Birinci Dünya Savaşı’nın Nedenleri Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Milli Mücadele'nin ilk döneminde halk, vatanı savunmak için yerel cemiyetler kurmuş; Mustafa Kemal ise Amasya Genelgesi ile başlayan süreci Sivas Kongresi'nde tüm cemiyetleri tek bir çatı altında birleştirerek taçlandırmıştır. Bu birleştirici stratejinin temel felsefesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

   • A) Bölgesel güçleri koruyarak iç işlerinde tamamen bağımsız yönetimler kurmak
   • B) İtilaf Devletleri ile yapılacak barış görüşmelerinde diplomatik üstünlük sağlamak
   • C) Milli birlik ve beraberlik ruhuyla, askeri ve siyasi gücü tek bir merkezden yönetip bağımsızlığa ulaşmak
   • D) İstanbul Hükümeti'nin askeri gücünü kendi otoritesi altına alarak korumak

2. Mustafa Kemal, Amasya Genelgesi'nde milli bir kurulun oluşturulmasını ve Sivas’ta ulusal bir kongrenin toplanmasını istemiştir. Amasya Genelgesi'nde yer alan bu kararlar, milli mücadelenin teşkilatlanma sürecinde aşağıdakilerden hangisinin öncelendiğini gösterir?

   • A) Bölgesel kurtuluş çarelerinin her eyalette ayrı ayrı uygulanmasının
   • B) Mücadeleyi kişisellikten çıkarıp milletin ortak kararına ve birliğine dayandırmanın
   • C) Saltanatın haklarını korumak için askeri bir diktatörlük kurulmasının
   • D) Batılı devletlerin hakemliğinde barışçıl bir çözüm aranmasının

3. Amasya Genelgesi'nde yer alan "Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir." maddesi ile "Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." maddesi birlikte değerlendirilmektedir. Bu iki maddenin genelge içerisindeki mantıksal ilişkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru tanımlanmıştır?

   • A) Birinci madde mücadelenin gerekçesini, ikinci madde ise amacını ve yöntemini ortaya koymaktadır.
   • B) Her iki madde de milli mücadelenin dış desteğe dayalı olarak yürütüleceğini belirtmektedir.
   • C) Birinci madde saltanatın kaldırılacağını, ikinci madde yeni anayasanın hazırlandığını müjdelemektedir.
   • D) İki madde de İstanbul Hükümeti ile birlikte hareket edileceğini kanıtlamaktadır.

4. Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a çıktıktan sonra yayımladığı Havza Genelgesi'nde halkın işgalleri protesto eden mitingler düzenlemesini istemiş ancak bu mitinglerde azınlıklara kötü davranılmaması gerektiğini özellikle belirtmiştir. Mustafa Kemal’in azınlıklara zarar verilmemesini istemesinin stratejik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) İtilaf Devletleri'nin Mondros'un 7. maddesini bahane ederek yeni yerleri işgal etmesini engellemek
   • B) Osmanlı Hükümeti'nin dış borçlarının silinmesini sağlamak
   • C) Azınlıkların kurduğu zararlı cemiyetleri barışçıl yollarla ikna etmek
   • D) Amerikan mandası altına girmeyi kolaylaştıracak adımları atmak

5. Kuvayımilliye, Mondros sonrasında ordunun dağıtılması üzerine vatansever halkın kendi imkanlarıyla oluşturduğu düzensiz silahlı direniş kuvvetleridir. Aşağıdakilerden hangisi, Kuvayımilliye birliklerinin milli mücadeleye sağladığı yararlardan biri olarak gösterilemez?

   • A) İşgalci güçlere kayıplar verdirerek düşman ilerleyişini yavaşlatmaları
   • B) TBMM'ye karşı çıkan bazı iç isyanları bastırmaları
   • C) Düzenli ordunun kurulması ve teşkilatlanması için zaman kazandırmaları
   • D) İşgalci güçleri Anadolu topraklarından tamamen çıkarıp kesin zaferi kazanmaları

6. Mondros Mütarekesi sonrası Adana ve çevresini işgal eden Fransızlar ile onların silahlandırdığı Ermeni çetelerine karşı kurulan Kilikyalılar Cemiyeti, bölgenin Türk kalması için büyük bir mücadele vermiştir. Kilikyalılar Cemiyeti'nin bu mücadelesi, aşağıdaki cemiyetlerden hangisiyle benzer bir tehdide karşı kurulmuştur?

   • A) Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
   • B) İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti
   • C) Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
   • D) Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti

7. Milli Mücadele Dönemi’nde kurulan Doğu İlleri Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti, bölgeden kesinlikle göç edilmemesi ve bilim, din, iktisat alanında teşkilatlanılması yönünde kararlar almıştır. Cemiyetin "göç etmeme" kararı almasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Wilson İlkeleri'ne göre nüfus çoğunluğunun Türklerde olduğunu kanıtlayarak bölgenin Ermenilere verilmesini engellemek
   • B) İstanbul Hükümeti'nin bölgeye göndereceği askeri yardımlara iş gücü sağlamak
   • C) Bölgede tarımsal üretimi artırarak ordunun gıda ihtiyacını karşılamak
   • D) Sanayi hamlelerini hızlandırıp yerel ekonomiyi dışa bağımlılıktan kurtarmak

8. Bir tarih dergisi için manifesto tasarlayan Selim, İzmir Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti adına şu satırları yazar: "Topraklarımızın tarih boyunca Türk yurdu olduğunu kanıtlamak için bilimsel yayınlar hazırlayacak, haksız işgallere karşı gerekirse silahlı direnişe geçeceğiz!" Buna göre Selim'in hazırladığı manifestoda, direniş örgütünün hangi yönü üzerinde durulmamıştır?

   • A) Meşru haklarını korumak için basın-yayın yolunu kullanacakları
   • B) Tarihsel ve kültürel argümanlara dayanarak haklılıklarını savunacakları
   • C) Topraklarını korumak adına silahlı mücadeleyi göze aldıkları
   • D) Saltanatın kaldırılması yolunda siyasi adımlar atacakları

9. Mondros Mütarekesi sonrası kurulan yararlı cemiyetler, başlangıçta sadece kendi bölgelerini kurtarmayı amaçlayan, ulusal bir merkezden uzak ve birbirinden bağımsız yerel örgütlenmelerdir. Kuvayımilliye ve bu yerel cemiyetlerin "bölgesel" nitelikte olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) İstanbul Hükümeti'nin işgallere karşı sessiz kalması ve ülkenin bütününe yönelik bir yönlendirmenin bulunmaması
   • B) İtilaf Devletleri'nin tüm Anadolu'yu aynı anda tamamen işgal etmiş olması
   • C) Bölge halklarının kendi aralarında siyasi egemenlik mücadelesine girişmesi
   • D) Azınlıkların kurduğu zararlı cemiyetlerin ulusal düzeyde bir tehdit oluşturmaması

10. Tarih öğretmeni Elif Hanım, öğrencilerinden Mondros Mütarekesi sonrası Anadolu’da başlayan işgallere karşı kurulan direniş örgütlerinin ortak ve bölgesel özelliklerini kıyaslamalarını istemiştir. Öğrenciler hazırladıkları tabloda, Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile Redd-i İlhak Cemiyeti’ni karşılaştırırken her iki cemiyetin de kuruldukları coğrafyanın etnik ve tarihi yapısını korumayı amaçladığını tespit etmişlerdir. Buna göre, her iki cemiyetin de kuruluş gerekçelerinde yer alan temel ortak amaç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Saltanat makamının otoritesini tüm yurtta yeniden güçlendirmek
    • B) Bölgelerinin düşman işgaline uğramasını ve başka devletlere ilhak edilmesini engellemek
    • C) Düzenli ordu kurulana kadar düşman ilerleyişini tamamen durdurmak
    • D) Tüm direniş cemiyetlerini tek bir hukuki çatı altında birleştirmek

11. İşgal yıllarında Anadolu halkının gösterdiği direnç; bölgesel direniş cemiyetlerinin kurulması, Kuvayımilliye birliklerinin oluşturulması ve nihayetinde Amasya Genelgesi ile başlayan kongreler süreciyle tek merkezde toplanmıştır. Tüm bu süreçlerin analizinden çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Bölgesel bağımsızlık hareketlerinin başarısızlıkla sonuçlandığı
    • B) Türk milletinin esaret altında yaşamayı reddederek topyekun bir milli mücadele iradesi ortaya koyduğu
    • C) Kurtuluş Savaşı'nın sadece dış devletlerin mali destekleriyle kazanılabildiği
    • D) İstanbul Hükûmeti'nin direniş hareketlerini en başından beri desteklediği

12. Milli cemiyetler ilk kurulduklarında kendi bölgelerini kurtarma amacı güderken, Mustafa Kemal'in önderliğinde Amasya Genelgesi ile başlayan süreçte tüm milleti kapsayan ortak bir amaç etrafında birleştirilmiştir. Bu değişim, bölgesel direniş örgütlerinin hangi özelliğinde köklü bir dönüşüm yaşandığını gösterir?

    • A) Karar alma mekanizmalarında saltanatın görüşlerine öncelik verildiğinde
    • B) Mücadele yönteminin bölgesel savunmadan ulusal bütünlüğe evrilmesinde
    • C) İşgalci devletlerle barış görüşmelerine başlanmasında
    • D) Silahlı direnişin tamamen sona erdirilip diplomatik yollara dönülmesinde

13. Bir grup vatansever tarafından hazırlanan manifestoda şu sözlere yer verilmiştir: 'Yurdumuzun her köşesi ayrı bir cemiyet tarafından savunulmaktadır. Ancak unutulmamalıdır ki parmaklar tek tek kolayca kırılır; yumruk olursak hiçbir güç bizi yıkamaz!' Bu manifesto, Kurtuluş Savaşı'nda öncelikle hangi değerin eksikliğini gidermeye yönelik bir çağrıdır?

    • A) Kültürel bağımsızlık ve çağdaşlaşma
    • B) Millî birlik, beraberlik ve güç birliği
    • C) Ekonomik bağımsızlık ve kalkınma
    • D) Saltanat ve hilafet makamına bağlılık

14. Mustafa Kemal, Amasya Genelgesi'ni tek başına yayımlamak yerine Ali Fuat Bey, Rauf Bey ve Refet Bey gibi tanınmış komutanların da imzası ve onayını alarak yayımlamıştır. Mustafa Kemal'in bu yöntemle ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Askeri rütbelerin geçerliliğini korumasını sağlamak
    • B) Ulusal mücadeleyi kişisellikten çıkarıp milletin ortak davası haline getirmek
    • C) İstanbul Hükûmeti ile ilişkileri tamamen koparmak
    • D) İtilaf Devletleri'nin komutanlar üzerindeki baskısını azaltmak

15. Amasya Genelgesi'nde yer alan 'Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.' maddesi Kurtuluş Savaşı'nın gerekçesini; 'Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.' maddesi ise yöntemini belirlemiştir. Bu maddeler birlikte değerlendirildiğinde Amasya Genelgesi'nin Türk tarihi açısından en büyük önemi nedir?

    • A) Osmanlı Anayasası'nın tamamen yürürlükten kaldırıldığını ilan etmesi
    • B) İstanbul Hükûmeti'nin yönetim biçimini zorla değiştirmeyi hedeflemesi
    • C) Sadece dış düşmanlara karşı bir uzlaşma zemini araması
    • D) Ulusal egemenliğe dayalı yeni bir devletin kurulacağının ilk işaretini vermesi

16. Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, bölgeden hiçbir şekilde Türk göçü yapılmamasını kararlaştırmış ve bilim, din ve iktisat alanlarında teşkilatlanma yoluna gitmiştir. Cemiyetin Türk nüfusunun bölgede kalmasında ısrar etmesinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Yeni kurulacak devletin sınırlarını güneye doğru genişletmek
    • B) Wilson İlkeleri'ne göre bölgedeki Türk çoğunluğunu kanıtlamak
    • C) İstanbul Hükûmeti'ne karşı askeri bir güç dengesi oluşturmak
    • D) Bölgedeki tarımsal üretimin kesintiye uğramasını önlemek

17. Mondros sonrasında Adana ve çevresini işgal eden Fransızlar ile onlarla iş birliği yapan Ermenilerin faaliyetlerini engellemek için Kilikyalılar Cemiyeti kurulmuştur. Buna göre Kilikyalılar Cemiyeti'nin öncelikli hedefi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Akdeniz limanlarını uluslararası ticarete tamamen kapatmak
    • B) Çukurova bölgesinde Türk nüfusunun egemenliğini ve güvenliğini korumak
    • C) Doğu Anadolu bölgesindeki Ermeni devleti iddialarını çürütmek
    • D) Batı Anadolu'daki Kuvayımilliye birliklerine lojistik destek sağlamak

18. Kuvayımilliye birlikleri, kendi bölgelerini korumak amacıyla ortaya çıkan, eli silah tutan her vatanseverin katılabildiği düzensiz halk silahlı güçleridir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Kuvayımilliye'nin bölgesel nitelikte olduğunun doğrudan bir kanıtıdır?

    • A) İhtiyaçlarını doğrudan halktan karşılamaları
    • B) Disiplinsiz ve kendi liderlerinin buyruğunda hareket etmeleri
    • C) Sadece kendi çevrelerindeki düşman işgaline karşı mücadele etmeleri
    • D) İşgalci güçlere karşı yıpratma savaşları yürütmeleri

19. Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Anadolu'nun farklı bölgelerinde kurulan Trakya-Paşaeli, Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk ve Kilikyalılar cemiyetlerinin kuruluş amaçları incelenmiştir. Bu cemiyetlerin ortak kuruluş gerekçesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

    • A) İstanbul Hükûmeti'nin otoritesini tüm ülkede yeniden hakim kılmak istemesi
    • B) Yeni bir devlet kurarak Osmanlı saltanatına son verme düşüncesi
    • C) İşgalci güçlerin kendi bölgelerinde hak iddia etmesini ve nüfus dengesini bozmasını engellemek
    • D) Düzenli ordu kurulana kadar düşman ilerleyişini tamamen durdurmak

20. İzmir'in işgali üzerine kurulan Redd-i İlhak Cemiyeti, diğer pek çok bölgesel cemiyet gibi öncelikle hukuki yollarla hak aramış, ancak işgalin kesinleşmesiyle silahlı direnişe (Kuvayımilliye) geçmiştir. Buna göre cemiyetlerin yöntem değiştirmesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudan etkili olmuştur?

    • A) Barışçıl ve diplomatik çabaların işgalleri engelleyememesi
    • B) Amasya Genelgesi'nin tüm yurtta hızlıca uygulamaya konulması
    • C) İstanbul Hükûmeti'nin direniş için halka silah dağıtması
    • D) Bölgesel kurtuluş fikrinin yerini tamamen ulusal birliğe bırakması

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.