Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen bilmediği kelimelerin anlamını tahmin et Kazanım Test Çöz

MEB · 8. Sınıf · Türkçe · TÜRK HİKÂYE GELENEĞİ VE DESTANLARI

8. Sınıf Türkçe dersi "Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen bilmediği kelimelerin anlamını tahmin et" konusu için MEB müfredatına uygun 19 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.

Görünüm:

Soruların ön izlemede ve testte nasıl görüneceğini seç.

Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.

Sorular

  1. 1.

    Aşağıdaki şemada bir metnin paragraf düzeni incelenmiştir: • 1. Paragraf: Türk destanlarının tanımı ve genel özellikleri verilmiştir. • 2. Paragraf: Destanlarda yer alan tarihî ve kültürel motifler somut örneklerle açıklanmıştır. • 3. Paragraf: Bütün bu anlatılanlardan hareketle destanların millî kimliğin inşasındaki vazgeçilmez yeri vurgulanmıştır. Buna göre 3. paragrafın metin yapısındaki işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Giriş ve konuyu tanıtma
    • B) Farklı görüşleri çürütme
    • C) Gelişme ve yeni kanıt üretme
    • D) Sonuç ve ana fikri bağlama
  2. 2.

    Bir bilgilendirici metin çözümlenirken yazarın ele aldığı ana konuyu daraltarak doğrudan tek bir boyuta odaklanmasını sağlayan metin yapısı ögesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Konunun Sınırlandırılması
    • B) Benzetme Yapılması
    • C) Tartışmacı Anlatım
    • D) Kronolojik Sıralama
  3. 3.

    Aşağıdaki özelliklerden hangisi bilgilendirici metin yapılarının temel amaçları arasında yer almaz?

    • A) Bilgiyi düzenli ve mantıksal bir sırayla aktarmak
    • B) Okuyucunun anlatılanları kavramasını ve çıkarım yapmasını kolaylaştırmak
    • C) Düşünceleri kanıtlar, nedenler ve örneklerle desteklemek
    • D) Olayları tamamen gerçek dışı ve mantık sınırlarını aşan kurgularla sunmak
  4. 4.

    Bilgilendirici metinlerde düşüncenin akışını değiştiren, farklı bir yöne sevk eden geçiş ve bağlantı ifadeleri kullanılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde düşüncenin yönünü değiştiren bir geçiş ifadesi yer almaktadır?

    • A) Destanlar milletlerin kahramanlıklarını anlatır; ayrıca onların yaşam biçimlerini tanıtır.
    • B) Metinlerde olağanüstü ögeler geniş yer tutar ancak olayların temelinde tarihî gerçeklik yatar.
    • C) Efsaneler dilden dile aktarılmış ve böylece günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır.
    • D) Kültürel mirasımızı korumak amacıyla bu eserlerin gelecek nesillere öğretilmesi gerekir.
  5. 5.

    Aşağıdaki tabloda bir metin çözümlemesine ait dört temel kavram ve açıklamaları yer almaktadır: KavramAçıklama 1. KonuMetinde yazarın üzerinde durduğu, ele aldığı durum veya olay 2. Ana FikirYazarın okuyucuya iletmek istediği asıl mesaj ve temel yargı 3. Yardımcı FikirAna düşünceyi destekleyen, açıklayan ve somutlaştıran yan yargılar 4. BaşlıkMetnin bütününü özetleyen ve dikkat çeken tanıtıcı adlandırma Bu açıklamalar doğrultusunda, bir metinde "Yazar ne anlatıyor?" sorusuna doğrudan karşılık gelen kavram hangisidir?

    • A) Konu
    • B) Ana Fikir
    • C) Yardımcı Fikir
    • D) Başlık
  6. 6.

    Bir bilgilendirici metinde "kültürel yozlaşma ve ortak hafızanın unutulması" temel bir problem olarak ortaya konmuş; ardından çözüm yolu olarak "geleneksel anlatıların ve destanların eğitim programlarında etkin biçimde işlenmesi" önerilmiştir. Bu metnin ana kurgusu aşağıdaki metin yapılarından hangisine dayanmaktadır?

    • A) Kronolojik Sıralama
    • B) Tanımlama
    • C) Benzetme
    • D) Sorun - Çözüm
  7. 7.

    Bilgilendirici bir metinde "Oğuz Kağan Destanı ile Manas Destanı içerik yönünden incelendiğinde; ilkinde devlet kurma ve teşkilatlanma süreci öne çıkarken ikincisinde bir milletin bağımsızlığını koruma mücadelesi ağırlık kazanır." ifadeleri yer almaktadır. Bu metin parçasında hangi metin yapısı kullanılmıştır?

    • A) Tanımlama
    • B) Karşılaştırma
    • C) Sayısal Verilerden Yararlanma
    • D) Sorun - Çözüm
  8. 8.

    Aşağıdaki tabloda bir bilgilendirici metin türü olan makalenin yapısal ögeleri verilmiştir: BölümTemel İşlev BaşlıkMetnin konusunu ve sınırını yansıtma GirişEle alınacak problemi ve tezi ortaya koyma GelişmeKanıtlar, veriler ve açıklamalarla tezi destekleme SonuçUlaşılan temel yargıyı netleştirme ve bağlama Bu tabloya göre, bir metinde savunulan düşünceyi desteklemek için veri ve kanıtların sunulduğu bölüm hangisidir?

    • A) Başlık
    • B) Giriş
    • C) Gelişme
    • D) Sonuç
  9. 9.

    Aşağıdaki metin yapılarından hangisi, bir kavram veya nesnenin temel ve ayırt edici niteliklerini belirterek "Bu nedir?" sorusuna doğrudan yanıt vermeyi amaçlar?

    • A) Örneklendirme
    • B) Karşılaştırma
    • C) Tanımlama
    • D) Tartışma
  10. 10.

    Bir bilgilendirici metinde yer alan "Destanlar yazılı döneme aktarılmadan önce yüzyıllar boyunca sözlü gelenekte yaşamıştır; bu durum anlatıların farklı coğrafyalarda değişik varyantlarının oluşmasını sağlamıştır." cümlesinde hangi iki metin yapısı ilişkisi bir arada kurulmuştur?

    • A) Sorun - Çözüm
    • B) Neden - Sonuç
    • C) Tanımlama - Örneklendirme
    • D) Benzetme - Karşılaştırma
  11. 11.

    Aşağıdaki tabloda üç farklı bilgilendirici metin yapısına ait anahtar sözcükler listelenmiştir: Yapı TürüMetin İçinde Kullanılan İpucu Sözcükler KBu nedenle, çünkü, dolayısıyla, bunun sonucunda LOysa, buna karşın, benzer şekilde, farklı olarak Mİlk olarak, ardından, daha sonra, en sonunda Buna göre K, L ve M ile gösterilen metin yapıları aşağıdakilerin hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

    • A) Karşılaştırma - Neden-Sonuç - Kronolojik Sıralama
    • B) Neden-Sonuç - Karşılaştırma - Kronolojik Sıralama
    • C) Kronolojik Sıralama - Karşılaştırma - Neden-Sonuç
    • D) Neden-Sonuç - Kronolojik Sıralama - Karşılaştırma
  12. 12.

    Bir metinde yazarın öne sürdüğü düşünceyi somutlaştırmak ve inandırıcılığını artırmak amacıyla tanınmış uzmanların görüşlerinden alıntı yapması hangi metin yapısı ögesidir?

    • A) Tanık Gösterme
    • B) Sayısal Verilerden Yararlanma
    • C) Benzetme
    • D) Karşılaştırma
  13. 13.

    Aşağıdaki verilerde bir metin çözümlemesinde yer alan ana düşünce ve bu düşünceyi destekleyen kanıtlar numaralanmıştır: I. Dede Korkut Hikâyeleri, Türk kültürünün aile yapısını ve ahlaki değerlerini yansıtır. II. Metinlerde büyüklere saygı, sözünde durma ve yardımlaşma ilkeleri öne çıkar. III. Hikâyelerde kadınlar toplumsal yaşamda ve kararlarda etkin bir konuma sahiptir. IV. Kahramanlar zorluklar karşısında dayanışma içinde hareket eder. Bu bilgilere göre I numaralı ifadenin metin yapısındaki rolü nedir?

    • A) Açıklayıcı kanıt
    • B) Çürütülen karşıt tez
    • C) Temel iddia / Ana düşünce
    • D) Kronolojik sonuç
  14. 14.

    Bir bilgilendirici metinde belirli bir durumun gerekçesi ve bu gerekçeye bağlı olarak ortaya çıkan netice arasındaki bağlantıyı kuran metin yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Neden - Sonuç Yapısı
    • B) Betimleme Yapısı
    • C) Tanımlama Yapısı
    • D) Soru - Cevap Yapısı
  15. 15.

    "Türk destanlarında geçen at, kurt, ışık ve ağaç gibi motifler rastgele seçilmiş unsurlar değildir; her biri Türk milletinin yaşam tarzını, inanç sistemini ve bağımsızlık arzusunu simgeler." Bu bilgilendirici cümleden hareketle destan motifleriyle ilgili ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Motifler, destanlarda sadece süsleme amacıyla kullanılan ögelerdir.
    • B) Destan motifleri, toplumun kültürel ve manevi dünyasının sembolik yansımasıdır.
    • C) Bütün Türk destanlarında aynı sayıda ve türde motif yer almaktadır.
    • D) Motiflerin anlamı sadece tarih araştırmacıları tarafından anlaşılabilir.
  16. 16.

    Aşağıdaki tabloda bir bilgilendirici metinde kullanılan temel metin yapıları ve bunların amaçları eşleştirilmiştir: NumaraMetin YapısıTemel Amaç INeden-SonuçBir olayın ortaya çıkma gerekçesini ve doğurduğu neticeyi açıklamak IIKarşılaştırmaVarlık veya kavramların ortak ve farklı niteliklerini belirlemek IIISorun-ÇözümOrtaya çıkan bir problemi saptayıp buna yönelik öneriler sunmak IVKronolojik SıralamaOlayları veya süreçleri önem derecesine göre derecelendirmek Tablodaki eşleştirmelerden hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

    • A) I
    • B) II
    • C) III
    • D) IV
  17. 17.

    Aşağıda bir bilgilendirici metnin ana fikri ve yardımcı düşünceleri arasındaki ilişki şematize edilmiştir: Yardımcı Fikir 1: Destanlar bir milletin ortak hafızasını ve tarihsel travmalarını korur. Yardımcı Fikir 2: Toplumların kültürel değerleri ve idealleri destan kahramanlarında somutlaşır. Yardımcı Fikir 3: Destanlar, gelecek kuşaklara millî kimlik ve birlik bilinci aktarır. Verilen yardımcı fikirlerin tümünü kapsayan ve desteklediği ana fikir aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Destanlar yalnızca olağanüstü olayları işleyen kurgusal metinlerdir.
    • B) Destan metinlerinde tarihî gerçekler tamamen değiştirilerek anlatılır.
    • C) Destanlar, milletlerin kimliğini ve kültürel sürekliliğini sağlayan temel metinlerdir.
    • D) Destan kahramanları bütün toplumlarda aynı ahlaki ilkeleri temsil eder.
  18. 18.

    Bilgilendirici metinlerde düşünceyi geliştirme yolları belirli metin yapıları üzerinden kurulur. Bir metinde ele alınan iki farklı kavramın benzer ve farklı yönlerinin ortaya konması amacıyla kullanılan metin yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Karşılaştırma
    • B) Tanımlama
    • C) Örneklendirme
    • D) Benzetme
  19. 19.

    Aşağıdaki tabloda Türk anlatı türlerinin metin yapısı özellikleri ve temel işlevleri verilmiştir: Anlatı TürüYapısal DüzenEle Alınan Temel Olay Örgüsü DestanKronolojik ve epik anlatımMilletin varlığını etkileyen toplumsal ve tarihî olaylar EfsaneKısa ve tek olaya dayalı anlatımBir yerin, varlığın veya doğa olayının ortaya çıkış gerekçesi Halk HikâyesiNazım-nesir karışık anlatımAşk ve kahramanlık ekseninde gelişen bireysel/toplumsal mücadeleler MasalTekerlemeyle başlayan serim-düğüm-çözüm düzeniTamamen olağanüstü ögelerle kurgulanmış evrensel dersler Bu tablodaki verilerden hareketle, hem nazım (şiir) hem nesir (düz yazı) unsurlarını bir arada içeren ve konusunu daha çok aşk ya da kahramanlıktan alan metin türü hangisidir?

    • A) Destan
    • B) Halk Hikâyesi
    • C) Efsane
    • D) Masal

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.