Bilgilendirici metin yaz Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Bir yazar, deney raporunun sonuç paragrafını okuduğunda metnin başında sorduğu 'Işık rengi fotosentez hızını nasıl etkiler?' araştırma sorusuna hiç cevap vermediğini görmüştür. Yazar metnini nasıl tamamlamalıdır?

   • A) Deneyden elde edilen gözlem verilerini kullanarak araştırma sorusunu doğrudan yanıtlayan bir sonuç cümlesi eklemelidir.
   • B) Girişteki araştırma sorusunu silip yerine cevapsız başka bir soru yazmalıdır.
   • C) Sonuç bölümüne konuyla ilgisiz bir fabl metni eklemelidir.
   • D) Raporun tamamını silip metni sadece bir resimle ifade etmelidir.
2. 2.

   Gözlem raporunda kullanılan teknik bir kavramın yazımında (TDK kurallarına göre) yazım hatası yapıldığını fark eden bir öğrenci aşağıdaki işlemlerden hangisini yapmalıdır?

   • A) Güncel yazım kılavuzunu referans alarak kavramın doğru yazılışını metne uygulamak
   • B) Kavramın yerine tamamen uydurma yeni bir sembol yazmak
   • C) Hatalı sözcüğü tırnak içine alıp yanlış biçimiyle bırakmak
   • D) Yazım hatasını düzeltmek yerine o cümlenin tamamını silmek
3. 3.

   Bir gözlem raporunda 'Deney esnasında tüp patlayabilir ama çok güvenlidir.' cümlesindeki mantık hatasını ve güvenlik çelişkisini fark eden öğrencinin yapması gereken en doğru öz yansıtma adımı nedir?

   • A) Güvenlik riskini açıkça belirtip bu riski önlemek için hangi tedbirin alındığını net bir dille ifade etmek
   • B) Cümlenin sonuna gülücük işareti koyarak durumu önemsizleştirmek
   • C) Risk içeren tüm deney araçlarını rapordan gizlemek
   • D) Deneyin tehlikeli basamaklarını metne yazmayıp atlamak
4. 4.

   Bir deneydeki kontrol grubunun özelliklerini anlatırken isim çekim eklerini (hâl, iyelik, çoğul ekleri) yanlış kullanarak anlam karmaşası yarattığını fark eden yazar metnini nasıl düzeltmelidir?

   • A) Ekleri sözcüklerin cümledeki görevlerine ve anlam ilişkilerine uygun şekilde yeniden düzenlemelidir.
   • B) Metindeki bütün isimleri cümleden atıp sadece fiilleri bırakmalıdır.
   • C) İsim çekim eklerinin yerine sadece yabancı kökenli ekler getirmelidir.
   • D) Anlam karmaşasını gidermek için kontrol grubunu rapordan silmelidir.
5. 5.

   Deney raporunun başlığının deneyin içeriğini, bağımsız ve bağımlı değişkenlerini hiç yansıtmadığını fark eden bir yazar başlığını nasıl uyarlamalıdır?

   • A) Araştırmanın konusunu ve temel değişkenlerini açıkça belirten kapsayıcı bir başlık seçmelidir.
   • B) Sadece tek harften oluşan sembolik bir başlık koymalıdır.
   • C) Başlığı tamamen kaldırıp doğrudan deney basamaklarıyla başlamalıdır.
   • D) Deneyle tamamen ilgisiz popüler bir şarkı sözünü başlık yapmalıdır.
6. 6.

   Aşağıdakilerden hangisi, bir öğrencinin deney raporundaki noktalama işaretlerini gözden geçirirken yapacağı doğru bir öz düzenlemedir?

   • A) Sıralı deney basamaklarını birbirinden ayırmak için virgül ve noktalı virgülü işlevine uygun kullanmak
   • B) Her cümlenin sonuna duygu katmak için rastgele ünlem işareti koymak
   • C) Sayısal verilerin arasına hiçbir işaret koymadan boşluk bırakmak
   • D) Paragraf başlarındaki ilk sözcükten sonra soru işareti eklemek
7. 7.

   Gözlem verilerine dayalı bir metinde tabloda verilen değerlerin metin içinde tam tersi şekilde ifade edildiğini (örneğin sıcaklık artarken metinde 'azalmıştır' yazıldığını) gören bir yazar hangi düzeltmeyi yapmalıdır?

   • A) Metin içi açıklamaları deney verileriyle birebir örtüşecek biçimde düzeltmek
   • B) Tablodaki gerçek verileri silip metindeki yanlış ifadeye uydurmak
   • C) Deneyin sonucunu tamamen belirsiz bırakan sözcükler kullanmak
   • D) Sıcaklık değişkenini rapordan tamamen çıkarmak
8. 8.

   Bir öğrenci, deney raporundaki nesnel gözlemler arasına 'Bence bu deney çok sıkıcıydı.' gibi öznel ve kanıtlanamaz yargılar kattığını fark etmiştir. Öğrencinin yapması gereken öz yansıtma davranışı nedir?

   • A) Raporun nesnel dilini korumak için kişisel beğeni ve duyguları metinden ayıklamak
   • B) Öznel cümlelerin sayısını artırarak metni bir günlüğe dönüştürmek
   • C) Nesnel ölçüm tablolarını rapordan tamamen çıkarmak
   • D) Öznel ifadeleri kalın puntoyla yazarak vurgulamak
9. 9.

   Deney basamaklarını anlatırken geçiş ve bağlantı ifadelerini ('önce', 'daha sonra', 'son olarak' vb.) kullanmadığı için anlatımın karmaşıklaştığını gören yazar metnini nasıl geliştirmelidir?

   • A) Sürecin aşamalarını zaman ve oluş sırasına koyan uygun geçiş ifadelerini cümle başlarına yerleştirmelidir.
   • B) Tüm fiilleri geçmiş zaman kipinden emir kipine çevirmelidir.
   • C) Cümlelerdeki tüm noktalama işaretlerini kaldırmalıdır.
   • D) Deneyin basamak sayısını iki katına çıkarmalıdır.
10. 10.

    Bir araştırmacı, deney raporundaki hipotez cümlesi ile deneyin ulaştığı sonuç arasında mantıksal bir kopukluk olduğunu fark etmiştir. Bu durumda araştırmacının yapması gereken en doğru öz düzenleme nedir?

    • A) Hipotezin doğrulanıp doğrulanmadığını veriler ışığında tartışarak sonucu açıkça ifade etmek
    • B) Deney verilerini hipoteze uydurmak için sahte sayılar üretmek
    • C) Hipotez cümlesini tamamen silip sonucu gerekçesiz bırakmak
    • D) Deney raporunu yarım bırakıp başka bir konuya geçmek
11. 11.

    Gözlem verilerini aktarırken sayısal değerlerin birbiriyle tutarsız olduğunu ve yanlış kaydedildiğini fark eden bir öğrencinin yapması gereken ilk işlem nedir?

    • A) Deney ölçüm kayıtlarını kontrol ederek doğru verileri metne yansıtmak
    • B) Raporun başlığını tamamen değiştirmek
    • C) Tüm sayısal verileri silip metni sadece sıfatlarla zenginleştirmek
    • D) Deneyin amacını anlatan giriş bölümünü metinden çıkarmak
12. 12.

    Deney raporunun taslağını okurken güvenlik uyarılarının yeterince vurgulanmadığını fark eden bir yazar metnine hangi ögeyi eklemelidir?

    • A) Deney esnasında alınması gereken önlemleri ve koruyucu ekipman kullanımını belirten net yönergeler
    • B) Konuyla ilgisi bulunmayan kişisel günlük hatıraları
    • C) Deneyde kullanılmayan araç gereçlerin uzun bir listesi
    • D) Metnin sonuna eklenmiş konu dışı bir öyküleme
13. 13.

    Bir gözlem metninde sebep-sonuç ilişkisi kurarken anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanıldığını fark eden bir öğrenci aşağıdaki cümlelerden hangisini düzeltmelidir?

    • A) Sıcaklık arttığı için kaptaki sıvı seviyesinde kesinlikle bir miktar yükselme olabilir.
    • B) Işık miktarı azaldığı için bitkinin büyüme hızı doğrudan yavaşlamıştır.
    • C) Bağımsız değişken değiştiğinden deneyin sonuçları belirgin biçimde farklılaşmıştır.
    • D) Ölçümler düzenli yapıldığı için elde edilen veriler güvenilirdir.
14. 14.

    Aşağıdakilerden hangisi, kontrollü bir deneyin basamaklarını anlatan metinde hedef kitleye göre dil ayarlaması yapıldığını gösteren bir öz yansıtma örneğidir?

    • A) Karmaşık terimleri 7. sınıf düzeyindeki bir okuyucunun anlayabileceği açık örneklere dönüştürmek
    • B) Metindeki tüm cümleleri aynı uzunlukta ve tek heceli sözcüklerle kurmak
    • C) Metne anlamı bilinmeyen yabancı dildeki terimleri açıklamasız eklemek
    • D) Deneyin güvenlik kurallarını anlatan bölümü metinden çıkarmak
15. 15.

    Deney raporunun sonuç bölümünde ulaşılan verilerle çelişen bir ifade kullandığını gören yazarın yapması gereken düzeltme hangisidir?

    • A) Sonuç cümlesini elde edilen somut bulgularla tam uyumlu olacak biçimde yeniden yazmak
    • B) Giriş bölümündeki araştırma sorusunu metinden bütünüyle silmek
    • C) Deneyde ölçülen sayısal verilerin tamamını rapordan kaldırmak
    • D) Çelişkili ifadeyi koruyarak yanına yeni tahminler eklemek
16. 16.

    Gözlem verilerini kaydettiği yazısında kip ve kişi eklerini tutarsız kullandığını (örneğin bir cümlede geçmiş zaman, diğerinde geniş zaman ile aynı süreci anlattığını) fark eden öğrenci metnini nasıl uyarlamalıdır?

    • A) Cümlelerdeki tüm fiilleri isim soylu sözcüklere dönüştürmelidir.
    • B) Zaman akışını ve anlatıcı bakış açısını metnin bütününde tutarlı hâle getirmelidir.
    • C) Deney basamaklarını kronolojik sıradan çıkarıp rastgele sıralamalıdır.
    • D) Fiillerin yerine sadece noktalama işaretleri koymalıdır.
17. 17.

    Bir deneydeki sabit ve bağımsız değişkenleri açıklarken gereksiz sözcük tekrarı yaptığını saptayan bir yazar, anlatımını duru kılmak için hangi yöntemi izlemelidir?

    • A) Aynı anlama gelen sözcükleri ayıklayıp düşünceyi öz ve kesin ifadelerle sunmalıdır.
    • B) Cümlelerdeki tüm isim çekim eklerini kaldırarak anlatımı kısaltmalıdır.
    • C) Anlatımı zenginleştirmek için mecaz anlamlı sözcükleri çoğaltmalıdır.
    • D) Deney değişkenlerini açıklamaktan vazgeçip sadece sonuca odaklanmalıdır.
18. 18.

    Aşağıdakilerden hangisi, gözlem sonuçlarına dayalı bir taslak metni gözden geçiren yazarın 'içerik ve yapı tutarlılığı' sağlamak için sorabileceği bir öz değerlendirme sorusudur?

    • A) 'Yazımda kaç farklı yazı tipi ve rengi kullandım?'
    • B) 'Metnimde yer verdiğim veriler ulaştığım sonucu doğrudan destekliyor mu?'
    • C) 'Kelimeleri hecelerine ayırırken satır sonu çizgisini doğru koydum mu?'
    • D) 'Deney raporumu bir şiir formunda yazabilir miyim?'
19. 19.

    Deney gözlem verilerini aktardığı bilgilendirici yazısında terimlerin anlam belirsizliği yarattığını gören bir öğrencinin yapması gereken en uygun öz düzenleme nedir?

    • A) Terimlerin geçtiği cümleleri tamamen metinden çıkarmak
    • B) Bilimsel kavramları bağlama uygun ve açık tanımlarla yeniden ifade etmek
    • C) Cümlelerdeki fiil çekim eklerini bütünüyle değiştirmek
    • D) Metne deneyle ilgisiz kültürel ögeler eklemek
20. 20.

    Bir deney raporunda bağımsız değişkenin sonuca etkisini anlatırken sebep-sonuç ilişkisinin yeterince açık kurulmadığını fark eden bir yazar, metnini geliştirmek için aşağıdaki adımlardan hangisini uygulamalıdır?

    • A) Deneydeki değişkenler arasındaki nedensellik bağını netleştirecek geçiş ifadeleri eklemelidir.
    • B) Metindeki tüm sayısal verileri çıkarıp yerine kişisel duygu ve tahminlerini yazmalıdır.
    • C) Deneyin basamaklarını karışık bir sırayla yeniden düzenlemelidir.
    • D) Anlatımı zenginleştirmek amacıyla anlamca çelişen ifadelere yer vermelidir.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.