Homeostazinin Sağlanamadığı Durumlarda Oluşabilecek Sağlık Problemleri Yeni Nesile Geçiş PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Klinik bir fizyoloji araştırmasında, adrenal korteks hasarına bağlı olarak aldosteron hormonu yetersizliği yaşayan bireylerde böbreklerden potasyum atılımının engellendiği ve buna bağlı olarak hücre dışı sıvıda potasyum derişiminin tehlikeli düzeyde yükseldiği (hiperkalemi) saptanmıştır. Araştırma raporu; kanda potasyum birikiminin kalp kası hücrelerinin dinlenme zar potansiyelini değiştirdiğini, hücre zarının elektriksel uyarılabilirliğini aksatarak ölümcül kardiyak aritmilere zemin hazırladığını ortaya koymaktadır. Bu verileri değerlendiren bir araştırmacının, potasyum homeostazisinin bozulması ile kalpte ortaya çıkan sağlık problemleri arasındaki neden-sonuç ilişkisini deneysel olarak sınamak için kurması gereken en uygun hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Böbrek tübüllerinden potasyum geri emilimi tamamen durdurulduğunda kalp kasının dinlenme zar potansiyeli pozitif değerlere ulaşır.
   • B) Kalp kası hücrelerinin ritmik kasılabilmesi için hücre dışı potasyum miktarının hücre içindekinden daima daha yüksek tutulması gerekir.
   • C) Hücre dışı sıvıda potasyum derişiminin kontrolsüz biçimde yükselmesi, miyokart hücre zarının elektriksel kutuplanmasını bozarak kardiyak ritim düzensizliğine yol açar.
   • D) Adrenal bezin hormon salgılaması engellendiğinde dolaşım sistemindeki tüm iyon dengesi bozulur ve hücresel solunum tamamen durur.
   • E) Kalp kasındaki aksiyon potansiyelinin oluşumu ve yayılması potasyum dengesinden bağımsız olup sadece kalsiyum geçirgenliği ile kontrol edilir.
2. 2.

   Klinik bir nefroloji araştırmasında, antidiüretik hormon (ADH) yetersizliği görülen bireylerde böbreklerden suyun geri emiliminin ciddi oranda azaldığı ve vücuttan aşırı miktarda seyreltik idrar atıldığı belirlenmiştir. Araştırma raporu, hücre dışı sıvının ozmotik basıncının kontrolsüz biçimde yükselmesinin hücrelerden sıvı çekilmesine yol açarak doku düzeyinde dehidrasyonu ve bilişsel işlev kayıplarını tetiklediğini ortaya koymaktadır. Bu verileri değerlendiren bir araştırmacının, su homeostazisinin bozulması ile ortaya çıkan klinik tablo arasındaki neden-sonuç ilişkisini deneysel olarak sınamak için kurması gereken en uygun hipotez hangisidir?

   • A) Böbrek toplama kanallarında suyun geri emiliminin azalması, kalsiyum iyonu dengesini bozarak kemik yıkımını hızlandırır.
   • B) Hücre dışı sıvının ozmotik basıncının düşmesi, sinir hücrelerinin aşırı su alıp şişmesine ve bilişsel kayıplara yol açar.
   • C) Hipofizden ADH salgılanamaması, idrarda glukoz atılımını tetikleyerek kan asit-baz dengesinin bozulmasına neden olur.
   • D) ADH eksikliğine bağlı su geri emilim yetersizliği, hücre dışı ozmotik basıncı artırarak nöronlardan su kaybına ve bilişsel işlev bozukluğuna neden olur.
   • E) Vücuttan aşırı seyreltik idrar atılması, kan hacmini artırarak beyin damarlarında yüksek tansiyon ve doku harabiyeti oluşturur.
3. 3.

   Klinik bir araştırmada, paratiroit bezinin aşırı aktivitesi sonucu salgılanan yüksek miktardaki parathormonun kemik dokudan kana kalsiyum geçişini kontrolsüz biçimde hızlandırdığı saptanmıştır. Bulgular; kandaki kalsiyum derişiminin sürekli yüksek kalmasının böbrek tubuluslarında kalsiyum birikimini artırarak taş oluşumuna ve kemik kütlesi kaybına yol açtığını göstermektedir. Bu verileri değerlendiren bir araştırma ekibi, kalsiyum homeostazisinin bozulması ile hedef organlarda gelişen sağlık problemleri arasındaki neden-sonuç ilişkisini deneysel olarak sınamak istemektedir. Buna göre araştırma ekibinin elde edilen bilimsel bulgular doğrultusunda kurması gereken en uygun hipotez hangisidir?

   • A) Böbrek taşı oluşumu, kalsiyum homeostazisinden bağımsız olarak yalnızca bireylerin günlük yetersiz su tüketimiyle doğrudan ilişkilidir.
   • B) Kandaki parathormon miktarının artışı, kemik dokunun kalsiyum bağlama kapasitesini yükselterek iskelet sistemini dayanıklı hâle getirir.
   • C) Sağlıklı bireylerde kalsiyum dengesinin korunması, kandaki mineral seviyesinden bağımsız olarak böbrek tubuluslarının pasif emilimine bağlıdır.
   • D) Aşırı parathormon salgılanmasına bağlı sağlık sorunları, minerallerin kana geçişinden değil yalnızca sindirim sistemindeki emilim yetersizliğinden kaynaklanır.
   • E) Dolaşımdaki parathormon miktarının kontrolsüz artışı, kemik mineral yoğunluğunun azalmasına ve böbreklerde taş oluşum riskinin artmasına neden olur.
4. 4.

   Klinik bir metabolizma araştırmasında, pankreastan yeterli insülin salgılanmasına rağmen dokulardaki insülin reseptörlerinin duyarsızlaşmasının hücresel glukoz alımını engellediği, hücresel enerji açığı nedeniyle başlayan kontrolsüz lipit yıkımının ise kanda keton cisimciklerini artırarak kan pH'sini tehlikeli seviyede düşürdüğü belirlenmiştir. Araştırma ekibi, iç dengenin (homeostazi) korunamamasının metabolik bir krize dönüşme sürecini deneysel olarak test etmek istemektedir. Buna göre araştırmacıların elde edilen bulgular doğrultusunda kurması gereken en uygun bilimsel hipotez hangisidir?

   • A) Kanda keton cisimcikleri yoğunlaştığında pankreas hücreleri insülin üretimini tamamen durdurur.
   • B) Hedef hücrelerdeki insülin reseptör duyarlılığının azalması, hızlanan lipit yıkımı üzerinden kan pH homeostazisinin asidik yönde bozulmasına yol açar.
   • C) Kan glukoz derişiminin sürekli yüksek kalması durumunda hangi klinik belirtilerin ortaya çıkacağı gözlenmelidir.
   • D) Hücre içi glukoz yetersizliğinin önlenmesi için tüm metabolik tepkimelerin lipit metabolizmasına bağımlı kılınması gerekir.
   • E) Doku hücrelerindeki glukoz açığı giderildiğinde böbreklerin asit boşaltım hızı belirgin biçimde yavaşlar.
5. 5.

   Klinik bir araştırmada, uzun süreli aşırı sodyum alımına bağlı olarak damar içi sıvı hacminin arttığı ve bu durumun kan basıncını sürekli yüksek tutarak (kronik hipertansiyon) kılcal damar çeperinde mikroskobik deformasyonlara yol açtığı saptanmıştır. Bu verilerden yola çıkarak homeostazinin bozulması ile doku düzeyindeki sağlık problemleri arasındaki neden-sonuç ilişkisini inceleyen bir araştırmacı test edilebilir bir hipotez geliştirmek istemektedir. Buna göre araştırmacının kurması gereken en uygun hipotez hangisidir?

   • A) Kronik hipertansiyon tanısı almış bireylerde sodyum kısıtlaması uygulamak klinik şikâyetlerin tamamını ortadan kaldırır mı?
   • B) Dolaşım sisteminde sıvı ve elektrolit dengesinin korunması insan sağlığı açısından en temel gereksinimdir.
   • C) Kanda ozmotik basınca bağlı hidrostatik basıncın artması, endotel hücrelerinde gerilime bağlı hücresel hasara neden olur.
   • D) Aşırı tuz tüketimi bireylerde yalnızca geçici baş ağrısı ve görme bulanıklığı gibi belirtiler oluşturur.
   • E) Nefron kanallarından suyun geri emilimi antidiüretik hormon kontrolünde gerçekleşen homeostatik bir tepkidir.