İnorganik Moleküller Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Bir araştırmacı, bitkilerde madde iletim mekanizmasını modellemek amacıyla hazırladığı düzenekte çok ince kılcal boruları mineral içeren renkli bir sıvı çözeltiye daldırmıştır. Gözlem sürecinde, su moleküllerinin birbirini çekmesi ve boru yüzeyine tutunması sayesinde sıvının kendiliğinden yukarı doğru ilerlediği, minerallerin ise ancak suda çözünmüş formda bu sıvı akışıyla birlikte taşınabildiği belirlenmiştir. Bu deneydeki gözlemlere dayanılarak inorganik bileşiklerin canlılar için önemiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

   • A) İnorganik moleküller, hücresel solunum tepkimelerinde parçalanarak canlıların ihtiyaç duyduğu temel metabolik enerjiyi doğrudan üretir.
   • B) Suyun kohezyon-adezyon kuvvetleri ve çözücülük niteliği, minerallerin canlı bünyesinde taşınması ve biyolojik hedeflere ulaştırılmasında vazgeçilmezdir.
   • C) Canlılar, eksikliği çekilen bir mineralin görevini başka bir inorganik bileşiği enzimatik yolla sentezleyerek kolaylıkla telafi edebilir.
   • D) Minerallerin biyolojik sistemlerde taşınabilmesi ve hücre zarlarından geçebilmesi için öncelikle sindirim enzimleri tarafından hidroliz edilmesi şarttır.
   • E) İnorganik moleküllerin dokular boyunca kesintisiz iletimi, su molekülleri arasındaki kovalent bağların hidroliz edilmesiyle sağlanan kimyasal kuvvete dayanır.
2. 2.

   Bir biyoloji laboratuvarında inorganik moleküllerin canlı yaşamındaki işlevlerini incelemek amacıyla iki aşamalı kontrollü bir deney yürütülmüştür. Birinci aşamada eşit kütledeki su ve etil alkol özdeş koşullarda ısıtıldığında suyun sıcaklığının belirgin şekilde daha yavaş yükseldiği, soğuma sürecinde ise ısısını uzun süre koruduğu belirlenmiştir. İkinci aşamada ise katı kristal formdaki kalsiyum ve potasyum tuzlarının tepkimeye girmediği, ortama su eklendiğinde ise polar yapılı su molekülleri sayesinde hızla iyonlarına ayrışarak biyokimyasal süreçleri etkinleştirdiği gözlemlenmiştir. Bu deneyden elde edilen verilere dayanılarak inorganik moleküllerin canlılar için önemiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

   • A) Canlılar inorganik molekülleri hücrelerinde sentezleyerek enerji ihtiyacı doğduğunda hücresel solunumda öncelikli substrat olarak tüketir.
   • B) Mineraller, suyun bulunmadığı kuru ortamlarda da kristal yapılarını koruyarak metabolik tepkimeleri doğrudan düzenleyebilir.
   • C) Suyun sıcaklık değişimlerine karşı yavaş tepki vermesi, hücrelerdeki enzimlerin çalışması için gerekli kararlı ortamın bozulmasına neden olur.
   • D) Su, yüksek özgül ısısıyla vücut sıcaklığının dengede kalmasına katkı sağlarken çözücü özelliğiyle de minerallerin iyonlaşmasını ve metabolik işlev görmesini mümkün kılar.
   • E) İnorganik moleküller hücre zarındaki porlardan geçebilmek ve tepkimelere katılabilmek için öncelikle sindirim enzimleriyle monomerlerine parçalanmalıdır.
3. 3.

   Biyoloji öğretmeni, inorganik bileşiklerin önemini anlatmak için sınıfa bir vaka analizi getirir: 'Profesyonel bir maraton koşucusu olan Kerem, çok sıcak bir günde yarışı tamamladıktan sonra yoğun halsizlik ve kas krampları yaşamıştır. Yapılan kontrollerde Kerem'in terleme ile sadece su değil, aynı zamanda yüksek miktarda sodyum (Na), potasyum (K) ve magnezyum (Mg) kaybettiği tespit edilmiştir. Antrenörü Kerem'e, vücudunun bu mineralleri kendisinin sentezleyemeyeceğini, bu nedenle sadece saf su içmesinin krampları önlemeye yetmeyeceğini, mineralli içecekler tüketmesi gerektiğini hatırlatmıştır.' Bu senaryo ve inorganik bileşiklerin genel özellikleri dikkate alındığında; 'İnorganik maddelerin hücresel solunumda enerji kaynağı (ATP üretimi) olarak kullanılmaması, bu maddelerin metabolizmanın düzenlenmesinde ve hayati fonksiyonların sürdürülmesindeki kritik rollerini ve yapısal gerekliliklerini etkilemez.' ifadesi doğru mudur?

4. 4.

   Bir biyoloji öğretmeni, öğrencilerine inorganik bileşiklerin önemini anlatmak için sınıfa bir 'Ekosistem Simülasyon Kartı' getiriyor. Kartta şu bilgiler yer alıyor: Gözlem: Bir gölde hava sıcaklığı -10°C'ye düşmesine rağmen suyun alt kısımlarında yaşam devam etmektedir. Su, yüzeyden donmaya başlamış ve alt katmanlar +4°C'de sabit kalmıştır. Gözlem: Magnezyum (Mg) eksikliği yaşayan bir bitkinin yapraklarında klorofil sentezlenemediği için sararma (kloroz) meydana gelmiş ve fotosentez hızı durma noktasına gelmiştir. Gözlem: Yoğun egzersiz yapan bir sporcunun terleme yoluyla vücut ısısını dengede tuttuğu, ancak aynı zamanda vücudundaki sodyum-potasyum dengesinin bozulmasıyla kas krampları yaşadığı tespit edilmiştir. Bu gözlemlerden yola çıkarak inorganik moleküllerin canlı yaşamındaki yeri ve önemiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

   • A) Suyun özgül ısısının yüksek olması ve hal değiştirirken ısı alması, canlıların vücut ısısının korunmasında ve çevre sıcaklığının dengelenmesinde etkilidir.
   • B) Mineraller, hem klorofil gibi moleküllerin yapısına katılarak yapısal, hem de kas çalışması gibi olaylarda görev alarak düzenleyici rol oynarlar.
   • C) İnorganik bileşikler, canlılar tarafından dış ortamdan hazır alınmak zorundadır; eksiklikleri durumunda metabolik aksaklıklar ortaya çıkar.
   • D) Su molekülleri arasındaki kohezyon kuvveti sayesinde oluşan yüzey gerilimi, bazı canlılar için uygun bir yaşama alanı ve hareket imkânı sağlar.
   • E) İnorganik moleküller, hücresel solunum tepkimelerinde parçalanarak canlıların ihtiyaç duyduğu temel ATP enerjisinin karşılanmasında birincil kaynak olarak kullanılır.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.