Konuşma sürecine yönelik öz yansıtma yapabilme/kendini uyarlaya bilme Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Deney ve gözlem sonuçlarını sunan bir konuşmacının dinleyicilerden gelen eleştiri ve sorulara yanıt verirken içeriği yönetme tarzı nasıl olmalıdır?

   • A) Kendi kişisel görüşlerini savunup kanıt istemekten kaçınarak
   • B) Soruları yanıtsız bırakıp konuşmasını planlanan metinle sınırlı tutarak
   • C) Karşıt görüş belirten dinleyicilerin bilgi düzeyini sorgulayarak
   • D) Deneyde elde edilen somut verilere, gözlem notlarına ve nesnel kanıtlara başvurarak
2. 2.

   Bir grup çalışmasında yapılan deneyin aşamalarını ve güvenlik önlemlerini sınıfa aktaracak olan bir sözcü, konuşma içeriğini düzenlerken öncelikle hangi ilkeyi temel almalıdır?

   • A) Bilgileri kronolojik ve mantıksal bir işlem sırasına göre düzenlemeyi
   • B) En çok zamanı grup arkadaşlarının kişisel özelliklerini övmeye ayırmayı
   • C) Deney adımlarını karıştırarak dinleyicilerin dikkatini test etmeyi
   • D) Güvenlik kurallarını gereksiz bularak yalnızca sonuca odaklanmayı
3. 3.

   Bir deney sürecinde 'bağımsız değişken', 'bağımlı değişken' ve 'kontrol edilen değişken' kavramlarının rolünü arkadaşlarına açıklamak isteyen bir öğrenci, konuşmasında aşağıdaki içerik modellerinden hangisini seçmelidir?

   • A) Değişken kavramlarının sözlük tanımlarını hiçbir örnek vermeden art arda okumayı
   • B) Güvenli bir deney örneği üzerinden değiştirilen, ölçülen ve sabit tutulan unsurları somutlaştırarak anlatmayı
   • C) Deney yapmanın insan psikolojisi üzerindeki rahatlatıcı etkilerini savunmayı
   • D) Bilim insanlarının günlük yaşam alışkanlıklarını esprili bir dille aktarmayı
4. 4.

   Bir konuşmacı, 'su kirliliğinin sucul canlıların yaşam süresine etkisi' konulu gözlem verilerini akranlarına sunacaktır. Dinleyicilerin konuyu kolayca anlamasını sağlamak için konuşmacının içerikte yapacağı en doğru düzenleme hangisidir?

   • A) Kirlilik oranları ile canlı sayısı arasındaki değişimi gösteren basit ve anlaşılır bir karşılaştırma tablosu üzerinden konuşmak
   • B) Bütün kimyasal formülleri teknik terimlerle açıklayarak konuşmanın düzeyini ağırlaştırmak
   • C) Sunum boyunca yalnızca kirliliğe neden olan sanayi kuruluşlarının isimlerini sıralamak
   • D) Gözlem verilerini paylaşmadan sadece dinleyicilerin duygularına hitap eden bir şiir okumak
5. 5.

   Bitkilerin fotosentez hızı üzerine ışık renginin etkisini gösteren bir deneyin sunumunda, konuşmacının konuşma süresini ve içeriğini doğru yönetebilmesi için yapması gereken en etkili uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Bitki türlerinin dünya üzerindeki coğrafi dağılımına geniş yer ayırmak
   • B) Işık tayfındaki her rengin dalga boyunu anlatan karmaşık fizik formüllerini ezberden okumak
   • C) Deney saksısının hangi topraktan yapıldığını ayrıntılı şekilde betimlemek
   • D) Farklı ışık renklerinde üretilen oksijen miktarı gözlemlerini özetleyip temel çıkarımı vurgulamak
6. 6.

   Laboratuvarda kimyasal maddelerle yapılan bir deneyde güvenlik kurallarının önemini vurgulamak amacıyla bir konuşma hazırlayan öğrenci, konuşmasının giriş bölümünde aşağıdakilerden hangisini kullanırsa amacına en uygun seçimi yapmış olur?

   • A) Deneyde kullanılan kimyasalların piyasa satış fiyatlarını aktarmak
   • B) Laboratuvarda koruyucu ekipman kullanılmadığında oluşabilecek riskleri ve kaza istatistiklerini somut verilerle belirtmek
   • C) Kimya biliminin antik çağdaki simya çalışmalarından nasıl doğduğunu uzun uzun anlatmak
   • D) Kimyasal maddelerin renklerinin estetik özelliklerinden bahsetmek
7. 7.

   Bir konuşmacı, gerçekleştirdiği deneyde elde ettiği beklenmeyen verileri ve hata paylarını dinleyicilerle paylaşırken bilimsel dürüstlük ve güvenilirlik amacını gözetmektedir. Bu konuşmacının içeriği yönetirken sergilemesi gereken en uygun tutum hangisidir?

   • A) Beklenmeyen sonuçları gizleyip yalnızca hipotezi destekleyen verilerden söz etmek
   • B) Hatalı verileri dinleyicilere aktarmadan konuşmayı genel tavsiyelerle tamamlamak
   • C) Ölçüm sürecindeki sapmaları, olası çevresel değişkenleri ve gözlem kayıtlarını açıkça dile getirmek
   • D) Hatanın kaynağını deneyde kullanılan dijital araçların yetersizliğine bağlayarak konuyu kapatmak
8. 8.

   Bir araştırmacı, deney grubunda elde ettiği gözlem verilerini dinleyicilere sunarken dinleyicilerin neden-sonuç ilişkisini kavramalarını hedeflemektedir. Bu hedefe ulaşmak için konuşmasında hangi anlatım tekniğini ve içeriği seçmelidir?

   • A) Deneyin yapıldığı günün hava durumuna dair anılarını paylaşmayı
   • B) Bağımsız değişkendeki artışın bağımlı değişken üzerindeki sayısal değişimini grafik verileriyle açıklamayı
   • C) Laboratuvarda kullanılan koruyucu gözlüklerin tasarım özelliklerini övmeyi
   • D) Dinleyicilerden deney sonucunu tahmin etmelerini isteyip konuşmayı sonlandırmayı
9. 9.

   Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen bir güvenlik deneyinde 'ısı değişiminin sıvı buharlaşma hızına etkisi' incelenmiştir. Bu deneyin sonucunu topluluğa açıklayacak bir konuşmacının konuşma içeriğinde aşağıdakilerden hangisine yer vermesi amacın dışına çıkılmasına neden olur?

   • A) Kontrol altında tutulan sabit değişkenlerin neler olduğuna
   • B) Farklı sıcaklık derecelerinde kaydedilen buharlaşma sürelerine
   • C) Deney tüplerinin üretildiği fabrikanın tarihsel gelişimine
   • D) Deney sırasında alınan koruyucu güvenlik önlemlerine
10. 10.

    Bir bilimsel deneyin sonuçlarını dinleyicilere aktarırken konuşmanın temel amacına uygun, nesnel ve güvenilir bir içerik sunmak isteyen bir konuşmacı aşağıdaki yöntemlerden hangisini tercih etmelidir?

    • A) Deney boyunca kaydedilen ölçüm verilerini ve bağımsız değişkenin etkilerini somut kanıtlarla aktarmayı
    • B) Deney sürecinde hissettiği kişisel heyecanı ve tahminlerini ön planda tutarak anlatmayı
    • C) Deney ortamında kullanılan araç gereçlerin maliyetini ayrıntılı biçimde listelemeyi
    • D) Deneyin bilim dünyasındaki olası popülerliğini tartışmaya açmayı

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.