizma)
    • B) I. Hareket: Uyaranın yönüne bağlı (Tropizma) — II. Hareket: Uyaranın yönüne bağlı olmayan (Nasti)
    • C) I. Hareket: Uyaranın yönüne bağlı (Nasti) — II. Hareket: Uyaranın yönüne bağlı olmayan (Tropizma)
    • D) I. Hareket: Uyaranın yönüne bağlı (Tropizma) — II. Hareket: Uyaranın yönüne bağlı (Nasti)
    • E) I. Hareket: Uyaranın yönüne bağlı olmayan (Tropizma) — II. Hareket: Uyaranın yönüne bağlı (Nasti)
  42. 42.

    Laboratuvarda incelenen bir bitki fidesinin tek yönlü ışık kaynağına doğru eğilerek yöneldiği, yaprağına dokunulan bir diğer bitkinin ise uyarının yönünden bağımsız olarak yapraklarını hızla kapatıp durum değiştirdiği gözlenmiştir. Bu iki tepki mekanizmasını sınıflandırmada kullanılan temel ölçüt ile bu tepkilerin bilimsel adlandırılması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) Temel Ölçüt: Uyaranın kimyasal yapısı / Birinci tepki: Nasti / İkinci tepki: Tropizma
    • B) Temel Ölçüt: Hücre bölünme hızı / Birinci tepki: Tropizma / İkinci tepki: Nasti
    • C) Temel Ölçüt: Tepkinin uyaranın yönüne bağlılığı / Birinci tepki: Tropizma / İkinci tepki: Nasti
    • D) Temel Ölçüt: Tepkinin uyaranın yönüne bağlılığı / Birinci tepki: Nasti / İkinci tepki: Tropizma
    • E) Temel Ölçüt: Turgor basıncındaki değişim / Birinci tepki: Tropizma / İkinci tepki: Tropizma
  43. 43.

    Bir araştırmacı, bitkisel hareketlerin sınıflandırılmasında kullanılan temel ölçütleri belirlemek amacıyla üç farklı bitki türündeki tepkileri gözlemler. İncelemelerde; tek yönlü ışık alan fasulye gövdesinin ışık kaynağına doğru büküldüğü, yatay konuma getirilen mısır fidesinin kökünün yer çekimi doğrultusunda aşağıya yöneldiği ve yaprağına dokunulan küstüm otunun yaprakçıklarını hızla kapattığı kaydedilir. Buna göre incelenen tepkilerin sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Fasulye gövdesi ve mısır kökündeki tepkiler, uyaranın yönüne bağlı yönelim hareketleri olup tropizma kapsamında değerlendirilir.
    • B) Küstüm otundaki yaprak kapanması, uyarının geldiği yöne doğru gerçekleştiğinden pozitif bir yönelim hareketi örneğidir.
    • C) Gözlemlenen üç tepkinin tamamı, hedef dokulardaki asimetrik büyüme ve kalıcı hücre uzaması sonucunda ortaya çıkar.
    • D) Mısır kökünün yer çekimi etkisiyle aşağı yönelmesi, uyaranın yönünden bağımsız gerçekleşen bir durum değişikliği tepkisidir.
    • E) Fasulye gövdesinin bükülmesi turgor basıncındaki ani değişimlere, küstüm otundaki hareket ise hücre bölünmesine dayanır.
  44. 44.

    Tek yönden ışık alan fasulye filizlerinin ışığın geldiği yöne doğru eğildiği, dokunulan küstüm otu yapraklarının ise temasın yönünden bağımsız olarak hızla kapandığı gözlemlenmiştir. Bu iki bitkisel tepkinin sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Fasulye: Uyaranın yönüne bağlı olmayan durum değişikliği (Nasti) — Küstüm otu: Uyaranın yönüne bağlı yönelim (Tropizma)
    • B) Fasulye: Uyaranın yönüne bağlı yönelim (Tropizma) — Küstüm otu: Uyaranın yönüne bağlı olmayan durum değişikliği (Nasti)
    • C) Fasulye: Turgor basıncına dayalı durum değişikliği (Nasti) — Küstüm otu: Büyümeye dayalı yönelim (Tropizma)
    • D) Fasulye: Uyaranın yönüne bağlı durum değişikliği (Nasti) — Küstüm otu: Uyaranın yönünden bağımsız yönelim (Tropizma)
    • E) Fasulye: Uyaranın yönünden bağımsız yönelim (Tropizma) — Küstüm otu: Uyaranın yönüne bağlı durum değişikliği (Nasti)
  45. 45.

    Laboratuvar ortamında tek yönlü ışık alan bir bitki gövdesinin ışığa doğru büküldüğü, yaprağına dokunulan bir küstüm otunun ise uyarının geliş açısından bağımsız olarak yapraklarını hızla kapattığı gözlenmiştir. Bu iki durumun temsil ettiği tepki mekanizmaları ve temel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Gövdenin yönelimi uyaranın yönüne bağlı bir tropizma hareketi iken küstüm otundaki kapanma uyaranın yönünden bağımsız bir nasti hareketidir.
    • B) Gövdenin yönelimi turgor basıncı değişimine dayalı bir nasti hareketi iken küstüm otundaki hareket asimetrik büyümeye dayalı bir tropizmadır.
    • C) Her iki hareket de uyaranın geliş yönüne bağlı olarak ortaya çıkan ve geri dönüşü olmayan büyüme tepkileridir.
    • D) Gövdedeki bükülme uyaranın yönünden bağımsız bir durum değişikliği, küstüm otundaki tepki ise uyarana bağlı bir yönelim hareketidir.
    • E) Her iki tepki mekanizması da uyaranın yönüne bağlı olmaksızın yalnızca turgor basıncındaki ani değişimlerle meydana gelir.
  46. 46.

    Bir araştırmacı, tek taraftan ışık alan ayçiçeği gövdesinin ışık kaynağına doğru eğildiğini, laboratuvardaki küstüm otunun yapraklarına dokunulduğunda ise yaprakçıkların uyaranın geliş açısından bağımsız olarak hızla kapandığını belirlemiştir. Bu iki farklı tepki mekanizmasının sınıflandırılması ve gerçekleşme ölçütleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Her iki tepki de uyaranın yönüne bağlı olarak gerçekleşen yönelim hareketleridir.
    • B) Ayçiçeğindeki hareket turgor basıncına dayalı bir nasti, küstüm otundaki hareket ise asimetrik büyümeye dayalı bir tropizmadır.
    • C) Ayçiçeğinin tepkisi uyaranın yönüne bağlı bir yönelim (tropizma) iken, küstüm otunun tepkisi uyaranın yönüne bağlı olmayan bir durum değişikliğidir (nasti).
    • D) Küstüm otunun yapraklarını kapatması, dokunma uyarısının geliş doğrultusuna göre şekillenen negatif bir yönelim hareketidir.
    • E) Her iki bitki de uyaranın geliş yönünü dikkate almadan yalnızca kalıcı büyüme farkları yoluyla tepki oluşturmuştur.
  47. 47.

    Tek yönden ışık alan bir yulaf filizinin ışığa doğru kıvrılması ve dokunulan küstüm otunun yaprakçıklarını uyaranın yönüne bakılmaksızın kapatması gözlemlenmiştir. Bitkilerde gerçekleşen bu tepkilerin sınıflandırılması ve mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Yulaf filizindeki tepki hücrelerdeki ani turgor değişimiyle, küstüm otundaki tepki ise asimetrik büyüme ile gerçekleşen bir yönelim hareketidir.
    • B) Yulaf filizindeki tepki uyaranın yönüne bağlı olmayan bir durum değişikliği, küstüm otundaki tepki ise uyaranın yönüne bağlı bir yönelimdir.
    • C) Yulaf filizindeki tepki uyaranın yönüne bağlı bir yönelim, küstüm otundaki tepki ise uyaranın yönüne bağlı olmayan bir durum değişikliğidir.
    • D) Her iki bitkideki tepki de uyarının geliş açısına göre doğrultu kazanan ve yer değiştirme sağlayan tropizma örnekleridir.
    • E) Küstüm otunda gözlenen hareket kalıcı hücre bölünmelerine, yulaf filizinde gözlenen hareket ise geri dönüşümlü su kaybına dayanır.
  48. 48.

    Bir araştırmacı; tek yönlü ışık alan pencere kenarındaki bir bitkinin gövdesinin ışığa doğru eğildiğini (I), sarsılan bir bitkinin yaprakçıklarının hızla kapandığını (II) ve yatay yatırılan bir fidenin köklerinin yer çekimi doğrultusunda aşağı doğru uzadığını (III) gözlemlemiştir. Bu hareketlerin "uyaranın yönüne bağlı olanlar" ve "uyaranın yönüne bağlı olmayanlar" biçiminde sınıflandırılması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) Uyaranın yönüne bağlı olanlar: Yalnız I; Uyaranın yönüne bağlı olmayanlar: II ve III
    • B) Uyaranın yönüne bağlı olanlar: I ve II; Uyaranın yönüne bağlı olmayanlar: Yalnız III
    • C) Uyaranın yönüne bağlı olanlar: I ve III; Uyaranın yönüne bağlı olmayanlar: Yalnız II
    • D) Uyaranın yönüne bağlı olanlar: II ve III; Uyaranın yönüne bağlı olmayanlar: Yalnız I
    • E) Uyaranın yönüne bağlı olanlar: Yalnız III; Uyaranın yönüne bağlı olmayanlar: I ve II
  49. 49.

    Bitkilerde gözlemlenen tepki mekanizmaları, hareketin uyaranın yönüne bağlı olup olmaması ölçütüne göre sınıflandırılmaktadır. Buna göre aşağıdaki bitkisel hareketlerden hangisi, tepkinin uyaranın yönüne bağlı olması ölçütüne göre diğerlerinden farklı bir grupta yer alır?

    • A) Akşamsefası bitkisinin çiçeklerinin aydınlıkta kapanıp karanlıkta açılması
    • B) Bitki köklerinin yer çekimi doğrultusunda toprağın derinliklerine doğru uzaması
    • C) Sarmaşık gövdesinin temas ettiği destek çubuğunun çevresine sarılması
    • D) Tek taraftan ışık alan yulaf koleoptilinin ışık kaynağına doğru bükülmesi
    • E) Kurak ortamdaki bitki köklerinin nem oranı yüksek toprak bölgesine doğru yönelmesi
  50. 50.

    Laboratuvarda incelenen üç farklı bitki hareketinden birincisinde saksı bitkisinin gövdesi tek taraftan gelen ışığa doğru yönelmiş, ikincisinde böcek kapan bitkisinin yaprakları dokunma uyarısıyla aniden kapanmış, üçüncüsünde ise yatay konulan fidenin kökü yer çekimi doğrultusunda aşağıya doğru uzamıştır. Bu hareketlerin tepki mekanizmalarına göre tropizma ve nasti şeklinde doğru sınıflandırılması aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

    • A) I: Tropizma, II: Nasti, III: Tropizma
    • B) I: Nasti, II: Tropizma, III: Tropizma
    • C) I: Tropizma, II: Tropizma, III: Nasti
    • D) I: Nasti, II: Nasti, III: Tropizma
    • E) I: Tropizma, II: Nasti, III: Nasti
  51. 51.

    Bir araştırmacı; olgunlaşmamış yeşil muzların bulunduğu kapalı bir kaba olgun bir elma eklediğinde muzların hızla sararıp yumuşadığını, kuraklık stresine maruz bırakılan bir saksı bitkisinde ise yeni sürgün gelişiminin durarak tomurcukların uyku evresine (dormansi) girdiğini gözlemlemiştir. Bu iki farklı fizyolojik tepkide görev alan etilen ve absisik asit hormonlarının işlevleri arasındaki benzerliğe dayalı olarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

    • A) Her iki hormon da aktif hücre bölünmelerini uyararak bitkisel biyokütlenin hızla artmasını sağlar.
    • B) Her iki hormon da bitkinin aktif büyümesini sınırlandırıp olgunlaşma veya durgunluk gibi koruyucu geçiş evrelerini başlatır.
    • C) Her iki hormon da klorofil sentezini teşvik ederek yapraklardaki fotosentez hızını en üst düzeye çıkarır.
    • D) Her iki hormon da tohumların su alarak hızla çimlenmesini ve genç fide oluşumunu doğrudan tetikler.
    • E) Her iki hormon da ksilem borularında su ve inorganik mineral taşınım hızını sürekli olarak artırır.
  52. 52.

    Kapalı bir kapta olgun meyveden yayılan etilenin ham meyvelerin olgunlaşmasını hızlandırması ile susuzluk stresine giren bir saksı bitkisinde absisik asit miktarının artarak büyümenin durdurulması gözlemlenmiştir. Bu iki hormonun bitki yaşam döngüsündeki işlevsel benzerliği aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

    • A) Hücre bölünmesini ve gövdenin boyca uzamasını uyararak yeni sürgün gelişimini hızlandırmaları
    • B) Büyümeyi teşvik eden hormonların aksine, olgunlaşma veya dormansi gibi süreçlerle bitkinin iç ve dış koşullara uyumunu sağlamaları
    • C) Tohumun uyku evresini sonlandırarak embriyonun uygunsuz çevre koşullarında bile çimlenmesini başlatmaları
    • D) Terleme hızını ve stoma açıklığını artırarak bitkinin mineral iletimini maksimum düzeye ulaştırmaları
    • E) Yaprak dökümünü tamamen engelleyerek fotosentez tepkimelerinin kesintisiz devam etmesine aracılık etmeleri
  53. 53.

    Kapalı bir ortamda tutulan meyvelerin salgıladığı etilen gazının hücre duvarını yıkan enzimleri etkinleştirerek olgunlaşma ve yumuşamayı sağladığı; kuraklık stresine giren bir saksı bitkisinde ise absisik asit miktarının artarak büyümeyi durdurduğu ve stoma kapanmasını uyardığı gözlenmiştir. Bu gözlemlere dayanarak etilen ve absisik asidin bitki fizyolojisindeki rolleri arasında kurulabilecek analojik ilişkiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Her iki hormon da meristem dokularda mitoz bölünmeyi uyararak gövdenin boyca uzamasını teşvik eder.
    • B) Her iki hormon da tohum kabuğunun geçirgenliğini artırarak embriyonun çimlenme sürecini başlatır.
    • C) Her iki hormon da aktif vejetatif büyümeyi teşvik etmek yerine olgunlaşma, yaşlanma veya strese uyum süreçlerini yönetir.
    • D) Her iki hormon da klorofil sentezini hızlandırarak yaprakların dökülmesini ve sararmasını geciktirir.
    • E) Her iki hormon da yalnızca gaz fazında yayılarak hedef dokulara iletim demetleri olmadan ulaşır.
  54. 54.

    Bitkilerde kuraklık stresi altında absisik asit miktarının artarak büyümeyi yavaşlatması ile hasat edilen meyvelerde etilen gazı derişiminin artarak yumuşama ve yaşlanmayı hızlandırması durumları karşılaştırılmaktadır. Buna göre her iki hormonun bitki yaşam döngüsündeki işlevsel benzerliğiyle ilgili olarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Her iki hormon da aktif büyüme ve uzamayı teşvik etmek yerine dokuların olgunlaşma, yaşlanma veya uyku gibi özel evrelere geçişini düzenler.
    • B) Her iki hormon da tohumun çimlenmesini uyararak embriyonun uyku hâlinden çıkmasını sağlar.
    • C) Her iki hormon da stoma açıklığını artırarak yapraklardan gerçekleşen terleme hızını yükseltir.
    • D) Her iki hormon da kloroplast etkinliğini ve klorofil sentezini artırarak dokuların genç kalmasını sağlar.
    • E) Her iki hormon da hücrelerin boyca uzamasını uyararak sürgün ve kök gelişimini kesintisiz hızlandırır.
  55. 55.

    Kapalı bir kapta bulunan olgun bir elmanın salgıladığı etilen gazı yanındaki ham meyvelerin olgunlaşıp yumuşamasını hızlandırırken, kuraklık stresine giren bir saksı bitkisinde sentezlenen absisik asit ise büyüme faaliyetlerini durdurup stomaların kapanmasını sağlamaktadır. Bu iki durum birlikte değerlendirilip etilen ve absisik asit hormonlarının etkileri arasında analojik bir ilişki kurulduğunda aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğru olur?

    • A) Her iki hormon da hücre bölünmesini ve boyca uzamayı uyararak bitkinin vejetatif organlarının hacmini artırır.
    • B) Her iki hormon da tohumun uyku hâlini kırarak embriyonun çimlenmesini ve doku farklılaşmasını başlatır.
    • C) Her iki hormon da yaşam döngüsünün belirli aşamalarında veya stres koşullarında büyüme ve gelişmeyi sınırlandırıcı yönde işlev görür.
    • D) Her iki hormon da gaz fazında yayılarak çevredeki diğer bitki bireyleri üzerinde doğrudan kimyasal uyarı oluşturur.
    • E) Her iki hormon da kuraklık anında fotosentez verimini korumak amacıyla terlemeyi ve stoma açıklığını sürekli artırır.
  56. 56.

    Kapalı bir kapta olgunlaşmış bir elmanın yanına konan ham muzların hızla sararıp yumuşadığı, kuraklık stresine maruz bırakılan bir saksı bitkisinde ise büyümenin durarak yaprak dökümünün başladığı gözlenmiştir. Bu deney ve gözlemlere dayanılarak etilen ve absisik asit hormonlarının etkileri arasındaki analojik benzerlik hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

    • A) Her iki hormon da hücre bölünmesini hızlandırarak bitkinin primer büyümesini doğrudan destekler.
    • B) Her iki hormon da aktif büyüme yerine dokularda olgunlaşma, yaşlanma veya koruyucu durgunluk süreçlerini uyarır.
    • C) Her iki hormon da su kaybını önlemek amacıyla stomaların sürekli açık kalmasını sağlar.
    • D) Her iki hormon da tohumun çimlenmesini başlatıp klorofil sentezini uyararak fotosentezi hızlandırır.
    • E) Her iki hormon da yalnızca kök uçlarında üretilip soymuk borularıyla yapraklara taşınarak etki eder.
  57. 57.

    Bir araştırmacı; kapalı bir ortamda olgun elmayla bekletilen ham meyvelerin hızla yumuşayıp tatlandığını, kuraklık stresine maruz bırakılan bir saksı bitkisinde ise büyümenin baskılanarak yaprak dökümünün başladığını gözlemlemiştir. Bu iki bitkisel hormonun işlevleri arasındaki analojik benzerlik dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Her iki hormon da hücre bölünmesini uyararak bitkisel dokuların sürekli genç kalmasını sağlar.
    • B) Her iki hormon da bitkide metabolik süreçleri ve büyümeyi sınırlandırarak yaşlanma veya koruyucu durgunluk tepkilerini düzenler.
    • C) Etilen meyve olgunlaşmasını sağlarken absisik asit tohumun dormansi evresinden çıkarak hızla çimlenmesini tetikler.
    • D) Her iki hormon da fotosentez hızını ve stomaların açılma sıklığını artırarak organik madde üretimini destekler.
    • E) Absisik asit sadece kök uzamasını teşvik ederken etilen sadece yaprakların turgor basıncını yükseltir.
  58. 58.

    Bitkilerde olgunlaşan meyvelerin salgıladığı etilen gazı doku yaşlanmasını ve yumuşamayı hızlandırırken, kuraklık stresine giren bir bitkide sentezlenen absisik asit hücresel büyümeyi yavaşlatıp dormansiyi teşvik eder. Bu iki hormonun bitki yaşam döngüsündeki düzenleyici etkileri analojik olarak karşılaştırıldığında ortak nitelik hangisinde doğru açıklanmıştır?

    • A) Gaz fazında salgılanarak komşu bireyler arasında uzaktan kimyasal haberleşmeyi sağlamaları
    • B) Büyüme bölgelerindeki hücre bölünmesini uyararak bitkinin biyokütle artışını hızlandırmaları
    • C) Değişen çevre şartlarına uyum ve neslin devamı adına aktif büyümeyi sınırlayıcı ya da sonlandırıcı süreçleri yürütmeleri
    • D) Tohumun su alarak erkenden çimlenmesini ve embriyonun vejetatif gelişimini başlatmaları
    • E) İletim demetlerindeki kambiyum aktivitesini tetikleyerek gövdede enine kalınlaşmayı gerçekleştirmeleri
  59. 59.

    Laboratuvarda kuraklık stresine maruz bırakılan bir bitkide absisik asit birikiminin büyümeyi durdurarak su kaybını önlediği, olgun bir meyveyle aynı ortama konulan ham meyvelerde ise etilen gazının etkisiyle nişastanın parçalanıp dokuların olgunlaşarak yaşlandığı gözlenmiştir. Bu iki hormonun bitki gelişimindeki rolleri karşılaştırıldığında ulaşılabilecek temel benzerlik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Her iki hormon da aktif hücre bölünmesini uyararak bitkide gövde ve kök uzamasını destekler.
    • B) Her iki hormon da tohumun uyku hâlini sonlandırıp embriyonun çimlenmesini doğrudan hızlandırır.
    • C) Her iki hormon da yaprak stomalarını sürekli açık tutarak fotosentez hızını en üst düzeye çıkarır.
    • D) Her iki hormon da büyümeyi teşvik etmek yerine dokularda olgunlaşma, yaşlanma ve stres yanıtlarını yönetir.
    • E) Her iki hormon da hücre çeperini kalınlaştırarak meristem dokuların sürekli genç kalmasını sağlar.
  60. 60.

    Bir araştırmacı, olgun bir muzla aynı kapalı kaba konulan ham domateslerin hızla yumuşayıp kızardığını; benzer şekilde kuraklık stresine maruz bırakılan bir saksı bitkisinde de büyümenin durarak yaprak dökümünün başladığını gözlemliyor. Bu iki farklı biyolojik süreçte görev alan etilen ve absisik asit hormonlarının ortak işlevi göz önüne alındığında, bitki yaşam döngüsündeki etkilerine ilişkin hangisi doğru bir çıkarımdır?

    • A) Hücre bölünmesini hızlandırarak doku ve organların hacimsel büyümesini teşvik ederler.
    • B) Tohumların çimlenmesini uyararak embriyonun metabolik etkinliğini doğrudan başlatırlar.
    • C) Klorofil sentezini artırıp yaprakların fotosentez verimini en üst düzeye çıkarırlar.
    • D) Canlı dokularda yaşlanma, olgunlaşma veya dormansi gibi gelişimsel evreleri öne alarak metabolizmayı sınırlar veya tamamlatırlar.
    • E) Kök emici tüylerinden su ve mineral emilimini katlayarak bitkinin biyokütlesini artırırlar.