Paragrafta Anlam: Yönlendirici İfadeler Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Selçuklu taş süslemelerinde geometrik geçmeler ve kabartma rozetler ağırlıktayken Osmanlı dönemi taş bezemelerinde daha çok kıvrık dal, lale ve natüralist çiçek motifleri ön plana çıkmıştır. Bu metindeki karşılaştırmaya göre Osmanlı taş süslemelerinin Selçuklu'dan farkı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Geometrik geçmeler ve sert köşeli desenler kullanması
   • B) Doğadan esinlenen bitkisel ve çiçeksi motiflere ağırlık vermesi
   • C) Taş yerine sadece ahşap malzeme tercih etmesi
   • D) Yapılarda süslemeye tamamen son vermesi
2. 2.

   Geleneksel gölge oyununda Karagöz halkın sağduyusunu, eğitimsiz ama hazırcevap kesimini temsil ederken Hacivat medrese eğitimi almış, yabancı kelimelerle konuşmayı seven ve düzeni savunan aydın kesimi simgeler. Bu metne göre Hacivat'ı Karagöz tipinden ayıran en belirgin özellik aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Eğitimsiz halk tabakasının sağduyusunu temsil etmesi
   • B) Halk diliyle konuşup nükteli sözler üretmesi
   • C) Kitabi bilgiye sahip olması ve yabancı sözcüklerle süslü bir dil kullanması
   • D) Tasvirinin deriden yapılmış olması
3. 3.

   Geleneksel Türk okçuluğunda kullanılan organik kompozit yaylar boynuz, ahşap ve sinirin birleşimiyle yüksek esneklik ve hafiflik sağlarken Batı'da kullanılan tek parça uzun yaylar daha ağır ve esneme kabiliyeti daha sınırlı bir yapıya sahipti. Bu metindeki verilere göre Türk yaylarının Batı yaylarından üstün olan yönü aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Tek bir ağaç gövdesinden üretilmesi
   • B) Ağırlığının fazla olması sebebiyle zor taşınması
   • C) Kompozit yapısı sayesinde daha hafif ve yüksek esnekliğe sahip olması
   • D) Yalnızca törenlerde ve gösterilerde kullanılması
4. 4.

   Taş işleme sanatı anıtsal yapılarda kalıcılık ve dayanıklılık sunarak yüzyıllar boyu bozulmadan kalırken ahşap oymacılığı daha sıcak ve işlenmesi kolay bir doku sunmasına rağmen neme ve zamana karşı daha hassastır. Bu metindeki karşılaştırmaya göre ahşap oymacılığının taş işlemeciliğine kıyasla olumsuz yönü nedir?

   • A) Daha kolay şekil alabilmesi
   • B) Mekânlara sıcak bir atmosfer kazandırması
   • C) Neme ve zamana karşı daha dayanıksız olması
   • D) Anıtsal yapılarda tercih edilmesi
5. 5.

   Aşağıdaki tabloda geleneksel iki Türk yaylı/üflemeli enstrümanının yapısal özellikleri karşılaştırılmıştır: ÇalgıGövde MalzemesiSes Üretim TürüTemsil Ettiği Alan NeyKargı kamışıÜflemeli / NefesTasavvuf ve Klasik Müzik Kabak KemaneSu kabağı ve ağaçYaylı / Tel titreşimiHalk Müziği / Yöresel Bu tablodan hareketle ney ile kabak kemanenin karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

   • A) Ney nefes yoluyla, kabak kemane ise yay ve tel yardımıyla ses üretir.
   • B) Her iki çalgının yapımında doğadan elde edilen organik malzemeler kullanılır.
   • C) Kabak kemane geleneksel halk müziğinde, ney ise klasik ve tasavvufi müzikte yer bulur.
   • D) İki enstrümanın da ses genişliği ve tel sayısı tamamen birbiriyle aynıdır.
6. 6.

   Geleneksel minyatür sanatında figürler derinlik ve gölge olmaksızın, kişilerin makam ve önemine göre farklı boyutlarda çizilirken çağdaş resim sanatında perspektif ve ışık-gölge kurallarına bağlı kalınır. Metne göre minyatür sanatını çağdaş resimden ayıran özellik aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Perspektif ve gölge yerine önem sırasına göre boyutlandırma yapılması
   • B) Işık ve gölge tekniklerinin kusursuzca uygulanması
   • C) Yalnızca manzara ve doğa temalarının işlenmesi
   • D) Bütün figürlerin aynı boyutta ve düzende çizilmesi
7. 7.

   Meddahlık tek bir anlatıcının mendil ve baston gibi basit aksesuarlarla hikâye canlandırmasına dayanır; oysaki Köy Seyirlik Oyunları köy meydanında tüm köylünün katılımıyla ve kolektif olarak sergilenir. Bu iki gösteri türü arasındaki karşılaştırmada aşağıdakilerden hangisi vurgulanmıştır?

   • A) Gösteriyi icra eden kişi sayısı ve katılım biçimi
   • B) Oyunların sergilendiği mevsimler
   • C) Anlatılan masalların yazılı kaynakları
   • D) Seyircilerden toplanan bahşiş miktarı
8. 8.

   Aşağıdaki tabloda geleneksel iki el sanatımızın icra özellikleri yer almaktadır: Sanat DalıKullanılan Ana Malzemeİşleme YöntemiKullanım Alanı KakmacılıkBakır, gümüş, pirinçDarbe ile kabartmaMutfak ve süs eşyası KündekariSert ağaç parçalarıGeçmeli ahşap birleştirmeKapı, minber ve pencere kapağı Tablodaki veriler karşılaştırıldığında kündekari sanatının kakmacılıktan ayrılan yönü aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Metal levhalar üzerine darbeyle şekil verilmesi
   • B) Yalnızca mutfak araç gereçlerinde kullanılması
   • C) Ahşap parçaların çivi veya tutkal olmadan birbirine geçirilmesi
   • D) Desenlerin boya ile yüzeye aktarılması
9. 9.

   Halı dokumacılığında çift düğüm tekniği kullanılarak kalın ve uzun ömürlü dokular elde edilirken kilim dokumacılığında düğümsüz sarma tekniği uygulanarak daha ince ve hafif ürünler üretilir. Bu metne göre halı ve kilim dokumaları arasındaki temel teknik fark aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Üretimlerinde kullanılan boyaların doğal olması
   • B) Düğümleme tekniği ve sonucunda oluşan doku kalınlığı
   • C) Dokundukları tezgâhların yapım malzemeleri
   • D) Üzerlerine işlenen motiflerin anlam dünyası
10. 10.

    Klasik Türk müziği köklü makam sistemine ve yazılı nazariyata dayanmasına karşın Türk halk müziği daha çok usta-çırak ilişkisiyle aktarılan sözlü ve yöresel bir geleneğe dayanır. Bu metindeki karşılaştırma unsurlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Eserlerin aktarım ve öğrenilme biçimi
    • B) Kullanılan enstrümanların üretim maliyeti
    • C) Müziklerin dünya genelindeki dinleyici oranı
    • D) Şarkı sözlerinin yazıldığı yüzyıllar
11. 11.

    Aşağıdaki tabloda geleneksel halk oyunlarımızdan Zeybek ve Horon'un bazı özellikleri karşılaştırılmıştır: ÖzellikZeybekHoron BölgeEge BölgesiKaradeniz Bölgesi Ritim ve HızAğır, vakur ve dengeliHızlı, kıvrak ve hareketli DüzenBireysel veya daireselDizi hâlinde, yan yana Bu tablodan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

    • A) Horon ve Zeybek farklı coğrafi bölgelerde icra edilmektedir.
    • B) Zeybek'in ritmik yapısı Horon'a göre daha sakin ve ağırdır.
    • C) Horon oyuncuları diziliş bakımından yan yana dizilme düzenini benimser.
    • D) Zeybek oyununda kullanılan çalgı türleri Horon'dan daha zengindir.
12. 12.

    Geleneksel Türk mimarisinde ahşap yapılar depreme karşı yüksek esneklik gösterirken taş yapılar yangına ve dış çevre koşullarına karşı daha yüksek dayanıklılık sağlar. Bu metne göre taş yapıların ahşap yapılara göre üstün yönü aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Deprem sarsıntılarına karşı esnek olmaları
    • B) Yangına ve çevre koşullarına daha dayanıklı olmaları
    • C) İnşa sürecinin çok daha kısa sürmesi
    • D) Hafif malzemeden üretilmeleri
13. 13.

    Çini sanatı fırınlanmış toprağın üzerine renkli sır ve desenlerin işlenmesiyle mimariyi süsler; tezhip sanatı ise genellikle el yazması eserlerin ve levhaların altın tozu ve boya ile tezyin edilmesini sağlar. Bu metne göre çini sanatı ile tezhip sanatının farklılaştığı temel alan aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Türk kültür mirasının ögesi olmaları
    • B) Estetik süsleme amacıyla uygulanmaları
    • C) Uygulandıkları zemin ve malzeme özellikleri
    • D) Sabır ve el becerisi gerektirmeleri
14. 14.

    Geleneksel Türk tiyatrosunda Karagöz gösterisi iki boyutlu tasvirlerin ışık yardımıyla perdeye yansıtılmasına dayanırken Orta Oyunu herhangi bir perde olmadan, seyircilerle çevrili açık bir alanda canlı oyuncularla sergilenir. Metindeki karşılaştırmadan hareketle Orta Oyunu'nu Karagöz'den ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Canlı oyuncular tarafından açık alanda oynanması
    • B) İki boyutlu tasvirlerle sahnelenmesi
    • C) Işık ve perde sisteminden yararlanması
    • D) Geleneksel tema ve güldürü unsurları barındırması
15. 15.

    Ebru sanatı su yüzeyinde özel boyalarla desen oluşturma esasına dayanırken hat sanatı kamış kalem ve mürekkeple harfleri estetik biçimde yazma sanatıdır. Bu iki geleneksel Türk sanatının karşılaştırıldığı metne göre aşağıdakilerden hangisi her iki sanatın ortak özelliğidir?

    • A) Su yüzeyinde icra edilmeleri
    • B) Estetik amaçla ortaya konan geleneksel Türk sanatı olmaları
    • C) Kamış kalem kullanılarak yazılmaları
    • D) Yalnızca harflerin çizimine dayanmaları

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.