PDF İndirme Katmanı

Homeostazinin Sağlanamadığı Durumlarda Oluşabilecek Sağlık Problemleri

Biyoloji • HOMEOSTAZİ • Kazanım • 20 soru

Homeostazinin Sağlanamadığı Durumlarda Oluşabilecek Sağlık Problemleri Kazanım PDF İndir

MEB · 11. Sınıf · Biyoloji · HOMEOSTAZİ

11. Sınıf Biyoloji dersi "Homeostazinin Sağlanamadığı Durumlarda Oluşabilecek Sağlık Problemleri" konusu için MEB müfredatına uygun 20 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Soruları PDF olarak indirebilirsin.

Sorular

  1. 1.

    Klinik bir araştırma raporunda; lenf damarlarının tıkanması sonucu doku sıvısının kan dolaşımına geri iletilememesinin, interstisyel alanda aşırı sıvı toplanmasına yol açarak doku şişmesiyle (lenfödem) sonuçlandığı bildirilmiştir. Bu araştırma bulgusuna dayanarak lenf dolaşımının doku sıvısı homeostazisindeki rolünü ve meydana gelen sağlık sorununu açıklamaya yönelik kurulabilecek en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Doku sıvısının aşırı şişkinliğe yol açması, lenf kılcallarının tıkanmasının temel sebebidir.
    • B) Lenfatik damarların görevini yapamaması, kemik iliğinde alyuvar yapımını baskılayarak dokularda oksijen yetersizliğine neden olur.
    • C) Lenfödem gelişen bireylerin dokular arası boşluklarında biriken sıvının elektrolit yoğunluğu zamanla değişmektedir.
    • D) Doku sıvısı tahliyesinin bozulması, kılcal damarlardaki hidrostatik basıncı yükselterek doğrudan atardamar tıkanıklığına yol açar.
    • E) Lenf damarlarının sıvı drenajı kapasitesinin azalması, dokular arası alanda sıvı birikimine ve lenfödem gelişimine yol açar.
  2. 2.

    Klinik bir araştırma raporunda; karaciğer fonksiyon yetersizliğine bağlı olarak amonyağın üreye dönüştürülememesinin kanda serbest amonyak birikimine yol açtığı ve bu durumun beyin dokusunda hasar oluşturarak bilinç bozukluklarını tetiklediği bildirilmiştir. Bu araştırma bulgusuna dayanarak azotlu atık homeostazisinin bozulması ile nörolojik işlev kaybı arasındaki neden-sonuç ilişkisini test etmek isteyen bir araştırmacının kurabileceği en uygun bilimsel hipotez hangisidir?

    • A) Kanda serbest amonyak derişimi yükseldikçe beyin dokusundaki sinirsel işlev kaybının şiddeti artar.
    • B) Amonyak derişimi yüksek bireylerde üre sentezinin gerçekleşmesi beyin hücrelerinin glukoz tüketimini tamamen durdurur.
    • C) Karaciğer dokusunun yenilenme hızı arttıkça böbreklerden idrarla atılan amonyak miktarı doğrudan azalır.
    • D) Bilinç bozukluğu gelişen hastalarda solunum mekanizması hızlandıkça amonyağın üreye dönüşüm oranı yükselir.
    • E) Azotlu metabolik atıkların vücuttan uzaklaştırılamaması yalnızca karaciğer hücrelerinin mitokondriyal enzim aktivitesini sınırlar.
  3. 3.

    Klinik bir araştırma raporunda; karaciğer hasarına bağlı olarak sentezlenen albümin miktarının azalmasının kanın osmotik basıncını düşürdüğü ve dokular arası alanda anormal sıvı toplanmasına (ödeme) yol açtığı bildirilmiştir. Bu araştırma bulgusuna dayanarak protein homeostazisinin bozulması ile ödem gelişimi arasındaki neden-sonuç ilişkisini test etmek isteyen bir araştırmacının kurabileceği en uygun bilimsel hipotez hangisidir?

    • A) Plazma albümin düzeyi arttıkça doku sıvısının kılcal damarlara geri dönüş hızı yavaşlar ve lenf kılcalları tıkanır.
    • B) Karaciğer dokusundaki hasar giderilirse kan damarlarındaki alyuvar sayısı artarak dokuların oksijenlenme oranı yükselir.
    • C) Kandaki albümin derişimi referans değerin altına düşerse kılcal damarlardan doku sıvısına net sıvı geçişi artarak ödem oluşur.
    • D) Dokularda biriken fazla sıvının vücuttan uzaklaştırılması yalnızca böbrek üstü bezlerinden salgılanan hormonlarla düzenlenir.
    • E) Kılcal damar geçirgenliğinin azalması plazma proteinlerinin kanda kalmasını sağlayarak doğrudan kan basıncını düşürür.
  4. 4.

    Klinik bir çalışmada, böbrek dokusundaki hasara bağlı olarak eritropoietin hormonu üretiminin azalmasının, kırmızı kemik iliğindeki alyuvar yapımını baskılayarak dokularda oksijen yetersizliğine yol açtığı tespit edilmiştir. Bu bulguya dayanarak homeostazinin bozulması ile ortaya çıkan sağlık sorunu arasındaki neden-sonuç ilişkisini test etmek isteyen bir araştırmacının kurabileceği en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Dokulara taşınan oksijen miktarının artması, böbreklerden salgılanan eritropoietin düzeyini kademeli olarak düşürür.
    • B) Böbrek dokusundaki hasarın önlenmesi için kırmızı kemik iliğindeki alyuvar yıkım mekanizmaları hızlandırılmalıdır.
    • C) Alyuvar sayısında azalma görülen bireylerin beslenme düzeninde demir içerikli gıdalara ağırlık verilmesi yeterlidir.
    • D) Kanda eritropoietin hormonu düzeyinin düşmesi, alyuvar üretimini sınırlandırarak dokularda oksijen açığına yol açar.
    • E) Kırmızı kemik iliğinde gerçekleşen hücre bölünmeleri, dokuların oksijen ihtiyacından bütünüyle bağımsız ilerler.
  5. 5.

    Klinik bir araştırma makalesinde, böbrek yetmezliği bulunan hastalarda hücre dışı sıvıda potasyum iyonlarının referans aralığın üzerine çıkmasının miyokart hücrelerindeki elektriksel iletimi bozarak ritim bozukluğuna (aritmi) yol açtığı bildirilmiştir. Bu araştırma bulgusuna dayanarak elektrolit homeostazisinin bozulması ile kalp fonksiyonları arasındaki neden-sonuç ilişkisini test etmek isteyen bir araştırmacının kurabileceği en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Böbrek nefronlarında süzülen potasyum miktarının artması, sağlıklı bireylerde kalp kası hücrelerinin dinlenme süresini doğrudan kısaltır.
    • B) Kalp dokusunda meydana gelen ritim bozuklukları, böbreklerin kılcal damar geçirgenliğini azaltarak dokularda potasyum birikimini tetikler.
    • C) Hücre dışı sıvıda elektrolit dengesizliği yaşayan bireylerde solunum merkezinin baskılanması, kalp dokusunun oksijen ihtiyacını tamamen ortadan kaldırır.
    • D) Hücre dışı sıvıda potasyum iyonu derişiminin referans değerin üzerine çıkması, kalp kası hücrelerinde uyarılma iletimini aksatarak aritmi oluşumuna yol açar.
    • E) Kalp kası hücrelerinin uyarılabilirlik eşiği yalnızca sodyum iyonlarına bağlı olduğundan potasyum derişimindeki dalgalanmalar kardiyak iletimi etkilemez.
  6. 6.

    Klinik bir araştırma raporunda; tiroit bezinin yeterli tiroksin hormonu üretemediği bireylerde hücrelerin oksijen tüketiminin azaldığı, buna bağlı olarak bazal metabolizma hızının yavaşlayarak kronik halsizlik ve vücut sıcaklığında düşüş görüldüğü bildirilmiştir. Bu araştırma bulgusuna dayanarak hormon homeostazisinin bozulması ile metabolik işlev kaybı arasındaki neden-sonuç ilişkisini test etmek isteyen bir araştırmacının kurabileceği en uygun hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Kanda tiroksin hormonu seviyesi düştükçe hipofiz bezinden salgılanan TSH miktarı artarak tiroit bezinin uyarılmasını sağlar.
    • B) Vücut sıcaklığı düşen bireylerde hücresel oksijen tüketiminin artırılması, tiroksin hormonunun yapısını doğrudan değiştirir.
    • C) Tiroksin hormonu eksikliği, hücrelerin oksijen kullanımını ve metabolik hızını baskılayarak vücut sıcaklığının düşmesine yol açar.
    • D) Bazal metabolizma hızının yavaşlaması durumunda tiroit bezi hücre bölünmesini hızlandırarak doku hasarını engeller.
    • E) Kronik halsizlik ve düşük vücut sıcaklığı yaşayan tüm bireylerde besinlerle alınan iyot miktarı hücresel solunumu tamamen durdurur.
  7. 7.

    Klinik bir araştırma raporunda, yüksek çevre sıcaklığında hipotalamik ısı düzenleme mekanizmalarının yetersiz kalmasına bağlı olarak çekirdek vücut sıcaklığının kritik eşiğin üzerine çıkmasının, nöronlardaki enzimlerin yapısını bozarak bilinç kaybına yol açtığı bildirilmiştir. Bu araştırma bulgusuna dayanarak vücut sıcaklığı homeostazisinin bozulması ile sinirsel işlev kaybı arasındaki neden-sonuç ilişkisini test etmek isteyen bir araştırmacının kurabileceği en uygun hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Çevre sıcaklığının düşmesi durumunda hipotalamusun uyarılmasıyla titreme refleksi devreye girerek vücut sıcaklığı dengelenir.
    • B) Bilinç kaybı yaşayan bireylerde sinir hücrelerindeki enzim faaliyetlerinin korunması için vücut sıcaklığı sürekli sabit tutulmalıdır.
    • C) Sıcak çarpması geçiren bireylerde sıvı ve elektrolit kaybının önlenmesi hipotalamusun metabolizma hızını düşürmesini sağlar.
    • D) Vücut çekirdek sıcaklığının homeostatik sınırların üzerine çıkması, nöronal enzimlerin işlevini bozarak bilinç kaybı gelişimine neden olur.
    • E) Hipotalamusun hasar görmesi yalnızca boşaltım ve dolaşım sistemlerinde homeostazinin bozulmasına yol açar.
  8. 8.

    Klinik bir araştırma raporunda; yetersiz soluk alıp vermeye bağlı olarak kanda biriken karbondioksitin kan pH'sini düşürdüğü ve hücresel enzimlerin işlevini bozarak solunumsal asidoza yol açtığı bildirilmiştir. Bu araştırma bulgularına dayanarak solunum yoluyla sağlanan asit-baz homeostazisinin bozulması ile ortaya çıkan sağlık problemi arasındaki neden-sonuç ilişkisini test etmek isteyen bir araştırmacının kurabileceği en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Solunumsal asidoz gelişen bireylerde enzim işlevlerinin aksamasına yol açan temel etken kandaki pH değişimi midir?
    • B) Akciğerlerin yeterli havalandırılamaması durumunda kandaki oksijen doygunluğunun azalması doğrudan hemoglobin sentezini durdurur.
    • C) Kanda biriken karbondioksit miktarının artması, hücresel solunumu hızlandırarak vücut pH'sinin bazikleşmesine neden olur.
    • D) Solunumsal asidoz tablosu ancak dokulardaki enzimlerin yapısı tamamen bozulduğunda klinik belirti verir.
    • E) Kandaki karbondioksit uzaklaştırma hızının azalması, kanın asitlik derecesini artırarak hücresel metabolik işlevlerin bozulmasına yol açar.
  9. 9.

    Klinik bir araştırmada, pankreastan yeterli insülin hormonu salgılanamadığında hücrelerin glukoz alımının durduğu ve hücresel enerji açığını kapatmak için aşırı yağ yıkımı gerçekleşmesiyle kanda keton cisimciklerinin birikerek metabolik ketoasidoza yol açtığı belirlenmiştir. Bu araştırma bulgusuna dayanarak glukoz homeostazisinin bozulması ile kanda asitlik artışı arasındaki neden-sonuç ilişkisini test etmek isteyen bir araştırmacının kurması gereken en uygun hipotez hangisidir?

    • A) Sağlıklı bireylerde insülin hormonunun salgılanması kandaki keton cisimciklerinin tamamen yok olmasını sağlar mı?
    • B) Hücrelerde enerji üretiminde yağların kullanılması, insülin hormonunun biyokimyasal yapısını bozarak pankreas dokusuna zarar verir.
    • C) Keton cisimcikleri kanda aşırı biriktiğinde pankreas dokusu insülin salgısını artırarak kan şekerini dengeler.
    • D) İnsülin eksikliğine bağlı olarak hücre içine glukoz taşınması engellenirse dokularda artan yağ yıkımı kan pH değerinin tehlikeli düzeyde düşmesine yol açar.
    • E) Kan pH düzeyindeki değişimler hücre zarındaki glukoz taşıyıcı proteinlerin miktarını kontrol eden tek faktördür.
  10. 10.

    Bir tıp dergisinde yayımlanan araştırma bulgularında; paratiroit bezinin kontrolsüz çalışmasına bağlı olarak parathormon seviyesi sürekli yüksek kalan bireylerde kemik yıkımının hızlandığı, kemik yoğunluğunun azalarak kırık riskinin arttığı ve kanda aşırı biriken kalsiyumun böbreklerde taş oluşumunu tetiklediği bildirilmiştir. Bu araştırma bulgularına dayanarak kalsiyum homeostazisinin bozulması ile iskelet ve boşaltım sisteminde gelişen sağlık problemleri arasındaki neden-sonuç ilişkisini test etmek isteyen bir araştırmacının kurması gereken en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Böbrek kanallarında kalsiyum taşlarının birikmesi, paratiroit bezinin hormon üretimini uyararak kemik erimesine zemin hazırlar.
    • B) Kalsiyum dengesinin korunamaması durumunda iskelet ve boşaltım sistemlerinde görülen klinik aksaklıkların temel sebebi nedir?
    • C) Kemik yoğunluğundaki azalma ve böbrek taşı oluşumu, kalsitonin hormonunun kanda tamamen tükenmesinden kaynaklanır.
    • D) Kalsiyum iyonlarının vücut sıvılarındaki miktarının kararlı dengede tutulması tüm omurgalı canlılarda hayati önem taşır.
    • E) Kandaki parathormon derişiminin referans değerlerin üzerine çıkması, kemik doku kaybını ve böbreklerde kalsiyum çökeltisi oluşumunu artırır.
  11. 11.

    Bir klinik araştırmada, böbreklerden sodyum ve su geri emilimini denetleyen aldosteron hormonunun kanda aşırı artmasının, damar içi sıvı hacmini yükselterek hipertansiyona yol açtığı tespit edilmiştir. Bu araştırma bulgularından yola çıkarak homeostazinin bozulması ile ortaya çıkan sağlık problemi arasındaki neden-sonuç ilişkisini test etmek isteyen bir araştırmacının kurması gereken en uygun bilimsel hipotez hangisidir?

    • A) Aldosteron salgısının artması, böbreklerden sodyum geri emilimini artırarak bireylerde kan basıncının yükselmesine neden olur.
    • B) Bireylerde hipertansiyon gelişmesinin temel nedeni, böbreklerin aşırı miktarda sodyum ve suyu idrarla dışarı atmasıdır.
    • C) Damar içi basıncın yükselmesi, böbreklerin aldosteron hormonunu hedef doku olarak algılamasını bütünüyle engeller.
    • D) Aldosteron hormonunun yetersiz salgılanması durumunda dolaşımdaki plazma hacmi artarak kronik yüksek tansiyon tablosu oluşturur.
    • E) Hipertansiyon hastalarında böbreklerin mineral tutma kapasitesi azaldığından dolayı hücre dışı sıvı miktarı kritik düzeyde düşer.
  12. 12.

    Klinik bir araştırmada, böbreküstü bezinden aşırı miktarda aldosteron hormonu salgılanmasının böbreklerden sodyum ve su geri emilimini kontrolsüz biçimde artırarak doku ödemi ve yüksek tansiyona yol açtığı belirlenmiştir. Bu araştırma bulgusuna dayanarak su-tuz homeostazisinin bozulması ile dolaşım sistemi rahatsızlıkları arasındaki neden-sonuç ilişkisini sınamak isteyen bir araştırmacının kurabileceği en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Kandaki aldosteron düzeyi arttıkça vücutta tutulan sodyum ve su miktarı yükselerek damar içi kan basıncını artırır.
    • B) Dolaşım sistemindeki kan basıncı arttıkça böbreklerden atılan sodyum ve su miktarı sürekli olarak azalır.
    • C) Böbreküstü bezinin yetersiz çalışması sonucu kanda biriken sodyum iyonları doğrudan doku ödemine neden olur.
    • D) Aldosteron hormonunun kalsiyum metabolizmasını doğrudan engellemesi kılcal damar geçirgenliğini azaltarak tansiyonu düşürür.
    • E) Nefronlarda su geri emiliminin engellenmesi, kan hacmini artırarak homeostatik dengenin korunmasını sağlar.
  13. 13.

    Bir klinik araştırmada, böbrek üstü bezinden kontrolsüz aldosteron salgılanan bireylerde nefronlardan sodyum ve suyun aşırı geri emildiği, buna bağlı olarak kan hacminin ve kan basıncının sürekli yüksek kaldığı saptanmıştır. Bu araştırma bulgularından yola çıkarak homeostazinin bozulması ile hipertansiyon gelişimi arasındaki neden-sonuç ilişkisini test etmek için kurulabilecek en uygun hipotez hangisidir?

    • A) Aldosteron düzeyindeki kontrolsüz artış, böbreklerden su ve sodyum geri emilimini artırarak dolaşımdaki kan hacmini ve kan basıncını yükseltir.
    • B) Kan basıncındaki kronik artış, böbrek üstü bezi kabuk bölgesini doğrudan uyararak aldosteron salgılanmasını baskılar.
    • C) Nefron kanallarından potasyum atımının yavaşlaması, damar direncini düşürerek kan basıncının dengelenmesine katkı sağlar.
    • D) Hipertansiyon gelişimi, aldosteron etkisinden bağımsız olarak yalnızca damar çeperindeki hücrelerin sodyum depolamasına bağlıdır.
    • E) Vücuttan sıvı atımının artması, böbreklerdeki kılcal damar direncini artırarak sistemik tansiyonun kalıcı yükselmesine yol açar.
  14. 14.

    Klinik bir çalışmada, böbreklerden aşırı sodyum geri emilimi gerçekleştiğinde kan hacminin ve damar içi sıvı basıncının tehlikeli düzeyde yükseldiği tespit edilmiştir. Bu araştırma bulgusuna dayanarak homeostazinin bozulması ile hipertansiyon gelişimi arasındaki neden-sonuç ilişkisini açıklayan en uygun hipotez hangisidir?

    • A) Böbreklerin sodyum dengesini koruyamaması, damar içi sıvı miktarını artırarak kronik yüksek tansiyona yol açar.
    • B) Kan basıncındaki artış, nefronlarda sodyum tutulumunu tamamen engelleyerek kan hacminin azalmasına neden olur.
    • C) Hipertansiyon gelişimi, damar çeperinin esnekliğini yitirmesine bağlı olarak vücudun sodyum ihtiyacını artırır.
    • D) Dolaşım sistemindeki basınç düşüşü, böbreklerden sodyum atılımını hızlandırarak dokularda sıvı birikimine neden olur.
    • E) Nefronların su geri emilim kapasitesinin azalması, kanda sodyum birikimine ve buna bağlı ani tansiyon düşüşüne yol açar.
  15. 15.

    Klinik bir araştırmada, böbrek fonksiyonları bozulan bireylerde sodyum iyonlarının vücuttan yeterince uzaklaştırılamamasına bağlı olarak hücre dışı sıvı hacminin ve kan basıncının sürekli arttığı, bu durumun dokularda ödem oluşumunu tetiklediği saptanmıştır. Bu araştırma bulgularına dayanarak homeostazinin bozulması ile ortaya çıkan sağlık sorunu arasındaki neden-sonuç ilişkisini test etmek isteyen bir öğrencinin kuracağı en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Böbreklerin sodyum atılım kapasitesinin düşmesi, damar içi hidrostatik basıncı artırarak dokularda ödem oluşumuna yol açar.
    • B) Dokularda ödem miktarının artması, böbreklerin idrarla uzaklaştırdığı sodyum miktarını doğrudan azaltır.
    • C) Hücre dışı sıvı hacminin yükselmesi yalnızca böbrek dışındaki boşaltım yapılarının işlev kaybından kaynaklanır.
    • D) Sağlıklı bireylerde kan basıncının dengede tutulması böbreklerin su ve tuz geri emiliminden tamamen bağımsız gerçekleşir.
    • E) Kanda sodyum tutulumunun azalması, plazma hacmini yükselterek kronik damar içi basınç artışına neden olur.
  16. 16.

    Klinik bir araştırmada, böbrek üstü bezinden aşırı aldosteron hormonu salgılanmasının nefronlardan sodyum geri emilimini artırarak vücutta su tutulmasına ve buna bağlı olarak kronik hipertansiyona yol açtığı belirlenmiştir. Homeostazinin bozulmasıyla ortaya çıkan bu sağlık problemine yönelik neden-sonuç ilişkisini test etmek isteyen bir araştırmacının kurabileceği bilimsel açıdan en uygun hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Kanda aldosteron düzeyinin normalin üzerine çıkması, böbreklerden sodyum ve su geri emilimini artırarak kan basıncının yükselmesine neden olur.
    • B) Kan basıncındaki yükselme, aldosteron salgısını tetikleyerek vücuttan su ve mineral kaybını hızlandırır.
    • C) Nefron kanallarında potasyum emiliminin durması, sodyum atılımını engelleyerek doğrudan tansiyonu düşürür.
    • D) Aldosteron hormonu salgılanmadığında vücutta sıvı birikimi gerçekleşir ve kan hacmi dengede kalır.
    • E) Hipertansiyon gelişimi, böbreklerde sodyum geri emiliminin tamamen durduğunu ve hormon reseptörlerinin kaybolduğunu gösterir.
  17. 17.

    Klinik bir çalışmada, aşırı tuz tüketimine bağlı olarak gelişen su tutulumunun ve artan kan basıncının kılcal damar geçirgenliği ile doku sıvısı dengesi üzerindeki olumsuz etkileri incelenmektedir. Bu araştırma konusuna yönelik neden-sonuç ilişkisini doğru yansıtan, test edilebilir en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Kronik hipertansiyon sonucu yükselen kılcal damar kan basıncı, doku sıvısına net sıvı geçişini artırarak ödem oluşumuna neden olur.
    • B) Kılcal damarlardaki ozmotik basıncın artması, hücrelerin glikoz kullanımını doğrudan engelleyerek kan şekerini yükseltir.
    • C) Doku sıvısının miktarındaki artış, böbreklerden sodyum geri emilimini uyararak vücuttaki su kaybını hızlandırır.
    • D) Kan basıncındaki yükselme, alyuvarların yüzey alanını daraltarak dokulara aktarılan oksijen miktarını tamamen durdurur.
    • E) Vücutta aşırı tuz birikimi, yalnızca lenf damarlarındaki tek yönlü kapakçıkların işlevini yitirmesi sonucunda gerçekleşir.
  18. 18.

    Klinik bir araştırmada, aldosteron hormonu yetersizliği bulunan bireylerde böbrek kanallarından sodyum geri emiliminin azaldığı, buna bağlı olarak kan hacminin düştüğü ve dokulara yeterli oksijen ile besin taşınamadığı saptanmıştır. Bu araştırma bulgularından yola çıkarak homeostazinin bozulması ile ortaya çıkan sağlık problemi arasındaki neden-sonuç ilişkisini test etmek isteyen bir araştırmacının kuracağı en uygun hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Böbrek üstü bezinden salgılanan aldosteron miktarının artması kanın ozmotik basıncını düşürerek böbrek yetmezliğine neden olur.
    • B) Aldosteron eksikliğine bağlı olarak elektrolit dengesinin bozulması, kan hacmini ve basıncını düşürerek dolaşım yetersizliğine yol açar.
    • C) Kan basıncı düşen bireylerde aldosteron reseptörlerinin duyarlılığı azaldığı için idrarla sodyum atılımı kendiliğinden durur.
    • D) Kandaki mineral dengesizlikleri yalnızca nefronlarda suyun pasif taşınmasını engelleyerek vücutta aşırı sıvı birikmesine yol açar.
    • E) Dolaşım sistemindeki basınç düşüşünün temel nedeni, aldosteron yetersizliğinde kalbin atım hızının doğrudan baskılanmasıdır.
  19. 19.

    Vücutta su dengesinin korunmasında görev alan antidiüretik hormonun (ADH) yetersiz salgılanması durumunda, bireylerde aşırı idrara çıkma ve şiddetli susuzluk hissi ile karakterize edilen şekersiz şeker hastalığı (diabetes insipidus) gelişmektedir. Buna göre, homeostazinin bozulmasıyla ortaya çıkan bu klinik tablonun neden-sonuç ilişkisini açıklamaya yönelik en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) ADH salgısının azalması böbrek kanallarından suyun geri emilimini düşürerek idrar miktarının artmasına ve vücutta dehidrasyona yol açar.
    • B) Aşırı miktarda su tüketilmesi hipofiz bezini doğrudan baskılayarak kan plazmasındaki glikoz yoğunluğunu tehlikeli biçimde yükseltir.
    • C) Nefron kanallarında sodyum emiliminin durması, kanda osmotik basıncın artmasına ve dokularda kontrolsüz sıvı birikimine neden olur.
    • D) Şekersiz şeker hastalığında kan basıncının aniden yükselmesi, böbrek glomerulus kılcallarındaki süzülme hızını durma noktasına getirir.
    • E) Kanda kalsiyum iyonlarının homeostatik düzeyin altına inmesi, idrar torbasında mekanik tıkanmaya yol açarak su atılımını engeller.
  20. 20.

    Klinik bir araştırmada, antidiüretik hormon (ADH) salgısının yetersizliğine bağlı olarak böbrek nefronlarında suyun geri emiliminin azaldığı, buna bağlı olarak aşırı idrar çıkışı, hücresel dehidrasyon ve kan basıncında belirgin düşüş geliştiği saptanmıştır. Bu araştırma bulgularına dayanarak vücut sıvı dengesindeki homeostatik bozulmanın dolaşım sistemi üzerindeki etkisini açıklamaya yönelik kurulabilecek en uygun bilimsel hipotez hangisidir?

    • A) ADH yetersizliğinde böbreklerden su atılımının artması, kanda çözünen madde yoğunluğunu azaltarak ozmotik basıncın sürekli düşmesine yol açar.
    • B) Nefronlarda suyun geri emilim oranının düşmesi, plazma hacmini daraltarak kan basıncının azalmasına ve doku perfüzyonunun bozulmasına neden olur.
    • C) Kan basıncındaki düşüş, hipofiz bezinin geri bildirimle uyarılmasını engelleyerek böbrek hücrelerinin yapısal yıkımına zemin hazırlar.
    • D) Vücutta dehidrasyon gelişmesinin temel nedeni, azalan kan basıncına tepki olarak ter bezlerinin aşırı sıvı salgılamasıdır.
    • E) ADH salgısının aksaması yalnız boşaltım sistemini etkilediğinden diğer homeostatik mekanizmalar dolaşım dengesini doğrudan korur.