Dinlediği/izlediği hikâye edici metinleri canlandır Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Bir öğrenci, Türk destanlarındaki kadın kahramanların rolünü anlatan bir paneli dinlerken tuttuğu notların dağınık olduğunu, ana fikirlerin birbirine karıştığını fark etmiş ve panelin ikinci oturumunda şu yeni yönteme geçmiştir: "Defterimi üç sütuna ayırdım: 1. Sütun (Destan Adı), 2. Sütun (Kadın Kahramanın Özellikleri), 3. Sütun (Metinden Çıkarılan Değerler). Bu sayede konuşmayı eksiksiz ve organize biçimde takip edebildim." Öğrencinin sergilediği bu yaklaşım aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

   • A) Dinleme sürecindeki anlama ve kaydetme güçlüğünü tespit edip stratejisini duruma göre başarıyla uyarlayabildiğinin
   • B) Konuşmacının anlatım hızını yavaşlatmak için müdahalede bulunduğunun
   • C) Panelde sunulan bilgilerin bilimsel doğruluğunu tamamen çürüttüğünün
   • D) Dinleme amacını terk edip sadece biçimsel şekiller çizdiğinin
2. 2.

   Aşağıdaki tabloda bir öğrencinin dinleme sürecinin farklı aşamalarında gerçekleştirdiği eylemler listelenmiştir: Dinleme AşamasıÖğrencinin Gerçekleştirdiği Eylem Dinleme ÖncesiMetnin başlığından hareketle içeriğe dair sorular oluşturma Dinleme SırasıKavram haritası çıkararak önemli bilgileri sınıflandırma Dinleme Sonrası........................................................ Öğrencinin dinleme sürecini tam bir öz yansıtma ile tamamlayabilmesi için 'Dinleme Sonrası' bölümüne hangisi yazılmalıdır?

   • A) Başlangıçta belirlediği hedeflere ve sorulara ne ölçüde ulaştığını değerlendirip çıkarımlarını özetlemek
   • B) Aldığı tüm notları silip metni tamamen unutmaya çalışmak
   • C) Konuşmacının kıyafetini ve konuşma süresini arkadaşlarıyla tartışmak
   • D) Dinleme sırasında sorduğu soruların cevapsız kalmasını önemsememek
3. 3.

   Halk masallarındaki sembolik anlatımları konu edinen bir semineri dinleyen dört öğrencinin dinleme süreci sonrasındaki öz değerlendirmeleri şöyledir: • Ali: "Seminerdeki ana fikir ile yardımcı fikirleri ayırmakta zorlandım; her şeyi ana fikir sandım." • Buse: "Konuşmacının ses tonu değişimlerinden önemli vurguları hemen yakaladım." • Can: "Masallardaki değerlerin günümüze yansımasını zihnimde örneklerle somutlaştırdım." • Derya: "Ön bilgilerimi kullanarak anlatılanları önceden tahmin ettim ve doğruladım." Buna göre hangi öğrencinin bir sonraki dinleme etkinliğinde 'ana düşünce ve yardımcı düşünce ayrımı yapma' stratejisini geliştirmesi gerekmektedir?

   • A) Ali
   • B) Buse
   • C) Can
   • D) Derya
4. 4.

   Bir öğrenci, Türk destanlarındaki kahramanların erdemlerini anlatan bir konferansı dinlerken ikinci yarıda yorulduğunu ve dikkatinin koptuğunu fark etmiştir. Bunun üzerine konuşmacının slayt başlıklarını kendi defterine ana başlıklar olarak yazıp her başlığın altına sadece birer anahtar cümle ekleyerek dinlemeyi sürdürmüştür. Bu öğrencinin davranışı dinleme becerisi açısından nasıl yorumlanmalıdır?

   • A) Dikkat kaybını fark edip not alma tekniğini sadeleştirerek dinleme sürecini başarıyla yönetmiştir.
   • B) Konferansı dinlemekten vazgeçtiği için başarısız olmuştur.
   • C) Konuşmacının hızına yetişemeyip kuralları ihlal etmiştir.
   • D) Sadece slaytlara odaklandığı için hiçbir şey öğrenmemiştir.
5. 5.

   Dede Korkut Hikâyeleri'nin anlatıldığı bir belgeseli izleyen öğrenci grubu, izleme süreci sonrasında eksikliklerini ve çözüm önerilerini gösteren şu tabloyu hazırlamıştır: Belirlenen GüçlükÖnerilen Uyarlama Stratejisi Metindeki arkaik (eski) sözcüklerin anlamını kaçırma(I) ........................................ Hikâyeler arasındaki olay örgüsü benzerliklerini ayırt edememeKarşılaştırma matrisi hazırlama Bu tabloda (I) numaralı alana yazılabilecek en uygun öz yansıtma ve kendini uyarlama adımı hangisidir?

   • A) Cümle bağlamından anlam çıkarma ve bilinmeyen sözcükleri eş zamanlı listeleme
   • B) Bilinmeyen kelimeleri duymezden gelip videoyu hızlandırma
   • C) Belgeseli tamamen sessize alarak altyazısız izleme
   • D) Anlatılan hikâyeleri dinlemeyi bırakıp başka konuya geçme
6. 6.

   Bir öğrenci, Türk destanlarında geçen 'at' motifinin işlevine dair bir podcast dinlemiştir. Dinleme sonrasında kendi kendine şu soruları sormuştur: "I. Bu kaydı dinlerken temel amacım neydi ve bu amaca ulaştım mı?" "II. Konuşmacı konuşurken dikkatimi en çok ne dağıttı ve bunu nasıl engelledim?" "III. Bir dahaki bilgilendirici dinlemede hangi not alma biçimini denemeliyim?" Öğrencinin bu soruları sorması, aşağıdaki beceri alanlarından hangisine doğrudan hizmet eder?

   • A) Dinleme sürecine yönelik üstbilişsel öz yansıtma yapma ve kendini uyarlama
   • B) Metindeki dil bilgisi kurallarını ezberleme
   • C) Konuşmacının kişisel özelliklerini taklit etme
   • D) Metni ezbere okuma alıştırması yapma
7. 7.

   Bir panelde Türk masallarındaki iyilik-kötülük çatışmasını dinleyen bir öğrencinin dinleme sürecine ait öz değerlendirme formu şöyledir: Öz Değerlendirme MaddesiEvetKısmenHayır 1. Dinleme öncesi konuyla ilgili merak ettiğim soruları belirledim.X 2. Konuşmacının kullandığı örneklerin ana fikri destekleyip desteklemediğini denetledim.X 3. Masal motiflerinin günümüz değerleriyle ilişkisini düşündüm.X Bu tabloya göre öğrencinin eleştirel dinleme boyutunu güçlendirmesi için aşağıdakilerden hangisini yapması zorunludur?

   • A) Dinleme esnasında sunulan örneklerin temel savı ve ana fikri ne derece güçlendirdiğini sorgulamak
   • B) Dinleme öncesinde soru sormaktan tamamen vazgeçmek
   • C) Günümüz değerleriyle geçmiş motifler arasında bağ kurmayı bırakmak
   • D) Masallarda sadece tekerleme bölümlerini dinlemek
8. 8.

   Bir öğrenci, Türk destanlarının yazıya geçiriliş sürecini anlatan bir uzman röportajını dinlerken şu güçlüğü yaşamıştır: "Konuşmacı tarihi belgeler ve araştırmacılardan bahsederken kronolojik sırayı kaçırdım ve hangi eserin hangi yüzyılda yazıya aktarıldığını netleştiremedim." Öğrencinin bu sorunu çözmek amacıyla bir sonraki dinleme sürecine uygulayabileceği en işlevsel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Dinleme sırasında sayfanın kenarına kronolojik bir zaman şeridi çizerek olay ve eserleri tarih sırasına göre yerleştirmek
   • B) Yalnızca en son söylenen eserin adını aklında tutmak
   • C) Tarihleri önemsemeyip sadece anlatıcının duygularına odaklanmak
   • D) Dinlemeyi ilk beş dakikadan sonra yarıda bırakmak
9. 9.

   Aşağıdaki grafikte bir öğrencinin dinleme esnasında uyguladığı yöntemler ile metni anlama ve yeniden yapılandırma başarı yüzdeleri gösterilmiştir: • Yalnızca dinleme (Not tutmadan): %45 Başarı • Rastgele not alma: %60 Başarı • Soru-cevap tekniği ve kavram ağı kullanarak dinleme: %92 Başarı Bu verilere dayanarak dinleme sürecini uyarlamak isteyen bir öğrencinin sergilemesi gereken en verimli tutum hangisidir?

   • A) Dinleme sürecine zihinsel ve yazılı olarak aktif katılım sağlayıp kavramlar arası bağ kuran teknikleri tercih etmek
   • B) Not almanın gereksiz olduğunu savunup sadece konuşmacının sesine odaklanmak
   • C) Rastgele not almanın en üstün yöntem olduğunu kabul etmek
   • D) Dinleme etkinliği boyunca hiçbir soru üretmemek
10. 10.

    8. sınıf öğrencisi Zeynep, 'Köroğlu Destanı'nda Yiğitlik ve Kültürel Değerler' konulu sunumu izlerken aldığı notları gözden geçirmiş ve şu sonuca varmıştır: "Notlarımda konuşmacının anlattığı olaylar çok detaylı yer alıyor fakat Köroğlu'nun temsil ettiği kültürel değerlerle ilgili neredeyse hiçbir not almamışım. Ana temanın değerler boyutu eksik kalmış." Zeynep'in bir sonraki dinleme etkinliğinde dinleme amacına uygun not alabilmesi için hangi stratejiyi benimsemesi gerekir?

    • A) Dinleme amacını 'temaya yön veren ana değerleri saptamak' olarak güncelleyip notlarını bu doğrultuda filtrelemek
    • B) Sunumdaki tüm hikâye unsurlarını kelimesi kelimesine kaydetmek
    • C) Değerler konusunu dinlemeyip yalnızca kafiye ve redifleri aramak
    • D) Dinleme bittikten sonra not almayı tamamen terk etmek
11. 11.

    Bir öğrenci, Türk efsanelerindeki olağanüstü motifleri inceleyen bir radyo programını dinledikten sonra şu değerlendirmeyi yapmıştır: "Radyoda anlatılan efsaneler çok ilgimi çekti ancak efsanelerin hangi yörelere ait olduğunu birbiriyle karıştırdım. Çünkü sadece olay akışına odaklandım, coğrafi mekân bilgisi verildiğinde bunları not etmedim." Bu öğrencinin bir sonraki dinleme görevinde mekân-olay ilişkisini doğru kurabilmesi için yapması gereken uyarlama hangisidir?

    • A) Dinleme öncesinde olay-mekân eşleştirme tablosu hazırlayıp dinleme sırasında bu tabloyu doldurmak
    • B) Sadece radyonun sesini yükseltip hiçbir yazı yazmamak
    • C) Efsanelerdeki olay örgüsünü dinlemeyi tamamen bırakmak
    • D) Dinleme bittikten sonra metni tahmin yoluyla baştan kurgulamak
12. 12.

    Aşağıdaki tabloda bir öğrencinin dinlediği üç farklı metin türüne göre uyguladığı dinleme yöntemleri ve ulaştığı anlama oranları verilmiştir: Metin TürüUygulanan Dinleme YöntemiAnlama Oranı Manas Destanı (Bilgilendirici Sunum)Seçici Not Alma%90 Korkut Ata Anlatıları (Şiirsel/Epik)Görselleştirerek Dinleme%85 Halk Hikâyesi İncelemesi (Eleştirel Metin)Pasif / Müdahalesiz Dinleme%40 Öğrencinin bu verilerden hareketle kendi dinleme sürecine yönelik yapacağı en doğru öz yansıtma çıkarımı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Eleştirel ve çözümleme gerektiren metinlerde pasif dinleme yerine sorgulayıcı ve not tutmaya dayalı aktif dinleme yöntemleri seçilmelidir.
    • B) Bilgilendirici metinlerde not almak anlama oranını düşürmektedir.
    • C) Tüm metin türlerinde hiçbir işlem yapmadan sadece dinlemek en başarılı yoldur.
    • D) Şiirsel anlatılarda görselleştirme tekniği kullanılmamalıdır.
13. 13.

    Bir öğrenci, Türk destanlarının millî kimliğin oluşumundaki rolünü işleyen bir paneli dinlerken kendi performansını şu sözlerle yansıtmıştır: "Konuşmacı destanların bağımsızlık bilinciyle ilişkisini anlatırken aklım başka bir konuya kaydı. Ancak durumu fark ettiğim anda konuşmacının son söylediği cümleyi zihnimde tekrarladım, önümdeki taslak başlığa bakarak konunun neresinde olduğumuzu buldum ve yeniden takibe başladım." Öğrencinin bu davranışı, dinleme sürecindeki hangi öz düzenleme aşamasına örnek oluşturur?

    • A) Dinleme sürecini sonlandırma
    • B) Dikkati izleme ve anlama sürecini kendini uyarlayarak yeniden başlatma
    • C) Ön bilgileri bütünüyle reddetme
    • D) Konuşmacının anlatım tarzını eleştirme
14. 14.

    Türk kültüründe 'Alp tipi' ile 'Gazi tipi' insan modellerinin evrimini anlatan bir söyleşiyi dinleyen dört öğrencinin dinleme stratejileri tablosu aşağıda verilmiştir: ÖğrenciKullandığı StratejiDinleme Sonrası Başarısı AhmetSeçici dinleme ve kavram tablosu oluşturmaYüksek BurcuYalnızca ilginç gelen kısımları dinlemeDüşük CemHer sözcüğü yazmaya çalışmaDüşük DenizÖn bilgileriyle karşılaştırarak soru üretmeYüksek Bu tabloya göre Burcu ve Cem'in dinleme süreçlerini geliştirebilmeleri için sırasıyla hangi stratejilere yönelmeleri beklenir?

    • A) Burcu: Bütüncül dinleme yapma / Cem: Ana fikre ve anahtar sözcüklere odaklı not alma
    • B) Burcu: Yalnızca görsellere bakma / Cem: Not tutmayı tamamen bırakma
    • C) Burcu: Dinlemeyi erken bitirme / Cem: Her kelimeyi kaydetmeye devam etme
    • D) Burcu: Sadece ilk cümleyi yazma / Cem: Konuşmacıyı eleştirme
15. 15.

    Bir öğrenci, Türk destanlarında geçen 'ışık' ve 'ağaç' motiflerinin kültürel kökenlerini anlatan bir konferansı dinlerken zihinsel şemasını şu şekilde raporlamıştır: "İlk 5 dakikada verilen giriş bilgilerini rahat kavradım. Ancak konuşmacı mitolojik kökenlere dair yoğun kavramlar kullanmaya başladığında bağlantıları kuramadım ve metnin ana hattından koptum." Bu öğrencinin dinleme esnasında yaşadığı anlam kopukluğunu anında giderebilmesi için uygulayabileceği en etkili kendini uyarlama adımı hangisidir?

    • A) Bilmediği kavramları duyduğu anda işaretleyip ana düşünceye bağlayan kısa kavram haritaları çizmek
    • B) Sunumu dinlemeyi bırakarak yalnızca konuşmacının slaytlarını izlemek
    • C) Konuşmanın bitmesini bekleyip hiçbir soru sormadan ortamdan ayrılmak
    • D) Konferans esnasında sadece konuşmacının ses tonunu taklit etmeye çalışmak
16. 16.

    Halk hikâyelerindeki anlatım tekniklerini konu alan bir eğitim videosunu izleyen öğrencinin kontrol listesi sonucu şöyledir: KriterSonuç Görsel ögeler ile seslendirilen metin arasındaki ilişkiyi kurdum.Evet Hikâyedeki olağanüstü unsurların sembolik anlamlarını sorguladım.Kısmen Anlatıcının taraflı/tarafsız tutumunu ayırt edebildim.Hayır Bu değerlendirmeye göre öğrencinin eleştirel dinleme/izleme becerisini geliştirmesi için bir sonraki çalışmada hangi soruya odaklanması en uygundur?

    • A) Videodaki ses düzeyi yeterli miydi?
    • B) Konuşmacı bilgileri aktarırken nesnel kanıtlara mı yoksa kişisel yorumlara mı ağırlık veriyor?
    • C) Hikâyede geçen kişi sayısı kaçtı?
    • D) Video toplam kaç dakika sürdü?
17. 17.

    Bir sınıfta Türk masalları ve efsaneleri konulu bir panel dinlenmiş, dört öğrencinin süreç sonundaki öz yansıtma ifadeleri kaydedilmiştir: • Ece: "Konuşmacının vücut dilini ve vurgularını takip ederek ana fikirleri belirledim." • Kaan: "Ön bilgilerimle konuşmada aktarılan yeni kavramları ilişkilendirerek zihnimde yapılandırdım." • Mert: "Duyduğum her ayrıntıyı kaydetmeye çalışırken ana düşünceyi ve çıkarımları kaçırdım." • Selin: "Konuşma sırasında aklıma takılan noktaları yan tarafa soru olarak not edip konuşma sonunda yanıt aradım." Buna göre hangi öğrencinin dinleme stratejisini değiştirerek kendini uyarlamaya en çok ihtiyacı vardır?

    • A) Ece
    • B) Kaan
    • C) Mert
    • D) Selin
18. 18.

    Bir öğrenci, Türk destanlarındaki motiflerin karşılaştırıldığı bir ses kaydını dinlerken aşağıdaki gözlem notunu tutmuştur: "Konuşmacı Ergenekon ve Oğuz Kağan destanlarındaki kurt motifinin işlevlerini sıralarken konuşma hızını artırdı. Bilgileri zihnimde sınıflandırmakta zorlandım ve benzerlikleri kaçırdım." Bu öğrencinin bir sonraki benzer dinleme etkinliğinde aynı sorunu yaşamamak adına geliştirebileceği en etkili uyarlama aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Karşılaştırma içeren bölümlerde iki sütunlu karşılaştırma tablosu veya Venn şeması oluşturarak bilgileri anlık gruplandırmak
    • B) Konuşmacının hızlandığı kısımlarda dinlemeyi bırakıp sadece genel sonuca odaklanmak
    • C) Destan motiflerini öğrenmek yerine sadece kahraman isimlerini kaydetmek
    • D) Dinleme sonrasında metinle ilgili hiçbir değerlendirme yapmamak
19. 19.

    Dede Korkut Hikâyeleri üzerine bir belgesel izleyen bir öğrencinin izleme esnasındaki dikkat ve strateji kullanımına ilişkin veriler aşağıdaki grafikte özetlenmiştir: Gözlem Verileri: • 0-10. Dakika: Anahtar kavramları düzenli not alma (Anlama düzeyi: Yüksek) • 10-20. Dakika: Dikkatin dağılması, not almayı bırakma (Anlama düzeyi: Düşük) • 20-30. Dakika: Zihin haritası oluşturarak yeniden odaklanma (Anlama düzeyi: Yüksek) Bu öğrencinin izleme sürecindeki anlama dalgalanmasını kontrol altına alabilmesi için uygulaması gereken en uygun öz düzenleme davranışı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Dikkat dağıldığı anda not alma yöntemini görsel veya şematik tekniklerle çeşitlendirerek sürece aktif katılımı sürdürmek
    • B) İzleme sırasında not almayı tamamen bırakıp yalnızca ekrana odaklanmak
    • C) Anlamadığı bölümleri önemsemeyip yalnızca son bölüme yoğunlaşmak
    • D) Belgeseli durdurmadan arka planda farklı bir işle ilgilenmek
20. 20.

    Bir öğrenci, Türk destanlarıyla ilgili dinlediği bir sunumun ardından aşağıdaki öz değerlendirme tablosunu doldurmuştur: Öz Yansıtma ÖlçütüUygulama Düzeyi Dinleme amacımı sürecin başında belirledim.Tamamen Uygun Destandaki olağanüstü motifleri not alarak takip ettim.Kısmen Uygun Anlamını bilmediğim tarihi kavramların bağlamdan anlamını çıkardım.Geliştirilmeli Dinleme sonrasında ana düşünceyi kendi cümlelerimle özetledim.Tamamen Uygun Bu tabloya göre öğrencinin bir sonraki dinleme sürecinde anlama başarısını artırmak için öncelikle hangi stratejiyi geliştirmesi gerekir?

    • A) Dinleme öncesinde konuya dair hedef belirlemeyi bırakmalıdır.
    • B) Bilinmeyen kelimelerin anlamını dinleme anındaki söz dizimsel ve anlamsal ipuçlarından kestirme alıştırmaları yapmalıdır.
    • C) Dinleme sonrasında özet çıkarma aşamasını tamamen sonlandırmalıdır.
    • D) Sunum boyunca duyduğu her cümleyi eksiksiz şekilde kelimesi kelimesine yazmalıdır.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.